{"id":"https://openalex.org/W3198193745","doi":"https://doi.org/10.1007/s00287-021-01390-8","title":"Ethik in der agilen Software-Entwicklung","display_name":"Ethik in der agilen Software-Entwicklung","publication_year":2021,"publication_date":"2021-08-30","ids":{"openalex":"https://openalex.org/W3198193745","doi":"https://doi.org/10.1007/s00287-021-01390-8","mag":"3198193745"},"language":"de","primary_location":{"id":"doi:10.1007/s00287-021-01390-8","is_oa":true,"landing_page_url":"https://doi.org/10.1007/s00287-021-01390-8","pdf_url":"https://link.springer.com/content/pdf/10.1007/s00287-021-01390-8.pdf","source":{"id":"https://openalex.org/S155002599","display_name":"Informatik-Spektrum","issn_l":"0170-6012","issn":["0170-6012","1432-122X"],"is_oa":false,"is_in_doaj":false,"is_core":true,"host_organization":"https://openalex.org/P4310319900","host_organization_name":"Springer Science+Business Media","host_organization_lineage":["https://openalex.org/P4310319900","https://openalex.org/P4310319965"],"host_organization_lineage_names":["Springer Science+Business Media","Springer Nature"],"type":"journal"},"license":"cc-by","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by","version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"Informatik Spektrum","raw_type":"journal-article"},"type":"article","indexed_in":["crossref"],"open_access":{"is_oa":true,"oa_status":"hybrid","oa_url":"https://link.springer.com/content/pdf/10.1007/s00287-021-01390-8.pdf","any_repository_has_fulltext":true},"authorships":[{"author_position":"first","author":{"id":"https://openalex.org/A5002011805","display_name":"Alexander Pretschner","orcid":"https://orcid.org/0000-0002-5573-1201"},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I4210086093","display_name":"Bavarian Research Institute for Digital Transformation","ror":"https://ror.org/00h539j16","country_code":"DE","type":"facility","lineage":["https://openalex.org/I109144446","https://openalex.org/I4210086093"]},{"id":"https://openalex.org/I62916508","display_name":"Technical University of Munich","ror":"https://ror.org/02kkvpp62","country_code":"DE","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I62916508"]}],"countries":["DE"],"is_corresponding":true,"raw_author_name":"Alexander Pretschner","raw_affiliation_strings":["Bayerisches Forschungsinstitut f\u00fcr Digitale Transformation, M\u00fcnchen, Deutschland","Technische Universit\u00e4t M\u00fcnchen, M\u00fcnchen, Deutschland"],"raw_orcid":null,"affiliations":[{"raw_affiliation_string":"Bayerisches Forschungsinstitut f\u00fcr Digitale Transformation, M\u00fcnchen, Deutschland","institution_ids":["https://openalex.org/I4210086093"]},{"raw_affiliation_string":"Technische Universit\u00e4t M\u00fcnchen, M\u00fcnchen, Deutschland","institution_ids":["https://openalex.org/I62916508"]}]},{"author_position":"middle","author":{"id":"https://openalex.org/A5083449099","display_name":"Niina Zuber","orcid":"https://orcid.org/0009-0002-1065-975X"},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I4210086093","display_name":"Bavarian Research Institute for Digital Transformation","ror":"https://ror.org/00h539j16","country_code":"DE","type":"facility","lineage":["https://openalex.org/I109144446","https://openalex.org/I4210086093"]}],"countries":["DE"],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Niina Zuber","raw_affiliation_strings":["Bayerisches Forschungsinstitut f\u00fcr Digitale Transformation, M\u00fcnchen, Deutschland"],"raw_orcid":null,"affiliations":[{"raw_affiliation_string":"Bayerisches Forschungsinstitut f\u00fcr Digitale Transformation, M\u00fcnchen, Deutschland","institution_ids":["https://openalex.org/I4210086093"]}]},{"author_position":"middle","author":{"id":"https://openalex.org/A5013727224","display_name":"Jan Gogoll","orcid":"https://orcid.org/0000-0002-0705-2191"},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I4210086093","display_name":"Bavarian