{"id":"https://openalex.org/W2029867052","doi":"https://doi.org/10.1007/s00287-009-0385-y","title":"Superrechner in der Kosmologie","display_name":"Superrechner in der Kosmologie","publication_year":2009,"publication_date":"2009-11-11","ids":{"openalex":"https://openalex.org/W2029867052","doi":"https://doi.org/10.1007/s00287-009-0385-y","mag":"2029867052"},"language":"de","primary_location":{"id":"doi:10.1007/s00287-009-0385-y","is_oa":true,"landing_page_url":"https://doi.org/10.1007/s00287-009-0385-y","pdf_url":"https://link.springer.com/content/pdf/10.1007/s00287-009-0385-y.pdf","source":{"id":"https://openalex.org/S155002599","display_name":"Informatik-Spektrum","issn_l":"0170-6012","issn":["0170-6012","1432-122X"],"is_oa":false,"is_in_doaj":false,"is_core":true,"host_organization":"https://openalex.org/P4310319900","host_organization_name":"Springer Science+Business Media","host_organization_lineage":["https://openalex.org/P4310319900","https://openalex.org/P4310319965"],"host_organization_lineage_names":["Springer Science+Business Media","Springer Nature"],"type":"journal"},"license":"cc-by-nc","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by-nc","version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"Informatik-Spektrum","raw_type":"journal-article"},"type":"article","indexed_in":["crossref"],"open_access":{"is_oa":true,"oa_status":"hybrid","oa_url":"https://link.springer.com/content/pdf/10.1007/s00287-009-0385-y.pdf","any_repository_has_fulltext":false},"authorships":[{"author_position":"first","author":{"id":"https://openalex.org/A5004531924","display_name":"Volker Springel","orcid":"https://orcid.org/0000-0001-5976-4599"},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I149899117","display_name":"Max Planck Society","ror":"https://ror.org/01hhn8329","country_code":"DE","type":"nonprofit","lineage":["https://openalex.org/I149899117"]},{"id":"https://openalex.org/I4210103661","display_name":"Max Planck Institute for Astrophysics","ror":"https://ror.org/017qcv467","country_code":"DE","type":"facility","lineage":["https://openalex.org/I149899117","https://openalex.org/I4210103661"]}],"countries":["DE"],"is_corresponding":true,"raw_author_name":"Volker Springel","raw_affiliation_strings":["Max-Planck-Institut f\u00fcr Astrophysik, Karl-Schwarzschild-Str. 1, 85740, Garching bei M\u00fcnchen, Deutschland","Cosmology, MPI for Astrophysics, Max Planck Society"],"raw_orcid":null,"affiliations":[{"raw_affiliation_string":"Max-Planck-Institut f\u00fcr Astrophysik, Karl-Schwarzschild-Str. 1, 85740, Garching bei M\u00fcnchen, Deutschland","institution_ids":["https://openalex.org/I4210103661"]},{"raw_affiliation_string":"Cosmology, MPI for Astrophysics, Max Planck Society","institution_ids":["https://openalex.org/I149899117","https://openalex.org/I4210103661"]}]}],"institutions":[],"countries_distinct_count":1,"institutions_distinct_count":2,"corresponding_author_ids":["https://openalex.org/A5004531924"],"corresponding_institution_ids":["https://openalex.org/I149899117","https://openalex.org/I4210103661"],"apc_list":{"value":3390,"currency":"USD","value_usd":3390},"apc_paid":{"value":3390,"currency":"USD","value_usd":3390},"fwci":0.0,"has_fulltext":true,"cited_by_count":0,"citation_normalized_percentile":{"value":0.0849888,"is_in_top_1_percent":false,"is_in_top_10_percent":false},"cited_by_percentile_year":null,"biblio":{"volume":"32","issue":"6","first_page":"449","last_page":"457"},"is_retracted":false,"is_paratext":false,"is_xpac":false,"primary_topic":{"id":"https://openalex.org/T10026","display_name":"Galaxies: Formation, Evolution, Phenomena","score":0.9994000196456909,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/3103","display_name":"Astronomy and Astrophysics"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/31","display_name":"Physics