{"id":"https://openalex.org/W7225079729","doi":"https://doi.org/10.5281/zenodo.23896885","title":"FORMA\u00c7\u00c3O DOCENTE E RACISMO ESTRUTURAL: ESTUDO DE CASO E INTERVEN\u00c7\u00c3O PEDAG\u00d3GICA.","display_name":"FORMA\u00c7\u00c3O DOCENTE E RACISMO ESTRUTURAL: ESTUDO DE CASO E INTERVEN\u00c7\u00c3O PEDAG\u00d3GICA.","publication_year":2026,"publication_date":"2026-11-02","ids":{"openalex":"https://openalex.org/W7225079729","doi":"https://doi.org/10.5281/zenodo.23896885"},"language":"pt","primary_location":{"id":"doi:10.5281/zenodo.23896885","doi":"https://doi.org/10.5281/zenodo.23896885","is_oa":true,"landing_page_url":"https://doi.org/10.5281/zenodo.23896885","pdf_url":null,"source":{"id":"https://openalex.org/S4306400562","display_name":"Zenodo (CERN European Organization for Nuclear Research)","issn_l":null,"issn":null,"is_oa":true,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"listed_in":[],"host_organization":"https://openalex.org/I67311998","host_organization_name":"European Organization for Nuclear Research","host_organization_lineage":["https://openalex.org/I67311998"],"host_organization_lineage_names":[],"type":"repository"},"license":"cc-by","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by","version":null,"is_accepted":false,"is_published":false,"raw_source_name":null,"raw_type":"Book"},"volume":null,"type":"book","is_traditional":true,"indexed_in":["datacite"],"open_access":{"is_oa":true,"oa_status":"green","oa_url":"https://doi.org/10.5281/zenodo.23896885","any_repository_has_fulltext":true},"authorships":[{"author_position":"first","author":{"id":"https://openalex.org/A5111458003","display_name":"Celine Maria de Sousa Azevedo","orcid":"https://orcid.org/0009-0001-1050-9471","observed_orcids":["https://orcid.org/0009-0001-1050-9471"]},"institutions":[],"countries":[],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Celine Maria de Sousa Azevedo","raw_affiliation_strings":[],"raw_orcid":"https://orcid.org/0009-0001-1050-9471","affiliations":[]},{"author_position":"middle","author":{"id":"https://openalex.org/A5073383927","display_name":"Simone Helen Drumond Ischkanian","orcid":"https://orcid.org/0000-0002-9120-6877","observed_orcids":["https://orcid.org/0000-0002-9120-6877","https://orcid.org/0009-0002-0171-7217"]},"institutions":[],"countries":[],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Ischkanian, Simone Helen Drumond Ischkanian","raw_affiliation_strings":["https://scholar.google.com.br/citations?user=487PlSYAAAAJ&hl=pt-PT"],"raw_orcid":"https://orcid.org/0000-0002-9120-6877","affiliations":[{"raw_affiliation_string":"https://scholar.google.com.br/citations?user=487PlSYAAAAJ&hl=pt-PT","institution_ids":[]}]},{"author_position":"middle","author":{"id":"https://openalex.org/A5044851297","display_name":"Gladys Nogueira Cabral","orcid":"https://orcid.org/0000-0003-1307-6226","observed_orcids":["https://orcid.org/0000-0003-1307-6226"]},"institutions":[],"countries":[],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Nogueira Cabral, Gladys","raw_affiliation_strings":["Prefeitura Municipal de Taubat\u00e9","Centro Cultural Latino-Americano P&B"],"raw_orcid":"https://orcid.org/0000-0003-1307-6226","affiliations":[{"raw_affiliation_string":"Prefeitura Municipal de Taubat\u00e9","institution_ids":[]},{"raw_affiliation_string":"Centro Cultural Latino-Americano P&B","institution_ids":[]}]},{"author_position":"middle","author":{"id":"https://openalex.org/A5144015342","display_name":"Wandra Carla Silva