{"id":"https://openalex.org/W7225418050","doi":"https://doi.org/10.47178/kinaa.v11.i2.2982","title":"Ritus Ma'pakande Tomakula' dalam Perspektif Teologi Persekutuan: Sebuah Interpretasi Perikoresis dalam Tradisi Kematian Masyarakat Toraja","display_name":"Ritus Ma'pakande Tomakula' dalam Perspektif Teologi Persekutuan: Sebuah Interpretasi Perikoresis dalam Tradisi Kematian Masyarakat Toraja","publication_year":2026,"publication_date":"2026-11-06","ids":{"openalex":"https://openalex.org/W7225418050","doi":"https://doi.org/10.47178/kinaa.v11.i2.2982"},"language":"en","primary_location":{"id":"doi:10.47178/kinaa.v11.i2.2982","doi":"https://doi.org/10.47178/kinaa.v11.i2.2982","is_oa":true,"landing_page_url":"https://doi.org/10.47178/kinaa.v11.i2.2982","pdf_url":"https://journals.ukitoraja.ac.id/index.php/kinaa/article/download/2982/2501","source":{"id":"https://openalex.org/S7407064743","display_name":"KINAA Jurnal Teologi","issn_l":"2541-1381","issn":["2541-1381"],"is_oa":false,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"listed_in":[],"host_organization":"https://openalex.org/P4404678027","host_organization_name":"Universitas Kristen Indonesia Toraja","host_organization_lineage":["https://openalex.org/P4404678027"],"host_organization_lineage_names":["Universitas Kristen Indonesia Toraja"],"type":"journal"},"license":"cc-by","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by","version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"KINAA: Jurnal Teologi","raw_type":"journal-article"},"volume":null,"type":"article","is_traditional":true,"indexed_in":["crossref"],"open_access":{"is_oa":true,"oa_status":"hybrid","oa_url":"https://journals.ukitoraja.ac.id/index.php/kinaa/article/download/2982/2501","any_repository_has_fulltext":false},"authorships":[{"author_position":"first","author":{"id":"https://openalex.org/A5161122888","display_name":"Andrianto Batara","orcid":null,"observed_orcids":[]},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I4405274716","display_name":"Universitas Kristen Indonesia Toraja","ror":"https://ror.org/027ccdx69","country_code":"ID","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I4405274716"]}],"countries":["ID"],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Andrianto Batara","raw_affiliation_strings":["Universitas Kristen Indonesia, Toraja Utara, Indonesia"],"raw_orcid":null,"affiliations":[{"raw_affiliation_string":"Universitas Kristen Indonesia, Toraja Utara, Indonesia","institution_ids":["https://openalex.org/I4405274716"]}]},{"author_position":"last","author":{"id":"https://openalex.org/A5119147798","display_name":"Militia Cristie Najoan","orcid":null,"observed_orcids":[]},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I26999989","display_name":"University of the Free State","ror":"https://ror.org/009xwd568","country_code":"ZA","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I26999989"]}],"countries":["ZA"],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Militia Cristie Najoan","raw_affiliation_strings":["University of Free State, Bloemfontein, South Africa"],"raw_orcid":null,"affiliations":[{"raw_affiliation_string":"University of Free State, Bloemfontein, South Africa","institution_ids":["https://openalex.org/I26999989"]}]}],"institutions":[],"countries_distinct_count":2,"institutions_distinct_count":2,"corresponding_author_ids":[],"corresponding_institution_ids":[],"apc_list":null,"apc_paid":null,"fwci":0.0,"has_fulltext":true,"cited_by_count":0,"citation_normalized_percentile":{"value":0.0,"is_in_top_1_percent":false,"is_in_top_10_percent":false},"cited_by_percentile_year":null,"biblio":{"volume":"11","issue":"2","first_page":"110","last_page":"130"},"is_retracted":false,"is_paratext":false,"is_xpac":false,"primary_topic":{"id":"https://openalex.org/T14022","display_name":"Cultural and Religious Practices in Indonesia","score":0.6826000213623047,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/3316","display_name":"Cultural Studies"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/33","display_name":"Social Sciences"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/2","display_name":"Social Sciences"}},"topics":[{"id":"https://openalex.org/T14022","display_name":"Cultural and Religious Practices in Indonesia","score":0.6826000213623047,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/3316","display_name":"Cultural