{"id":"https://openalex.org/W7224964485","doi":"https://doi.org/10.51878/cendekia.v6i4.16264","title":"PERTANGGUNGJAWABAN PEMERINTAH ATAS PENGGUNAAN ARTIFICIAL INTELLIGENCE DALAM PEMBERIAN LAYANAN PUBLIK KEPADA MASYARAKAT","display_name":"PERTANGGUNGJAWABAN PEMERINTAH ATAS PENGGUNAAN ARTIFICIAL INTELLIGENCE DALAM PEMBERIAN LAYANAN PUBLIK KEPADA MASYARAKAT","publication_year":2026,"publication_date":"2026-10-30","ids":{"openalex":"https://openalex.org/W7224964485","doi":"https://doi.org/10.51878/cendekia.v6i4.16264"},"language":"en","primary_location":{"id":"doi:10.51878/cendekia.v6i4.16264","doi":"https://doi.org/10.51878/cendekia.v6i4.16264","is_oa":true,"landing_page_url":"https://doi.org/10.51878/cendekia.v6i4.16264","pdf_url":"https://jurnalp4i.com/index.php/cendekia/article/download/16264/10905","source":{"id":"https://openalex.org/S4210201891","display_name":"CENDEKIA Jurnal Ilmu Pengetahuan","issn_l":"2774-4183","issn":["2774-4183","2774-8030"],"is_oa":true,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"listed_in":[],"host_organization":null,"host_organization_name":null,"host_organization_lineage":[],"host_organization_lineage_names":[],"type":"journal"},"license":null,"license_id":null,"version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"CENDEKIA: Jurnal Ilmu Pengetahuan","raw_type":"journal-article"},"volume":null,"type":"article","indexed_in":["crossref"],"open_access":{"is_oa":true,"oa_status":"diamond","oa_url":"https://jurnalp4i.com/index.php/cendekia/article/download/16264/10905","any_repository_has_fulltext":false},"authorships":[{"author_position":"first","author":{"id":"https://openalex.org/A5027994794","display_name":"Ony Frengky Rumihin","orcid":null,"observed_orcids":[]},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I4210154166","display_name":"Universitas Narotama","ror":"https://ror.org/051wzgj54","country_code":"ID","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I4210154166"]}],"countries":["ID"],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Ony Frengky Rumihin","raw_affiliation_strings":["Universitas Narotama"],"raw_orcid":null,"affiliations":[{"raw_affiliation_string":"Universitas Narotama","institution_ids":["https://openalex.org/I4210154166"]}]},{"author_position":"middle","author":{"id":"https://openalex.org/A5017745529","display_name":"Risma Marleno","orcid":null,"observed_orcids":[]},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I4210154166","display_name":"Universitas Narotama","ror":"https://ror.org/051wzgj54","country_code":"ID","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I4210154166"]}],"countries":["ID"],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Risma Marleno","raw_affiliation_strings":["Universitas Narotama"],"raw_orcid":null,"affiliations":[{"raw_affiliation_string":"Universitas Narotama","institution_ids":["https://openalex.org/I4210154166"]}]},{"author_position":"last","author":{"id":"https://openalex.org/A5088750456","display_name":"Bambang Arwanto","orcid":null,"observed_orcids":[]},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I4210154166","display_name":"Universitas Narotama","ror":"https://ror.org/051wzgj54","country_code":"ID","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I4210154166"]}],"countries":["ID"],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Bambang Arwanto","raw_affiliation_strings":["Universitas Narotama"],"raw_orcid":null,"affiliations":[{"raw_affiliation_string":"Universitas Narotama","institution_ids":["https://openalex.org/I4210154166"]}]}],"institutions":[],"countries_distinct_count":1,"institutions_distinct_count":1,"corresponding_author_ids":[],"corresponding_institution_ids":["https://openalex.org/I4210154166"],"apc_list":null,"apc_paid":null,"fwci":0.0,"has_fulltext":true,"cited_by_count":0,"citation_normalized_percentile":{"value":0.93515618,"is_in_top_1_percent":false,"is_in_top_10_percent":true},"cited_by_percentile_year":null,"biblio":{"volume":"6","issue":"4","first_page":"3883","last_page":"3895"},"is_retracted":false,"is_paratext":false,"is_xpac":false,"primary_topic":{"id":"https://openalex.org/T13364","display_name":"Digitalization, Law, and Regulation","score":0.7803000211715698,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/3308","display_name":"Law"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/33","display_name":"Social Sciences"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/2","display_name":"Social Sciences"}},"topics":[{"id":"https://openalex.org/T13364","display_name":"Digitalization, Law, and Regulation","score":0.7803000211715698,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/3308","display_name":"Law"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/33","display_name":"Social