Almeida","orcid":null,"observed_orcids":[]},"institutions":[],"countries":[],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Wandra Carla Silva Almeida","raw_affiliation_strings":[],"raw_orcid":null,"affiliations":[]},{"author_position":"middle","author":{"id":"https://openalex.org/A5041712728","display_name":"Silvana Nascimento de Carvalho","orcid":null,"observed_orcids":[]},"institutions":[],"countries":[],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Silvana Nascimento de Carvalho","raw_affiliation_strings":[],"raw_orcid":null,"affiliations":[]},{"author_position":"middle","author":{"id":"https://openalex.org/A5130957717","display_name":"Sygride Nascimento de Carvalho","orcid":null,"observed_orcids":[]},"institutions":[],"countries":[],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Sygride Nascimento de Carvalho","raw_affiliation_strings":[],"raw_orcid":null,"affiliations":[]},{"author_position":"middle","author":{"id":"https://openalex.org/A5054532194","display_name":"Gabriel Nascimento de Carvalho","orcid":null,"observed_orcids":[]},"institutions":[],"countries":[],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Gabriel Nascimento de Carvalho","raw_affiliation_strings":[],"raw_orcid":null,"affiliations":[]},{"author_position":"last","author":{"id":"https://openalex.org/A5001639846","display_name":"Sandro Garabed Ischkanian","orcid":null,"observed_orcids":[]},"institutions":[],"countries":[],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Sandro Garabed Ischkanian","raw_affiliation_strings":[],"raw_orcid":null,"affiliations":[]}],"institutions":[],"countries_distinct_count":0,"institutions_distinct_count":0,"corresponding_author_ids":[],"corresponding_institution_ids":[],"apc_list":null,"apc_paid":null,"fwci":0.0,"has_fulltext":false,"cited_by_count":0,"citation_normalized_percentile":{"value":0.89475827,"is_in_top_1_percent":false,"is_in_top_10_percent":false},"cited_by_percentile_year":null,"biblio":{"volume":null,"issue":null,"first_page":null,"last_page":null},"is_retracted":false,"is_paratext":false,"is_xpac":false,"primary_topic":{"id":"https://openalex.org/T12109","display_name":"Race, Identity, and Education in Brazil","score":0.9901999831199646,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/3312","display_name":"Sociology and Political Science"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/33","display_name":"Social Sciences"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/2","display_name":"Social Sciences"}},"topics":[{"id":"https://openalex.org/T12109","display_name":"Race, Identity, and Education in Brazil","score":0.9901999831199646,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/3312","display_name":"Sociology and Political Science"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/33","display_name":"Social Sciences"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/2","display_name":"Social Sciences"}},{"id":"https://openalex.org/T11384","display_name":"Critical Race Theory in Education","score":0.007000000216066837,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/3312","display_name":"Sociology and Political Science"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/33","display_name":"Social Sciences"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/2","display_name":"Social Sciences"}},{"id":"https://openalex.org/T10457","display_name":"Education Pedagogy and Practices","score":0.00139999995008111,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/3304","display_name":"Education"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/33","display_name":"Social