{"id":"https://openalex.org/W4410564743","doi":"https://doi.org/10.1365/s40702-025-01185-5","title":"Entwicklung von ML-basierten Vorhersagesystemen f\u00fcr den Energieverbrauch von Elektrobussen im \u00f6ffentlichen Nahverkehr","display_name":"Entwicklung von ML-basierten Vorhersagesystemen f\u00fcr den Energieverbrauch von Elektrobussen im \u00f6ffentlichen Nahverkehr","publication_year":2025,"publication_date":"2025-05-21","ids":{"openalex":"https://openalex.org/W4410564743","doi":"https://doi.org/10.1365/s40702-025-01185-5"},"language":"de","primary_location":{"id":"doi:10.1365/s40702-025-01185-5","is_oa":true,"landing_page_url":"https://doi.org/10.1365/s40702-025-01185-5","pdf_url":"https://link.springer.com/content/pdf/10.1365/s40702-025-01185-5.pdf","source":{"id":"https://openalex.org/S4210205328","display_name":"HMD Praxis der Wirtschaftsinformatik","issn_l":"1436-3011","issn":["1436-3011","2198-2775"],"is_oa":false,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"host_organization":"https://openalex.org/P4310319900","host_organization_name":"Springer Science+Business Media","host_organization_lineage":["https://openalex.org/P4310319900","https://openalex.org/P4310319965"],"host_organization_lineage_names":["Springer Science+Business Media","Springer Nature"],"type":"journal"},"license":"cc-by","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by","version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"HMD Praxis der Wirtschaftsinformatik","raw_type":"journal-article"},"type":"article","indexed_in":["crossref"],"open_access":{"is_oa":true,"oa_status":"hybrid","oa_url":"https://link.springer.com/content/pdf/10.1365/s40702-025-01185-5.pdf","any_repository_has_fulltext":true},"authorships":[{"author_position":"first","author":{"id":"https://openalex.org/A5093947688","display_name":"Marten Borchers","orcid":"https://orcid.org/0000-0003-4356-8950"},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I159176309","display_name":"Universit\u00e4t Hamburg","ror":"https://ror.org/00g30e956","country_code":"DE","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I159176309"]}],"countries":["DE"],"is_corresponding":true,"raw_author_name":"Marten Borchers","raw_affiliation_strings":["Arbeitsbereich Wirtschaftsinformatik, Sozio-Technische Systemgestaltung (WISTS), Universit\u00e4t Hamburg, MIN-Fakult\u00e4t, Hamburg, Deutschland"],"raw_orcid":"https://orcid.org/0000-0003-4356-8950","affiliations":[{"raw_affiliation_string":"Arbeitsbereich Wirtschaftsinformatik, Sozio-Technische Systemgestaltung (WISTS), Universit\u00e4t Hamburg, MIN-Fakult\u00e4t, Hamburg, Deutschland","institution_ids":["https://openalex.org/I159176309"]}]},{"author_position":"middle","author":{"id":"https://openalex.org/A5117623150","display_name":"Hauke Volquardsen","orcid":null},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I4210133449","display_name":"Hochbahn (Germany)","ror":"https://ror.org/03170wz23","country_code":"DE","type":"company","lineage":["https://openalex.org/I4210133449"]}],"countries":["DE"],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Hauke Volquardsen","raw_affiliation_strings":["Fachbereich, Managementsysteme Bus, Hamburger Hochbahn AG, Hamburg, Deutschland"],"raw_orcid":null,"affiliations":[{"raw_affiliation_string":"Fachbereich, Managementsysteme Bus, Hamburger Hochbahn AG, Hamburg, Deutschland","institution_ids":["https://openalex.org/I4210133449"]}]},{"author_position":"middle","author":{"id":"https://openalex.org/A5117623151","display_name":"Jan Willruth","orcid":null},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I159176309","display_name":"Universit\u00e4t Hamburg","ror":"https://ror.org/00g30e956","country_code":"DE","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I159176309"]}],"countries":["DE"],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Jan Willruth","raw_affiliation_strings":["Arbeitsbereich Wirtschaftsinformatik, Sozio-Technische Systemgestaltung (WISTS), Universit\u00e4t Hamburg, MIN-Fakult\u00e4t, Hamburg, Deutschland"],"raw_orcid":null,"affiliations":[{"raw_affiliation_string":"Arbeitsbereich Wirtschaftsinformatik, Sozio-Technische Systemgestaltung (WISTS), Universit\u00e4t