{"id":"https://openalex.org/W4411757800","doi":"https://doi.org/10.1365/s35764-025-00564-3","title":"AI-Shoring als Zukunftsstrategie: Mit KI-Agenten dem Fachkr\u00e4ftemangel begegnen","display_name":"AI-Shoring als Zukunftsstrategie: Mit KI-Agenten dem Fachkr\u00e4ftemangel begegnen","publication_year":2025,"publication_date":"2025-06-28","ids":{"openalex":"https://openalex.org/W4411757800","doi":"https://doi.org/10.1365/s35764-025-00564-3"},"language":"de","primary_location":{"id":"doi:10.1365/s35764-025-00564-3","is_oa":true,"landing_page_url":"https://doi.org/10.1365/s35764-025-00564-3","pdf_url":"https://link.springer.com/content/pdf/10.1365/s35764-025-00564-3.pdf","source":{"id":"https://openalex.org/S4210185181","display_name":"Wirtschaftsinformatik & Management","issn_l":"1867-5905","issn":["1867-5905","1867-5913"],"is_oa":false,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"host_organization":"https://openalex.org/P4310319900","host_organization_name":"Springer Science+Business Media","host_organization_lineage":["https://openalex.org/P4310319900","https://openalex.org/P4310319965"],"host_organization_lineage_names":["Springer Science+Business Media","Springer Nature"],"type":"journal"},"license":"cc-by","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by","version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"Wirtschaftsinformatik &amp; Management","raw_type":"journal-article"},"type":"article","indexed_in":["crossref"],"open_access":{"is_oa":true,"oa_status":"hybrid","oa_url":"https://link.springer.com/content/pdf/10.1365/s35764-025-00564-3.pdf","any_repository_has_fulltext":true},"authorships":[{"author_position":"first","author":{"id":"https://openalex.org/A5064390723","display_name":"Luis L\u00e4mmermann","orcid":"https://orcid.org/0000-0002-6068-4577"},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I114090438","display_name":"Goethe University Frankfurt","ror":"https://ror.org/04cvxnb49","country_code":"DE","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I114090438"]},{"id":"https://openalex.org/I5237613","display_name":"Frankfurt University of Applied Sciences","ror":"https://ror.org/02r625m11","country_code":"DE","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I5237613"]}],"countries":["DE"],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Luis L\u00e4mmermann","raw_affiliation_strings":["Frankfurt University of Applied Sciences, Frankfurt, Deutschland"],"raw_orcid":null,"affiliations":[{"raw_affiliation_string":"Frankfurt University of Applied Sciences, Frankfurt, Deutschland","institution_ids":["https://openalex.org/I5237613","https://openalex.org/I114090438"]}]},{"author_position":"middle","author":{"id":"https://openalex.org/A5099183590","display_name":"Valentin Mayer","orcid":null},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I114090438","display_name":"Goethe University Frankfurt","ror":"https://ror.org/04cvxnb49","country_code":"DE","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I114090438"]},{"id":"https://openalex.org/I5237613","display_name":"Frankfurt University of Applied Sciences","ror":"https://ror.org/02r625m11","country_code":"DE","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I5237613"]}],"countries":["DE"],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Valentin Mayer","raw_affiliation_strings":["Frankfurt University of Applied Sciences, Frankfurt, Deutschland"],"raw_orcid":null,"affiliations":[{"raw_affiliation_string":"Frankfurt University of Applied Sciences, Frankfurt, Deutschland","institution_ids":["https://openalex.org/I5237613","https://openalex.org/I114090438"]}]},{"author_position":"middle","author":{"id":"https://openalex.org/A5078908395","display_name":"Andr\u00e9 