{"id":"https://openalex.org/W7160986125","doi":"https://doi.org/10.48550/arxiv.2605.11854","title":"Self-Distilled Trajectory-Aware Boltzmann Modeling: Bridging the Training-Inference Discrepancy in Diffusion Language Models","display_name":"Self-Distilled Trajectory-Aware Boltzmann Modeling: Bridging the Training-Inference Discrepancy in Diffusion Language Models","publication_year":2026,"publication_date":"2026-05-12","ids":{"openalex":"https://openalex.org/W7160986125","doi":"https://doi.org/10.48550/arxiv.2605.11854"},"language":null,"primary_location":{"id":"doi:10.48550/arxiv.2605.11854","is_oa":true,"landing_page_url":"https://doi.org/10.48550/arxiv.2605.11854","pdf_url":null,"source":{"id":"https://openalex.org/S4306400194","display_name":"arXiv (Cornell University)","issn_l":null,"issn":null,"is_oa":true,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"host_organization":"https://openalex.org/I205783295","host_organization_name":"Cornell University","host_organization_lineage":["https://openalex.org/I205783295"],"host_organization_lineage_names":[],"type":"repository"},"license":"cc-by","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by","version":null,"is_accepted":false,"is_published":false,"raw_source_name":null,"raw_type":"article"},"type":"preprint","indexed_in":["datacite"],"open_access":{"is_oa":true,"oa_status":"green","oa_url":"https://doi.org/10.48550/arxiv.2605.11854","any_repository_has_fulltext":true},"authorships":[{"author_position":"first","author":{"id":"https://openalex.org/A5136023764","display_name":"Kecheng Chen","orcid":null},"institutions":[],"countries":[],"is_corresponding":true,"raw_author_name":"Chen, Kecheng","raw_affiliation_strings":[],"raw_orcid":null,"affiliations":[]},{"author_position":"middle","author":{"id":"https://openalex.org/A5062737232","display_name":"Ziru Liu","orcid":"https://orcid.org/0000-0001-6654-2329"},"institutions":[],"countries":[],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Liu, Ziru","raw_affiliation_strings":[],"raw_orcid":null,"affiliations":[]},{"author_position":"middle","author":{"id":"https://openalex.org/A5101212446","display_name":"Xijia Tao","orcid":null},"institutions":[],"countries":[],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Tao, Xijia","raw_affiliation_strings":[],"raw_orcid":null,"affiliations":[]},{"author_position":"middle","author":{"id":"https://openalex.org/A5136053630","display_name":"Hui Liu","orcid":null},"institutions":[],"countries":[],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Liu, Hui","raw_affiliation_strings":[],"raw_orcid":null,"affiliations":[]},{"author_position":"middle","author":{"id":"https://openalex.org/A5136061894","display_name":"Yibing Liu","orcid":null},"institutions":[],"countries":[],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Liu, Yibing","raw_affiliation_strings":[],"raw_orcid":null,"affiliations":[]},{"author_position":"middle","author":{"id":"https://openalex.org/A5136015099","display_name":"Xinyu Fu","orcid":null},"institutions":[],"countries":[],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Fu, Xinyu","raw_affiliation_strings":[],"raw_orcid":null,"affiliations":[]},{"author_position":"middle","author":{"id":"https://openalex.org/A5136014240","display_name":"Shi Wu","orcid":null},"institutions":[],"countries":[],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Wu, Shi","raw_affiliation_strings":[],"raw_orcid":null,"affiliations":[]},{"author_position":"middle","author":{"id":"https://openalex.org/A5074987017","display_name":"Suiyun Zhang","orcid":"https://orcid.org/0000-0002-3205-5896"},"institutions":[],"countries":[],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Zhang, Suiyun","raw_affiliation_strings":[],"raw_orcid":null,"affiliations":[]},{"author_position":"middle","author":{"id":"https://openalex.org/A5136079952","display_name":"Dandan Tu","orcid":null},"institutions":[],"countries":[],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Tu, Dandan","raw_affiliation_strings":[],"raw_orcid":null,"affiliations":[]},{"author_position":"middle","author":{"id":"https://openalex.org/A5136025481","display_name":"Lingpeng Kong","orcid":null},"institutions":[],"countries":[],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Kong, Lingpeng","raw_affiliation_strings":[],"raw_orcid":null,"affiliations":[]},{"author_position":"middle","author":{"id":"https://openalex.org/A5136051223","display_name":"Rui Liu","orcid":null},"institutions":[],"countries":[],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Liu, Rui","raw_affiliation_strings":[],"raw_orcid":null,"affiliations":[]},{"author_position":"last","author":{"id":"https://openalex.org/A5136038933","display_name":"Haoliang