{"id":"https://openalex.org/W4415985977","doi":"https://doi.org/10.1016/j.csda.2025.108302","title":"Modelling catastrophic extinction in stochastic birth-death process: Analytical insights, estimation, and efficient simulation","display_name":"Modelling catastrophic extinction in stochastic birth-death process: Analytical insights, estimation, and efficient simulation","publication_year":2025,"publication_date":"2025-11-07","ids":{"openalex":"https://openalex.org/W4415985977","doi":"https://doi.org/10.1016/j.csda.2025.108302"},"language":"en","primary_location":{"id":"doi:10.1016/j.csda.2025.108302","is_oa":true,"landing_page_url":"https://doi.org/10.1016/j.csda.2025.108302","pdf_url":null,"source":{"id":"https://openalex.org/S132362803","display_name":"Computational Statistics & Data Analysis","issn_l":"0167-9473","issn":["0167-9473","1872-7352"],"is_oa":false,"is_in_doaj":false,"is_core":true,"host_organization":"https://openalex.org/P4310320990","host_organization_name":"Elsevier BV","host_organization_lineage":["https://openalex.org/P4310320990"],"host_organization_lineage_names":["Elsevier BV"],"type":"journal"},"license":"cc-by","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by","version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"Computational Statistics &amp; Data Analysis","raw_type":"journal-article"},"type":"article","indexed_in":["crossref"],"open_access":{"is_oa":true,"oa_status":"hybrid","oa_url":"https://doi.org/10.1016/j.csda.2025.108302","any_repository_has_fulltext":false},"authorships":[{"author_position":"first","author":{"id":"https://openalex.org/A5090265638","display_name":"Clement Twumasi","orcid":"https://orcid.org/0000-0001-6817-8356"},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I40120149","display_name":"University of Oxford","ror":"https://ror.org/052gg0110","country_code":"GB","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I40120149"]},{"id":"https://openalex.org/I4210146410","display_name":"Science Oxford","ror":"https://ror.org/04j8yhy50","country_code":"GB","type":"nonprofit","lineage":["https://openalex.org/I4210146410"]}],"countries":["GB"],"is_corresponding":true,"raw_author_name":"Clement Twumasi","raw_affiliation_strings":["University of Oxford, Nuffield Department of Medicine, South Parks Road, Oxford, OX1 3SY, Oxfordshire, United Kingdom"],"raw_orcid":"https://orcid.org/0000-0001-6817-8356","affiliations":[{"raw_affiliation_string":"University of Oxford, Nuffield Department of Medicine, South Parks Road, Oxford, OX1 3SY, Oxfordshire, United Kingdom","institution_ids":["https://openalex.org/I40120149","https://openalex.org/I4210146410"]}]}],"institutions":[],"countries_distinct_count":1,"institutions_distinct_count":2,"corresponding_author_ids":["https://openalex.org/A5090265638"],"corresponding_institution_ids":["https://openalex.org/I40120149","https://openalex.org/I4210146410"],"apc_list":{"value":3340,"currency":"USD","value_usd":3340},"apc_paid":{"value":3340,"currency":"USD","value_usd":3340},"fwci":0.0,"has_fulltext":false,"cited_by_count":0,"citation_normalized_percentile":{"value":0.31354138,"is_in_top_1_percent":false,"is_in_top_10_percent":false},"cited_by_percentile_year":null,"biblio":{"volume":"215","issue":null,"first_page":"108302","last_page":"108302"},"is_retracted":false,"is_paratext":false,"is_xpac":false,"primary_topic":{"id":"https://openalex.org/T11764","display_name":"Evolution and Genetic Dynamics","score":0.3903000056743622,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/1311","display_name":"Genetics"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/13","display_name":"Biochemistry, Genetics and Molecular Biology"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/1","display_name":"Life Sciences"}},"topics":[{"id":"https://openalex.org/T11764","display_name":"Evolution and Genetic Dynamics","score":0.3903000056743622,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/1311","display_name":"Genetics"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/13","display_name":"Biochemistry, Genetics and Molecular Biology"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/1","display_name":"Life Sciences"}},{"id":"https://openalex.org/T10482","display_name":"Mathematical and Theoretical Epidemiology and Ecology Models","score":0.31790000200271606,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/2739","display_name":"Public Health, Environmental and Occupational Health"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/27","display_name":"Medicine"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/4","display_name":"Health