Research Institute for Digital Transformation","ror":"https://ror.org/00h539j16","country_code":"DE","type":"facility","lineage":["https://openalex.org/I109144446","https://openalex.org/I4210086093"]}],"countries":["DE"],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Jan Gogoll","raw_affiliation_strings":["Bayerisches Forschungsinstitut f\u00fcr Digitale Transformation, M\u00fcnchen, Deutschland"],"raw_orcid":null,"affiliations":[{"raw_affiliation_string":"Bayerisches Forschungsinstitut f\u00fcr Digitale Transformation, M\u00fcnchen, Deutschland","institution_ids":["https://openalex.org/I4210086093"]}]},{"author_position":"middle","author":{"id":"https://openalex.org/A5064830294","display_name":"Severin Kacianka","orcid":"https://orcid.org/0000-0002-2546-3031"},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I62916508","display_name":"Technical University of Munich","ror":"https://ror.org/02kkvpp62","country_code":"DE","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I62916508"]}],"countries":["DE"],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Severin Kacianka","raw_affiliation_strings":["Technische Universit\u00e4t M\u00fcnchen, M\u00fcnchen, Deutschland"],"raw_orcid":null,"affiliations":[{"raw_affiliation_string":"Technische Universit\u00e4t M\u00fcnchen, M\u00fcnchen, Deutschland","institution_ids":["https://openalex.org/I62916508"]}]},{"author_position":"last","author":{"id":"https://openalex.org/A5003004666","display_name":"Julian Nida\u2010R\u00fcmelin","orcid":null},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I4210086093","display_name":"Bavarian Research Institute for Digital Transformation","ror":"https://ror.org/00h539j16","country_code":"DE","type":"facility","lineage":["https://openalex.org/I109144446","https://openalex.org/I4210086093"]},{"id":"https://openalex.org/I8204097","display_name":"Ludwig-Maximilians-Universit\u00e4t M\u00fcnchen","ror":"https://ror.org/05591te55","country_code":"DE","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I8204097"]}],"countries":["DE"],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Julian Nida-R\u00fcmelin","raw_affiliation_strings":["Bayerisches Forschungsinstitut f\u00fcr Digitale Transformation, M\u00fcnchen, Deutschland","Ludwig-Maximilians-Universit\u00e4t M\u00fcnchen, M\u00fcnchen, Deutschland"],"raw_orcid":null,"affiliations":[{"raw_affiliation_string":"Bayerisches Forschungsinstitut f\u00fcr Digitale Transformation, M\u00fcnchen, Deutschland","institution_ids":["https://openalex.org/I4210086093"]},{"raw_affiliation_string":"Ludwig-Maximilians-Universit\u00e4t M\u00fcnchen, M\u00fcnchen, Deutschland","institution_ids":["https://openalex.org/I8204097"]}]}],"institutions":[],"countries_distinct_count":1,"institutions_distinct_count":3,"corresponding_author_ids":["https://openalex.org/A5002011805"],"corresponding_institution_ids":["https://openalex.org/I4210086093","https://openalex.org/I62916508"],"apc_list":{"value":3090,"currency":"USD","value_usd":3090},"apc_paid":{"value":3090,"currency":"USD","value_usd":3090},"fwci":0.212,"has_fulltext":true,"cited_by_count":2,"citation_normalized_percentile":{"value":0.61899173,"is_in_top_1_percent":false,"is_in_top_10_percent":false},"cited_by_percentile_year":{"min":90,"max":95},"biblio":{"volume":"44","issue":"5","first_page":"348","last_page":"354"},"is_retracted":false,"is_paratext":false,"is_xpac":false,"primary_topic":{"id":"https://openalex.org/T10883","display_name":"Ethics and Social Impacts of AI","score":0.9979000091552734,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/3311","display_name":"Safety Research"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/33","display_name":"Social Sciences"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/2","display_name":"Social Sciences"}},"topics":[{"id":"https://openalex.org/T10883","display_name":"Ethics and Social Impacts of