{"id":"https://openalex.org/W7224433376","doi":"https://doi.org/10.5281/zenodo.23752459","title":"Competencias adaptativas del talento humano frente a la automatizaci\u00f3n del aforo f\u00edsico en el Aeropuerto de Guayaquil","display_name":"Competencias adaptativas del talento humano frente a la automatizaci\u00f3n del aforo f\u00edsico en el Aeropuerto de Guayaquil","publication_year":2026,"publication_date":"2026-10-29","ids":{"openalex":"https://openalex.org/W7224433376","doi":"https://doi.org/10.5281/zenodo.23752459"},"language":"es","primary_location":{"id":"pmh:oai:ojs2.investigacionycultura.com:article/97","doi":null,"is_oa":true,"landing_page_url":"https://investigacionycultura.com/index.php/ica/article/view/97","pdf_url":"https://investigacionycultura.com/index.php/ica/article/download/97/152","source":{"id":"https://openalex.org/S7407065762","display_name":"Investigaci\u00f3n y Cultura Acad\u00e9mica","issn_l":"3121-2646","issn":["3121-2646"],"is_oa":true,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"listed_in":["erih-plus"],"host_organization":null,"host_organization_name":null,"host_organization_lineage":[],"host_organization_lineage_names":[],"type":"journal"},"license":"cc-by-nc-nd","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by-nc-nd","version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"3121-2646","raw_type":"info:eu-repo/semantics/article"},"volume":null,"type":"article","indexed_in":["datacite"],"open_access":{"is_oa":true,"oa_status":"diamond","oa_url":"https://investigacionycultura.com/index.php/ica/article/download/97/152","any_repository_has_fulltext":true},"authorships":[{"author_position":"first","author":{"id":"https://openalex.org/A5160073577","display_name":"del Pozo Raymond V\u00edctor Hugo","orcid":null,"observed_orcids":[]},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I2405095","display_name":"University of Guayaquil","ror":"https://ror.org/047kyg834","country_code":"EC","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I2405095"]}],"countries":["EC"],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"V\u00edctor Hugo, del Pozo Raymond","raw_affiliation_strings":["University of Guayaquil"],"raw_orcid":"https://orcid.org/0009-0009-6987-9539","affiliations":[{"raw_affiliation_string":"University of Guayaquil","institution_ids":["https://openalex.org/I2405095"]}]},{"author_position":"middle","author":{"id":"https://openalex.org/A5008046642","display_name":"Carlos Eduardo S\u00e1nchez Parrales","orcid":"https://orcid.org/0009-0006-1584-2253","observed_orcids":["https://orcid.org/0009-0006-1584-2253"]},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I2405095","display_name":"University of Guayaquil","ror":"https://ror.org/047kyg834","country_code":"EC","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I2405095"]}],"countries":["EC"],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"S\u00c1NCHEZ PARRALES, CARLOS EDUARDO","raw_affiliation_strings":["University of Guayaquil"],"raw_orcid":"https://orcid.org/0009-0006-1584-2253","affiliations":[{"raw_affiliation_string":"University of Guayaquil","institution_ids":["https://openalex.org/I2405095"]}]},{"author_position":"middle","author":{"id":"https://openalex.org/A5160148973","display_name":"Bravo Moncayo Scarlet Tatiana","orcid":"https://orcid.org/0009-0009-2093-0911","observed_orcids":["https://orcid.org/0009-0009-2093-0911"]},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I2405095","display_name":"University of Guayaquil","ror":"https://ror.org/047kyg834","country_code":"EC","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I2405095"]}],"countries":["EC"],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Scarlet Tatiana, Bravo Moncayo","raw_affiliation_strings":["University of Guayaquil"],"raw_orcid":"https://orcid.org/0009-0009-2093-0911","affiliations":[{"raw_affiliation_string":"University of Guayaquil","institution_ids":["https://openalex.org/I2405095"]}]},{"author_position":"last","author":{"id":"https://openalex.org/A5160149816","display_name":"Garz\u00f3n Y\u00e9pez Melany Carolina","orcid":null,"observed_orcids":[]},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I2405095","display_name":"University of Guayaquil","ror":"https://ror.org/047kyg834","country_code":"EC","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I2405095"]}],"countries":["EC"],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Melany Carolina, Garz\u00f3n Y\u00e9pez","raw_affiliation_strings":["University of Guayaquil"],"raw_orcid":"https://orcid.org/0009-0009-6987-9539","affiliations":[{"raw_affiliation_string":"University of