{"id":"https://openalex.org/W4387006998","doi":"https://doi.org/10.1145/3613372.3614200","title":"Training the Professionals that Industry Needs: The Digital Software Engineering Education Program at PUC-Rio","display_name":"Training the Professionals that Industry Needs: The Digital Software Engineering Education Program at PUC-Rio","publication_year":2023,"publication_date":"2023-09-25","ids":{"openalex":"https://openalex.org/W4387006998","doi":"https://doi.org/10.1145/3613372.3614200"},"language":"en","primary_location":{"id":"doi:10.1145/3613372.3614200","is_oa":false,"landing_page_url":"https://doi.org/10.1145/3613372.3614200","pdf_url":null,"source":null,"license":null,"license_id":null,"version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"Proceedings of the XXXVII Brazilian Symposium on Software Engineering","raw_type":"proceedings-article"},"type":"conference-paper","indexed_in":["crossref"],"open_access":{"is_oa":false,"oa_status":"closed","oa_url":null,"any_repository_has_fulltext":false},"authorships":[{"author_position":"first","author":{"id":"https://openalex.org/A5062526200","display_name":"Marcos Kalinowski","orcid":"https://orcid.org/0000-0003-1445-3425"},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I2699952","display_name":"Pontif\u00edcia Universidade Cat\u00f3lica do Rio de Janeiro","ror":"https://ror.org/01dg47b60","country_code":"BR","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I2699952"]}],"countries":["BR"],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Marcos Kalinowski","raw_affiliation_strings":["PUC-Rio, Brazil"],"raw_orcid":"https://orcid.org/0000-0003-1445-3425","affiliations":[{"raw_affiliation_string":"PUC-Rio, Brazil","institution_ids":["https://openalex.org/I2699952"]}]},{"author_position":"middle","author":{"id":"https://openalex.org/A5062598094","display_name":"Tatiana Escovedo","orcid":"https://orcid.org/0000-0002-7130-4330"},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I2699952","display_name":"Pontif\u00edcia Universidade Cat\u00f3lica do Rio de Janeiro","ror":"https://ror.org/01dg47b60","country_code":"BR","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I2699952"]}],"countries":["BR"],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Tatiana Escovedo","raw_affiliation_strings":["PUC-Rio, Brazil"],"raw_orcid":"https://orcid.org/0000-0002-7130-4330","affiliations":[{"raw_affiliation_string":"PUC-Rio, Brazil","institution_ids":["https://openalex.org/I2699952"]}]},{"author_position":"middle","author":{"id":"https://openalex.org/A5073221776","display_name":"Fernanda Pina","orcid":"https://orcid.org/0009-0009-0142-0609"},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I2699952","display_name":"Pontif\u00edcia Universidade Cat\u00f3lica do Rio de Janeiro","ror":"https://ror.org/01dg47b60","country_code":"BR","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I2699952"]}],"countries":["BR"],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Fernanda Pina","raw_affiliation_strings":["PUC-Rio, Brazil"],"raw_orcid":"https://orcid.org/0009-0009-0142-0609","affiliations":[{"raw_affiliation_string":"PUC-Rio, Brazil","institution_ids":["https://openalex.org/I2699952"]}]},{"author_position":"middle","author":{"id":"https://openalex.org/A5030103250","display_name":"Adriana Vidal de Oliveira","orcid":"https://orcid.org/0000-0002-1209-8688"},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I2699952","display_name":"Pontif\u00edcia Universidade Cat\u00f3lica do Rio de Janeiro","ror":"https://ror.org/01dg47b60","country_code":"BR","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I2699952"]}],"countries":["BR"],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Adriana Vidal","raw_affiliation_strings":["PUC-Rio, Brazil"],"raw_orcid":"https://orcid.org/0000-0002-1209-8688","affiliations":[{"raw_affiliation_string":"PUC-Rio, Brazil","institution_ids":["https://openalex.org/I2699952"]}]},{"author_position":"middle","author":{"id":"https://openalex.org/A5101882518","display_name":"a