Sciences"}},{"id":"https://openalex.org/T12134","display_name":"Insect symbiosis and bacterial influences","score":0.06909999996423721,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/1109","display_name":"Insect Science"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/11","display_name":"Agricultural and Biological Sciences"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/1","display_name":"Life Sciences"}}],"keywords":[{"id":"https://openalex.org/keywords/markov-process","display_name":"Markov process","score":0.5514000058174133},{"id":"https://openalex.org/keywords/estimation-theory","display_name":"Estimation theory","score":0.5246000289916992},{"id":"https://openalex.org/keywords/process","display_name":"Process (computing)","score":0.4925999939441681},{"id":"https://openalex.org/keywords/markov-chain","display_name":"Markov chain","score":0.4821000099182129},{"id":"https://openalex.org/keywords/stochastic-process","display_name":"Stochastic process","score":0.478300005197525},{"id":"https://openalex.org/keywords/calibration","display_name":"Calibration","score":0.44830000400543213},{"id":"https://openalex.org/keywords/population","display_name":"Population","score":0.44749999046325684},{"id":"https://openalex.org/keywords/method-of-moments","display_name":"Method of moments (probability theory)","score":0.4325000047683716},{"id":"https://openalex.org/keywords/function","display_name":"Function (biology)","score":0.42570000886917114}],"concepts":[{"id":"https://openalex.org/C159886148","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q176645","display_name":"Markov process","level":2,"score":0.5514000058174133},{"id":"https://openalex.org/C167928553","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q1376021","display_name":"Estimation theory","level":2,"score":0.5246000289916992},{"id":"https://openalex.org/C28826006","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q33521","display_name":"Applied mathematics","level":1,"score":0.512499988079071},{"id":"https://openalex.org/C98045186","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q205663","display_name":"Process (computing)","level":2,"score":0.4925999939441681},{"id":"https://openalex.org/C98763669","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q176645","display_name":"Markov chain","level":2,"score":0.4821000099182129},{"id":"https://openalex.org/C8272713","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q176737","display_name":"Stochastic process","level":2,"score":0.478300005197525},{"id":"https://openalex.org/C126255220","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q141495","display_name":"Mathematical optimization","level":1,"score":0.46209999918937683},{"id":"https://openalex.org/C33923547","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q395","display_name":"Mathematics","level":0,"score":0.45899999141693115},{"id":"https://openalex.org/C11413529","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q8366","display_name":"Algorithm","level":1,"score":0.45399999618530273},{"id":"https://openalex.org/C165838908","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q736777","display_name":"Calibration","level":2,"score":0.44830000400543213},{"id":"https://openalex.org/C2908647359","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q2625603","display_name":"Population","level":2,"score":0.44749999046325684},{"id":"https://openalex.org/C121864883","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q677916","display_name":"Statistical physics","level":1,"score":0.43459999561309814},{"id":"https://openalex.org/C2780033567","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q6823720","display_name":"Method of moments (probability theory)","level":3,"score":0.4325000047683716},{"id":"https://openalex.org/C14036430","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q3736076","display_name":"Function (biology)","level":2,"score":0.42570000886917114},{"id":"https://openalex.org/C41008148","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q21198","display_name":"Computer science","level":0,"score":0.40950000286102295},{"id":"https://openalex.org/C163836022","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q6771326","display_name":"Markov model","level":3,"score":0.3709000051021576},{"id":"https://openalex.org/C101991246","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q5422078","display_name":"Extinction (optical mineralogy)","level":2,"score":0.35100001096725464},{"id":"https://openalex.org/C197055811","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q207522","display_name":"Probability