{"id":"https://openalex.org/W7131423820","doi":"https://doi.org/10.48550/arxiv.2602.19239","title":"Attention Deficits in Language Models: Causal Explanations for Procedural Hallucinations","display_name":"Attention Deficits in Language Models: Causal Explanations for Procedural Hallucinations","publication_year":2026,"publication_date":"2026-02-22","ids":{"openalex":"https://openalex.org/W7131423820","doi":"https://doi.org/10.48550/arxiv.2602.19239"},"language":null,"primary_location":{"id":"doi:10.48550/arxiv.2602.19239","is_oa":true,"landing_page_url":"https://doi.org/10.48550/arxiv.2602.19239","pdf_url":null,"source":{"id":"https://openalex.org/S4306400194","display_name":"arXiv (Cornell University)","issn_l":null,"issn":null,"is_oa":true,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"host_organization":"https://openalex.org/I205783295","host_organization_name":"Cornell University","host_organization_lineage":["https://openalex.org/I205783295"],"host_organization_lineage_names":[],"type":"repository"},"license":"cc-by","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by","version":null,"is_accepted":false,"is_published":false,"raw_source_name":null,"raw_type":"article"},"type":"preprint","indexed_in":["datacite"],"open_access":{"is_oa":true,"oa_status":"green","oa_url":"https://doi.org/10.48550/arxiv.2602.19239","any_repository_has_fulltext":true},"authorships":[{"author_position":"first","author":{"id":"https://openalex.org/A5114224630","display_name":"Ahmed Akib Jawad Karim","orcid":null},"institutions":[],"countries":[],"is_corresponding":true,"raw_author_name":"Karim, Ahmed","raw_affiliation_strings":[],"affiliations":[]},{"author_position":"middle","author":{"id":"https://openalex.org/A5126710693","display_name":"Fatima Sheaib","orcid":null},"institutions":[],"countries":[],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Sheaib, Fatima","raw_affiliation_strings":[],"affiliations":[]},{"author_position":"middle","author":{"id":"https://openalex.org/A5126835316","display_name":"Zein Khamis","orcid":null},"institutions":[],"countries":[],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Khamis, Zein","raw_affiliation_strings":[],"affiliations":[]},{"author_position":"middle","author":{"id":"https://openalex.org/A5126845275","display_name":"Maggie Chlon","orcid":null},"institutions":[],"countries":[],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Chlon, Maggie","raw_affiliation_strings":[],"affiliations":[]},{"author_position":"middle","author":{"id":"https://openalex.org/A5126705036","display_name":"Jad Awada","orcid":null},"institutions":[],"countries":[],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Awada, Jad","raw_affiliation_strings":[],"affiliations":[]},{"author_position":"last","author":{"id":"https://openalex.org/A5119958721","display_name":"Leon Chlon","orcid":null},"institutions":[],"countries":[],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Chlon, Leon","raw_affiliation_strings":[],"affiliations":[]}],"institutions":[],"countries_distinct_count":0,"institutions_distinct_count":6,"corresponding_author_ids":["https://openalex.org/A5114224630"],"corresponding_institution_ids":[],"apc_list":null,"apc_paid":null,"fwci":null,"has_fulltext":false,"cited_by_count":0,"citation_normalized_percentile":null,"cited_by_percentile_year":null,"biblio":{"volume":null,"issue":null,"first_page":null,"last_page":null},"is_retracted":false,"is_paratext":false,"is_xpac":false,"primary_topic":{"id":"https://openalex.org/T12026","display_name":"Explainable Artificial Intelligence (XAI)","score":0.16359999775886536,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/1702","display_name":"Artificial Intelligence"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/17","display_name":"Computer Science"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/3","display_name":"Physical Sciences"}},"topics":[{"id":"https://openalex.org/T12026","display_name":"Explainable Artificial Intelligence (XAI)","score":0.16359999775886536,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/1702","display_name":"Artificial Intelligence"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/17","display_name":"Computer Science"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/3","display_name":"Physical Sciences"}},{"id":"https://openalex.org/T10028","display_name":"Topic