Guayaquil","institution_ids":["https://openalex.org/I2405095"]}]}],"institutions":[],"countries_distinct_count":1,"institutions_distinct_count":1,"corresponding_author_ids":[],"corresponding_institution_ids":["https://openalex.org/I2405095"],"apc_list":null,"apc_paid":null,"fwci":0.0,"has_fulltext":true,"cited_by_count":0,"citation_normalized_percentile":{"value":0.91005661,"is_in_top_1_percent":false,"is_in_top_10_percent":true},"cited_by_percentile_year":null,"biblio":{"volume":null,"issue":null,"first_page":null,"last_page":null},"is_retracted":false,"is_paratext":false,"is_xpac":false,"primary_topic":{"id":"https://openalex.org/T12802","display_name":"Competency Development and Evaluation","score":0.2572999894618988,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/3207","display_name":"Social Psychology"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/32","display_name":"Psychology"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/2","display_name":"Social Sciences"}},"topics":[{"id":"https://openalex.org/T12802","display_name":"Competency Development and Evaluation","score":0.2572999894618988,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/3207","display_name":"Social Psychology"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/32","display_name":"Psychology"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/2","display_name":"Social Sciences"}},{"id":"https://openalex.org/T11599","display_name":"Aviation Industry Analysis and Trends","score":0.1582999974489212,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/2000","display_name":"General Economics, Econometrics and Finance"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/20","display_name":"Economics, Econometrics and Finance"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/2","display_name":"Social Sciences"}},{"id":"https://openalex.org/T12376","display_name":"Corporate Management and Leadership","score":0.15780000388622284,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/1407","display_name":"Organizational Behavior and Human Resource Management"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/14","display_name":"Business, Management and Accounting"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/2","display_name":"Social Sciences"}}],"keywords":[{"id":"https://openalex.org/keywords/adaptive-skills","display_name":"adaptive skills","score":0.9570000171661377},{"id":"https://openalex.org/keywords/human-talent","display_name":"human talent","score":0.9599999785423279},{"id":"https://openalex.org/keywords/automation","display_name":"automation","score":0.5370000004768372},{"id":"https://openalex.org/keywords/airport-security","display_name":"airport security","score":0.8790000081062317}],"concepts":[{"id":"https://openalex.org/C17744445","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q36442","display_name":"Political science","level":0,"score":0.3255999982357025},{"id":"https://openalex.org/C205649164","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q1071","display_name":"Geography","level":0,"score":0.2433999925851822},{"id":"https://openalex.org/C2779343474","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q3109175","display_name":"Context (archaeology)","level":2,"score":0.22689999639987946},{"id":"https://openalex.org/C549774020","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q851147","display_name":"Welfare economics","level":1,"score":0.19789999723434448},{"id":"https://openalex.org/C15708023","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q80083","display_name":"Humanities","level":1,"score":0.19099999964237213},{"id":"https://openalex.org/C9652623","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q190109","display_name":"Field (mathematics)","level":2,"score":0.18880000710487366},{"id":"https://openalex.org/C18762648","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q42213","display_name":"Work (physics)","level":2,"score":0.18400000035762787},{"id":"https://openalex.org/C12713177","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q1900281","display_name":"Perspective (graphical)","level":2,"score":0.1834000051021576},{"id":"https://openalex.org/C162324750","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q8134","display_name":"Economics","level":0,"score":0.17100000381469727},{"id":"https://openalex.org/C144133560","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q4830453","display_name":"Business","level":0,"score":0.16660000383853912}],"mesh":[],"locations_count":3,"locations":[{"id":"pmh:oai:ojs2.investigacionycultura.com:article/97","doi":null,"is_oa":true,"landing_page_url":"https://investigacionycultura.com/index.php/ica/article/view/97","pdf_url":"https://investigacionycultura.com/index.php/ica/article/download/97/152","source":{"id":"https://openalex.org/S7407065762","display_name":"Investigaci\u00f3n y Cultura