{"id":"https://openalex.org/W7131798469","doi":"https://doi.org/10.1007/s10270-026-01359-9","title":"The cognitive science of modeling tools","display_name":"The cognitive science of modeling tools","publication_year":2026,"publication_date":"2026-02-27","ids":{"openalex":"https://openalex.org/W7131798469","doi":"https://doi.org/10.1007/s10270-026-01359-9"},"language":"en","primary_location":{"id":"doi:10.1007/s10270-026-01359-9","is_oa":true,"landing_page_url":"https://doi.org/10.1007/s10270-026-01359-9","pdf_url":"https://link.springer.com/content/pdf/10.1007/s10270-026-01359-9.pdf","source":{"id":"https://openalex.org/S64245694","display_name":"Software & Systems Modeling","issn_l":"1619-1366","issn":["1619-1366","1619-1374"],"is_oa":false,"is_in_doaj":false,"is_core":true,"host_organization":"https://openalex.org/P4310319900","host_organization_name":"Springer Science+Business Media","host_organization_lineage":["https://openalex.org/P4310319900","https://openalex.org/P4310319965"],"host_organization_lineage_names":["Springer Science+Business Media","Springer Nature"],"type":"journal"},"license":"cc-by","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by","version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"Software and Systems Modeling","raw_type":"journal-article"},"type":"article","indexed_in":["crossref"],"open_access":{"is_oa":true,"oa_status":"hybrid","oa_url":"https://link.springer.com/content/pdf/10.1007/s10270-026-01359-9.pdf","any_repository_has_fulltext":false},"authorships":[{"author_position":"first","author":{"id":"https://openalex.org/A5126971219","display_name":"Alfonso Pierantonio","orcid":null},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I26415053","display_name":"University of L'Aquila","ror":"https://ror.org/01j9p1r26","country_code":"IT","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I26415053"]}],"countries":["IT"],"is_corresponding":true,"raw_author_name":"Alfonso Pierantonio","raw_affiliation_strings":["SWEN/DISIM, Universit\u00e0 degli Studi dell\u2019Aquila, L\u2019Aquila, Italy"],"affiliations":[{"raw_affiliation_string":"SWEN/DISIM, Universit\u00e0 degli Studi dell\u2019Aquila, L\u2019Aquila, Italy","institution_ids":["https://openalex.org/I26415053"]}]},{"author_position":"middle","author":{"id":"https://openalex.org/A5125427635","display_name":"Simone Gozzano","orcid":null},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I26415053","display_name":"University of L'Aquila","ror":"https://ror.org/01j9p1r26","country_code":"IT","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I26415053"]}],"countries":["IT"],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Simone Gozzano","raw_affiliation_strings":["DSU, Universit\u00e0 degli Studi dell\u2019Aquila, L\u2019Aquila, Italy"],"affiliations":[{"raw_affiliation_string":"DSU, Universit\u00e0 degli Studi dell\u2019Aquila, L\u2019Aquila, Italy","institution_ids":["https://openalex.org/I26415053"]}]},{"author_position":"last","author":{"id":"https://openalex.org/A5121298342","display_name":"Monica Mazza","orcid":null},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I26415053","display_name":"University of L'Aquila","ror":"https://ror.org/01j9p1r26","country_code":"IT","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I26415053"]}],"countries":["IT"],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Monica Mazza","raw_affiliation_strings":["DISCAB, Universit\u00e0 degli Studi dell\u2019Aquila, L\u2019Aquila, Italy"],"affiliations":[{"raw_affiliation_string":"DISCAB, Universit\u00e0 degli Studi dell\u2019Aquila, L\u2019Aquila, Italy","institution_ids":["https://openalex.org/I26415053"]}]}],"institutions":[],"countries_distinct_count":1,"institutions_distinct_count":3,"corresponding_author_ids":["https://openalex.org/A5126971219"],"corresponding_institution_ids":["https://openalex.org/I26415053"],"apc_list":{"value":2290,"currency":"EUR","value_usd":2890},"apc_paid":{"value":2290,"currency":"EUR","value_usd":2890},"fwci":0.0,"has_fulltext":true,"cited_by_count":0,"citation_normalized_percentile":{"value":0.43984143,"is_in_top_1_percent":false,"is_in_top_10_percent":false},"cited_by_percentile_year":null,"biblio":{"volume":"25","issue":"2","first_page":"319","last_page":"325"},"is_retracted":false,"is_paratext":false,"is_xpac":false,"primary_topic":{"id":"https://openalex.org/T10470","display_name":"Usability and User Interface Design","score":0.1907999962568283,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/1709","display_name":"Human-Computer Interaction"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/17","display_name":"Computer Science"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/3","display_name":"Physical Sciences"}},"topics":[{"id":"https://openalex.org/T10470","display_name":"Usability and User Interface Design","score":0.1907999962568283,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/1709","display_name":"Human-Computer Interaction"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/17","display_name":"Computer Science"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/3","display_name":"Physical Sciences"}},{"id":"https://openalex.org/T11450","display_name":"Model-Driven Software Engineering Techniques","score":0.12780000269412994,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/1712","display_name":"Software"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/17","display_name":"Computer