{"id":"https://openalex.org/W7225001928","doi":"https://doi.org/10.18764/2525-3441v11n30.2026.08","title":"Alfabetizaci\u00f3n visual y educaci\u00f3n de personas sordas: Percepciones del profesorado y el uso de las artes visuales en las pr\u00e1cticas pedag\u00f3gicas en una escuela inclusiva","display_name":"Alfabetizaci\u00f3n visual y educaci\u00f3n de personas sordas: Percepciones del profesorado y el uso de las artes visuales en las pr\u00e1cticas pedag\u00f3gicas en una escuela inclusiva","publication_year":2026,"publication_date":"2026-10-29","ids":{"openalex":"https://openalex.org/W7225001928","doi":"https://doi.org/10.18764/2525-3441v11n30.2026.08"},"language":"pt","primary_location":{"id":"pmh:oai:ojs2.periodicoseletronicos.ufma.br:article/29705","doi":"https://doi.org/10.18764/2525-3441v11n30.2026.08","is_oa":true,"landing_page_url":"https://periodicoseletronicos.ufma.br/index.php/afluente/article/view/29705","pdf_url":"https://periodicoseletronicos.ufma.br/index.php/afluente/article/download/29705/15232","source":{"id":"https://openalex.org/S4306500873","display_name":"Afluente: Revista de Letras e Lingu\u00edstica","issn_l":"2525-3441","issn":["2525-3441"],"is_oa":true,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"listed_in":[],"host_organization":"https://openalex.org/P4310312512","host_organization_name":"Universidade Federal do Maranh\u00e3o","host_organization_lineage":["https://openalex.org/P4310312512"],"host_organization_lineage_names":["Universidade Federal do Maranh\u00e3o"],"type":"journal"},"license":"cc-by","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by","version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"2525-3441","raw_type":"info:eu-repo/semantics/article"},"volume":null,"type":"article","indexed_in":[],"open_access":{"is_oa":true,"oa_status":"diamond","oa_url":"https://periodicoseletronicos.ufma.br/index.php/afluente/article/download/29705/15232","any_repository_has_fulltext":false},"authorships":[{"author_position":"first","author":{"id":"https://openalex.org/A5098925185","display_name":"Elton C\u00e9sar Soeiro Maramaldo J\u00fanior","orcid":"https://orcid.org/0009-0002-1189-3492","observed_orcids":["https://orcid.org/0009-0002-1189-3492"]},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I47327664","display_name":"Universidade Federal do Maranh\u00e3o","ror":"https://ror.org/043fhe951","country_code":"BR","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I47327664"]}],"countries":["BR"],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Soeiro Maramaldo Junior, Elton Cesar","raw_affiliation_strings":["Universidade Federal do Maranh\u00e3o"],"raw_orcid":null,"affiliations":[{"raw_affiliation_string":"Universidade Federal do Maranh\u00e3o","institution_ids":["https://openalex.org/I47327664"]}]},{"author_position":"middle","author":{"id":"https://openalex.org/A5160248854","display_name":"Walquiria Pereira da Silva Dias","orcid":null,"observed_orcids":[]},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I47327664","display_name":"Universidade Federal do Maranh\u00e3o","ror":"https://ror.org/043fhe951","country_code":"BR","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I47327664"]}],"countries":["BR"],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Pereira da Silva Dias, Walquiria","raw_affiliation_strings":["Universidade Federal do Maranh\u00e3o"],"raw_orcid":null,"affiliations":[{"raw_affiliation_string":"Universidade Federal do Maranh\u00e3o","institution_ids":["https://openalex.org/I47327664"]}]},{"author_position":"last","author":{"id":"https://openalex.org/A5154213759","display_name":"Monica Fontenelle Carneiro","orcid":null,"observed_orcids":[]},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I47327664","display_name":"Universidade Federal do Maranh\u00e3o","ror":"https://ror.org/043fhe951","country_code":"BR","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I47327664"]}],"countries":["BR"],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Fontenelle Carneiro, M\u00f4nica","raw_affiliation_strings":["Universidade Federal do Maranh\u00e3o"],"raw_orcid":null,"affiliations":[{"raw_affiliation_string":"Universidade Federal do Maranh\u00e3o","institution_ids":["https://openalex.org/I47327664"]}]}],"institutions":[],"countries_distinct_count":1,"institutions_distinct_count":1,"corresponding_author_ids":[],"corresponding_institution_ids":["https://openalex.org/I47327664"],"apc_list":null,"apc_paid":null,"fwci":0.0,"has_fulltext":true,"cited_by_count":0,"citation_normalized_percentile":{"value":0.94884359,"is_in_top_1_percent":false,"is_in_top_10_percent":true},"cited_by_percentile_year":null,"biblio":{"volume":null,"issue":null,"first_page":null,"last_page":null},"is_retracted":false,"is_paratext":false,"is_xpac":false,"primary_topic":{"id":"https://openalex.org/T11285","display_name":"Hearing Impairment and