Schweizer","orcid":"https://orcid.org/0000-0002-7176-6666"},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I114090438","display_name":"Goethe University Frankfurt","ror":"https://ror.org/04cvxnb49","country_code":"DE","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I114090438"]},{"id":"https://openalex.org/I5237613","display_name":"Frankfurt University of Applied Sciences","ror":"https://ror.org/02r625m11","country_code":"DE","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I5237613"]}],"countries":["DE"],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Andr\u00e9 Schweizer","raw_affiliation_strings":["Frankfurt University of Applied Sciences, Frankfurt, Deutschland"],"raw_orcid":null,"affiliations":[{"raw_affiliation_string":"Frankfurt University of Applied Sciences, Frankfurt, Deutschland","institution_ids":["https://openalex.org/I5237613","https://openalex.org/I114090438"]}]},{"author_position":"last","author":{"id":"https://openalex.org/A5039567101","display_name":"Nils Urbach","orcid":"https://orcid.org/0000-0003-2904-4886"},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I114090438","display_name":"Goethe University Frankfurt","ror":"https://ror.org/04cvxnb49","country_code":"DE","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I114090438"]},{"id":"https://openalex.org/I5237613","display_name":"Frankfurt University of Applied Sciences","ror":"https://ror.org/02r625m11","country_code":"DE","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I5237613"]}],"countries":["DE"],"is_corresponding":true,"raw_author_name":"Nils Urbach","raw_affiliation_strings":["Frankfurt University of Applied Sciences, Frankfurt, Deutschland"],"raw_orcid":null,"affiliations":[{"raw_affiliation_string":"Frankfurt University of Applied Sciences, Frankfurt, Deutschland","institution_ids":["https://openalex.org/I5237613","https://openalex.org/I114090438"]}]}],"institutions":[],"countries_distinct_count":1,"institutions_distinct_count":2,"corresponding_author_ids":["https://openalex.org/A5039567101"],"corresponding_institution_ids":["https://openalex.org/I114090438","https://openalex.org/I5237613"],"apc_list":{"value":2590,"currency":"EUR","value_usd":3090},"apc_paid":{"value":2590,"currency":"EUR","value_usd":3090},"fwci":1.505,"has_fulltext":true,"cited_by_count":1,"citation_normalized_percentile":{"value":0.84927395,"is_in_top_1_percent":false,"is_in_top_10_percent":false},"cited_by_percentile_year":{"min":95,"max":97},"biblio":{"volume":"17","issue":"3-4","first_page":"153","last_page":"159"},"is_retracted":false,"is_paratext":false,"is_xpac":false,"primary_topic":{"id":"https://openalex.org/T11912","display_name":"Outsourcing and Supply Chain Management","score":0.9857000112533569,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/1404","display_name":"Management Information Systems"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/14","display_name":"Business, Management and Accounting"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/2","display_name":"Social Sciences"}},"topics":[{"id":"https://openalex.org/T11912","display_name":"Outsourcing and Supply Chain Management","score":0.9857000112533569,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/1404","display_name":"Management Information Systems"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/14","display_name":"Business, Management and Accounting"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/2","display_name":"Social Sciences"}},{"id":"https://openalex.org/T12501","display_name":"Digital Economy and Work Transformation","score":0.9779999852180481,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/3312","display_name":"Sociology and Political Science"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/33","display_name":"Social Sciences"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/2","display_name":"Social