and Astronomy"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/3","display_name":"Physical Sciences"}},"topics":[{"id":"https://openalex.org/T10026","display_name":"Galaxies: Formation, Evolution, Phenomena","score":0.9994000196456909,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/3103","display_name":"Astronomy and Astrophysics"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/31","display_name":"Physics and Astronomy"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/3","display_name":"Physical Sciences"}},{"id":"https://openalex.org/T10818","display_name":"Astrophysics and Cosmic Phenomena","score":0.9976999759674072,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/3106","display_name":"Nuclear and High Energy Physics"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/31","display_name":"Physics and Astronomy"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/3","display_name":"Physical Sciences"}},{"id":"https://openalex.org/T12450","display_name":"Radio Astronomy Observations and Technology","score":0.9965000152587891,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/3103","display_name":"Astronomy and Astrophysics"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/31","display_name":"Physics and Astronomy"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/3","display_name":"Physical Sciences"}}],"keywords":[{"id":"https://openalex.org/keywords/humanities","display_name":"Humanities","score":0.6032935976982117},{"id":"https://openalex.org/keywords/art","display_name":"Art","score":0.5049849152565002},{"id":"https://openalex.org/keywords/political-science","display_name":"Political science","score":0.4680594801902771}],"concepts":[{"id":"https://openalex.org/C15708023","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q80083","display_name":"Humanities","level":1,"score":0.6032935976982117},{"id":"https://openalex.org/C142362112","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q735","display_name":"Art","level":0,"score":0.5049849152565002},{"id":"https://openalex.org/C17744445","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q36442","display_name":"Political science","level":0,"score":0.4680594801902771}],"mesh":[],"locations_count":3,"locations":[{"id":"doi:10.1007/s00287-009-0385-y","is_oa":true,"landing_page_url":"https://doi.org/10.1007/s00287-009-0385-y","pdf_url":"https://link.springer.com/content/pdf/10.1007/s00287-009-0385-y.pdf","source":{"id":"https://openalex.org/S155002599","display_name":"Informatik-Spektrum","issn_l":"0170-6012","issn":["0170-6012","1432-122X"],"is_oa":false,"is_in_doaj":false,"is_core":true,"host_organization":"https://openalex.org/P4310319900","host_organization_name":"Springer Science+Business Media","host_organization_lineage":["https://openalex.org/P4310319900","https://openalex.org/P4310319965"],"host_organization_lineage_names":["Springer Science+Business Media","Springer Nature"],"type":"journal"},"license":"cc-by-nc","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by-nc","version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"Informatik-Spektrum","raw_type":"journal-article"},{"id":"pmh:oai:edoc.mpg.de:475773","is_oa":false,"landing_page_url":"http://edoc.mpg.de/475773","pdf_url":null,"source":{"id":"https://openalex.org/S4406922265","display_name":"Max Planck Institute for Plasma Physics","issn_l":null,"issn":null,"is_oa":false,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"host_organization":null,"host_organization_name":null,"host_organization_lineage":[],"host_organization_lineage_names":[],"type":"repository"},"license":null,"license_id":null,"version":"submittedVersion","is_accepted":false,"is_published":false,"raw_source_name":"Informatik Spektrum, v.32, 449-457 (2009)","raw_type":"Article"},{"id":"pmh:oai:escidoc.org:escidoc:933181","is_oa":false,"landing_page_url":"http://hdl.handle.net/11858/00-001M-0000-0011-A142-4","pdf_url":null,"source":{"id":"https://openalex.org/S7407052962","display_name":"Max Planck Digital Library","issn_l":null,"issn":null,"is_oa":false,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"host_organization":"https://openalex.org/I4210088280","host_organization_name":"Max Planck Digital Library","host_organization_lineage":["https://openalex.org/I4210088280"],"host_organization_lineage_names":[],"type":"repository"},"license":null,"license_id":null,"version":"submittedVersion","is_accepted":false,"is_published":false,"raw_source_name":"","raw_type":"info:eu-repo/semantics/article"}],"best_oa_location":{"id":"doi:10.1007/s00287-009-0385-y","is_oa":true,"landing_page_url":"https://doi.org/10.1007/s00287-009-0385-y","pdf_url":"https://link.springer.com/content/pdf/10.1007/s00287-009-0385-y.pdf","source":{"id":"https://openalex.org/S155002599","display_name":"Informatik-Spektrum","issn_l":"0170-6012","issn":["0170-6012","1432-122X"],"is_oa":false,"is_in_doaj":false,"is_core":true,"host_organization":"https://openalex.org/P4310319900","host_organization_name":"Springer Science+Business Media","host_organization_lineage":["https://openalex.org/P4310319900","https://openalex.org/P4310319965"],"host_organization_lineage_names":["Springer Science+Business Media","Springer Nature"],"type":"journal"},"license":"cc-by-nc","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by-nc","version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"Informatik-Spektrum","raw_type":"journal-article"},"sustainable_development_goals":[{"id":"https://metadata.un.org/sdg/7","score":0.4099999964237213,"display_name":"Affordable and clean energy"}],"awards":[],"funders":[],"has_content":{"pdf":true,"grobid_xml":true},"content_urls":{"pdf":"https://content.openalex.org/works/W2029867052.pdf","grobid_xml":"https://content.openalex.org/works/W2029867052.grobid-xml"},"referenced_works_count":3,"referenced_works":["https://openalex.org/W2092504858","https://openalex.org/W2135403967","https://openalex.org/W2141709306"],"related_works":["https://openalex.org/W4387497383","https://openalex.org/W3183948672","https://openalex.org/W3173606202","https://openalex.org/W3110381201","https://openalex.org/W2948807893","https://openalex.org/W2935909890","https://openalex.org/W2778153218","https://openalex.org/W2758277628","https://openalex.org/W2748952813","https://openalex.org/W1531601525"],"abstract_inverted_index":{"In":[0,198],"den":[1],"vergangenen":[2],"zwei":[3],"Jahrzehnten":[4],"hat":[5,161,201],"die":[6,11,63,78,97,164,216,225,232,244,250,261,274,277,313,322,348,351,361,373],"Kosmologie":[7,336],"enorme":[8],"Fortschritte":[9],"erreicht,":[10],"uns":[12],"der":[13,16,21,72,94,100,116,191,194,234,237,287,299,301,315,325,335,346,363],"Aufklarung":[14],"einer":[15],"faszinierendsten":[17],"wissenschaftlichen":[18],"Fragen":[19],"uberhaupt,":[20],"nach":[22,407],"dem":[23,394],"Ursprung":[24],"unserer":[25],"Welt,":[26],"ein":[27,36],"ganzes":[28],"Stuck":[29],"naher":[30],"gebracht":[31],"haben.":[32],"Es":[33],"gibt":[34,91,409],"nun":[35],"klar":[37],"definiertes":[38],"und":[39,231,276,306],"durch":[40,163,224],"Beobachtungen":[41,200,362],"recht":[42],"genau":[43],"bestimmtes":[44],"Standardmodell":[45],"fur":[46,243,264,350],"das":[47,171,308,382],"hierarchischeWachstum":[48],"kosmischer":[49],"Strukturen.":[50],"Dieses":[51],"Modell":[52],"halt":[53],"aber":[54,137,303,386,402],"einige":[55],"grose":[56],"Uberraschungen":[57],"bereit.":[58],"Die":[59,103],"erste":[60],"ist,":[61,106,115,148,272],"dass":[62,82,107,170,204,260],"meiste":[64],"stofflicheMaterie":[65],"imAll":[66],"aus":[67],"einembisher":[68],"unbekannten":[69],"Elementarteilchen":[70],"besteht,":[71],"sogenannten":[73],"Dunklen":[74,117