Hamburg, MIN-Fakult\u00e4t, Hamburg, Deutschland","institution_ids":["https://openalex.org/I159176309"]}]},{"author_position":"middle","author":{"id":"https://openalex.org/A5116175251","display_name":"Enrico Milutzki","orcid":null},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I159176309","display_name":"Universit\u00e4t Hamburg","ror":"https://ror.org/00g30e956","country_code":"DE","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I159176309"]}],"countries":["DE"],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Enrico Milutzki","raw_affiliation_strings":["Arbeitsbereich Wirtschaftsinformatik, Sozio-Technische Systemgestaltung (WISTS), Universit\u00e4t Hamburg, MIN-Fakult\u00e4t, Hamburg, Deutschland"],"raw_orcid":"https://orcid.org/0009-0003-4689-5348","affiliations":[{"raw_affiliation_string":"Arbeitsbereich Wirtschaftsinformatik, Sozio-Technische Systemgestaltung (WISTS), Universit\u00e4t Hamburg, MIN-Fakult\u00e4t, Hamburg, Deutschland","institution_ids":["https://openalex.org/I159176309"]}]},{"author_position":"middle","author":{"id":"https://openalex.org/A5064552032","display_name":"Martin Semmann","orcid":"https://orcid.org/0000-0001-5316-3696"},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I159176309","display_name":"Universit\u00e4t Hamburg","ror":"https://ror.org/00g30e956","country_code":"DE","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I159176309"]}],"countries":["DE"],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Martin Semmann","raw_affiliation_strings":["Hub of Computing and Data Science, Universit\u00e4t Hamburg, Hamburg, Deutschland"],"raw_orcid":"https://orcid.org/0000-0001-5316-3696","affiliations":[{"raw_affiliation_string":"Hub of Computing and Data Science, Universit\u00e4t Hamburg, Hamburg, Deutschland","institution_ids":["https://openalex.org/I159176309"]}]},{"author_position":"last","author":{"id":"https://openalex.org/A5013096281","display_name":"Eva Bittner","orcid":"https://orcid.org/0000-0002-7628-6012"},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I159176309","display_name":"Universit\u00e4t Hamburg","ror":"https://ror.org/00g30e956","country_code":"DE","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I159176309"]}],"countries":["DE"],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Eva Bittner","raw_affiliation_strings":["Arbeitsbereich Wirtschaftsinformatik, Sozio-Technische Systemgestaltung (WISTS), Universit\u00e4t Hamburg, MIN-Fakult\u00e4t, Hamburg, Deutschland"],"raw_orcid":"https://orcid.org/0000-0002-7628-6012","affiliations":[{"raw_affiliation_string":"Arbeitsbereich Wirtschaftsinformatik, Sozio-Technische Systemgestaltung (WISTS), Universit\u00e4t Hamburg, MIN-Fakult\u00e4t, Hamburg, Deutschland","institution_ids":["https://openalex.org/I159176309"]}]}],"institutions":[],"countries_distinct_count":1,"institutions_distinct_count":6,"corresponding_author_ids":["https://openalex.org/A5093947688"],"corresponding_institution_ids":["https://openalex.org/I159176309"],"apc_list":{"value":2490,"currency":"EUR","value_usd":2990},"apc_paid":{"value":2490,"currency":"EUR","value_usd":2990},"fwci":0.6531,"has_fulltext":true,"cited_by_count":1,"citation_normalized_percentile":{"value":0.69824827,"is_in_top_1_percent":false,"is_in_top_10_percent":false},"cited_by_percentile_year":{"min":91,"max":95},"biblio":{"volume":"62","issue":"4","first_page":"817","last_page":"833"},"is_retracted":false,"is_paratext":false,"is_xpac":false,"primary_topic":{"id":"https://openalex.org/T12238","display_name":"Green IT and Sustainability","score":0.9972000122070312,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/2208","display_name":"Electrical and Electronic Engineering"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/22","display_name":"Engineering"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/3","display_name":"Physical Sciences"}},"topics":[{"id":"https://openalex.org/T12238","display_name":"Green IT and Sustainability","score":0.9972000122070312,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/2208","display_name":"Electrical and Electronic Engineering"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/22","display_name":"Engineering"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/3","display_name":"Physical Sciences"}},{"id":"https://openalex.org/T12885","display_name":"Digital Innovation in