Communication","score":0.9872999787330627,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/3204","display_name":"Developmental and Educational Psychology"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/32","display_name":"Psychology"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/2","display_name":"Social Sciences"}},"topics":[{"id":"https://openalex.org/T11285","display_name":"Hearing Impairment and Communication","score":0.9872999787330627,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/3204","display_name":"Developmental and Educational Psychology"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/32","display_name":"Psychology"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/2","display_name":"Social Sciences"}},{"id":"https://openalex.org/T11935","display_name":"Literacy, Media, and Education","score":0.003700000001117587,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/1208","display_name":"Literature and Literary Theory"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/12","display_name":"Arts and Humanities"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/2","display_name":"Social Sciences"}},{"id":"https://openalex.org/T13310","display_name":"Subtitles and Audiovisual Media","score":0.0027000000700354576,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/1203","display_name":"Language and Linguistics"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/12","display_name":"Arts and Humanities"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/2","display_name":"Social Sciences"}}],"keywords":[{"id":"https://openalex.org/keywords/visual-literacy","display_name":"visual literacy","score":0.9990000128746033},{"id":"https://openalex.org/keywords/deaf-education","display_name":"deaf education","score":0.9829999804496765},{"id":"https://openalex.org/keywords/inclusive-education","display_name":"inclusive education","score":0.7940000295639038},{"id":"https://openalex.org/keywords/portuguese-language-teaching","display_name":"Portuguese language teaching","score":0.7839999794960022},{"id":"https://openalex.org/keywords/teacher-perceptions","display_name":"teacher perceptions","score":0.734000027179718},{"id":"https://openalex.org/keywords/brazilian-sign-language-libras","display_name":"Brazilian Sign Language (Libras)","score":0.8550000190734863},{"id":"https://openalex.org/keywords/teacher-education","display_name":"teacher professional development","score":0.6019999980926514},{"id":"https://openalex.org/keywords/deaf-students","display_name":"deaf students","score":0.7009999752044678}],"concepts":[{"id":"https://openalex.org/C313442","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q778556","display_name":"Persona","level":2,"score":0.5494999885559082},{"id":"https://openalex.org/C15708023","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q80083","display_name":"Humanities","level":1,"score":0.4950999915599823},{"id":"https://openalex.org/C144024400","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q21201","display_name":"Sociology","level":0,"score":0.428600013256073},{"id":"https://openalex.org/C2780876879","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q3054749","display_name":"Meaning (existential)","level":2,"score":0.33489999175071716},{"id":"https://openalex.org/C18762648","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q42213","display_name":"Work (physics)","level":2,"score":0.29019999504089355},{"id":"https://openalex.org/C17744445","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q36442","display_name":"Political science","level":0,"score":0.2883000075817108},{"id":"https://openalex.org/C2779662365","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q5416694","display_name":"Event (particle physics)","level":2,"score":0.28529998660087585},{"id":"https://openalex.org/C15744967","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q9418","display_name":"Psychology","level":0,"score":0.2687999904155731},{"id":"https://openalex.org/C12713177","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q1900281","display_name":"Perspective (graphical)","level":2,"score":0.26750001311302185},{"id":"https://openalex.org/C138885662","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q5891","display_name":"Philosophy","level":0,"score":0.2606000006198883}],"mesh":[],"locations_count":1,"locations":[{"id":"pmh:oai:ojs2.periodicoseletronicos.ufma.br:article/29705","doi":"https://doi.org/10.18764/2525-3441v11n30.2026.08","is_oa":true,"landing_page_url":"https://periodicoseletronicos.ufma.br/index.php/afluente/article/view/29705","pdf_url":"https://periodicoseletronicos.ufma.br/index.php/afluente/article/download/29705/15232","source":{"id":"https://openalex.org/S4306500873","display_name":"Afluente: Revista de Letras e Lingu\u00edstica","issn_l":"2525-3441","issn":["2525-3441"],"is_oa":true,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"listed_in":[],"host_organization":"https://openalex.org/P4310312512","host_organization_name":"Universidade