Silva","orcid":"https://orcid.org/0009-0008-0019-7911"},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I1293487690","display_name":"Ministry of Education","ror":"https://ror.org/04d0xx942","country_code":"BR","type":"government","lineage":["https://openalex.org/I1293487690","https://openalex.org/I2801200668"]}],"countries":["BR"],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Ariane Pereira Da Silva","raw_affiliation_strings":["+A Educa\u00e7\u00e3o, Brazil"],"raw_orcid":"https://orcid.org/0009-0008-0019-7911","affiliations":[{"raw_affiliation_string":"+A Educa\u00e7\u00e3o, Brazil","institution_ids":["https://openalex.org/I1293487690"]}]},{"author_position":"middle","author":{"id":"https://openalex.org/A5092933530","display_name":"Ricardo Ponsirenas","orcid":"https://orcid.org/0009-0007-4456-1394"},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I1293487690","display_name":"Ministry of Education","ror":"https://ror.org/04d0xx942","country_code":"BR","type":"government","lineage":["https://openalex.org/I1293487690","https://openalex.org/I2801200668"]}],"countries":["BR"],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Ricardo Ponsirenas","raw_affiliation_strings":["+A Educa\u00e7\u00e3o, Brazil"],"raw_orcid":"https://orcid.org/0009-0007-4456-1394","affiliations":[{"raw_affiliation_string":"+A Educa\u00e7\u00e3o, Brazil","institution_ids":["https://openalex.org/I1293487690"]}]},{"author_position":"last","author":{"id":"https://openalex.org/A5008678991","display_name":"Daiana Garibaldi da Rocha","orcid":"https://orcid.org/0000-0001-6738-772X"},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I1293487690","display_name":"Ministry of Education","ror":"https://ror.org/04d0xx942","country_code":"BR","type":"government","lineage":["https://openalex.org/I1293487690","https://openalex.org/I2801200668"]}],"countries":["BR"],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Daiana Garibaldi Da Rocha","raw_affiliation_strings":["+A Educa\u00e7\u00e3o, Brazil"],"raw_orcid":"https://orcid.org/0000-0001-6738-772X","affiliations":[{"raw_affiliation_string":"+A Educa\u00e7\u00e3o, Brazil","institution_ids":["https://openalex.org/I1293487690"]}]}],"institutions":[],"countries_distinct_count":1,"institutions_distinct_count":2,"corresponding_author_ids":[],"corresponding_institution_ids":[],"apc_list":null,"apc_paid":null,"fwci":null,"has_fulltext":false,"cited_by_count":5,"citation_normalized_percentile":null,"cited_by_percentile_year":null,"biblio":{"volume":null,"issue":null,"first_page":"37","last_page":"46"},"is_retracted":false,"is_paratext":false,"is_xpac":false,"primary_topic":{"id":"https://openalex.org/T14246","display_name":"E-Learning and Knowledge Management","score":0.9905999898910522,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/1706","display_name":"Computer Science Applications"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/17","display_name":"Computer Science"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/3","display_name":"Physical Sciences"}},"topics":[{"id":"https://openalex.org/T14246","display_name":"E-Learning and Knowledge Management","score":0.9905999898910522,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/1706","display_name":"Computer Science Applications"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/17","display_name":"Computer Science"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/3","display_name":"Physical Sciences"}},{"id":"https://openalex.org/T12573","display_name":"Education and Digital Technologies","score":0.9740999937057495,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/3312","display_name":"Sociology and Political Science"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/33","display_name":"Social Sciences"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/2","display_name":"Social Sciences"}},{"id":"https://openalex.org/T10430","display_name":"Software Engineering Techniques and Practices","score":0.9617000222206116,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/1710","display_name":"Information