Industries","score":0.9858999848365784,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/1405","display_name":"Management of Technology and Innovation"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/14","display_name":"Business, Management and Accounting"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/2","display_name":"Social Sciences"}},{"id":"https://openalex.org/T11942","display_name":"Transportation and Mobility Innovations","score":0.9617000222206116,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/2203","display_name":"Automotive Engineering"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/22","display_name":"Engineering"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/3","display_name":"Physical Sciences"}}],"keywords":[{"id":"https://openalex.org/keywords/political-science","display_name":"Political science","score":0.37507835030555725}],"concepts":[{"id":"https://openalex.org/C17744445","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q36442","display_name":"Political science","level":0,"score":0.37507835030555725}],"mesh":[],"locations_count":2,"locations":[{"id":"doi:10.1365/s40702-025-01185-5","is_oa":true,"landing_page_url":"https://doi.org/10.1365/s40702-025-01185-5","pdf_url":"https://link.springer.com/content/pdf/10.1365/s40702-025-01185-5.pdf","source":{"id":"https://openalex.org/S4210205328","display_name":"HMD Praxis der Wirtschaftsinformatik","issn_l":"1436-3011","issn":["1436-3011","2198-2775"],"is_oa":false,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"host_organization":"https://openalex.org/P4310319900","host_organization_name":"Springer Science+Business Media","host_organization_lineage":["https://openalex.org/P4310319900","https://openalex.org/P4310319965"],"host_organization_lineage_names":["Springer Science+Business Media","Springer Nature"],"type":"journal"},"license":"cc-by","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by","version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"HMD Praxis der Wirtschaftsinformatik","raw_type":"journal-article"},{"id":"pmh:oai:econstor.eu:10419/330718","is_oa":true,"landing_page_url":"https://hdl.handle.net/10419/330718","pdf_url":"https://www.econstor.eu/bitstream/10419/330718/1/40702_2025_Article_1185.pdf","source":{"id":"https://openalex.org/S4306401696","display_name":"Econstor (Econstor)","issn_l":null,"issn":null,"is_oa":false,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"host_organization":null,"host_organization_name":null,"host_organization_lineage":[],"host_organization_lineage_names":[],"type":"repository"},"license":"cc-by","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by","version":"submittedVersion","is_accepted":false,"is_published":false,"raw_source_name":null,"raw_type":"doc-type:article"}],"best_oa_location":{"id":"doi:10.1365/s40702-025-01185-5","is_oa":true,"landing_page_url":"https://doi.org/10.1365/s40702-025-01185-5","pdf_url":"https://link.springer.com/content/pdf/10.1365/s40702-025-01185-5.pdf","source":{"id":"https://openalex.org/S4210205328","display_name":"HMD Praxis der Wirtschaftsinformatik","issn_l":"1436-3011","issn":["1436-3011","2198-2775"],"is_oa":false,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"host_organization":"https://openalex.org/P4310319900","host_organization_name":"Springer Science+Business Media","host_organization_lineage":["https://openalex.org/P4310319900","https://openalex.org/P4310319965"],"host_organization_lineage_names":["Springer Science+Business Media","Springer Nature"],"type":"journal"},"license":"cc-by","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by","version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"HMD Praxis der Wirtschaftsinformatik","raw_type":"journal-article"},"sustainable_development_goals":[],"awards":[],"funders":[{"id":"https://openalex.org/F4320323381","display_name":"Universit\u00e4t