Sciences"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/2","display_name":"Social Sciences"}},{"id":"https://openalex.org/T12986","display_name":"Administrative Law and Governance","score":0.08009999990463257,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/3320","display_name":"Political Science and International Relations"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/33","display_name":"Social Sciences"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/2","display_name":"Social Sciences"}},{"id":"https://openalex.org/T14291","display_name":"Indonesian Legal and Regulatory Studies","score":0.052799999713897705,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/3320","display_name":"Political Science and International Relations"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/33","display_name":"Social Sciences"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/2","display_name":"Social Sciences"}}],"keywords":[{"id":"https://openalex.org/keywords/artificial-intelligence","display_name":"artificial intelligence","score":0.8840000033378601},{"id":"https://openalex.org/keywords/government-accountability","display_name":"government accountability","score":0.7229999899864197},{"id":"https://openalex.org/keywords/ai-assisted-decision-making","display_name":"AI-assisted decision-making","score":0.8849999904632568},{"id":"https://openalex.org/keywords/public-services","display_name":"public services","score":0.6539999842643738},{"id":"https://openalex.org/keywords/legal-responsibility","display_name":"legal responsibility","score":0.5120000243186951},{"id":"https://openalex.org/keywords/administrative-decision-making","display_name":"administrative decisions","score":0.3659999966621399},{"id":"https://openalex.org/keywords/transparency","display_name":"transparency","score":0.531000018119812},{"id":"https://openalex.org/keywords/personal-data-protection","display_name":"personal data protection","score":0.7609999775886536},{"id":"https://openalex.org/keywords/ai-governance","display_name":"AI governance","score":0.8629999756813049},{"id":"https://openalex.org/keywords/public-rights","display_name":"public rights","score":0.453000009059906},{"id":"https://openalex.org/keywords/good-governance","display_name":"good governance","score":0.4309999942779541},{"id":"https://openalex.org/keywords/legal-framework-for-ai","display_name":"legal framework for AI","score":0.6000000238418579},{"id":"https://openalex.org/keywords/administrative-law","display_name":"administrative law","score":0.4189999997615814},{"id":"https://openalex.org/keywords/legitimacy-of-authority","display_name":"legitimacy of authority","score":0.5789999961853027}],"concepts":[{"id":"https://openalex.org/C2776007630","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q2798912","display_name":"Accountability","level":2,"score":0.5389999747276306},{"id":"https://openalex.org/C522695570","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q6517578","display_name":"Legal research","level":2,"score":0.5277000069618225},{"id":"https://openalex.org/C42027317","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q2307054","display_name":"Principle of legality","level":2,"score":0.5249000191688538},{"id":"https://openalex.org/C39549134","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q133080","display_name":"Public relations","level":1,"score":0.47749999165534973},{"id":"https://openalex.org/C17744445","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q36442","display_name":"Political science","level":0,"score":0.4708999991416931},{"id":"https://openalex.org/C46295352","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q207982","display_name":"Legitimacy","level":3,"score":0.4697999954223633},{"id":"https://openalex.org/C44725695","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q288156","display_name":"Normative","level":2,"score":0.4616999924182892},{"id":"https://openalex.org/C2778137410","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q2732820","display_name":"Government (linguistics)","level":2,"score":0.4544000029563904},{"id":"https://openalex.org/C3116431","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q31728","display_name":"Public administration","level":1,"score":0.438400000333786},{"id":"https://openalex.org/C39389867","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q380767","display_name":"Corporate governance","level":2,"score":0.41679999232292175},{"id":"https://openalex.org/C2780233690","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q535347","display_name":"Transparency (behavior)","level":2,"score":0.40139999985694885},{"id":"https://openalex.org/C199539241","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q7748","display_name":"Law","level":1,"score":0.37880000472068787},{"id":"https://openalex.org/C144133560","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q4830453","display_name":"Business","level":0,"score":0.3490999937057495},{"id":"https://openalex.org/C2780526558","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q1345314","display_name":"Good governance","level":3,"score":0.34279999136924744},{"id":"https://openalex.org/C2781460075","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q1399332","display_name":"Compliance (psychology)","level":2,"score":0.3370000123977661},{"id":"https://openalex.org/C2776847301","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q44918","display_name":"Rule of law","level":3,"score":0.3269999921321869},{"id":"https://openalex.org/C190253527","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q295354","display_name":"Law and economics","level":1,"score":0.3172000050544739},{"id":"https://openalex.org/C144024400","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q21201","display_name":"Sociology","level":0,"score":0.30480000376701355},{"id":"https://openalex.org/C158129432","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q7766927","display_name":"Statutory law","level":2,"score":0.30160000920295715},{"id":"https://openalex.org/C2780110086","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q161837","display_name":"Public service","level":2,"score":0.25920000672340393}],"mesh":[],"locations_count":1,"locations":[{"id":"doi:10.51878/cendekia.v6i4.16264","doi":"https://doi.org/10.51878/cendekia.v6i4.16264","is_oa":true,"landing_page_url":"https://doi.org/10.51878/cendekia.v6i4.16264","pdf_url":"https://jurnalp4i.com/index.php/cendekia/article/download/16264/10905","source":{"id":"https://openalex.org/S4210201891","display_name":"CENDEKIA Jurnal Ilmu Pengetahuan","issn_l":"2774-4183","issn":["2774-4183","2774-8030"],"is_oa":true,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"listed_in":[],"host_organization":null,"host_organization_name":null,"host_organization_lineage":[],"host_organization_lineage_names":[],"type":"journal"},"license":null,"license_id":null,"version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"CENDEKIA: Jurnal Ilmu Pengetahuan","raw_type":"journal-article"}],"best_oa_location":{"id":"doi:10.51878/cendekia.v6i4.16264","doi":"https://doi.org/10.51878/cendekia.v6i4.16264","is_oa":true,"landing_page_url":"https://doi.org/10.51878/cendekia.v6i4.16264","pdf_url":"https://jurnalp4i.com/index.php/cendekia/article/download/16264/10905","source":{"id":"https://openalex.org/S4210201891","display_name":"CENDEKIA Jurnal Ilmu Pengetahuan","issn_l":"2774-4183","issn":["2774-4183","2774-8030"],"is_oa":true,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"listed_in":[],"host_organization":null,"host_organization_name":null,"host_organization_lineage":[],"host_organization_lineage_names":[],"type":"journal"},"license":null,"license_id":null,"version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"CENDEKIA: Jurnal Ilmu Pengetahuan","raw_type":"journal-article"},"sustainable_development_goals":[{"score":1.0,"display_name":"Peace, justice, and strong institutions","id":"https://metadata.un.org/sdg/16"}],"study_designs":[],"awards":[],"funders":[],"has_content":{"grobid_xml":true,"pdf":true},"content_urls":{"pdf":"https://content.openalex.org/works/W7224964485.pdf","grobid_xml":"https://content.openalex.org/works/W7224964485.grobid-xml"},"referenced_works_count":1,"referenced_works":["https://openalex.org/W4405627970"],"related_works":["https://openalex.org/W7215850058","https://openalex.org/W7223195553","https://openalex.org/W4413253065","https://openalex.org/W7204729377","https://openalex.org/W4408138148","https://openalex.org/W7220255974","https://openalex.org/W7165663765","https://openalex.org/W7029295619","https://openalex.org/W7223176986","https://openalex.org/W7214729111"],"abstract_inverted_index":{"ABSTRACT":[0],"The":[1,60,104,173],"use":[2,174],"of":[3,16,26,41,57,94,101,123,171,175,182,190,210,218],"Artificial":[4,231],"Intelligence":[5,232],"(AI)":[6,233],"in":[7,43,89,149,162],"public":[8,102,223],"services":[9],"offers":[10],"opportunities":[11],"to":[12,36,91,141],"improve":[13],"the":[14,24,38,48,55,92,99,139,156,165,187,201,208,216,222],"efficiency":[15],"government":[17,158,213],"administration":[18],"while":[19,138],"raising":[20],"legal":[21,31,39,65,87,118,167],"concerns":[22],"regarding":[23],"legitimacy":[25],"authority,":[27,96],"decision-making":[28,45],"transparency,":[29,193