Systems"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/17","display_name":"Computer Science"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/3","display_name":"Physical Sciences"}}],"keywords":[{"id":"https://openalex.org/keywords/workforce","display_name":"Workforce","score":0.5903216600418091},{"id":"https://openalex.org/keywords/engineering-management","display_name":"Engineering management","score":0.560634434223175},{"id":"https://openalex.org/keywords/portfolio","display_name":"Portfolio","score":0.4789574444293976},{"id":"https://openalex.org/keywords/scale","display_name":"Scale (ratio)","score":0.45655742287635803},{"id":"https://openalex.org/keywords/software","display_name":"Software","score":0.4419858157634735},{"id":"https://openalex.org/keywords/computer-science","display_name":"Computer science","score":0.41540732979774475},{"id":"https://openalex.org/keywords/engineering","display_name":"Engineering","score":0.3847067058086395},{"id":"https://openalex.org/keywords/knowledge-management","display_name":"Knowledge management","score":0.3809138834476471},{"id":"https://openalex.org/keywords/business","display_name":"Business","score":0.16874510049819946}],"concepts":[{"id":"https://openalex.org/C2778139618","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q13440398","display_name":"Workforce","level":2,"score":0.5903216600418091},{"id":"https://openalex.org/C110354214","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q6314146","display_name":"Engineering management","level":1,"score":0.560634434223175},{"id":"https://openalex.org/C2780821815","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q5340806","display_name":"Portfolio","level":2,"score":0.4789574444293976},{"id":"https://openalex.org/C2778755073","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q10858537","display_name":"Scale (ratio)","level":2,"score":0.45655742287635803},{"id":"https://openalex.org/C2777904410","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q7397","display_name":"Software","level":2,"score":0.4419858157634735},{"id":"https://openalex.org/C41008148","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q21198","display_name":"Computer science","level":0,"score":0.41540732979774475},{"id":"https://openalex.org/C127413603","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q11023","display_name":"Engineering","level":0,"score":0.3847067058086395},{"id":"https://openalex.org/C56739046","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q192060","display_name":"Knowledge management","level":1,"score":0.3809138834476471},{"id":"https://openalex.org/C144133560","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q4830453","display_name":"Business","level":0,"score":0.16874510049819946},{"id":"https://openalex.org/C62520636","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q944","display_name":"Quantum mechanics","level":1,"score":0.0},{"id":"https://openalex.org/C50522688","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q189833","display_name":"Economic growth","level":1,"score":0.0},{"id":"https://openalex.org/C121332964","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q413","display_name":"Physics","level":0,"score":0.0},{"id":"https://openalex.org/C199360897","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q9143","display_name":"Programming language","level":1,"score":0.0},{"id":"https://openalex.org/C162324750","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q8134","display_name":"Economics","level":0,"score":0.0},{"id":"https://openalex.org/C10138342","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q43015","display_name":"Finance","level":1,"score":0.0}],"mesh":[],"locations_count":1,"locations":[{"id":"doi:10.1145/3613372.3614200","is_oa":false,"landing_page_url":"https://doi.org/10.1145/3613372.3614200","pdf_url":null,"source":null,"license":null,"license_id":null,"version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"Proceedings of the XXXVII Brazilian Symposium on Software