Sciences"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/2","display_name":"Social Sciences"}}],"keywords":[{"id":"https://openalex.org/keywords/teacher-education","display_name":"teacher professional development","score":0.9399999976158142},{"id":"https://openalex.org/keywords/structural-racism","display_name":"structural racism","score":0.9959999918937683},{"id":"https://openalex.org/keywords/racial-discrimination-in-schools","display_name":"racial discrimination in schools","score":0.9369999766349792},{"id":"https://openalex.org/keywords/racial-equity","display_name":"racial equity","score":0.8600000143051147},{"id":"https://openalex.org/keywords/cultural-diversity","display_name":"cultural diversity","score":0.6480000019073486},{"id":"https://openalex.org/keywords/critical-consciousness","display_name":"critical consciousness","score":0.4339999854564667},{"id":"https://openalex.org/keywords/stereotypes","display_name":"stereotypes","score":0.421999990940094},{"id":"https://openalex.org/keywords/social-justice","display_name":"social justice","score":0.37700000405311584},{"id":"https://openalex.org/keywords/inclusive-education","display_name":"inclusive education","score":0.5730000138282776},{"id":"https://openalex.org/keywords/cultural-identity","display_name":"cultural identity","score":0.4000000059604645},{"id":"https://openalex.org/keywords/educational-inequality","display_name":"educational inequality","score":0.4099999964237213},{"id":"https://openalex.org/keywords/afro-brazilian-culture","display_name":"Afro-Brazilian culture","score":0.40299999713897705},{"id":"https://openalex.org/keywords/racism-in-brazil","display_name":"racism in Brazil","score":0.32100000977516174}],"concepts":[{"id":"https://openalex.org/C15708023","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q80083","display_name":"Humanities","level":1,"score":0.6183000206947327},{"id":"https://openalex.org/C144024400","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q21201","display_name":"Sociology","level":0,"score":0.4104999899864197},{"id":"https://openalex.org/C139838865","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q8461","display_name":"Racism","level":2,"score":0.367000013589859},{"id":"https://openalex.org/C2779343474","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q3109175","display_name":"Context (archaeology)","level":2,"score":0.3098999857902527},{"id":"https://openalex.org/C15744967","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q9418","display_name":"Psychology","level":0,"score":0.2669000029563904},{"id":"https://openalex.org/C17744445","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q36442","display_name":"Political science","level":0,"score":0.24410000443458557},{"id":"https://openalex.org/C138885662","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q5891","display_name":"Philosophy","level":0,"score":0.2078000009059906},{"id":"https://openalex.org/C107993555","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q1662673","display_name":"Gender studies","level":1,"score":0.1907999962568283},{"id":"https://openalex.org/C2779234418","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q582965","display_name":"Anti-racism","level":3,"score":0.18799999356269836},{"id":"https://openalex.org/C110379092","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q1571836","display_name":"Social environment","level":2,"score":0.18700000643730164}],"mesh":[],"locations_count":2,"locations":[{"id":"doi:10.5281/zenodo.23896885","doi":"https://doi.org/10.5281/zenodo.23896885","is_oa":true,"landing_page_url":"https://doi.org/10.5281/zenodo.23896885","pdf_url":null,"source":{"id":"https://openalex.org/S4306400562","display_name":"Zenodo (CERN European Organization for Nuclear Research)","issn_l":null,"issn":null,"is_oa":true,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"listed_in":[],"host_organization":"https://openalex.org/I67311998","host_organization_name":"European Organization for Nuclear Research","host_organization_lineage":["https://openalex.org/I67311998"],"host_organization_lineage_names":[],"type":"repository"},"license":"cc-by","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by","version":null,"is_accepted":false,"is_published":false,"raw_source_name":null,"raw_type":"Book"},{"id":"doi:10.5281/zenodo.23896886","doi":"https://doi.org/10.5281/zenodo.23896886","is_oa":true,"landing_page_url":"https://doi.org/10.5281/zenodo.23896886","pdf_url":null,"source":{"id":"https://openalex.org/S4306400562","display_name":"Zenodo (CERN European Organization for Nuclear Research)","issn_l":null,"issn":null,"is_oa":true,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"listed_in":[],"host_organization":"https://openalex.org/I67311998","host_organization_name":"European Organization for Nuclear Research","host_organization_lineage":["https://openalex.org/I67311998"],"host_organization_lineage_names":[],"type":"repository"},"license":"cc-by","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by","version":null,"is_accepted":false,"is_published":false,"raw_source_name":null,"raw_type":"Book"}],"best_oa_location":{"id":"doi:10.5281/zenodo.23896885","doi":"https://doi.org/10.5281/zenodo.23896885","is_oa":true,"landing_page_url":"https://doi.org/10.5281/zenodo.23896885","pdf_url":null,"source":{"id":"https://openalex.org/S4306400562","display_name":"Zenodo (CERN European Organization for Nuclear Research)","issn_l":null,"issn":null,"is_oa":true,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"listed_in":[],"host_organization":"https://openalex.org/I67311998","host_organization_name":"European Organization for Nuclear Research","host_organization_lineage":["https://openalex.org/I67311998"],"host_organization_lineage_names":[],"type":"repository"},"license":"cc-by","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by","version":null,"is_accepted":false,"is_published":false,"raw_source_name":null,"raw_type":"Book"},"sustainable_development_goals":[{"score":0.9235000014305115,"display_name":"Quality education","id":"https://metadata.un.org/sdg/4"},{"score":0.7578999996185303,"display_name":"Reduced inequalities","id":"https://metadata.un.org/sdg/10"}],"study_designs":[],"awards":[],"funders":[],"has_content":{"pdf":false,"grobid_xml":false},"content_urls":null,"referenced_works_count":0,"referenced_works":[],"related_works":["https://openalex.org/W4390141917","https://openalex.org/W7162421422","https://openalex.org/W4406011527","https://openalex.org/W4406011672","https://openalex.org/W2786130456","https://openalex.org/W7116934079","https://openalex.org/W7203468995","https://openalex.org/W4409290163","https://openalex.org/W7153281681","https://openalex.org/W4412024466"],"abstract_inverted_index":{"FORMA\u00c7\u00c3O":[0],"DOCENTE":[1,984],"E":[2,8,991],"RACISMO":[3,986],"ESTRUTURAL:":[4],"ESTUDO":[5],"DE":[6,989],"CASO":[7,990],"INTERVEN\u00c7\u00c3O":[9],"PEDAG\u00d3GICA.":[10,993],"DOI:":[11],"10.5281/zenodo.23896886":[12],"Celine":[13,516,994],"Maria":[14,517,995],"de":[15,31,35,39,65,76,99,122,127,137,141,148,194,199,212,217,243,256,262,285,293,300,320,350,356,366,398