Sciences"}},{"id":"https://openalex.org/T11257","display_name":"Taxation and Compliance Studies","score":0.9503999948501587,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/2002","display_name":"Economics and Econometrics"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/20","display_name":"Economics, Econometrics and Finance"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/2","display_name":"Social Sciences"}}],"keywords":[{"id":"https://openalex.org/keywords/shoring","display_name":"Shoring","score":0.4084129333496094},{"id":"https://openalex.org/keywords/history","display_name":"History","score":0.1802510917186737},{"id":"https://openalex.org/keywords/archaeology","display_name":"Archaeology","score":0.14234071969985962}],"concepts":[{"id":"https://openalex.org/C2780105897","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q2514054","display_name":"Shoring","level":2,"score":0.4084129333496094},{"id":"https://openalex.org/C95457728","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q309","display_name":"History","level":0,"score":0.1802510917186737},{"id":"https://openalex.org/C166957645","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q23498","display_name":"Archaeology","level":1,"score":0.14234071969985962}],"mesh":[],"locations_count":3,"locations":[{"id":"doi:10.1365/s35764-025-00564-3","is_oa":true,"landing_page_url":"https://doi.org/10.1365/s35764-025-00564-3","pdf_url":"https://link.springer.com/content/pdf/10.1365/s35764-025-00564-3.pdf","source":{"id":"https://openalex.org/S4210185181","display_name":"Wirtschaftsinformatik & Management","issn_l":"1867-5905","issn":["1867-5905","1867-5913"],"is_oa":false,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"host_organization":"https://openalex.org/P4310319900","host_organization_name":"Springer Science+Business Media","host_organization_lineage":["https://openalex.org/P4310319900","https://openalex.org/P4310319965"],"host_organization_lineage_names":["Springer Science+Business Media","Springer Nature"],"type":"journal"},"license":"cc-by","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by","version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"Wirtschaftsinformatik &amp; Management","raw_type":"journal-article"},{"id":"pmh:oai:econstor.eu:10419/333230","is_oa":true,"landing_page_url":"https://hdl.handle.net/10419/333230","pdf_url":"https://www.econstor.eu/bitstream/10419/333230/1/35764_2025_Article_564.pdf","source":{"id":"https://openalex.org/S4306401696","display_name":"Econstor (Econstor)","issn_l":null,"issn":null,"is_oa":false,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"host_organization":null,"host_organization_name":null,"host_organization_lineage":[],"host_organization_lineage_names":[],"type":"repository"},"license":"cc-by","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by","version":"submittedVersion","is_accepted":false,"is_published":false,"raw_source_name":null,"raw_type":"doc-type:article"},{"id":"pmh:oai:publica.fraunhofer.de:publica/489791","is_oa":false,"landing_page_url":"https://publica.fraunhofer.de/handle/publica/489791","pdf_url":null,"source":{"id":"https://openalex.org/S4306400318","display_name":"Fraunhofer-Publica (Fraunhofer-Gesellschaft)","issn_l":null,"issn":null,"is_oa":false,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"host_organization":"https://openalex.org/I4923324","host_organization_name":"Fraunhofer-Gesellschaft","host_organization_lineage":["https://openalex.org/I4923324"],"host_organization_lineage_names":[],"type":"repository"},"license":null,"license_id":null,"version":"submittedVersion","is_accepted":false,"is_published":false,"raw_source_name":null,"raw_type":"journal