,316],"Materie.":[75],"Tatsachlich":[76],"sind":[77],"Astrophysiker":[79],"davon":[80],"uberzeugt,":[81],"es":[83,136,257],"von":[84,93,110,207],"diesem":[85],"Stoff":[86],"etwa":[87,265,282,293],"sechsmal":[88],"so":[89,138],"viel":[90,304],"wie":[92],"normalen":[95],"Materie,":[96],"wir":[98],"auf":[99,388],"Erde":[101],"kennen.":[102],"zweite":[104],"groseUberraschung":[105],"dasUniversum":[108],"offenbar":[109],"einem":[111,339],"mysteriosen":[112],"Kraftfeld":[113],"durchdrungen":[114],"Energie.":[118],"Albert":[119],"Einstein":[120],"hatte":[121,186],"diese":[122,142,188,400],"ursprunglich":[123],"als":[124,140,158,312],",,kosmologische":[125],"Konstante\u201c":[126],"in":[127,236,253,338],"seine":[128,178],"allgemeine":[129],"Relativitatstheorie":[130],"eingefuhrt.":[131],"Fur":[132],"lange":[133],"Zeit":[134,175],"sah":[135],"aus,":[139],"ob":[141],"Konstante":[143],"nur":[144,249,281,292,389],"eine":[145],"mathematische":[146],"Moglichkeit":[147],"ohne":[149],"physikalisch":[150],"realisiert":[151],"zu":[152,182,366],"sein.":[153],"Aber":[154],"vor":[155,173],"etwas":[156],"mehr":[157],"zehn":[159],"Jahren":[160],"man":[162,202],"Beobachtung":[165],"entfernter":[166],"Supernovaexplosionen":[167],"uberraschenderweise":[168],"entdeckt,":[169],"Universum":[172],"einiger":[174],"begonnen":[176],"hat,":[177],"Ausdehnungsgeschwindigkeit":[179],"plotzlich":[180],"wieder":[181],"erhohen":[183],"\u2013":[184,377],"zuvor":[185],"sich":[187],"Ausdehnung":[189,247],"aufgrund":[190],"bremsenden":[192],"Wirkung":[193],"Schwerkraft":[195],"bestandig":[196],"verlangsamt.":[197],"diesen":[199],"ausgenutzt,":[203],"bestimmte":[205],"Typen":[206],"Supernovae":[208],"immer":[209,327,380],"gleich":[210],"hell":[211],"sind.":[212],"Man":[213],"kann":[214],"dann":[215],"beobachtete":[217,245],"relative":[218],"Helligkeit":[219],"solcher":[220],",,Standardkerzen\u201c":[221],"mit":[222,324],"ihrer":[223],"Raumausdehnung":[226,235,326],"bewirkten":[227],"spektralen":[228],"Verschiebung":[229],"verknupfen":[230],"Rate":[233],"Vergangenheit":[238],"rekonstruieren.":[239],"Als":[240],"einzige":[241],"Erklarung":[242],"beschleunigte":[246],"kommt":[248],"Dunkle":[251,262,278],"Energie":[252,263,317],"Betracht.":[254],"Heute":[255],"ist":[256,372,385,399],"sogar":[258],"so,":[259],"75%":[266],"des":[267,269,342,354,375],"Energieinhalts":[268],"Universums":[270,355],"verantwortlich":[271],"wahrend":[273],"gewohnliche":[275],"Materie":[279,289,302],"zusammen":[280],"25%":[283],"ausmachen.":[284],"Der":[285],"Anteil":[286],"gewohnlichen":[288],"betragt":[290],"also":[291],"4%.":[294],"Zu":[295],"fruheren":[296],"Zeiten":[297],"war":[298],"Beitrag":[300],"hoher":[305],"dominierte":[307],"Energiebudget,":[309],"denn":[310],"anders":[311],"Dichte":[314],"(welche":[318],"konstant":[319],"bleibt)":[320],"sinkt":[321],"Materiedichte":[323],"weiter":[328],"ab.":[329],"Einweiterer":[330],"entscheidender":[331],"Baustein":[332],"immodernen":[333],"Puzzle":[334],"liegt":[337],"besseren":[340],"Verstandnis":[341],"Urknalls":[343,376],"selbst,":[344],"insbesondere":[345],"Bedingungen,":[347],"er":[349],"weitere":[352],"Entwicklung":[353],"hinterlassen":[356],"hat.":[357],"Hier":[358],"haben":[359],"besonders":[360],"kosmischen":[364],"Mikrowellenhintergrundstrahlung":[365],"entscheidenden":[367],"Durchbruchen":[368],"gefuhrt.":[369],"Diese":[370],"Mikrowellenstrahlung":[371],"Restwarme":[374],"sie":[378],"fullt":[379],"noch":[381,390],"ganze":[383],"Universum,":[384],"heute":[387],"2,73":[391],"\u25e6C":[392],"uber":[393],"absoluten":[395],"Nullpunkt":[396],"abgekuhlt.":[397],"Interessanterweise":[398],"Temperatur":[401],"nicht":[403],"exakt":[404],"konstant.":[405],"Je":[406],"Himmelsrichtung":[408]},"counts_by_year":[],"updated_date":"2026-08-26T07:47:46.906454","created_date":"2025-10-10T00:00:00"}