density function","level":2,"score":0.35019999742507935},{"id":"https://openalex.org/C89106044","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q45284","display_name":"Likelihood function","level":3,"score":0.3109999895095825},{"id":"https://openalex.org/C127491075","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q7617825","display_name":"Stochastic modelling","level":2,"score":0.3059999942779541},{"id":"https://openalex.org/C163175372","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q3339222","display_name":"Linear model","level":2,"score":0.3000999987125397},{"id":"https://openalex.org/C188198153","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q1613840","display_name":"Limiting","level":2,"score":0.29789999127388},{"id":"https://openalex.org/C149441793","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q200726","display_name":"Probability distribution","level":2,"score":0.2969000041484833},{"id":"https://openalex.org/C45374587","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q12525525","display_name":"Computation","level":2,"score":0.2944999933242798},{"id":"https://openalex.org/C25915931","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q4180825","display_name":"Stochastic simulation","level":2,"score":0.29010000824928284},{"id":"https://openalex.org/C6802819","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q1072174","display_name":"Linear system","level":2,"score":0.2874999940395355},{"id":"https://openalex.org/C2778205388","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q5422082","display_name":"Extinction probability","level":4,"score":0.2750000059604645},{"id":"https://openalex.org/C2777317252","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q18393516","display_name":"Rare events","level":2,"score":0.262800008058548},{"id":"https://openalex.org/C151201525","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q177239","display_name":"Limit (mathematics)","level":2,"score":0.2623000144958496},{"id":"https://openalex.org/C500300565","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q925667","display_name":"Computer simulation","level":2,"score":0.2621999979019165},{"id":"https://openalex.org/C18762648","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q42213","display_name":"Work (physics)","level":2,"score":0.26190000772476196},{"id":"https://openalex.org/C204911207","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q860609","display_name":"Generating function","level":2,"score":0.25440001487731934}],"mesh":[],"locations_count":1,"locations":[{"id":"doi:10.1016/j.csda.2025.108302","is_oa":true,"landing_page_url":"https://doi.org/10.1016/j.csda.2025.108302","pdf_url":null,"source":{"id":"https://openalex.org/S132362803","display_name":"Computational Statistics & Data Analysis","issn_l":"0167-9473","issn":["0167-9473","1872-7352"],"is_oa":false,"is_in_doaj":false,"is_core":true,"host_organization":"https://openalex.org/P4310320990","host_organization_name":"Elsevier BV","host_organization_lineage":["https://openalex.org/P4310320990"],"host_organization_lineage_names":["Elsevier BV"],"type":"journal"},"license":"cc-by","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by","version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"Computational Statistics &amp; Data Analysis","raw_type":"journal-article"}],"best_oa_location":{"id":"doi:10.1016/j.csda.2025.108302","is_oa":true,"landing_page_url":"https://doi.org/10.1016/j.csda.2025.108302","pdf_url":null,"source":{"id":"https://openalex.org/S132362803","display_name":"Computational Statistics & Data Analysis","issn_l":"0167-9473","issn":["0167-9473","1872-7352"],"is_oa":false,"is_in_doaj":false,"is_core":true,"host_organization":"https://openalex.org/P4310320990","host_organization_name":"Elsevier BV","host_organization_lineage":["https://openalex.org/P4310320990"],"host_organization_lineage_names":["Elsevier BV"],"type":"journal"},"license":"cc-by","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by","version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"Computational Statistics &amp; Data