Engineering","raw_type":"proceedings-article"}],"best_oa_location":null,"sustainable_development_goals":[{"score":0.5600000023841858,"display_name":"Industry, innovation and infrastructure","id":"https://metadata.un.org/sdg/9"}],"awards":[],"funders":[],"has_content":{"grobid_xml":false,"pdf":false},"content_urls":null,"referenced_works_count":5,"referenced_works":["https://openalex.org/W72968389","https://openalex.org/W1001269491","https://openalex.org/W1676221170","https://openalex.org/W2955987005","https://openalex.org/W4312204119"],"related_works":["https://openalex.org/W2748952813","https://openalex.org/W4308258967","https://openalex.org/W1962711591","https://openalex.org/W2803396544","https://openalex.org/W24250002","https://openalex.org/W2495360771","https://openalex.org/W1591794021","https://openalex.org/W1575461229","https://openalex.org/W2326236677","https://openalex.org/W2602699637"],"abstract_inverted_index":{"Software":[0,234],"is":[1,227,240,245],"strategic":[2],"for":[3,163,251],"Brazil\u2019s":[4],"development,":[5],"but":[6],"the":[7,15,22,34,38,81,86,89,95,115,161,175,177,218,225,248,252,257,263],"lack":[8],"of":[9,24,37,52,80,88,104,189,238],"a":[10,26,60,157,242],"larger":[11],"qualified":[12],"workforce":[13,250],"limits":[14],"country\u2019s":[16],"productive":[17],"capacity.":[18],"This":[19],"paper":[20],"reports":[21],"experience":[23,133,258],"deploying":[25],"large-scale":[27],"distance":[28],"learning":[29,67,111,122],"education":[30,50,74,179,236],"program":[31,180,237],"to":[32,58],"meet":[33],"practical":[35],"needs":[36],"software":[39,46,253],"industry.":[40],"We":[41,155],"applied":[42],"design":[43,59],"thinking":[44],"involving":[45],"engineering":[47],"and":[48,54,101,131,138,142,149,166,173,186,216,229,244,259],"continued":[49,73],"experts":[51],"PUC-Rio":[53,239],"an":[55],"external":[56],"consultancy":[57],"methodology":[61,83,162,226],"that":[62,93,109,127,190],"we":[63,255],"consider":[64],"ideal,":[65],"including":[66],"objects":[68,123],"hitherto":[69],"not":[70],"used":[71],"in":[72,75,91,97,134,183],"Brazil.":[76,203],"The":[77,221,232],"key":[78],"elements":[79],"conceived":[82],"include":[84],"(i)":[85],"organization":[87],"course":[90],"Sprints":[92],"involve":[94],"elaboration":[96],"practice,":[98],"with":[99,114,120,152,224,262],"synchronous":[100,150],"asynchronous":[102],"assistance,":[103],"Minimum":[105],"Viable":[106],"Products":[107],"(MVPs)":[108],"evaluate":[110],"hypotheses":[112],"associated":[113],"disciplines;":[116],"(ii)":[117],"premium":[118],"materials":[119],"innovative":[121],"co-created":[124],"by":[125,187],"professors":[126],"have":[128],"theoretical":[129],"depth":[130],"project":[132],"their":[135,208,213],"subject":[136],"areas":[137],"professional":[139,178,214],"instruction":[140],"designers;":[141],"(iii)":[143],"industry":[144],"integration":[145],"through":[146],"React":[147],"videos":[148],"meetings":[151],"reference":[153],"professionals.":[154],"conducted":[156],"pilot":[158],"study":[159],"implementing":[160],"one":[164],"discipline":[165],"gathering":[167],"feedback":[168],"from":[169,200],"stakeholders.":[170],"After":[171],"validating":[172],"adjusting":[174],"methodology,":[176],"was":[181],"launched":[182],"February":[184],"2023":[185],"July":[188],"same":[191],"year":[192],"it":[193],"already":[194],"had":[195],"more":[196],"than":[197],"300":[198],"students":[199,205],"all":[201],"over":[202],"Most":[204],"successfully":[206],"developed":[207],"MVPs,":[209],"integrating":[210],"them":[211],"into":[212],"portfolio":[215],"demonstrating":[217],"acquired":[219],"expertise.":[220],"students\u2019":[222],"satisfaction":[223],"widely":[228],"easily":[230],"evidenced.":[231],"digital":[233],"Engineering":[235],"now":[241],"reality":[243],"helping":[246],"prepare":[247],"future":[249],"area;":[254],"share":[256],"lessons":[260],"learned":[261],"community.":[264]},"counts_by_year":[{"year":2026,"cited_by_count":1},{"year":2025,"cited_by_count":2},{"year":2024,"cited_by_count":2}],"updated_date":"2026-07-14T23:27:15.235271","created_date":"2025-10-10T00:00:00"}