Science"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/3","display_name":"Physical Sciences"}},{"id":"https://openalex.org/T11883","display_name":"Embodied and Extended Cognition","score":0.06880000233650208,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/2805","display_name":"Cognitive Neuroscience"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/28","display_name":"Neuroscience"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/1","display_name":"Life Sciences"}}],"keywords":[{"id":"https://openalex.org/keywords/cognition","display_name":"Cognition","score":0.5784000158309937},{"id":"https://openalex.org/keywords/schema","display_name":"Schema (genetic algorithms)","score":0.501800000667572},{"id":"https://openalex.org/keywords/cognitive-model","display_name":"Cognitive model","score":0.4699999988079071},{"id":"https://openalex.org/keywords/cognitive-computing","display_name":"Cognitive computing","score":0.3716999888420105},{"id":"https://openalex.org/keywords/cognitive-ergonomics","display_name":"Cognitive ergonomics","score":0.3698999881744385},{"id":"https://openalex.org/keywords/constructive","display_name":"Constructive","score":0.36489999294281006},{"id":"https://openalex.org/keywords/protocol-analysis","display_name":"Protocol analysis","score":0.353300005197525},{"id":"https://openalex.org/keywords/transparency","display_name":"Transparency (behavior)","score":0.3447999954223633}],"concepts":[{"id":"https://openalex.org/C169900460","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q2200417","display_name":"Cognition","level":2,"score":0.5784000158309937},{"id":"https://openalex.org/C188147891","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q147638","display_name":"Cognitive science","level":1,"score":0.5703999996185303},{"id":"https://openalex.org/C41008148","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q21198","display_name":"Computer science","level":0,"score":0.5299000144004822},{"id":"https://openalex.org/C52146309","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q7431116","display_name":"Schema (genetic algorithms)","level":2,"score":0.501800000667572},{"id":"https://openalex.org/C161407221","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q4382939","display_name":"Cognitive model","level":3,"score":0.4699999988079071},{"id":"https://openalex.org/C92298750","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q17008161","display_name":"Cognitive computing","level":3,"score":0.3716999888420105},{"id":"https://openalex.org/C35064395","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q1093494","display_name":"Cognitive ergonomics","level":4,"score":0.3698999881744385},{"id":"https://openalex.org/C2778701210","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q28130034","display_name":"Constructive","level":3,"score":0.36489999294281006},{"id":"https://openalex.org/C133112747","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q7251931","display_name":"Protocol analysis","level":2,"score":0.353300005197525},{"id":"https://openalex.org/C2780233690","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q535347","display_name":"Transparency (behavior)","level":2,"score":0.3447999954223633},{"id":"https://openalex.org/C29275276","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q2268965","display_name":"Conceptual schema","level":3,"score":0.3411000072956085},{"id":"https://openalex.org/C20854674","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q4386060","display_name":"Cognitive architecture","level":3,"score":0.3296000063419342},{"id":"https://openalex.org/C84269361","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q179235","display_name":"Phenomenology (philosophy)","level":2,"score":0.3176000118255615},{"id":"https://openalex.org/C15744967","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q9418","display_name":"Psychology","level":0,"score":0.31679999828338623},{"id":"https://openalex.org/C2777904410","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q7397","display_name":"Software","level":2,"score":0.31310001015663147},{"id":"https://openalex.org/C179420905","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q223871","display_name":"Mediation","level":2,"score":0.31189998984336853},{"id":"https://openalex.org/C107457646","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q207434","display_name":"Human\u2013computer interaction","level":1,"score":0.3061999976634979},{"id":"https://openalex.org/C194995250","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q531136","display_name":"Affordance","level":2,"score":0.2944999933242798},{"id":"https://openalex.org/C14036430","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q3736076","display_name":"Function (biology)","level":2,"score":0.29249998927116394},{"id":"https://openalex.org/C201770970","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q17143093","display_name":"Socio-cognitive","level":3,"score":0.2896000146865845},{"id":"https://openalex.org/C39387531","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q1096708","display_name":"Metatheory","level":2,"score":0.2849000096321106},{"id":"https://openalex.org/C11671645","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q5054567","display_name":"Causal model","level":2,"score":0.2816999852657318},{"id":"https://openalex.org/C539667460","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q2414942","display_name":"Management