Studies"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/33","display_name":"Social Sciences"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/2","display_name":"Social Sciences"}},{"id":"https://openalex.org/T13347","display_name":"Christian Theology and Mission","score":0.09969999641180038,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/1212","display_name":"Religious studies"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/12","display_name":"Arts and Humanities"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/2","display_name":"Social Sciences"}},{"id":"https://openalex.org/T14208","display_name":"Death, Funerary Practices, and Mourning","score":0.07639999687671661,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/3314","display_name":"Anthropology"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/33","display_name":"Social Sciences"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/2","display_name":"Social Sciences"}}],"keywords":[{"id":"https://openalex.org/keywords/perichoresis","display_name":"perichoresis","score":0.9710000157356262},{"id":"https://openalex.org/keywords/ancestor-worship","display_name":"ancestor veneration","score":0.7099999785423279},{"id":"https://openalex.org/keywords/contextual-theology","display_name":"contextual theology","score":0.8450000286102295},{"id":"https://openalex.org/keywords/spirit-worship","display_name":"spirit worship","score":0.49000000953674316},{"id":"https://openalex.org/keywords/trinity","display_name":"Trinity","score":0.6159999966621399},{"id":"https://openalex.org/keywords/toraja-culture","display_name":"Toraja culture","score":0.5529999732971191},{"id":"https://openalex.org/keywords/love-and-relationships","display_name":"love and relationships","score":0.3269999921321869}],"concepts":[{"id":"https://openalex.org/C2778529423","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q628455","display_name":"Rite","level":2,"score":0.8026999831199646},{"id":"https://openalex.org/C2777783167","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q1579384","display_name":"Veneration","level":2,"score":0.7042999863624573},{"id":"https://openalex.org/C2780876879","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q3054749","display_name":"Meaning (existential)","level":2,"score":0.703000009059906},{"id":"https://openalex.org/C144024400","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q21201","display_name":"Sociology","level":0,"score":0.5834000110626221},{"id":"https://openalex.org/C2777222677","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q2514663","display_name":"Worship","level":2,"score":0.5831999778747559},{"id":"https://openalex.org/C2776195157","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q626510","display_name":"Blessing","level":2,"score":0.47510001063346863},{"id":"https://openalex.org/C90559484","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q778379","display_name":"Expression (computer science)","level":2,"score":0.4287000000476837},{"id":"https://openalex.org/C512209198","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q42042","display_name":"Shamanism","level":2,"score":0.4212999939918518},{"id":"https://openalex.org/C19165224","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q23404","display_name":"Anthropology","level":1,"score":0.3831000030040741},{"id":"https://openalex.org/C2775843773","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q2627975","display_name":"Ceremony","level":2,"score":0.357699990272522},{"id":"https://openalex.org/C107038049","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q35986","display_name":"Aesthetics","level":1,"score":0.34130001068115234},{"id":"https://openalex.org/C2777038452","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q748289","display_name":"Tribute","level":2,"score":0.33970001339912415},{"id":"https://openalex.org/C2776680799","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q1131696","display_name":"Rite of