Li","orcid":null},"institutions":[],"countries":[],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Li, Haoliang","raw_affiliation_strings":[],"raw_orcid":null,"affiliations":[]}],"institutions":[],"countries_distinct_count":0,"institutions_distinct_count":12,"corresponding_author_ids":["https://openalex.org/A5136023764"],"corresponding_institution_ids":[],"apc_list":null,"apc_paid":null,"fwci":null,"has_fulltext":false,"cited_by_count":0,"citation_normalized_percentile":null,"cited_by_percentile_year":null,"biblio":{"volume":null,"issue":null,"first_page":null,"last_page":null},"is_retracted":false,"is_paratext":false,"is_xpac":false,"primary_topic":{"id":"https://openalex.org/T10028","display_name":"Topic Modeling","score":0.3199999928474426,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/1702","display_name":"Artificial Intelligence"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/17","display_name":"Computer Science"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/3","display_name":"Physical Sciences"}},"topics":[{"id":"https://openalex.org/T10028","display_name":"Topic Modeling","score":0.3199999928474426,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/1702","display_name":"Artificial Intelligence"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/17","display_name":"Computer Science"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/3","display_name":"Physical Sciences"}},{"id":"https://openalex.org/T10775","display_name":"Generative Adversarial Networks and Image Synthesis","score":0.1615999937057495,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/1707","display_name":"Computer Vision and Pattern Recognition"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/17","display_name":"Computer Science"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/3","display_name":"Physical Sciences"}},{"id":"https://openalex.org/T11307","display_name":"Domain Adaptation and Few-Shot Learning","score":0.0851999968290329,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/1702","display_name":"Artificial Intelligence"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/17","display_name":"Computer Science"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/3","display_name":"Physical Sciences"}}],"keywords":[{"id":"https://openalex.org/keywords/inference","display_name":"Inference","score":0.6689000129699707},{"id":"https://openalex.org/keywords/bridging","display_name":"Bridging (networking)","score":0.6305000185966492},{"id":"https://openalex.org/keywords/language-model","display_name":"Language model","score":0.5364999771118164},{"id":"https://openalex.org/keywords/pairwise-comparison","display_name":"Pairwise comparison","score":0.49880000948905945},{"id":"https://openalex.org/keywords/decoding-methods","display_name":"Decoding methods","score":0.48240000009536743},{"id":"https://openalex.org/keywords/forgetting","display_name":"Forgetting","score":0.43700000643730164},{"id":"https://openalex.org/keywords/exploit","display_name":"Exploit","score":0.39980000257492065},{"id":"https://openalex.org/keywords/ask-price","display_name":"Ask price","score":0.396699994802475},{"id":"https://openalex.org/keywords/autoregressive-model","display_name":"Autoregressive model","score":0.3950999975204468},{"id":"https://openalex.org/keywords/encoding","display_name":"Encoding (memory)","score":0.3903999924659729}],"concepts":[{"id":"https://openalex.org/C2776214188","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q408386","display_name":"Inference","level":2,"score":0.6689000129699707},{"id":"https://openalex.org/C174348530","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q188635","display_name":"Bridging (networking)","level":2,"score":0.6305000185966492},{"id":"https://openalex.org/C41008148","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q21198","display_name":"Computer science","level":0,"score":0.5509999990463257},{"id":"https://openalex.org/C137293760","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q3621696","display_name":"Language model","level":2,"score":0.5364999771118164},{"id":"https://openalex.org/C184898388","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q1435712","display_name":"Pairwise comparison","level":2,"score":0.49880000948905945},{"id":"https://openalex.org/C57273362","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q576722","display_name":"Decoding methods","level":2,"score":0.48240000009536743},{"id":"https://openalex.org/C7149132","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q1377840","display_name":"Forgetting","level":2,"score":0.43700000643730164},{"id":"https://openalex.org/C154945302","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q11660","display_name":"Artificial