,401,431,454,475,518,534,538,542,996,1012,1016,1020,1050,1061,1068,1080,1086,1089,1113,1118,1128,1132,1139,1148,1165,1175,1178,1189,1194,1199,1208,1213,1242,1254,1257,1264,1271,1277,1281],"Sousa":[16,519,997],"Azevedo":[17,520,998],"Simone":[18,521,999],"Helen":[19,522,1000],"Drumond":[20,523,1001],"Ischkanian":[21,43,524,546,1002,1024],"Gladys":[22,525,1003],"Nogueira":[23,526,1004],"Cabral":[24,527,1005],"Wandra":[25,528,1006],"Carla":[26,529,1007],"Silva":[27,530,1008],"Almeida":[28,531,1009],"Silvana":[29,532,1010],"Nascimento":[30,34,38,533,537,541,1011,1015,1019],"Carvalho":[32,36,40,535,539,543,1013,1017,1021],"Sygride":[33,536,1014],"Gabriel":[37,540,1018],"Sandro":[41,544,1022],"Garabed":[42,545,1023],"O":[44,159,307,378],"presente":[45,374,1026],"estudo":[46,160,211,379,453],"analisa":[47],"a":[48,63,70,74,163,177,192,202,260,291,298,310,318,396,403,410,415,424,448,473,486,608,663,697,954,1074,1196,1234],"rela\u00e7\u00e3o":[49],"entre":[50,450,1031],"forma\u00e7\u00e3o":[51,164,313,397,451],"docente,":[52,452,1034],"racismo":[53,102,239,467,498,1036,1092,1238],"estrutural":[54,103,468],"e":[55,73,90,109,119,124,145,155,190,233,240,251,280,282,296,305,329,336,364,394,419,437,456,482,491,1099,1239,1286],"pr\u00e1ticas":[56,195,294,328,439],"pedag\u00f3gicas":[57,196,341,1041,1191],"desenvolvidas":[58],"no":[59,169,223,271,283,469],"contexto":[60,470,1045],"educacional,":[61,471],"considerando":[62,1047],"necessidade":[64,319],"fortalecer":[66,428,1051],"a\u00e7\u00f5es":[67,263],"que":[68,100,111,150,162,175,259,323,368,414,447,1053,1090,1101,1141,1154,1169,1261],"promovam":[69,369],"equidade":[71,489],"racial":[72,222,490,573,706,967,1057,1219],"constru\u00e7\u00e3o":[75,193,299,474],"ambientes":[77],"escolares":[78,132,1063,1124],"comprometidos":[79,1064],"com":[80,442,485],"os":[81,120,228,443],"princ\u00edpios":[82],"da":[83,91,135,139,146,179,184,204,254,268,312,372,384,488,492],"justi\u00e7a":[84],"social,":[85,610,1071],"do":[86,97,238,466],"respeito":[87],"\u00e0":[88,215,220,343],"diversidade":[89,269,404],"valoriza\u00e7\u00e3o":[92,267,359],"das":[93,187,236,273,360],"identidades":[94,362,1082],"culturais.":[95],"Parte-se":[96],"entendimento":[98],"o":[101,152,370,382,390,429,464],"constitui":[104],"um":[105,210,460],"fen\u00f4meno":[106],"hist\u00f3rico,":[107,1097],"social":[108,156,586,654,789,841,970,1098,1147],"institucional":[110,1100],"influencia":[112],"as":[113,116,670,871,886],"rela\u00e7\u00f5es":[114,188,301,504],"humanas,":[115,1106],"oportunidades":[117,1108],"educacionais":[118],"processos":[121,321],"ensino":[123],"aprendizagem,":[125],"manifestando-se":[126],"diferentes":[128],"formas":[129],"nos":[130],"espa\u00e7os":[131],"por":[133,231,1229,1246],"meio":[134],"reprodu\u00e7\u00e3o":[136],"estere\u00f3tipos,":[138],"invisibiliza\u00e7\u00e3o":[140],"grupos":[142,1133],"historicamente":[143,435],"marginalizados":[144],"manuten\u00e7\u00e3o":[147],"desigualdades":[149,393,1140],"afetam":[151],"desenvolvimento":[153,365],"acad\u00eamico":[154],"dos":[157,182,276,315,426],"estudantes.":[158],"destaca":[161,1153],"docente":[165,1157],"desempenha":[166],"papel":[167,383,1160],"fundamental":[168,664,1161],"enfrentamento":[170,465],"dessas":[171],"quest\u00f5es,":[172],"uma":[173,476],"vez":[174],"possibilita":[176],"amplia\u00e7\u00e3o":[178],"consci\u00eancia":[180],"cr\u00edtica":[181,355,1174],"profissionais":[183],"educa\u00e7\u00e3o":[185,344,500],"acerca":[186],"\u00e9tnico-raciais":[189],"favorece":[191,1186],"antirracistas":[197,1192],"capazes":[198,400],"contribuir