{"id":"https://openalex.org/W7127450868","doi":"https://doi.org/10.48550/arxiv.2602.01845","title":"No Generation without Representation: Efficient Causal Protein Language Models Enable Zero-Shot Fitness Estimation","display_name":"No Generation without Representation: Efficient Causal Protein Language Models Enable Zero-Shot Fitness Estimation","publication_year":2026,"publication_date":"2026-02-02","ids":{"openalex":"https://openalex.org/W7127450868","doi":"https://doi.org/10.48550/arxiv.2602.01845"},"language":null,"primary_location":{"id":"pmh:doi:10.48550/arxiv.2602.01845","is_oa":true,"landing_page_url":null,"pdf_url":null,"source":{"id":"https://openalex.org/S4406922384","display_name":"Open MIND","issn_l":null,"issn":null,"is_oa":false,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"host_organization":null,"host_organization_name":null,"host_organization_lineage":[],"host_organization_lineage_names":[],"type":"repository"},"license":null,"license_id":null,"version":"submittedVersion","is_accepted":false,"is_published":false,"raw_source_name":null,"raw_type":"Article"},"type":"preprint","indexed_in":["datacite"],"open_access":{"is_oa":true,"oa_status":"green","oa_url":null,"any_repository_has_fulltext":true},"authorships":[{"author_position":"first","author":{"id":"https://openalex.org/A5124964847","display_name":"Furkan Eris","orcid":null},"institutions":[],"countries":[],"is_corresponding":true,"raw_author_name":"Eris, Furkan","raw_affiliation_strings":[],"raw_orcid":null,"affiliations":[]}],"institutions":[],"countries_distinct_count":0,"institutions_distinct_count":0,"corresponding_author_ids":["https://openalex.org/A5124964847"],"corresponding_institution_ids":[],"apc_list":null,"apc_paid":null,"fwci":null,"has_fulltext":false,"cited_by_count":0,"citation_normalized_percentile":null,"cited_by_percentile_year":null,"biblio":{"volume":null,"issue":null,"first_page":null,"last_page":null},"is_retracted":false,"is_paratext":false,"is_xpac":false,"primary_topic":{"id":"https://openalex.org/T12254","display_name":"Machine Learning in Bioinformatics","score":0.2029000073671341,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/1312","display_name":"Molecular Biology"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/13","display_name":"Biochemistry, Genetics and Molecular Biology"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/1","display_name":"Life Sciences"}},"topics":[{"id":"https://openalex.org/T12254","display_name":"Machine Learning in Bioinformatics","score":0.2029000073671341,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/1312","display_name":"Molecular Biology"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/13","display_name":"Biochemistry, Genetics and Molecular Biology"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/1","display_name":"Life Sciences"}},{"id":"https://openalex.org/T11636","display_name":"Artificial Intelligence in Healthcare and Education","score":0.12839999794960022,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/2718","display_name":"Health Informatics"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/27","display_name":"Medicine"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/4","display_name":"Health Sciences"}},{"id":"https://openalex.org/T11642","display_name":"Genomics and Rare Diseases","score":0.08640000224113464,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/1311","display_name":"Genetics"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/13","display_name":"Biochemistry, Genetics and Molecular Biology"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/1","display_name":"Life Sciences"}}],"keywords":[{"id":"https://openalex.org/keywords/interpretability","display_name":"Interpretability","score":0.930400013923645},{"id":"https://openalex.org/keywords/generative-grammar","display_name":"Generative grammar","score":0.49070000648498535},{"id":"https://openalex.org/keywords/language-model","display_name":"Language model","score":0.48410001397132874},{"id":"https://openalex.org/keywords/generative-model","display_name":"Generative model","score":0.4399999976158142},{"id":"https://openalex.org/keywords/entropy","display_name":"Entropy (arrow of time)","score":0.41780000925064087},{"id":"https://openalex.org/keywords/natural-language-generation","display_name":"Natural language generation","score":0.4090000092983246},{"id":"https://openalex.org/keywords/representation","display_name":"Representation (politics)","score":0.3921000063419342},{"id":"https://openalex.org/keywords/forcing","display_name":"Forcing (mathematics)","score":0.391400009393692},{"id":"https://openalex.org/keywords/quality","display_name":"Quality (philosophy)","score":0.3659999966621399}],"concepts":[{"id":"https://openalex.org/C2781067378","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q17027399","display_name":"Interpretability","level":2,"score":0.930400013923645},{"id":"https://openalex.org/C41008148","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q21198","display_name":"Computer science","level":0,"score":0.7105000019073486},{"id":"https://openalex.org/C154945302","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q11660","display_name":"Artificial intelligence","level":1,"score":0.6572999954223633},{"id":"https://openalex.org/C119857082","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q2539","display_name":"Machine learning","level":1,"score":0.5450000166893005},{"id":"https://openalex.org/C39890363","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q36108","display_name":"Generative grammar","level":2,"score":0.49070000648498535},{"id":"https://openalex.org/C137293760","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q3621696","display_name":"Language model","level":2,"score":0.48410001397132874},{"id":"https://openalex.org/C167966045","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q5532625","display_name":"Generative model","level":3,"score":0.4399999976158142},{"id":"https://openalex.org/C106301342","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q4117933","display_name":"Entropy (arrow of time)","level":2,"score":0.41780000925064087},{"id":"https://openalex.org/C2776187449","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q1513879","display_name":"Natural language generation","level":3,"score":0.4090000092983246},{"id":"https://openalex.org/C2776359362","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q2145286","display_name":"Representation (politics)","level":3,"score":0.3921000063419342},{"id":"https://openalex.org/C197115733","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q1003136","display_name":"Forcing (mathematics)","level":2,"score":0.391400009393692},{"id":"https://openalex.org/C204321447","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q30642","display_name":"Natural language processing","level":1,"score":0.3874000012874603},{"id":"https://openalex.org/C2779530757","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q1207505","display_name":"Quality (philosophy)","level":2,"score":0.3659999966621399},{"id":"https://openalex.org/C2779304628","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q3503480","display_name":"Face (sociological concept)","level":2,"score":0.3628999888896942},{"id":"https://openalex.org/C167981619","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q1685498","display_name":"Cross entropy","level":3,"score":0.3472999930381775},{"id":"https://openalex.org/C2778755073","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q10858537","display_name":"Scale (ratio)","level":2,"score":0.3328000009059906},{"id":"https://openalex.org/C2778112365","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q3511065","display_name":"Sequence (biology)","level":2,"score":0.31189998984336853},{"id":"https://openalex.org/C139002025","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q3001212","display_name":"Lift (data mining)","level":2,"score":0.3034999966621399},{"id":"https://openalex.org/C196083921","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q7915758","display_name":"Variance (accounting)","level":2,"score":0.29269999265670776},{"id":"https://openalex.org/C198082294","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q3399648","display_name":"Position (finance)","level":2,"score":0.29100000858306885},{"id":"https://openalex.org/C2777212361","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q5127848","display_name":"Class (philosophy)","level":2,"score":0.2856999933719635},{"id":"https://openalex.org/C2780522230","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q1140419","display_name":"Ambiguity","level":2,"score":0.2808000147342682},{"id":"https://openalex.org/C124101348","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q172491","display_name":"Data mining","level":1,"score":0.2800999879837036},{"id":"https://openalex.org/C2776224158","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q187931","display_name":"Phrase","level":2,"score":0.2630999982357025},{"id":"https://openalex.org/C195324797","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q33742","display_name":"Natural