intelligence","level":1,"score":0.41440001130104065},{"id":"https://openalex.org/C165696696","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q11287","display_name":"Exploit","level":2,"score":0.39980000257492065},{"id":"https://openalex.org/C90329073","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q914232","display_name":"Ask price","level":2,"score":0.396699994802475},{"id":"https://openalex.org/C119857082","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q2539","display_name":"Machine learning","level":1,"score":0.3962000012397766},{"id":"https://openalex.org/C159877910","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q2202883","display_name":"Autoregressive model","level":2,"score":0.3950999975204468},{"id":"https://openalex.org/C125411270","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q18653","display_name":"Encoding (memory)","level":2,"score":0.3903999924659729},{"id":"https://openalex.org/C77553402","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q13222579","display_name":"Upper and lower bounds","level":2,"score":0.38440001010894775},{"id":"https://openalex.org/C189430467","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q7293293","display_name":"Ranking (information retrieval)","level":2,"score":0.37950000166893005},{"id":"https://openalex.org/C11413529","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q8366","display_name":"Algorithm","level":1,"score":0.37369999289512634},{"id":"https://openalex.org/C2777472644","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q16968992","display_name":"Approximate inference","level":3,"score":0.3612000048160553},{"id":"https://openalex.org/C80444323","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q2878974","display_name":"Theoretical computer science","level":1,"score":0.35280001163482666},{"id":"https://openalex.org/C33923547","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q395","display_name":"Mathematics","level":0,"score":0.33640000224113464},{"id":"https://openalex.org/C97931131","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q5282087","display_name":"Discriminative model","level":2,"score":0.32760000228881836},{"id":"https://openalex.org/C2779439875","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q1078276","display_name":"Natural language understanding","level":3,"score":0.3133000135421753},{"id":"https://openalex.org/C114289077","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q3284399","display_name":"Statistical model","level":2,"score":0.30790001153945923},{"id":"https://openalex.org/C206134035","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q811525","display_name":"Treebank","level":3,"score":0.3003000020980835},{"id":"https://openalex.org/C35304006","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q5962","display_name":"Boltzmann constant","level":2,"score":0.29989999532699585},{"id":"https://openalex.org/C14828074","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q186559","display_name":"Arrow of time","level":3,"score":0.298799991607666},{"id":"https://openalex.org/C149441793","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q200726","display_name":"Probability distribution","level":2,"score":0.295199990272522},{"id":"https://openalex.org/C7493553","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q1520777","display_name":"Certainty","level":2,"score":0.28110000491142273},{"id":"https://openalex.org/C137836250","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q984063","display_name":"Optimization problem","level":2,"score":0.2799000144004822},{"id":"https://openalex.org/C66746571","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q1134833","display_name":"ENCODE","level":3,"score":0.2727999985218048},{"id":"https://openalex.org/C69357855","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q163214","display_name":"Diffusion","level":2,"score":0.271699994802475},{"id":"https://openalex.org/C2781249084","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q908656","display_name":"Preference","level":2,"score":0.26420000195503235},{"id":"https://openalex.org/C126255220","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q141495","display_name":"Mathematical optimization","level":1,"score":0.25609999895095825},{"id":"https://openalex.org/C132459708","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q744069","display_name":"Extrapolation","level":2,"score":0.25529998540878296},{"id":"https://openalex.org/C118505674","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q42586063","display_name":"Encoder","level":2,"score":0.2540999948978424}],"mesh":[],"locations_count":1,"locations":[{"id":"doi:10.48550/arxiv.2605.11854","is_oa":true,"landing_page_url":"https://doi.org/10.48550/arxiv.2605.11854","pdf_url":null,"source":{"id":"https://openalex.org/S4306400194","display_name":"arXiv (Cornell University)","issn_l":null,"issn":null,"is_oa":true,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"host_organization":"https://openalex.org/I205783295","host_organization_name":"Cornell University","host_organization_lineage":["https://openalex.org/I205783295"],"host_organization_lineage_names":[],"type":"repository"},"license":"cc-by","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by","version":null,"is_accepted":false,"is_published":null,"raw_source_name":null,"raw_type":"article"}],"best_oa_location":{"id":"doi:10.48550/arxiv.2605.11854","is_oa":true,"landing_page_url":"https://doi.org/10.48550/arxiv.2605.11854","pdf_url":null,"source":{"id":"https://openalex.org/S4306400194","display_name":"arXiv (Cornell University)","issn_l":null,"issn":null,"is_oa":true,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"host_organization":"https://openalex.org/I205783295","host_organization_name":"Cornell University","host_organization_lineage":["https://openalex.org/I205783295"],"host_organization_lineage_names":[],"type":"repository"},"license":"cc-by","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by","version":null,"is_accepted":false,"is_published":false,"raw_source_name":null,"raw_type":"article"},"sustainable_development_goals":[],"awards":[],"funders":[],"has_content":{"grobid_xml":false,"pdf":false},"content_urls":null,"referenced_works_count":0,"referenced_works":[],"related_works":[],"abstract_inverted_index":{"Diffusion":[0],"Language":[1],"Models":[2],"(DLMs)":[3],"have":[4],"recently":[5],"emerged":[6],"as":[7,176],"a":[8,43,49,124,156,177,185],"promising":[9],"alternative":[10],"to":[11,190],"autoregressive":[12],"language":[13],"models,":[14],"offering":[15],"stronger":[16],"global":[17],"awareness":[18],"and":[19,67,80,121,183,216],"highly":[20],"parallel":[21],"generation.":[22],"However,":[23],"post-training":[24,159],"DLMs":[25],"with":[26,136,164,196,222],"standard":[27,137,223],"Negative":[28],"Evidence":[29],"Lower":[30],"Bound":[31],"(NELBO)-based":[32],"supervised":[33],"fine-tuning":[34,133],"remains":[35],"inefficient:":[36],"training":[37,163],"reconstructs":[38],"randomly":[39],"masked":[40],"tokens":[41],"in":[42,206],"single":[44],"step,":[45],"whereas":[46],"inference":[47,61,173],"follows":[48],"confidence-guided,":[50],"multi-step":[51],"easy-to-hard":[52,166],"denoising":[53],"trajectory.":[54,200],"Recent":[55],"trajectory-based":[56,158],"self-distillation":[57],"methods":[58],"exploit":[59],"such":[60],"trajectories":[62,96,112],"mainly":[63],"for":[64,102,106],"sampling-step":[65],"compression":[66],"acceleration,":[68],"often":[69],"improving":[70],"decoding":[71,199],"efficiency":[72],"without":[73],"substantially":[74],"enhancing":[75],"the":[76,115,165,172,192,197,210],"model's":[77,193],"underlying":[78],"capability,":[79],"may":[81],"even":[82],"degrade":[83],"performance":[84],"under":[85],"full":[86],"diffusion":[87],"decoding.":[88],"In":[89],"this":[90,146],"work,":[91],"we":[92,129,148],"ask":[93],"whether":[94],"self-distilled":[95,157],"can":[97],"be":[98],"used":[99],"not":[100],"merely":[101],"faster":[103],"inference,":[104],"but":[105],"genuine":[107],"knowledge":[108,212],"acquisition.":[109],"Although":[110],"these":[111],"lie":[113],"on":[114,134],"pretrained":[116],"DLM's":[117],"own":[118],"distributional":[119],"manifold":[120],"thus":[122],"offer":[123],"potentially":[125],"lower":[126],"optimization":[127,151],"barrier,":[128],"find":[130],"that":[131,161],"naively":[132],"them":[135],"NELBO":[138],"objectives":[139],"yields":[140],"only":[141],"marginal":[142],"gains.":[143],"To":[144],"address":[145],"limitation,":[147],"propose":[149],"\\textbf{T}rajectory-\\textbf{A}ligned":[150],"via":[152],"\\textbf{Bo}ltzmann":[153],"\\textbf{M}odeling":[154],"(\\textbf{TABOM}),":[155],"framework":[160],"aligns":[162],"structure":[167],"of":[168,214],"inference.":[169],"TABOM":[170,202],"models":[171],"unmasking":[174],"preference":[175],"Boltzmann":[178],"distribution":[179],"over":[180],"predictive":[181],"entropies":[182],"derives":[184],"tractable":[186],"pairwise":[187],"ranking":[188],"objective":[189],"align":[191],"certainty":[194],"ordering":[195],"observed":[198],"Empirically,":[201],"achieves":[203],"substantial":[204],"gains":[205],"new":[207],"domains,":[208],"expands":[209],"effective":[211],"boundary":[213],"DLMs,":[215],"significantly":[217],"mitigates":[218],"catastrophic":[219],"forgetting":[220],"compared":[221],"SFT.":[224]},"counts_by_year":[],"updated_date":"2026-05-14T06:16:12.342656","created_date":"2026-05-14T00:00:00"}