":[200,1195],"para":[201,290,297,389,395,409,422,463],"transforma\u00e7\u00e3o":[203,493],"realidade":[205],"educacional.":[206],"A":[207],"pesquisa":[208],"apresenta":[209],"caso":[213,455,1209],"voltado":[214],"an\u00e1lise":[216,354],"situa\u00e7\u00f5es":[218],"relacionadas":[219,1215],"discrimina\u00e7\u00e3o":[221],"ambiente":[224],"escolar,":[225,1223],"buscando":[226,1224],"compreender":[227,402],"desafios":[229],"enfrentados":[230,1228],"educadores":[232],"estudantes":[234],"diante":[235],"manifesta\u00e7\u00f5es":[237],"identificar":[241,1240],"possibilidades":[242],"interven\u00e7\u00e3o":[244,416,457,502],"pedag\u00f3gica":[245,417,458,1244],"orientadas":[246],"pela":[247,252],"inclus\u00e3o,":[248],"pelo":[249],"di\u00e1logo":[250,1250],"promo\u00e7\u00e3o":[253,487],"igualdade":[255],"direitos.":[257],"Evidencia-se":[258],"implementa\u00e7\u00e3o":[261],"educativas":[264,440,1109,1266],"fundamentadas":[265,1267],"na":[266,375],"cultural,":[270,1274],"reconhecimento":[272,371],"contribui\u00e7\u00f5es":[274],"hist\u00f3ricas":[275,1280],"povos":[277],"africanos,":[278,1284],"afro-brasileiros":[279],"ind\u00edgenas":[281],"fortalecimento":[284],"curr\u00edculos":[286],"inclusivos":[287],"contribui":[288,421],"significativamente":[289],"redu\u00e7\u00e3o":[292],"discriminat\u00f3rias":[295],"sociais":[302],"mais":[303,478],"respeitosas":[304],"democr\u00e1ticas.":[306],"trabalho":[308],"enfatiza":[309],"import\u00e2ncia":[311],"continuada":[314],"professores,":[316],"destacando":[317],"formativos":[322],"articulem":[324],"conhecimentos":[325],"te\u00f3ricos,":[326],"experi\u00eancias":[327],"reflex\u00f5es":[330],"cr\u00edticas":[331],"sobre":[332,1181],"preconceito,":[333],"discrimina\u00e7\u00e3o,":[334],"identidade":[335],"cidadania.":[337],"S\u00e3o":[338],"discutidas":[339],"estrat\u00e9gias":[340],"voltadas":[342],"antirracista,":[345],"incluindo":[346],"projetos":[347],"interdisciplinares,":[348],"produ\u00e7\u00e3o":[349],"materiais":[351],"did\u00e1ticos":[352],"representativos,":[353],"discursos":[357],"sociais,":[358],"m\u00faltiplas":[361],"culturais":[363],"atividades":[367],"pluralidade":[373],"sociedade":[376],"brasileira.":[377],"tamb\u00e9m":[380],"ressalta":[381],"escola":[385,477],"como":[386,406],"espa\u00e7o":[387],"privilegiado":[388],"combate":[391],"\u00e0s":[392],"sujeitos":[399],"humana":[405],"elemento":[407],"essencial":[408],"conviv\u00eancia":[411],"democr\u00e1tica.":[412],"Observa-se":[413],"planejada":[418],"fundamentada":[420],"ampliar":[423,1171],"participa\u00e7\u00e3o":[425],"estudantes,":[427],"sentimento":[430],"pertencimento,":[432],"combater":[433],"preconceitos":[434],"constru\u00eddos":[436],"promover":[438],"comprometidas":[441],"direitos":[444],"humanos.":[445],"Conclui-se":[446],"articula\u00e7\u00e3o":[449],"representa":[459],"importante":[461],"caminho":[462],"favorecendo":[472],"inclusiva,":[479],"cr\u00edtica,":[480],"participativa":[481],"socialmente":[483],"comprometida":[484],"social.":[494],"Palavras-chave:":[495],"Forma\u00e7\u00e3o":[496],"docente;":[497],"estrutural;":[499],"antirracista;":[501],"pedag\u00f3gica;":[503],"\u00e9tnico-raciais.":[505],"TEACHER":[506],"EDUCATION":[507],"AND":[508,513],"STRUCTURAL":[509],"RACISM:":[510],"CASE":[511],"STUDY":[512],"PEDAGOGICAL":[514],"INTERVENTION.":[515],"This":[547],"study":[548,598,657,699,792,864],"analyzes":[549],"the":[550,562,566,576,583,592,602,634,638,645,683,709,715,738,747,754,759,762,772,794,801,832,849,857,867,929,951],"relationship":[551],"between":[552,931],"teacher":[553,660,798