article"}],"best_oa_location":{"id":"doi:10.1365/s35764-025-00564-3","is_oa":true,"landing_page_url":"https://doi.org/10.1365/s35764-025-00564-3","pdf_url":"https://link.springer.com/content/pdf/10.1365/s35764-025-00564-3.pdf","source":{"id":"https://openalex.org/S4210185181","display_name":"Wirtschaftsinformatik & Management","issn_l":"1867-5905","issn":["1867-5905","1867-5913"],"is_oa":false,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"host_organization":"https://openalex.org/P4310319900","host_organization_name":"Springer Science+Business Media","host_organization_lineage":["https://openalex.org/P4310319900","https://openalex.org/P4310319965"],"host_organization_lineage_names":["Springer Science+Business Media","Springer Nature"],"type":"journal"},"license":"cc-by","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by","version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"Wirtschaftsinformatik &amp; Management","raw_type":"journal-article"},"sustainable_development_goals":[],"awards":[],"funders":[{"id":"https://openalex.org/F4320328464","display_name":"Frankfurt University of Applied Sciences","ror":"https://ror.org/02r625m11"}],"has_content":{"grobid_xml":true,"pdf":true},"content_urls":{"pdf":"https://content.openalex.org/works/W4411757800.pdf","grobid_xml":"https://content.openalex.org/works/W4411757800.grobid-xml"},"referenced_works_count":3,"referenced_works":["https://openalex.org/W1758310835","https://openalex.org/W2020467863","https://openalex.org/W3124436277"],"related_works":["https://openalex.org/W4206210615","https://openalex.org/W2348352612","https://openalex.org/W2380639719","https://openalex.org/W2380404091","https://openalex.org/W2138552689","https://openalex.org/W2355645362","https://openalex.org/W2402419738","https://openalex.org/W2358076796","https://openalex.org/W2356810008","https://openalex.org/W2152634754"],"abstract_inverted_index":{"Der":[0,404,429,494,519],"anhaltende":[1],"Fachkr\u00e4ftemangel":[2],"und":[3,23,49,90,106,166,191,268,294,326,352,357,371,378,392,400,414,418,425,439,443,462,466,484,488,515,540,549,564,573,588],"die":[4,111,142,154,167,179,192,257,270,283,296,451,473,553,577],"zunehmende":[5],"Komplexit\u00e4t":[6],"von":[7,144,406,431,468,490,496,521],"IT-Services":[8],"erfordern":[9],"neue":[10,39],"Strategien,":[11],"um":[12,416,441,552,576],"Unternehmen":[13,80,161,186,306,332,364,385,545,569],"langfristig":[14],"wettbewerbsf\u00e4hig":[15],"zu":[16,88,96,201,210,226,235,421,446,499,524,558,567,582,591],"halten.":[17],"W\u00e4hrend":[18],"klassische":[19],"Outsourcing-Modelle":[20],"wie":[21],"Offshoring":[22],"Nearshoring":[24],"bislang":[25],"eine":[26,38,51,132],"L\u00f6sung":[27],"darstellten,":[28],"sto\u00dfen":[29],"sie":[30],"zunehmend":[31,75,512,537],"an":[32],"ihre":[33,94,261,287],"Grenzen.":[34],"AI-Shoring":[35,91,127,147,172,258,284,316,342,449,471,547,571],"er\u00f6ffnet":[36],"hier":[37],"Perspektive,":[40],"indem":[41,454,476],"es":[42,455,477],"menschliche":[43,372,393,456,478],"Fachkr\u00e4fte":[44,373,394,457,479],"mit":[45,158,183,458,480],"spezialisierten":[46],"KI-Agenten":[47,64,107,159,184,370,391,407,432,460,482],"kombiniert":[48,461,483],"so":[50],"effizientere":[52],"sowie":[53],"qualitativ":[54],"hochwertigere":[55],"Aufgabenbearbeitung":[56],"erm\u00f6glicht.":[57],"Die":[58,98],"aktuellen":[59],"Entwicklungen":[60],"im":[61],"Bereich":[62],"autonomer":[63],"zeigen,":[65],"dass":[66],"diese":[67,85,115],"Systeme":[68],"nicht":[69,119,130,216,241,508,533],"mehr":[70],"nur":[71,120,131,217,242,509,534],"unterst\u00fctzend":[72],"wirken,":[73],"sondern":[74,123,137,219,244,511,536],"eigenst\u00e4ndige":[76,220,245,513,538],"Aufgaben":[77,322,348,514,539],"\u00fcbernehmen":[78],"k\u00f6nnen.":[79],"stehen":[81],"vor":[82],"der":[83,214,239,555,579],"Herausforderung,":[84],"Entwicklung":[86],"strategisch":[87,548,572],"gestalten":[89,269,295],"gezielt":[92,259,285],"in":[93,103,213,238,260,286,323,349,368,389],"Gesch\u00e4ftsprozesse":[95],"integrieren.":[97],"Zukunft":[99],"geh\u00f6rt":[100],"hybriden":[101],"Arbeitsmodellen,":[102],"denen":[104,369,390],"Mensch":[105],"komplement\u00e4r":[108,374,395],"zusammenarbeiten.":[109,375,396],"Unternehmen,":[110,256,282],"sich":[112,265,291,314,340],"fr\u00fchzeitig":[113],"auf":[114,134,150,175],"Transformation":[116],"vorbereiten,":[117],"k\u00f6nnen":[118,160,185],"Effizienzgewinne":[121],"realisieren,":[122],"auch":[124],"Innovationspotenziale":[125],"aussch\u00f6pfen.":[126],"ist":[128,251,277],"damit":[129],"Antwort":[133,149,174],"den":[135,151,176,208,233,254,280],"Fachkr\u00e4ftemangel,":[136],"ein":[138],"zentraler":[139],"Baustein":[140],"f\u00fcr":[141,253,279,315,341,411,436],"Arbeitswelt":[143,272,298,452,474],"morgen.":[145],"1.":[146,301,448],"als":[148,173],"Fachkr\u00e4ftemangel:":[152,177],"Durch":[153,178],"Kombination":[155,180],"menschlicher":[156,181],"Expertise":[157,182],"Effizienz":[162,187],"steigern,":[163,188],"Kosten":[164,189],"senken":[165,190],"Qualit\u00e4t":[168,193,465,487],"ihrer":[169,194],"Services":[170,195],"verbessern.":[171,196],"2.":[197,354,493],"Von":[198,223],"unterst\u00fctzenden":[199,224,497,522],"KI-Systemen":[200,225,498,523],"autonomen":[202,227,459,481,500,525],"Agenten:":[203,228],"Aktuelle":[204,229],"technologische":[205,230],"Fortschritte":[206,231],"markieren":[207,232],"\u00dcbergang":[209,234,495,520],"einer":[211,236],"\u00c4ra,":[212,237],"KI":[215,240,507,532],"assistiert,":[218,243,510,535],"Rollenprofile":[221,246,517,542],"\u00fcbernimmt.":[222,247,518,543],"3.":[248,397,544],"Strategische":[249,275],"Integration":[250,276,356,377],"entscheidend":[252,278],"Unternehmenserfolg:":[255,281],"Prozesse":[262,288,313,339],"einbinden,":[263,289],"sichern":[264,290],"langfristige":[266,292],"Wettbewerbsvorteile":[267,293],"zuk\u00fcnftige":[271,297],"aktiv":[273,299],"mit.":[274,300],"Gezielte":[302,328],"Identifikation":[303,329],"geeigneter":[304,330],"Anwendungsbereiche:":[305,331],"sollten":[307,333,363,384],"mithilfe":[308,334],"eines":[309,335],"AI-Readiness-Assessments":[310,336],"analysieren,":[311,337],"welche":[312,338],"eignen,":[317,343],"insbesondere":[318,344],"repetitive":[319,345],"oder":[320,346],"datenintensive":[321,347],"IT,":[324,350],"Kundenservice":[325,351],"Projektmanagement.":[327,353],"Schrittweise":[355,376],"Mensch-KI-Komplementarit\u00e4t":[358,379],"f\u00f6rdern:":[359,380],"Statt":[360,381],"vollst\u00e4ndiger":[361,382],"Automatisierung":[362,383,556,580],"hybride":[365,386],"Modelle":[366,387],"testen,":[367,388],"Governance,":[398,423,562,586],"Compliance":[399,424,563,587],"ethische":[401,426,565,589],"Standards":[402,427],"beachten:":[403,428],"Einsatz":[405,430],"erfordert":[408,433],"klare":[409,434],"Richtlinien":[410,435],"Datenschutz,":[412,437],"Transparenz":[413,438],"Verantwortlichkeiten,":[415,440],"nachhaltige":[417,442],"vertrauensw\u00fcrdige":[419,444],"L\u00f6sungen":[420,445],"schaffen.":[422,447],"transformiert":[450,472],"grundlegend,":[453,475],"dadurch":[463,485],"Effizienz,":[464,486],"Verf\u00fcgbarkeit":[467,489],"Dienstleistungen":[469,491],"steigert.":[470,492],"Agenten":[501,526],"markiert":[502,527],"einen":[503,528],"Paradigmenwechsel,":[504,529],"bei":[505,530],"dem":[506,531],"komplette":[516,541],"m\u00fcssen":[546,570],"verantwortungsbewusst":[550,574],"implementieren,":[551,575],"Chancen":[554,578],"optimal":[557,581],"nutzen,":[559,583],"ohne":[560,584],"dabei":[561,585],"Aspekte":[566,590],"vernachl\u00e4ssigen.":[568,592]},"counts_by_year":[{"year":2026,"cited_by_count":1}],"updated_date":"2026-06-30T13:55:48.251075","created_date":"2025-10-10T00:00:00"}