AI","score":0.9979000091552734,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/3311","display_name":"Safety Research"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/33","display_name":"Social Sciences"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/2","display_name":"Social Sciences"}},{"id":"https://openalex.org/T11953","display_name":"Neuroethics, Human Enhancement, Biomedical Innovations","score":0.9908999800682068,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/2805","display_name":"Cognitive Neuroscience"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/28","display_name":"Neuroscience"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/1","display_name":"Life Sciences"}},{"id":"https://openalex.org/T14401","display_name":"Technology, Environment, Urban Planning","score":0.9495999813079834,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/1211","display_name":"Philosophy"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/12","display_name":"Arts and Humanities"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/2","display_name":"Social Sciences"}}],"keywords":[{"id":"https://openalex.org/keywords/humanities","display_name":"Humanities","score":0.7496665716171265},{"id":"https://openalex.org/keywords/political-science","display_name":"Political science","score":0.6233009696006775},{"id":"https://openalex.org/keywords/philosophy","display_name":"Philosophy","score":0.30179673433303833}],"concepts":[{"id":"https://openalex.org/C15708023","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q80083","display_name":"Humanities","level":1,"score":0.7496665716171265},{"id":"https://openalex.org/C17744445","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q36442","display_name":"Political science","level":0,"score":0.6233009696006775},{"id":"https://openalex.org/C138885662","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q5891","display_name":"Philosophy","level":0,"score":0.30179673433303833}],"mesh":[],"locations_count":2,"locations":[{"id":"doi:10.1007/s00287-021-01390-8","is_oa":true,"landing_page_url":"https://doi.org/10.1007/s00287-021-01390-8","pdf_url":"https://link.springer.com/content/pdf/10.1007/s00287-021-01390-8.pdf","source":{"id":"https://openalex.org/S155002599","display_name":"Informatik-Spektrum","issn_l":"0170-6012","issn":["0170-6012","1432-122X"],"is_oa":false,"is_in_doaj":false,"is_core":true,"host_organization":"https://openalex.org/P4310319900","host_organization_name":"Springer Science+Business Media","host_organization_lineage":["https://openalex.org/P4310319900","https://openalex.org/P4310319965"],"host_organization_lineage_names":["Springer Science+Business Media","Springer Nature"],"type":"journal"},"license":"cc-by","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by","version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"Informatik Spektrum","raw_type":"journal-article"},{"id":"pmh:oai:mediatum.ub.tum.de:node/1705067","is_oa":true,"landing_page_url":"https://mediatum.ub.tum.de/1705067","pdf_url":null,"source":{"id":"https://openalex.org/S4306400453","display_name":"mediaTUM \u2013 the media and publications repository of the Technical University Munich (Technical University Munich)","issn_l":null,"issn":null,"is_oa":false,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"host_organization":"https://openalex.org/I62916508","host_organization_name":"Technical University of Munich","host_organization_lineage":["https://openalex.org/I62916508"],"host_organization_lineage_names":[],"type":"repository"},"license":"other-oa","license_id":"https://openalex.org/licenses/other-oa","version":"submittedVersion","is_accepted":false,"is_published":false,"raw_source_name":"","raw_type":"article"}],"best_oa_location":{"id":"doi:10.1007/s00287-021-01390-8","is_oa":true,"landing_page_url":"https://doi.org/10.1007/s00287-021-01390-8","pdf_url":"https://link.springer.com/content/pdf/10.1007/s00287-021-01390-8.pdf","source":{"id":"https://openalex.org/S155002599","display_name":"Informatik-Spektrum","issn_l":"0170-6012","issn":["0170-6012","1432-122X"],"is_oa":false,"is_in_doaj":false,"is_core":true,"host_organization":"https://openalex.org/P4310319900","host_organization_name":"Springer