Modeling","score":0.11749999970197678,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/1702","display_name":"Artificial Intelligence"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/17","display_name":"Computer Science"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/3","display_name":"Physical Sciences"}},{"id":"https://openalex.org/T10181","display_name":"Natural Language Processing Techniques","score":0.08709999918937683,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/1702","display_name":"Artificial Intelligence"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/17","display_name":"Computer Science"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/3","display_name":"Physical Sciences"}}],"keywords":[{"id":"https://openalex.org/keywords/oracle","display_name":"Oracle","score":0.617900013923645},{"id":"https://openalex.org/keywords/value","display_name":"Value (mathematics)","score":0.5889000296592712},{"id":"https://openalex.org/keywords/phenomenon","display_name":"Phenomenon","score":0.5004000067710876},{"id":"https://openalex.org/keywords/language-model","display_name":"Language model","score":0.48330000042915344},{"id":"https://openalex.org/keywords/residual","display_name":"Residual","score":0.39250001311302185},{"id":"https://openalex.org/keywords/causality","display_name":"Causality (physics)","score":0.3603000044822693}],"concepts":[{"id":"https://openalex.org/C41008148","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q21198","display_name":"Computer science","level":0,"score":0.629800021648407},{"id":"https://openalex.org/C55166926","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q2892946","display_name":"Oracle","level":2,"score":0.617900013923645},{"id":"https://openalex.org/C2776291640","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q2912517","display_name":"Value (mathematics)","level":2,"score":0.5889000296592712},{"id":"https://openalex.org/C50335755","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q483247","display_name":"Phenomenon","level":2,"score":0.5004000067710876},{"id":"https://openalex.org/C137293760","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q3621696","display_name":"Language model","level":2,"score":0.48330000042915344},{"id":"https://openalex.org/C180747234","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q23373","display_name":"Cognitive psychology","level":1,"score":0.4171000123023987},{"id":"https://openalex.org/C155512373","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q287450","display_name":"Residual","level":2,"score":0.39250001311302185},{"id":"https://openalex.org/C154945302","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q11660","display_name":"Artificial intelligence","level":1,"score":0.38679999113082886},{"id":"https://openalex.org/C64357122","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q1149766","display_name":"Causality (physics)","level":2,"score":0.3603000044822693},{"id":"https://openalex.org/C204321447","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q30642","display_name":"Natural language processing","level":1,"score":0.3488999903202057},{"id":"https://openalex.org/C48677424","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q6888088","display_name":"Mode (computer interface)","level":2,"score":0.3312999904155731},{"id":"https://openalex.org/C46274116","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q185521","display_name":"Truth value","level":2,"score":0.32359999418258667},{"id":"https://openalex.org/C15744967","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q9418","display_name":"Psychology","level":0,"score":0.313400000333786},{"id":"https://openalex.org/C80444323","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q2878974","display_name":"Theoretical computer science","level":1,"score":0.30250000953674316},{"id":"https://openalex.org/C11413529","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q8366","display_name":"Algorithm","level":1,"score":0.29510000348091125},{"id":"https://openalex.org/C2779662365","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q5416694","display_name":"Event (particle physics)","level":2,"score":0.2888000011444092},{"id":"https://openalex.org/C2776436953","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q5163215","display_name":"Consistency (knowledge bases)","level":2,"score":0.28870001435279846},{"id":"https://openalex.org/C103088060","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q1062839","display_name":"Error