language","level":2,"score":0.25609999895095825},{"id":"https://openalex.org/C11671645","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q5054567","display_name":"Causal model","level":2,"score":0.2526000142097473}],"mesh":[],"locations_count":2,"locations":[{"id":"pmh:doi:10.48550/arxiv.2602.01845","is_oa":true,"landing_page_url":null,"pdf_url":null,"source":{"id":"https://openalex.org/S4406922384","display_name":"Open MIND","issn_l":null,"issn":null,"is_oa":false,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"host_organization":null,"host_organization_name":null,"host_organization_lineage":[],"host_organization_lineage_names":[],"type":"repository"},"license":null,"license_id":null,"version":"submittedVersion","is_accepted":false,"is_published":false,"raw_source_name":null,"raw_type":"Article"},{"id":"doi:10.48550/arxiv.2602.01845","is_oa":true,"landing_page_url":"https://doi.org/10.48550/arxiv.2602.01845","pdf_url":null,"source":{"id":"https://openalex.org/S4306400194","display_name":"arXiv (Cornell University)","issn_l":null,"issn":null,"is_oa":true,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"host_organization":"https://openalex.org/I205783295","host_organization_name":"Cornell University","host_organization_lineage":["https://openalex.org/I205783295"],"host_organization_lineage_names":[],"type":"repository"},"license":null,"license_id":null,"version":null,"is_accepted":false,"is_published":null,"raw_source_name":null,"raw_type":"Preprint"}],"best_oa_location":{"id":"pmh:doi:10.48550/arxiv.2602.01845","is_oa":true,"landing_page_url":null,"pdf_url":null,"source":{"id":"https://openalex.org/S4406922384","display_name":"Open MIND","issn_l":null,"issn":null,"is_oa":false,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"host_organization":null,"host_organization_name":null,"host_organization_lineage":[],"host_organization_lineage_names":[],"type":"repository"},"license":null,"license_id":null,"version":"submittedVersion","is_accepted":false,"is_published":false,"raw_source_name":null,"raw_type":"Article"},"sustainable_development_goals":[],"awards":[],"funders":[],"has_content":{"pdf":false,"grobid_xml":false},"content_urls":null,"referenced_works_count":0,"referenced_works":[],"related_works":[],"abstract_inverted_index":{"Protein":[0],"language":[1,9],"models":[2,10,18,91],"(PLMs)":[3],"face":[4],"a":[5,30,87,114],"fundamental":[6],"divide:":[7],"masked":[8],"(MLMs)":[11],"excel":[12],"at":[13,155,169],"fitness":[14,99],"prediction":[15],"while":[16],"causal":[17,32,58],"enable":[19],"generation,":[20],"forcing":[21],"practitioners":[22],"to":[23,93,137],"maintain":[24],"separate":[25],"architectures.":[26],"We":[27],"introduce":[28],"\\textbf{Proust},":[29],"309M-parameter":[31],"PLM":[33],"that":[34,124,132],"bridges":[35],"this":[36],"gap":[37],"through":[38],"architectural":[39],"innovations":[40],"adapted":[41],"from":[42],"recent":[43],"LLM":[44],"research,":[45],"including":[46],"grouped-query":[47],"attention":[48],"with":[49,77],"shared":[50],"K/V":[51],"projections,":[52],"cross-layer":[53],"value":[54],"residuals,":[55],"and":[56,144,153,157,165],"depthwise":[57],"convolutions.":[59],"Trained":[60],"on":[61,73],"33B":[62],"tokens":[63],"in":[64,113,150],"40":[65],"B200":[66],"GPU-hours,":[67],"Proust":[68,85,112],"achieves":[69],"Spearman":[70],"$\u03c1=":[71],"0.390$":[72],"ProteinGym":[74],"substitutions,":[75],"competitive":[76],"MLMs":[78,125],"requiring":[79],"50--200$\\times$":[80],"the":[81],"compute.":[82],"On":[83,96],"indels,":[84],"sets":[86],"new":[88],"state-of-the-art,":[89],"outperforming":[90],"up":[92],"20$\\times$":[94],"larger.":[95],"EVEREST":[97],"viral":[98],"benchmarks,":[100],"it":[101,118],"approaches":[102],"structure-aware":[103],"methods":[104],"using":[105],"sequence":[106],"alone.":[107],"These":[108],"powerful":[109],"representations":[110],"position":[111],"sweet":[115],"spot":[116],"as":[117,161],"also":[119],"retains":[120],"native":[121],"generative":[122],"capabilities":[123,159],"lack":[126],"by":[127],"design.":[128],"Interpretability":[129],"analysis":[130],"reveals":[131],"per-position":[133],"entropy":[134],"variance":[135],"predicts,":[136],"an":[138],"extent,":[139],"when":[140],"retrieval":[141],"augmentation":[142],"helps":[143],"hurts.":[145],"Such":[146],"insights":[147],"can":[148],"grow":[149],"both":[151],"quantity":[152],"quality":[154],"scale":[156],"inform":[158],"such":[160],"test-time":[162],"scaling.":[163],"Code":[164],"weights":[166],"are":[167],"available":[168],"https://github.com/Furkan9015/proust-inference":[170]},"counts_by_year":[],"updated_date":"2026-07-01T06:00:48.157686","created_date":"2026-02-04T00:00:00"}