Federal do Maranh\u00e3o","host_organization_lineage":["https://openalex.org/P4310312512"],"host_organization_lineage_names":["Universidade Federal do Maranh\u00e3o"],"type":"journal"},"license":"cc-by","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by","version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"2525-3441","raw_type":"info:eu-repo/semantics/article"}],"best_oa_location":{"id":"pmh:oai:ojs2.periodicoseletronicos.ufma.br:article/29705","doi":"https://doi.org/10.18764/2525-3441v11n30.2026.08","is_oa":true,"landing_page_url":"https://periodicoseletronicos.ufma.br/index.php/afluente/article/view/29705","pdf_url":"https://periodicoseletronicos.ufma.br/index.php/afluente/article/download/29705/15232","source":{"id":"https://openalex.org/S4306500873","display_name":"Afluente: Revista de Letras e Lingu\u00edstica","issn_l":"2525-3441","issn":["2525-3441"],"is_oa":true,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"listed_in":[],"host_organization":"https://openalex.org/P4310312512","host_organization_name":"Universidade Federal do Maranh\u00e3o","host_organization_lineage":["https://openalex.org/P4310312512"],"host_organization_lineage_names":["Universidade Federal do Maranh\u00e3o"],"type":"journal"},"license":"cc-by","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by","version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"2525-3441","raw_type":"info:eu-repo/semantics/article"},"sustainable_development_goals":[{"score":0.9901999831199646,"id":"https://metadata.un.org/sdg/4","display_name":"Quality education"},{"score":0.7578999996185303,"id":"https://metadata.un.org/sdg/10","display_name":"Reduced inequalities"}],"study_designs":[],"awards":[],"funders":[],"has_content":{"grobid_xml":true,"pdf":true},"content_urls":{"pdf":"https://content.openalex.org/works/W7225001928.pdf","grobid_xml":"https://content.openalex.org/works/W7225001928.grobid-xml"},"referenced_works_count":0,"referenced_works":[],"related_works":["https://openalex.org/W7217370671","https://openalex.org/W7023675802","https://openalex.org/W4386981548","https://openalex.org/W7120309660","https://openalex.org/W7203645457","https://openalex.org/W3133028497","https://openalex.org/W7213780197","https://openalex.org/W1000170899","https://openalex.org/W7224754965","https://openalex.org/W7212361022"],"abstract_inverted_index":{"La":[0],"alfabetizaci\u00f3n":[1,159,176,214],"visual":[2,177],"se":[3,136],"considera":[4],"uno":[5],"de":[6,13,25,37,64,78,93,112,118,125,132,141,158,167,186,198,201,212],"los":[7,36,171,193],"principales":[8],"enfoques":[9],"en":[10,22,67,72,96,104,114,129,164,195],"la":[11,17,23,28,51,68,94,101,130,168,175,184,210,213],"educaci\u00f3n":[12,204],"personas":[14,207],"sordas,":[15],"siendo":[16],"visualidad":[18,95,169],"un":[19,110,139],"proceso":[20],"central":[21],"producci\u00f3n":[24],"significado":[26],"y":[27,50,87,155,170,190,209],"construcci\u00f3n":[29],"del":[30,53,70,85,91,153,178],"conocimiento.":[31],"Sin":[32],"embargo,":[33],"estudios":[34],"como":[35,162],"Lebedeff":[38],"(2010)":[39],"se\u00f1alan":[40,183],"una":[41,73,115,187],"desconexi\u00f3n":[42],"entre":[43,150],"las":[44,83,89,97,151,196],"discusiones":[45],"te\u00f3ricas":[46],"sobre":[47],"el":[48,62,156,165],"tema":[49],"realidad":[52],"aula.":[54],"Ante":[55],"esta":[56],"situaci\u00f3n,":[57],"realizamos":[58],"este":[59,65],"estudio":[60,111],"investigando":[61],"uso":[63,92,166],"enfoque":[66,140],"ense\u00f1anza":[69],"portugu\u00e9s":[71,126],"escuela":[74,131],"inclusiva,":[75],"a":[76,108],"trav\u00e9s":[77],"dos":[79],"ejes":[80],"principales:":[81],"a)":[82],"percepciones":[84,152],"profesorado":[86,154],"b)":[88],"escenas":[90],"pr\u00e1cticas":[98],"pedag\u00f3gicas.":[99],"En":[100],"metodolog\u00eda,":[102],"basada":[103],"Paiva":[105],"(2019),":[106],"llevamos":[107],"cabo":[109],"caso,":[113],"investigaci\u00f3n":[116],"aplicada":[117],"car\u00e1cter":[119],"exploratorio,":[120],"con":[121],"cinco":[122],"profesores":[123],"oyentes":[124],"que":[127,146],"trabajaban":[128],"campo.":[133],"Los":[134,181],"an\u00e1lisis":[135],"realizaron":[137],"mediante":[138],"m\u00e9todos":[142],"mixtos":[143],"(cuantitativo-cualitativo),":[144],"lo":[145],"permiti\u00f3":[147],"identificar":[148],"brechas":[149],"concepto":[157],"visual,":[160],"as\u00ed":[161],"deficiencias":[163],"recursos":[172],"adecuados":[173],"para":[174,192,206],"alumnado":[179],"sordo.":[180],"datos":[182],"necesidad":[185],"formaci\u00f3n":[188],"continua":[189],"sistem\u00e1tica":[191],"docentes":[194],"\u00e1reas":[197],"Libras":[199],"(lengua":[200],"se\u00f1as":[202],"brasile\u00f1a),":[203],"biling\u00fce":[205],"sordas":[208],"aplicabilidad":[211],"visual.":[215]},"counts_by_year":[],"updated_date":"2026-11-02T09:45:03.842371","created_date":"2026-11-01T00:00:00"}