science","level":1,"score":0.2773999869823456},{"id":"https://openalex.org/C13606891","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q2623243","display_name":"Conceptual model","level":2,"score":0.263700008392334},{"id":"https://openalex.org/C180747234","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q23373","display_name":"Cognitive psychology","level":1,"score":0.2624000012874603}],"mesh":[],"locations_count":1,"locations":[{"id":"doi:10.1007/s10270-026-01359-9","is_oa":true,"landing_page_url":"https://doi.org/10.1007/s10270-026-01359-9","pdf_url":"https://link.springer.com/content/pdf/10.1007/s10270-026-01359-9.pdf","source":{"id":"https://openalex.org/S64245694","display_name":"Software & Systems Modeling","issn_l":"1619-1366","issn":["1619-1366","1619-1374"],"is_oa":false,"is_in_doaj":false,"is_core":true,"host_organization":"https://openalex.org/P4310319900","host_organization_name":"Springer Science+Business Media","host_organization_lineage":["https://openalex.org/P4310319900","https://openalex.org/P4310319965"],"host_organization_lineage_names":["Springer Science+Business Media","Springer Nature"],"type":"journal"},"license":"cc-by","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by","version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"Software and Systems Modeling","raw_type":"journal-article"}],"best_oa_location":{"id":"doi:10.1007/s10270-026-01359-9","is_oa":true,"landing_page_url":"https://doi.org/10.1007/s10270-026-01359-9","pdf_url":"https://link.springer.com/content/pdf/10.1007/s10270-026-01359-9.pdf","source":{"id":"https://openalex.org/S64245694","display_name":"Software & Systems Modeling","issn_l":"1619-1366","issn":["1619-1366","1619-1374"],"is_oa":false,"is_in_doaj":false,"is_core":true,"host_organization":"https://openalex.org/P4310319900","host_organization_name":"Springer Science+Business Media","host_organization_lineage":["https://openalex.org/P4310319900","https://openalex.org/P4310319965"],"host_organization_lineage_names":["Springer Science+Business Media","Springer Nature"],"type":"journal"},"license":"cc-by","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by","version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"Software and Systems Modeling","raw_type":"journal-article"},"sustainable_development_goals":[{"id":"https://metadata.un.org/sdg/4","score":0.646251916885376,"display_name":"Quality Education"}],"awards":[],"funders":[{"id":"https://openalex.org/F4320323718","display_name":"Universit\u00e0 degli Studi dell'Aquila","ror":"https://ror.org/01j9p1r26"}],"has_content":{"pdf":true,"grobid_xml":true},"content_urls":{"pdf":"https://content.openalex.org/works/W7131798469.pdf","grobid_xml":"https://content.openalex.org/works/W7131798469.grobid-xml"},"referenced_works_count":24,"referenced_works":["https://openalex.org/W1589632492","https://openalex.org/W1592640009","https://openalex.org/W1596193583","https://openalex.org/W1965658570","https://openalex.org/W2020073275","https://openalex.org/W2024357578","https://openalex.org/W2044463389","https://openalex.org/W2046036800","https://openalex.org/W2075606751","https://openalex.org/W2084342166","https://openalex.org/W2107344568","https://openalex.org/W2110143060","https://openalex.org/W2130736456","https://openalex.org/W2139872812","https://openalex.org/W2154774499","https://openalex.org/W2155479778","https://openalex.org/W2157904933","https://openalex.org/W2505784213","https://openalex.org/W2917069633","https://openalex.org/W2963633893","https://openalex.org/W4231563569","https://openalex.org/W4232897512","https://openalex.org/W4236544382","https://openalex.org/W4285114037"],"related_works":[],"abstract_inverted_index":{"Abstract":[0],"Model-driven":[1],"engineering":[2],"(MDE)":[3],"seeks":[4],"to":[5],"abstract":[6],"and":[7,17,32,47,58,73,121],"automate":[8],"software":[9],"development":[10],"through":[11],"the":[12,76,110],"systematic":[13],"use":[14,57],"of":[15,55,61,112],"models":[16],"transformations.":[18],"Despite":[19],"its":[20,23],"conceptual":[21],"rigor,":[22],"tools":[24,39,87],"often":[25],"impose":[26],"cognitive":[27,42,62,83,101,119],"burdens":[28],"that":[29,44,81],"hinder":[30],"adoption":[31],"fluency.":[33],"This":[34],"paper":[35,105],"explores":[36],"how":[37,71],"modeling":[38,77,115],"function":[40],"as":[41,100],"artifacts":[43],"mediate,":[45],"extend,":[46],"sometimes":[48],"constrain":[49],"reasoning.":[50],"Drawing":[51],"on":[52],"Heidegger\u2019s":[53],"phenomenology":[54],"tool":[56],"Piaget\u2019s":[59],"theory":[60],"schema":[63],"adaptation,":[64],"we":[65,98],"articulate":[66],"a":[67,95],"theoretical":[68],"framework":[69],"explaining":[70],"transparency":[72],"accommodation":[74],"shape":[75],"experience.":[78],"We":[79],"argue":[80],"achieving":[82],"harmony":[84],"in":[85],"MDE":[86],"requires":[88],"aligning":[89],"architectural":[90],"mediation":[91],"with":[92,107],"human":[93],"cognition,":[94],"relational":[96],"condition":[97],"conceptualize":[99],"resonance":[102],".":[103],"The":[104],"concludes":[106],"principles":[108],"for":[109],"design":[111],"cognitively":[113],"informed":[114],"tools,":[116],"connecting":[117],"philosophy,":[118],"science,":[120],"model-driven":[122],"engineering.":[123]},"counts_by_year":[],"updated_date":"2026-04-09T08:11:56.329763","created_date":"2026-02-27T00:00:00"}