Hamburg","ror":"https://ror.org/00g30e956"}],"has_content":{"pdf":true,"grobid_xml":true},"content_urls":{"pdf":"https://content.openalex.org/works/W4410564743.pdf","grobid_xml":"https://content.openalex.org/works/W4410564743.grobid-xml"},"referenced_works_count":26,"referenced_works":["https://openalex.org/W2136922540","https://openalex.org/W2152084312","https://openalex.org/W2509254371","https://openalex.org/W2560150188","https://openalex.org/W2898654965","https://openalex.org/W2907481847","https://openalex.org/W2955859396","https://openalex.org/W3044471362","https://openalex.org/W3119827326","https://openalex.org/W3155157989","https://openalex.org/W3177202111","https://openalex.org/W3182706339","https://openalex.org/W3194992794","https://openalex.org/W3197515545","https://openalex.org/W3210892103","https://openalex.org/W4200476387","https://openalex.org/W4283077289","https://openalex.org/W4293093135","https://openalex.org/W4296367480","https://openalex.org/W4310029361","https://openalex.org/W4386102763","https://openalex.org/W4388866741","https://openalex.org/W4392908568","https://openalex.org/W4393082926","https://openalex.org/W4393237595","https://openalex.org/W4407207335"],"related_works":["https://openalex.org/W4391375266","https://openalex.org/W2899084033","https://openalex.org/W2748952813","https://openalex.org/W2949263084","https://openalex.org/W2743539335","https://openalex.org/W594353338","https://openalex.org/W2922049016","https://openalex.org/W4390697879","https://openalex.org/W2070214669","https://openalex.org/W2724734218"],"abstract_inverted_index":{"Zusammenfassung":[0],"Die":[1],"Transformation":[2,199],"des":[3,101],"\u00f6ffentlichen":[4],"Personennahverkehrs":[5],"(\u00d6PNV)":[6],"hin":[7,200],"zu":[8,206],"emissionsneutralen":[9],"Antrieben":[10],"ist":[11],"f\u00fcr":[12,98,190],"die":[13,81,99,131,133,185,186,198],"Erreichung":[14],"der":[15,17,25,36,63,106,137],"Nachhaltigkeitsziele":[16],"UN":[18],"als":[19,177],"auch":[20,178],"nationaler":[21],"Strategien":[22],"unabdingbar.":[23],"In":[24],"EU":[26],"wird":[27],"dies":[28],"insbesondere":[29],"durch":[30],"den":[31],"European":[32],"Green":[33],"Deal":[34],"forciert,":[35],"vorschreibt,":[37],"dass":[38],"alle":[39],"\u00d6PNV-Betriebe":[40],"ihr":[41],"Fahrzeugflotten":[42],"bis":[43],"2050":[44],"auf":[45,92],"nachhaltige":[46],"Antriebstechnologien":[47],"umstellen":[48],"m\u00fcssen.":[49],"Dies":[50,176],"erfolgt":[51],"in":[52,59,105,134],"Abw\u00e4gung":[53],"zwischen":[54],"Kosten":[55],"und":[56,65,72,84,114,129,147,157,181,203],"Emissionen":[57],"aktuell":[58],"erster":[60],"Linie":[61],"mit":[62,136,166],"Beschaffung":[64],"Inbetriebnahme":[66],"elektrisch":[67],"betriebener":[68],"Busse":[69],"(E-Busse).":[70],"Betrieb":[71],"Einsatz":[73],"weichen":[74],"dabei":[75],"von":[76,86,164,170,188],"klassischen":[77],"Dieselbussen":[78],"ab,":[79],"da":[80],"Reichweiten":[82],"begrenzt":[83],"zudem":[85],"zahlreichen":[87],"Faktoren":[88],"abh\u00e4ngen.":[89],"Erste":[90],"adaptive,":[91],"Machine":[93],"Learning":[94],"(ML)":[95],"basierende":[96],"Ans\u00e4tze":[97],"Vorhersage":[100],"Energieverbrauchs":[102],"wurden":[103],"bereits":[104],"Wissenschaft":[107],"untersucht,":[108],"bleiben":[109],"aber":[110],"meist":[111],"theoretischer":[112],"Natur":[113],"eine":[115],"praxisnahe":[116],"Betrachtung":[117],"unter":[118,171],"Einbezug":[119],"betrieblicher":[120],"Daten":[121,152],"fehlt.":[122],"Der":[123],"vorliegende":[124],"Beitrag":[125],"schlie\u00dft":[126],"diese":[127],"L\u00fccke":[128],"stellt":[130],"Ergebnisse,":[132],"Kooperation":[135],"Hamburger":[138],"Hochbahn":[139],"AG":[140],"erarbeitet":[141],"wurden,":[142],"vor.":[143],"Mit":[144],"einem":[145],"anwendungszentrierten":[146],"gestaltungsorientierten":[148],"Ansatz":[149],"sind":[150],"betriebliche":[151],"analysiert,":[153],"f\u00fcnfzehn":[154],"Experteninterviews":[155],"durchgef\u00fchrt":[156],"mehrere":[158],"ML-Modelle":[159],"trainiert":[160],"worden,":[161],"um":[162,197],"Energieverbr\u00e4uche":[163],"E\u2011Bussen":[165],"einer":[167],"durchschnittlichen":[168],"Abweichung":[169],"0,4":[172],"%":[173],"zuverl\u00e4ssig":[174],"vorherzusagen.":[175],"identifizierte":[179],"Herausforderungen":[180],"acht":[182],"fundierte":[183],"Gestaltungsempfehlungen,":[184],"Entwicklung":[187],"Vorhersagensystemen":[189],"E\u2011Busse":[191],"unterst\u00fctzen,":[192],"werden":[193],"im":[194],"Folgenden":[195],"beschrieben,":[196],"zur":[201],"nachhaltigen":[202],"effizienten":[204],"Mobilit\u00e4t":[205],"f\u00f6rdern.":[207]},"counts_by_year":[{"year":2025,"cited_by_count":1}],"updated_date":"2025-11-06T03:46:38.306776","created_date":"2025-10-10T00:00:00"}