Science+Business Media","host_organization_lineage":["https://openalex.org/P4310319900","https://openalex.org/P4310319965"],"host_organization_lineage_names":["Springer Science+Business Media","Springer Nature"],"type":"journal"},"license":"cc-by","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by","version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"Informatik Spektrum","raw_type":"journal-article"},"sustainable_development_goals":[{"display_name":"Peace, Justice and strong institutions","score":0.4399999976158142,"id":"https://metadata.un.org/sdg/16"}],"awards":[],"funders":[{"id":"https://openalex.org/F4320323383","display_name":"Technische Universit\u00e4t M\u00fcnchen","ror":"https://ror.org/02kkvpp62"}],"has_content":{"pdf":true,"grobid_xml":true},"content_urls":{"pdf":"https://content.openalex.org/works/W3198193745.pdf","grobid_xml":"https://content.openalex.org/works/W3198193745.grobid-xml"},"referenced_works_count":27,"referenced_works":["https://openalex.org/W610336742","https://openalex.org/W646192986","https://openalex.org/W1505296310","https://openalex.org/W1513388602","https://openalex.org/W1529465401","https://openalex.org/W1544243221","https://openalex.org/W1976787862","https://openalex.org/W1988308966","https://openalex.org/W2070208558","https://openalex.org/W2467281135","https://openalex.org/W2478093541","https://openalex.org/W2492215133","https://openalex.org/W2522193641","https://openalex.org/W2618411087","https://openalex.org/W2742375260","https://openalex.org/W2759501311","https://openalex.org/W2769882943","https://openalex.org/W2781306982","https://openalex.org/W2963516506","https://openalex.org/W3036059109","https://openalex.org/W3046916485","https://openalex.org/W3095003959","https://openalex.org/W3157009315","https://openalex.org/W3182402485","https://openalex.org/W4249799794","https://openalex.org/W4253935475","https://openalex.org/W4292081290"],"related_works":["https://openalex.org/W2748952813","https://openalex.org/W93312527","https://openalex.org/W2603296253","https://openalex.org/W1589203209","https://openalex.org/W2557454913","https://openalex.org/W828925460","https://openalex.org/W11365241","https://openalex.org/W1013667899","https://openalex.org/W2559405764","https://openalex.org/W157591366"],"abstract_inverted_index":{"Zusammenfassung":[0],"Nicht":[1],"erst":[2],"seit":[3],"der":[4,68],"anstehenden":[5],"EU-Gesetzgebung":[6],"zur":[7,82],"Regulation":[8],"von":[9,18],"K\u00fcnstlicher":[10],"Intelligenz":[11],"(KI)":[12],"spielt":[13],"die":[14,46,63],"Ber\u00fccksichtigung":[15],"und":[16,20,35,48,61],"Verwirklichung":[17],"Normen":[19],"Werten":[21],"in":[22,45,49,67],"technischen":[23],"Systemen":[24],"eine":[25],"wesentliche":[26],"Rolle.":[27],"In":[28],"diesem":[29],"Aufsatz":[30],"zeigen":[31],"wir,":[32],"dass,":[33],"warum":[34],"wie":[36,39,52,62],"agile":[37],"Entwicklungsmethoden":[38],"Scrum":[40],"hervorragend":[41],"geeignet":[42],"sind,":[43],"Werte":[44],"Softwareentwicklung":[47],"Softwareprodukte":[50],"einzubetten;":[51],"ein":[53],"Entwickler":[54],"so":[55],"seine":[56],"individuelle":[57],"Verantwortung":[58],"wahrnehmen":[59],"kann;":[60],"Diskussion":[64],"um":[65],"Ethik":[66],"KI,":[69],"auf":[70,78],"Software":[71],"allgemein":[72],"erweitert,":[73],"letztlich":[74],"einen":[75],"n\u00e4chsten":[76],"Schritt":[77],"dem":[79],"europ\u00e4ischen":[80],"Weg":[81],"digitalen":[83],"Souver\u00e4nit\u00e4t":[84],"bedeuten":[85],"kann.":[86]},"counts_by_year":[{"year":2025,"cited_by_count":1},{"year":2023,"cited_by_count":1}],"updated_date":"2026-07-31T08:31:51.225901","created_date":"2025-10-10T00:00:00"}