Analysis","raw_type":"journal-article"},"sustainable_development_goals":[],"awards":[],"funders":[],"has_content":{"grobid_xml":false,"pdf":false},"content_urls":null,"referenced_works_count":20,"referenced_works":["https://openalex.org/W1594863551","https://openalex.org/W1974272479","https://openalex.org/W2004332823","https://openalex.org/W2024661301","https://openalex.org/W2057261803","https://openalex.org/W2073546405","https://openalex.org/W2074681199","https://openalex.org/W2075979400","https://openalex.org/W2084924279","https://openalex.org/W2096697803","https://openalex.org/W2096973689","https://openalex.org/W2119677406","https://openalex.org/W2120575449","https://openalex.org/W2171074980","https://openalex.org/W2324095109","https://openalex.org/W2329060262","https://openalex.org/W2787404434","https://openalex.org/W2962844366","https://openalex.org/W4296982689","https://openalex.org/W4394677430"],"related_works":[],"abstract_inverted_index":{"\u2022":[0,15,36,55,73],"Analytical":[1],"and":[2,38,93,138,156,167,199,231,242,253,300,316],"computational":[3,94,251],"techniques":[4],"for":[5,20,83,98,164,194,216,303],"modelling":[6],"discretely":[7,205],"observed":[8,206],"linear":[9,100],"birth-death-catastrophe":[10],"(BDC)":[11],"process":[12,76,102,129,228,307],"are":[13,24,229,321],"developed.":[14],"Competing":[16],"parameter":[17,141,221],"estimation":[18,222,235,254],"approaches":[19,223],"BDC":[21,47,71,75,128,207,227,306],"model":[22,82,112],"calibration":[23],"proposed,":[25],"with":[26,86,104,209,248],"MLE":[27],"found":[28],"to":[29,65,225,279,287,323,327],"be":[30],"the":[31,45,67,70,99,119,126,185,195,200,204,217,226,288,305],"most":[32],"precise":[33],"but":[34],"time-consuming.":[35],"GMM":[37],"GW":[39],"methods":[40,155],"offer":[41,297],"faster":[42],"fitting":[43],"of":[44,69,203,239],"underlying":[46,127],"model,":[48],"making":[49],"them":[50],"computationally":[51,284],"advantageous":[52],"than":[53],"MLE.":[54],"A":[56,90],"modified":[57],"hybrid":[58,272],"tau-leaping":[59,273],"stochastic":[60,290,310],"simulation":[61,68,259,267,291],"approach":[62],"is":[63,96,181,275],"developed":[64,97],"accelerate":[66],"process.":[72],"The":[74,294],"can":[77],"serve":[78],"as":[79,331],"an":[80,243],"auxiliary":[81],"host-parasite":[84],"systems":[85,318],"extinction-prone":[87,177],"population":[88],"dynamics.":[89],"comprehensive":[91,213],"analytical":[92,162],"framework":[95,268],"birth-death":[101],"(LBDP)":[103],"catastrophic":[105,328],"extinction":[106,116],"(BDC":[107],"process),":[108],"a":[109,264,271,283,298],"continuous-time":[110],"Markov":[111],"that":[113],"incorporates":[114],"sudden":[115,324],"events":[117,329],"into":[118,308],"classical":[120],"LBDP.":[121],"Despite":[122],"its":[123],"conceptual":[124],"simplicity,":[125],"poses":[130],"substantial":[131],"challenges":[132],"in":[133,176,313],"deriving":[134],"exact":[135,191,289],"transition":[136,165,196],"probabilities":[137,166],"performing":[139],"reliable":[140],"estimation,":[142],"particularly":[143,312],"under":[144],"discrete-time":[145],"observations.":[146],"While":[147],"previous":[148],"work":[149],"established":[150],"foundational":[151],"properties":[152],"using":[153],"spectral":[154],"probability":[157,197],"generating":[158],"functions":[159],"(PGFs),":[160],"explicit":[161],"expressions":[163,193],"theoretical":[168,201],"moments":[169,202,240],"have":[170],"remained":[171],"unavailable,":[172],"limiting":[173],"practical":[174],"applications":[175],"systems.":[178],"This":[179],"limitation":[180],"addressed":[182],"by":[183],"reparameterising":[184],"PGF":[186],"through":[187,212],"functional":[188],"restructuring,":[189],"yielding":[190],"closed-form":[192],"function":[198],"process,":[208],"results":[210],"validated":[211],"numerical":[214],"experiments":[215],"first":[218],"time.":[219],"Three":[220],"tailored":[224],"introduced":[230],"evaluated:":[232],"maximum":[233],"likelihood":[234],"(MLE),":[236],"generalised":[237],"method":[238],"(GMM),":[241],"embedded":[244],"Galton-Watson":[245],"(GW)":[246],"approach,":[247],"trade-offs":[249],"between":[250],"efficiency":[252],"accuracy":[255],"examined":[256],"across":[257],"diverse":[258],"scenarios.":[260],"To":[261],"improve":[262],"scalability,":[263],"Monte":[265],"Carlo":[266],"based":[269],"on":[270],"algorithm":[274,292],"formulated,":[276],"specifically":[277],"adapted":[278],"extinction-driven":[280],"dynamics,":[281],"offering":[282],"efficient":[285],"alternative":[286],"(SSA).":[293],"proposed":[295],"methodologies":[296],"tractable":[299],"scalable":[301],"foundation":[302],"incorporating":[304],"applied":[309],"models,":[311],"ecological,":[314],"epidemiological,":[315],"biological":[317],"where":[319],"populations":[320],"susceptible":[322],"collapse":[325],"due":[326],"such":[330],"host":[332],"mortality":[333],"or":[334],"immune":[335],"response.":[336]},"counts_by_year":[],"updated_date":"2026-02-22T13:39:03.778224","created_date":"2025-11-07T00:00:00"}