detection and correction","level":2,"score":0.2533000111579895}],"mesh":[],"locations_count":1,"locations":[{"id":"doi:10.48550/arxiv.2602.19239","is_oa":true,"landing_page_url":"https://doi.org/10.48550/arxiv.2602.19239","pdf_url":null,"source":{"id":"https://openalex.org/S4306400194","display_name":"arXiv (Cornell University)","issn_l":null,"issn":null,"is_oa":true,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"host_organization":"https://openalex.org/I205783295","host_organization_name":"Cornell University","host_organization_lineage":["https://openalex.org/I205783295"],"host_organization_lineage_names":[],"type":"repository"},"license":"cc-by","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by","version":null,"is_accepted":false,"is_published":null,"raw_source_name":null,"raw_type":"article"}],"best_oa_location":{"id":"doi:10.48550/arxiv.2602.19239","is_oa":true,"landing_page_url":"https://doi.org/10.48550/arxiv.2602.19239","pdf_url":null,"source":{"id":"https://openalex.org/S4306400194","display_name":"arXiv (Cornell University)","issn_l":null,"issn":null,"is_oa":true,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"host_organization":"https://openalex.org/I205783295","host_organization_name":"Cornell University","host_organization_lineage":["https://openalex.org/I205783295"],"host_organization_lineage_names":[],"type":"repository"},"license":"cc-by","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by","version":null,"is_accepted":false,"is_published":false,"raw_source_name":null,"raw_type":"article"},"sustainable_development_goals":[],"awards":[],"funders":[],"has_content":{"grobid_xml":false,"pdf":false},"content_urls":null,"referenced_works_count":0,"referenced_works":[],"related_works":[],"abstract_inverted_index":{"Large":[0],"language":[1],"models":[2],"can":[3,184],"follow":[4],"complex":[5],"procedures":[6],"yet":[7],"fail":[8],"at":[9,189,197],"a":[10,16,33,51,119],"seemingly":[11],"trivial":[12],"final":[13],"step:":[14],"reporting":[15],"value":[17,41,130],"they":[18],"themselves":[19],"computed":[20],"moments":[21],"earlier.":[22],"We":[23,150],"study":[24],"this":[25],"phenomenon":[26],"as":[27],"\\emph{procedural":[28],"hallucination}:":[29],"failure":[30],"to":[31,96],"execute":[32],"verifiable,":[34],"prompt-grounded":[35],"specification":[36],"even":[37],"when":[38],"the":[39,73,91,100,123,128,143,178,182],"correct":[40,129],"is":[42,145],"present":[43],"in":[44,111],"context.":[45],"In":[46,99],"long-context":[47],"binding":[48,180],"tasks":[49,113],"with":[50],"known":[52],"single-token":[53],"candidate":[54,93],"set,":[55],"we":[56],"find":[57],"that":[58,142,176],"many":[59],"errors":[60,107],"are":[61],"readout-stage":[62],"routing":[63],"failures.":[64],"Specifically,":[65],"failures":[66,188],"decompose":[67],"into":[68],"Stage~2A":[69],"(gating)":[70],"errors,":[71,83],"where":[72,84],"model":[74,109],"does":[75],"not":[76,148,154],"enter":[77],"answer":[78,87,144],"mode,":[79],"and":[80,162,168],"Stage~2B":[81,103,116,187],"(binding)":[82],"it":[85],"enters":[86],"mode":[88],"but":[89,147,153],"selects":[90],"wrong":[92],"(often":[94],"due":[95],"recency":[97],"bias).":[98],"hard":[101],"regime,":[102],"accounts":[104],"for":[105],"most":[106],"across":[108],"families":[110],"our":[112],"(Table~1).":[114],"On":[115],"error":[117],"trials,":[118],"linear":[120],"probe":[121],"on":[122,138],"final-layer":[124],"residual":[125],"stream":[126],"recovers":[127],"far":[131],"above":[132],"chance":[133],"(e.g.,":[134,192],"74\\%":[135],"vs.\\":[136,158],"2\\%":[137],"Qwen2.5-3B;":[139],"Table~2),":[140],"indicating":[141],"encoded":[146],"used.":[149],"formalize":[151],"``present":[152],"used''":[155],"via":[156],"available":[157],"used":[159],"mutual":[160],"information":[161],"pseudo-prior":[163],"interventions,":[164],"yielding":[165],"output-computable":[166],"diagnostics":[167],"information-budget":[169],"certificates.":[170],"Finally,":[171],"an":[172],"oracle":[173],"checkpointing":[174],"intervention":[175],"restates":[177],"true":[179],"near":[181],"query":[183],"nearly":[185],"eliminate":[186],"long":[190],"distance":[191],"Qwen2.5-3B":[193],"$0/400":[194],"\\rightarrow":[195],"399/400$":[196],"$k":[198],"=":[199],"1024$;":[200],"Table~8).":[201]},"counts_by_year":[],"updated_date":"2026-02-26T06:34:08.959763","created_date":"2026-02-26T00:00:00"}