,932],"education,":[554,799,933],"structural":[555,605,945,975],"racism,":[556],"and":[557,575,591,611,620,622,644,653,681,720,727,737,768,771,783,787,812,819,848,877,898,917,936,969],"pedagogical":[558,687,731,901,937,979],"practices":[559,688,782,920],"developed":[560],"within":[561,630,947],"educational":[563,618,692,750,836,919,948],"context,":[564],"considering":[565],"need":[567,802],"to":[568,582,673,705,713,779,904,922,965],"strengthen":[569],"actions":[570,751],"that":[571,604,614,649,659,746,806,853,896,928,961],"promote":[572],"equity":[574,968],"construction":[577,952],"of":[578,585,594,636,640,647,678,685,690,725,740,749,756,761,765,774,796,834,840,844,851,856,869,882,890,911,953],"school":[579,631,710,959],"environments":[580],"committed":[581,921,964],"principles":[584],"justice,":[587],"respect":[588],"for":[589,730,803,874,878,943],"diversity,":[590,758],"appreciation":[593,755,843],"cultural":[595,757,846],"identities.":[596],"The":[597,656,694,743,791,863],"is":[599,894,926,962],"grounded":[600,752,900],"in":[601,627,666,708,753,860],"understanding":[603,883],"racism":[606,726,946],"constitutes":[607],"historical,":[609],"institutional":[612],"phenomenon":[613],"influences":[615],"human":[616,884,923],"relations,":[617],"opportunities,":[619],"teaching":[621],"learning":[623],"processes,":[624],"manifesting":[625],"itself":[626],"different":[628],"ways":[629],"settings":[632],"through":[633],"reproduction":[635],"stereotypes,":[637],"invisibility":[639],"historically":[641,914],"marginalized":[642],"groups,":[643],"maintenance":[646],"inequalities":[648,876],"affect":[650],"students\u2019":[651],"academic":[652],"development.":[655],"highlights":[658],"education":[661,826],"plays":[662],"role":[665,868],"addressing":[667,944],"these":[668],"issues,":[669],"it":[671],"contributes":[672],"expanding":[674],"educators\u2019":[675],"critical":[676,813,838],"awareness":[677],"ethnic-racial":[679,981],"relations":[680],"supports":[682],"development":[684,833],"anti-racist":[686,825,977],"capable":[689,881],"transforming":[691],"realities.":[693],"research":[695],"presents":[696],"case":[698,934],"focused":[700],"on":[701,815],"analyzing":[702],"situations":[703],"related":[704],"discrimination":[707],"environment,":[711],"seeking":[712],"understand":[714],"challenges":[716],"faced":[717],"by":[718,734],"educators":[719],"students":[721],"when":[722],"confronting":[723],"manifestations":[724],"identifying":[728],"possibilities":[729],"intervention":[732,938],"guided":[733],"inclusion,":[735],"dialogue,":[736],"promotion":[739,850],"equal":[741],"rights.":[742,924],"findings":[744],"demonstrate":[745],"implementation":[748],"recognition":[760,855],"historical":[763],"contributions":[764],"African,":[766],"Afro-Brazilian,":[767],"Indigenous":[769],"peoples,":[770],"strengthening":[773,908],"inclusive":[775],"curricula":[776],"significantly":[777],"contribute":[778,903],"reducing":[780],"discriminatory":[781],"fostering":[784,950],"more":[785,955],"respectful":[786],"democratic":[788,891],"relationships.":[790],"emphasizes":[793],"importance":[795],"continuing":[797],"highlighting":[800],"training":[804],"processes":[805],"integrate":[807],"theoretical":[808],"knowledge,":[809],"practical":[810],"experiences,":[811],"reflections":[814],"prejudice,":[816],"discrimination,":[817],"identity,":[818],"citizenship.":[820],"Pedagogical":[821],"strategies":[822],"aimed":[823],"at":[824],"are":[827],"discussed,":[828],"including":[829],"interdisciplinary":[830],"projects,":[831],"representative":[835],"materials,":[837],"analysis":[839],"discourses,":[842],"multiple":[845],"identities,":[847],"activities":[852],"encourage":[854],"diversity":[858,885],"present":[859],"Brazilian":[861],"society.":[862],"also":[865],"underscores":[866],"schools":[870],"privileged":[872],"spaces":[873],"combating":[875,913],"educating":[879],"individuals":[880],"an":[887,940],"essential":[888],"element":[889],"coexistence.":[892],"It":[893,925],"observed":[895],"well-planned":[897],"theoretically":[899],"interventions":[902],"increasing":[905],"student":[906],"participation,":[907],"their":[909],"sense":[910],"belonging,":[912],"rooted":[915],"prejudices,":[916],"promoting":[918,966],"concluded":[927],"articulation":[930],"study,":[935],"represents":[939],"important":[941],"pathway":[942],"contexts,":[949],"inclusive,":[956],"critical,":[957],"participatory":[958],"system":[960],"socially":[963],"transformation.":[971],"Keywords:":[972],"Teacher":[973],"education;":[974,978],"racism;":[976],"intervention;":[980],"relations.":[982],"FORMACI\u00d3N":[983],"Y":[985],"ESTRUCTURAL:":[987],"ESTUDIO":[988],"INTERVENCI\u00d3N":[992],"El":[1025,1151],"estudio":[1027,1152,1207],"analiza":[1028],"la":[1029,1032,1048,1055,1059,1069,1075,1078,1087,1126,1130,1155,1172,1179,1187,1197,1200,1217,1247,1252,1255,1262,1269,1272],"relaci\u00f3n":[1030],"formaci\u00f3n":[1033,1156],"el":[1035,1044,1072,1091,1137,1143,1163,1221,1249,1275],"estructural":[1037,1093],"y":[1038,1058,1077,1110,1115,1136,1146,1185,1231,1251],"las":[1039,1081,1104,1107,1182,1235,1278],"pr\u00e1cticas":[1040,1190],"desarrolladas":[1042],"en":[1043,1103,1121,1162,1220,1268],"educativo,":[1046],"necesidad":[1049],"acciones":[1052,1265],"promuevan":[1054],"equidad":[1056],"construcci\u00f3n":[1060,1188],"entornos":[1062],"con":[1065,1216],"los":[1066,1111,1122,1149,1176,1226,1282],"principios":[1067],"justicia":[1070],"respeto":[1073],"diversidad":[1076,1273],"valorizaci\u00f3n":[1079,1270],"culturales.":[1083],"Se":[1084,1259],"parte":[1085],"comprensi\u00f3n":[1088],"constituye":[1094],"un":[1095,1159,1206],"fen\u00f3meno":[1096],"influye":[1102],"relaciones":[1105,1183],"procesos":[1112],"ense\u00f1anza":[1114],"aprendizaje,":[1116],"manifest\u00e1ndose":[1117],"diversas":[1119],"maneras":[1120],"espacios":[1123],"mediante":[1125],"reproducci\u00f3n":[1127],"estereotipos,":[1129],"invisibilizaci\u00f3n":[1131],"hist\u00f3ricamente":[1134],"marginados":[1135],"mantenimiento":[1138],"afectan":[1142],"desarrollo":[1144],"acad\u00e9mico":[1145],"estudiantes.":[1150],"desempe\u00f1a":[1158],"enfrentamiento":[1164],"estas":[1166],"problem\u00e1ticas,":[1167],"ya":[1168],"permite":[1170],"conciencia":[1173],"profesionales":[1177],"educaci\u00f3n":[1180],"\u00e9tnico-raciales":[1184],"capaces":[1193],"transformaci\u00f3n":[1198],"realidad":[1201],"educativa.":[1202],"La":[1203],"investigaci\u00f3n":[1204],"presenta":[1205],"orientado":[1210],"al":[1211],"an\u00e1lisis":[1212],"situaciones":[1214],"discriminaci\u00f3n":[1218],"entorno":[1222],"comprender":[1225],"desaf\u00edos":[1227],"docentes":[1230],"estudiantes":[1232],"frente":[1233],"manifestaciones":[1236],"del":[1237],"posibilidades":[1241],"intervenci\u00f3n":[1243],"guiadas":[1245],"inclusi\u00f3n,":[1248],"promoci\u00f3n":[1253],"igualdad":[1256],"derechos.":[1258],"evidencia":[1260],"implementaci\u00f3n":[1263],"reconocimiento":[1276],"contribuciones":[1279],"pueblos":[1283],"afrobrasile\u00f1os":[1285],"ind":[1287]},"counts_by_year":[],"updated_date":"2026-11-07T11:25:07.637180","created_date":"2026-11-03T00:00:00"}