],"and":[30,46,69,81,98,116,143,169,194,215,227],"accountability.":[32,172],"This":[33,198],"study":[34,199],"aims":[35],"analyze":[37],"status":[40],"AI":[42,130,176,204,261,327,345,385,408],"governmental":[44,95,127],"identify":[47],"parties":[49],"responsible":[50],"for":[51,125,203],"decisions":[52,145],"made":[53],"with":[54,155,164,186],"assistance":[56],"such":[58],"technology.":[59],"research":[61],"employs":[62],"a":[63,77,114,135],"normative":[64],"method":[66],"using":[67],"statutory":[68],"conceptual":[70],"approaches.":[71],"Legal":[72,152],"materials":[73],"were":[74],"collected":[75],"through":[76,220],"literature":[78],"review,":[79],"classified,":[80],"analyzed":[82],"qualitatively":[83],"by":[84,180],"examining":[85],"relevant":[86],"provisions":[88],"relation":[90],"concepts":[93],"accountability,":[97,214],"protection":[100],"rights.":[103],"findings":[105],"indicate":[106],"that":[107,206],"existing":[108],"regulations":[109],"have":[110],"not":[111],"yet":[112],"established":[113],"comprehensive":[115],"specific":[117],"framework":[119],"governing":[120],"all":[121],"aspects":[122],"accountability":[124],"AI-assisted":[126],"decision-making.":[128],"Accordingly,":[129],"should":[131],"be":[132,178],"positioned":[133],"as":[134],"supporting":[136],"instrument,":[137],"authority":[140],"make":[142],"issue":[144],"must":[146,177],"remain":[147],"grounded":[148],"applicable":[150,166],"legislation.":[151],"responsibility":[153],"remains":[154],"authorized":[157],"bodies":[159],"or":[160],"officials,":[161],"accordance":[163],"basis":[168],"form":[170],"accompanied":[179],"verification":[181],"system":[183],"outputs,":[184],"compliance":[185],"General":[188],"Principles":[189],"Good":[191],"Governance,":[192],"personal":[195],"data":[196,400],"protection.":[197],"emphasizes":[200],"need":[202],"governance":[205],"ensures":[207],"legality":[209],"administrative":[211],"decisions,":[212],"availability":[217],"mechanisms":[219],"which":[221],"can":[224],"seek":[225],"review":[226],"correction.":[228],"ABSTRAK":[229],"Pemanfaatan":[230],"dalam":[234,262,328],"pelayanan":[235],"publik":[236],"membuka":[237],"peluang":[238],"untuk":[239],"meningkatkan":[240],"efisiensi":[241],"administrasi":[242],"pemerintahan,":[243,314],"tetapi":[244],"sekaligus":[245],"memunculkan":[246],"persoalan":[247],"mengenai":[248,325],"keabsahan":[249,411],"kewenangan,":[250],"transparansi":[251],"keputusan,":[252,412],"dan":[253,290,301,316,339,356,379,415],"pertanggungjawaban":[254,381],"hukum.":[255],"Penelitian":[256,281,402],"ini":[257,403],"bertujuan":[258],"menganalisis":[259],"kedudukan":[260],"proses":[263],"pengambilan":[264,329,355],"keputusan":[265,274,330,358],"pemerintahan":[266,331,373,394],"serta":[267,398],"menentukan":[268],"pihak":[269],"yang":[270,275,309,336,374,382,395,409],"bertanggung":[271],"jawab":[272,365],"atas":[273],"dihasilkan":[276],"dengan":[277,305,311,377],"bantuan":[278],"teknologi":[279],"tersebut.":[280],"menggunakan":[282],"metode":[283],"hukum":[284,294,308,335,366],"normatif":[285],"melalui":[286,296],"pendekatan":[287,291],"peraturan":[288,362],"perundang-undangan":[289],"konseptual.":[292],"Bahan":[293],"dikumpulkan":[295],"studi":[297],"kepustakaan,":[298],"kemudian":[299],"diklasifikasikan":[300],"dianalisis":[302],"secara":[303,337],"kualitatif":[304],"menghubungkan":[306],"ketentuan":[307],"relevan":[310],"konsep":[312],"kewenangan":[313,354],"akuntabilitas,":[315],"perlindungan":[317],"hak":[318],"masyarakat.":[319,420],"Hasil":[320],"penelitian":[321],"menunjukkan":[322],"bahwa":[323],"pengaturan":[324],"penggunaan":[326],"belum":[332],"membentuk":[333],"kerangka":[334],"khusus":[338],"menyeluruh":[340],"mengatur":[341],"seluruh":[342],"aspek":[343],"pertanggungjawabannya.":[344],"karena":[346],"itu":[347],"perlu":[348],"ditempatkan":[349],"sebagai":[350],"instrumen":[351],"pendukung,":[352],"sedangkan":[353],"penetapan":[357],"tetap":[359,367],"harus":[360,386],"berlandaskan":[361],"perundang-undangan.":[363],"Tanggung":[364],"melekat":[368],"pada":[369],"badan":[370],"atau":[371],"pejabat":[372],"berwenang":[375],"sesuai":[376],"dasar":[378],"bentuk":[380],"berlaku.":[383],"Penggunaan":[384],"disertai":[387],"verifikasi":[388],"keluaran":[389],"sistem,":[390],"penerapan":[391],"asas-asas":[392],"umum":[393],"baik,":[396],"transparansi,":[397],"pelindungan":[399],"pribadi.":[401],"menegaskan":[404],"perlunya":[405],"tata":[406],"kelola":[407],"menjamin":[410],"akuntabilitas":[413],"pemerintah,":[414],"tersedianya":[416],"mekanisme":[417],"koreksi":[418],"bagi":[419]},"counts_by_year":[],"updated_date":"2026-11-04T10:54:05.112534","created_date":"2026-10-31T00:00:00"}