passage","level":2,"score":0.3368000090122223},{"id":"https://openalex.org/C519517224","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q12827256","display_name":"Mythology","level":2,"score":0.33570000529289246},{"id":"https://openalex.org/C27206212","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q34178","display_name":"Theology","level":1,"score":0.3303999900817871},{"id":"https://openalex.org/C514793146","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q168796","display_name":"Spirituality","level":3,"score":0.32170000672340393},{"id":"https://openalex.org/C12713177","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q1900281","display_name":"Perspective (graphical)","level":2,"score":0.3133000135421753},{"id":"https://openalex.org/C179454799","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q132151","display_name":"Ethnography","level":2,"score":0.3098999857902527},{"id":"https://openalex.org/C2992884035","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q7551229","display_name":"Social life","level":2,"score":0.30219998955726624},{"id":"https://openalex.org/C144348335","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q171318","display_name":"Kinship","level":2,"score":0.29100000858306885},{"id":"https://openalex.org/C2987946170","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q853725","display_name":"Social relationship","level":2,"score":0.290800005197525},{"id":"https://openalex.org/C24667770","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q34187","display_name":"Religious studies","level":1,"score":0.2896000146865845},{"id":"https://openalex.org/C95124753","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q875686","display_name":"Environmental ethics","level":1,"score":0.28630000352859497},{"id":"https://openalex.org/C2777314847","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q35856","display_name":"Baptism","level":2,"score":0.28060001134872437},{"id":"https://openalex.org/C138885662","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q5891","display_name":"Philosophy","level":0,"score":0.28049999475479126},{"id":"https://openalex.org/C527412718","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q855395","display_name":"Interpretation (philosophy)","level":2,"score":0.28049999475479126},{"id":"https://openalex.org/C3019207227","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q10883614","display_name":"Human life","level":3,"score":0.2711000144481659},{"id":"https://openalex.org/C139676723","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q1193832","display_name":"Sign (mathematics)","level":2,"score":0.2669000029563904},{"id":"https://openalex.org/C2781238097","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q175026","display_name":"Object (grammar)","level":2,"score":0.2662000060081482},{"id":"https://openalex.org/C2778355321","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q17079427","display_name":"Identity (music)","level":2,"score":0.265500009059906},{"id":"https://openalex.org/C190248442","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q839486","display_name":"Qualitative research","level":2,"score":0.26409998536109924},{"id":"https://openalex.org/C111472728","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q9471","display_name":"Epistemology","level":1,"score":0.2635999917984009},{"id":"https://openalex.org/C2549261","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q43455","display_name":"Ethnology","level":1,"score":0.26260000467300415},{"id":"https://openalex.org/C2776323365","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q171180","display_name":"Taboo","level":2,"score":0.25519999861717224},{"id":"https://openalex.org/C2776134716","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q179723","display_name":"Sacrifice","level":2,"score":0.2529999911785126}],"mesh":[],"locations_count":1,"locations":[{"id":"doi:10.47178/kinaa.v11.i2.2982","doi":"https://doi.org/10.47178/kinaa.v11.i2.2982","is_oa":true,"landing_page_url":"https://doi.org/10.47178/kinaa.v11.i2.2982","pdf_url":"https://journals.ukitoraja.ac.id/index.php/kinaa/article/download/2982/2501","source":{"id":"https://openalex.org/S7407064743","display_name":"KINAA Jurnal Teologi","issn_l":"2541-1381","issn":["2541-1381"],"is_oa":false,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"listed_in":[],"host_organization":"https://openalex.org/P4404678027","host_organization_name":"Universitas Kristen Indonesia Toraja","host_organization_lineage":["https://openalex.org/P4404678027"],"host_organization_lineage_names":["Universitas Kristen Indonesia Toraja"],"type":"journal"},"license":"cc-by","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by","version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"KINAA: Jurnal Teologi","raw_type":"journal-article"}],"best_oa_location":{"id":"doi:10.47178/kinaa.v11.i2.2982","doi":"https://doi.org/10.47178/kinaa.v11.i2.2982","is_oa":true,"landing_page_url":"https://doi.org/10.47178/kinaa.v11.i2.2982","pdf_url":"https://journals.ukitoraja.ac.id/index.php/kinaa/article/download/2982/2501","source":{"id":"https://openalex.org/S7407064743","display_name":"KINAA Jurnal Teologi","issn_l":"2541-1381","issn":["2541-1381"],"is_oa":false,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"listed_in":[],"host_organization":"https://openalex.org/P4404678027","host_organization_name":"Universitas Kristen Indonesia Toraja","host_organization_lineage":["https://openalex.org/P4404678027"],"host_organization_lineage_names":["Universitas Kristen Indonesia Toraja"],"type":"journal"},"license":"cc-by","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by","version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"KINAA: Jurnal Teologi","raw_type":"journal-article"},"sustainable_development_goals":[],"study_designs":[],"awards":[],"funders":[],"has_content":{"pdf":true,"grobid_xml":true},"content_urls":{"pdf":"https://content.openalex.org/works/W7225418050.pdf","grobid_xml":"https://content.openalex.org/works/W7225418050.grobid-xml"},"referenced_works_count":6,"referenced_works":["https://openalex.org/W2143031476","https://openalex.org/W4283790630","https://openalex.org/W4308912912","https://openalex.org/W4415387299","https://openalex.org/W7084395518","https://openalex.org/W7161834103"],"related_works":["https://openalex.org/W7212069553","https://openalex.org/W7084395518","https://openalex.org/W7015740251","https://openalex.org/W7212048096","https://openalex.org/W7160169050","https://openalex.org/W4409467076","https://openalex.org/W7223444738","https://openalex.org/W7221256785","https://openalex.org/W4396728368","https://openalex.org/W4390431667"],"abstract_inverted_index":{"Humans":[0],"as":[1,18,22,66,111,119,197,201],"social":[2,75],"beings":[3],"continually":[4],"build":[5],"relationships":[6,210,239],"with":[7,136,240],"others":[8],"and":[9,27,130,156,209,217,226,243,255,299],"their":[10],"environment,":[11],"producing":[12],"culture":[13],"that":[14,103,124,162,211,252,262],"serves":[15],"not":[16],"only":[17],"heritage":[19],"but":[20,61,117,200],"also":[21,72],"a":[23,67,112,133,168,202,233,260],"means":[24,55],"of":[25,98,114,122,128,150,170,182,185,204,215,250,271,274,287],"adaptation":[26],"self-development.":[28],"Culture":[29],"reflects":[30],"inherited":[31],"values,":[32],"including":[33],"the":[34,39,87,96,99,126,142,163,180,188,213,224,229,248,268,272,279,285,294],"Ma'pakande":[35,88,164,338,389,457],"Tomakula'":[36,89,165,339,390],"rite":[37,90,105,192,246],"in":[38,43,173,237,278,290],"Toraja":[40,174,301,343],"community":[41],"tradition":[42],"Napo":[44,346],"To'bibo":[45],"Hamlet,":[46],"Lembang":[47,348],"Paku,":[48,349],"Denpina":[49],"District.":[50],"This":[51,81,245,281],"rite,":[52,166],"which":[53,222],"literally":[54],"\"feeding":[56],"someone":[57],"who":[58],"has":[59],"died":[60],"is":[62,106,193,253],"considered":[63],"alive,\"":[64],"functions":[65],"tribute":[68],"to":[69,84,284],"ancestors":[70],"while":[71],"having":[73],"deep":[74,269],"meaning":[76,249,270],"for":[77,235],"its":[78],"supporting":[79],"community.":[80],"study":[82,140,282],"aims":[83],"explore":[85],"how":[86],"can":[91,176],"be":[92,177],"theologically":[93],"interpreted":[94],"through":[95],"lens":[97],"perichoresis":[100,189,220],"concept,":[101,190,221],"so":[102],"this":[104,139,191],"no":[107,194],"longer":[108,195],"narrowly":[109],"understood":[110],"practice":[113,169],"spirit":[115,198],"worship,":[116],"rather":[118],"an":[120],"expression":[121],"communion":[123,205],"transcends":[125,263],"boundaries":[127,214,265],"life":[129,216],"death.":[131,218],"Using":[132],"qualitative":[134],"approach":[135],"library":[137],"research,":[138],"applies":[141],"descriptive-analytical":[143],"method":[144],"following":[145],"Osmer's":[146],"(2008)":[147],"four":[148],"tasks":[149],"theological":[151],"interpretation:":[152],"descriptive-empirical,":[153],"interpretive,":[154],"normative,":[155],"pragmatic":[157],"tasks.":[158],"The":[159,219],"findings":[160],"reveal":[161],"originally":[167],"ancestral":[171],"veneration":[172],"tradition,":[175],"reinterpreted":[178],"from":[179],"perspective":[181],"Christian":[183,297],"theology":[184,289,298],"communion.":[186],"Through":[187],"viewed":[196],"worship":[199],"form":[203],"reflecting":[206,259],"love,":[207],"harmony,":[208],"transcend":[212],"describes":[223],"unity":[225],"love":[227,251],"within":[228],"Triune":[230],"God,":[231],"becomes":[232],"model":[234,436,516],"humans":[236],"building":[238],"others,":[241],"nature,":[242],"ancestors.":[244],"reveals":[247],"inclusive":[254],"involves":[256],"all":[257],"parties,":[258],"spirituality":[261],"worldly":[264],"without":[266],"losing":[267],"identity":[273],"each":[275],"party":[276],"involved":[277],"relationship.":[280],"contributes":[283],"development":[286],"contextual":[288],"Indonesia":[291,567],"by":[292],"bridging":[293],"gap":[295],"between":[296],"local":[300],"culture.":[302],"Manusia":[303],"sebagai":[304,320,325,369,407,412,485,489],"makhluk":[305],"sosial":[306,376],"senantiasa":[307],"membangun":[308,520],"relasi":[309,497,557],"dengan":[310,424,522,568],"sesama":[311],"dan":[312,328,419,450,496,502,510,525,535,574],"lingkungannya,":[313],"melahirkan":[314],"kebudayaan":[315],"yang":[316,334,354,361,377,415,434,459,492,498,507,532,542,554],"tidak":[317,402,482],"hanya":[318],"berfungsi":[319,368],"warisan":[321],"turun-temurun":[322],"tetapi":[323],"juga":[324],"sarana":[326],"adaptasi":[327],"pengembangan":[329,563],"diri.":[330],"Kebudayaan":[331],"mencerminkan":[332,493,539],"nilai-nilai":[333],"diwariskan,":[335],"termasuk":[336],"ritus":[337,388,400,456,480],"dalam":[340,465,471,512,519,556],"tradisi":[341,466],"masyarakat":[342],"di":[344,566],"Dusun":[345],"To'bibo,":[347],"Kecamatan":[350],"Denpina.":[351],"Ritus":[352,527],"ini,":[353],"secara":[355,393,405],"harfiah":[356],"berarti":[357],"\"memberi":[358],"makan":[359],"orang":[360],"telah":[362],"meninggal":[363],"namun":[364],"dianggap":[365],"masih":[366],"hidup,\"":[367],"penghormatan":[370,463],"kepada":[371],"leluhur":[372,464],"sekaligus":[373],"memiliki":[374],"makna":[375,530,548],"mendalam":[378,549],"bagi":[379,517],"komunitas":[380],"pendukungnya.":[381],"Penelitian":[382,453,559],"ini":[383,401,430,481,528,560],"bertujuan":[384],"untuk":[385],"mengeksplorasi":[386],"bagaimana":[387],"dapat":[391,468],"diinterpretasikan":[392],"teologis":[394,440],"melalui":[395],"lensa":[396],"konsep":[397,478],"perikoresis,":[398,479,506],"sehingga":[399],"lagi":[403,483],"dipahami":[404],"sempit":[406],"praktik":[408,462],"penyembahan":[409,486],"arwah,":[410,487],"melainkan":[411,488],"ekspresi":[413],"persekutuan":[414,474,491],"melampaui":[416,499,543],"batas-batas":[417],"kehidupan":[418,501],"kematian.":[420,503],"Menggunakan":[421],"pendekatan":[422,477],"kualitatif":[423],"jenis":[425],"penelitian":[426,429],"studi":[427],"pustaka,":[428],"menerapkan":[431],"metode":[432],"deskriptif-analitis":[433],"mengikuti":[435],"empat":[437],"tugas":[438,444,446,448,451],"interpretasi":[439],"dari":[441,550],"Osmer":[442],"(2008):":[443],"deskriptif-empiris,":[445],"interpretatif,":[447],"normatif,":[449],"pragmatis.":[452],"menemukan":[454],"bahwa":[455],"Tomakula',":[458],"awalnya":[460],"merupakan":[461],"Toraja,":[467],"dimaknai":[469],"ulang":[470],"perspektif":[472],"teologi":[473,564,572],"Kristen.":[475],"Melalui":[476],"dipandang":[484],"bentuk":[490],"kasih,":[494],"harmoni,":[495],"batas":[500],"Konsep":[504],"dasar":[505],"menggambarkan":[508],"kesatuan":[509],"kasih":[511,531],"Allah":[513],"Tritunggal,":[514],"menjadi":[515],"manusia":[518],"hubungan":[521],"sesama,":[523],"alam,":[524],"leluhur.":[526],"mengungkapkan":[529],"bersifat":[533],"inklusif":[534],"melibatkan":[536],"semua":[537],"pihak,":[538],"nilai":[540],"spiritualitas":[541],"batasan":[544],"duniawi,":[545],"tanpa":[546],"kehilangan":[547],"identitas":[551],"masing-masing":[552],"pihak":[553],"terlibat":[555],"tersebut.":[558],"berkontribusi":[561],"pada":[562],"kontekstual":[565],"menjembatani":[569],"kesenjangan":[570],"antara":[571],"Kristen":[573],"budaya":[575],"lokal":[576],"Toraja.":[577]},"counts_by_year":[],"updated_date":"2026-11-10T11:39:43.021295","created_date":"2026-11-07T00:00:00"}