Acad\u00e9mica","issn_l":"3121-2646","issn":["3121-2646"],"is_oa":true,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"listed_in":["erih-plus"],"host_organization":null,"host_organization_name":null,"host_organization_lineage":[],"host_organization_lineage_names":[],"type":"journal"},"license":"cc-by-nc-nd","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by-nc-nd","version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"3121-2646","raw_type":"info:eu-repo/semantics/article"},{"id":"doi:10.5281/zenodo.23752459","doi":"https://doi.org/10.5281/zenodo.23752459","is_oa":true,"landing_page_url":"https://doi.org/10.5281/zenodo.23752459","pdf_url":null,"source":{"id":"https://openalex.org/S4306400562","display_name":"Zenodo (CERN European Organization for Nuclear Research)","issn_l":null,"issn":null,"is_oa":true,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"listed_in":[],"host_organization":"https://openalex.org/I67311998","host_organization_name":"European Organization for Nuclear Research","host_organization_lineage":["https://openalex.org/I67311998"],"host_organization_lineage_names":[],"type":"repository"},"license":"cc-by","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by","version":null,"is_accepted":false,"is_published":false,"raw_source_name":null,"raw_type":"JournalArticle"},{"id":"doi:10.5281/zenodo.23752460","doi":"https://doi.org/10.5281/zenodo.23752460","is_oa":true,"landing_page_url":"https://doi.org/10.5281/zenodo.23752460","pdf_url":null,"source":{"id":"https://openalex.org/S4306400562","display_name":"Zenodo (CERN European Organization for Nuclear Research)","issn_l":null,"issn":null,"is_oa":true,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"listed_in":[],"host_organization":"https://openalex.org/I67311998","host_organization_name":"European Organization for Nuclear Research","host_organization_lineage":["https://openalex.org/I67311998"],"host_organization_lineage_names":[],"type":"repository"},"license":"cc-by","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by","version":null,"is_accepted":false,"is_published":false,"raw_source_name":null,"raw_type":"JournalArticle"}],"best_oa_location":{"id":"pmh:oai:ojs2.investigacionycultura.com:article/97","doi":null,"is_oa":true,"landing_page_url":"https://investigacionycultura.com/index.php/ica/article/view/97","pdf_url":"https://investigacionycultura.com/index.php/ica/article/download/97/152","source":{"id":"https://openalex.org/S7407065762","display_name":"Investigaci\u00f3n y Cultura Acad\u00e9mica","issn_l":"3121-2646","issn":["3121-2646"],"is_oa":true,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"listed_in":["erih-plus"],"host_organization":null,"host_organization_name":null,"host_organization_lineage":[],"host_organization_lineage_names":[],"type":"journal"},"license":"cc-by-nc-nd","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by-nc-nd","version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"3121-2646","raw_type":"info:eu-repo/semantics/article"},"sustainable_development_goals":[{"id":"https://metadata.un.org/sdg/8","score":0.7257999777793884,"display_name":"Decent work and economic growth"},{"id":"https://metadata.un.org/sdg/9","score":0.428600013256073,"display_name":"Industry, innovation and infrastructure"}],"study_designs":[{"id":"https://openalex.org/study-designs/observational-study","display_name":"Observational Study"}],"awards":[],"funders":[],"has_content":{"grobid_xml":true,"pdf":true},"content_urls":{"pdf":"https://content.openalex.org/works/W7224433376.pdf","grobid_xml":"https://content.openalex.org/works/W7224433376.grobid-xml"},"referenced_works_count":0,"referenced_works":[],"related_works":["https://openalex.org/W7054994525","https://openalex.org/W7000228784","https://openalex.org/W4409749594","https://openalex.org/W2612451671","https://openalex.org/W6999854543","https://openalex.org/W7011127923","https://openalex.org/W1959437977","https://openalex.org/W6991066084","https://openalex.org/W2736005446","https://openalex.org/W7033234554"],"abstract_inverted_index":{"La":[0,65,83,123],"transformaci\u00f3n":[1,204],"digital":[2],"y":[3,20,76,98,134,165,181,190,221],"la":[4,21,49,108,149,166,185,203,214],"automatizaci\u00f3n":[5,50,186],"de":[6,9,53,59,80,93,104,110,120,130,132,137,139,162,168,172,174,208,216],"los":[7],"procesos":[8],"control":[10,94],"han":[11],"modificado":[12],"las":[13,38,191,211],"actividades":[14,92],"vinculadas":[15],"con":[16,73,91,101,117,159],"el":[17,28,43,57,62,102,160,218,222],"comercio":[18,96],"exterior":[19,97],"gesti\u00f3n":[22],"aeroportuaria,":[23],"generando":[24],"nuevas":[25,163],"exigencias":[26],"para":[27,46],"talento":[29,44,226],"humano.":[30,227],"El":[31,170],"presente":[32],"estudio":[33],"tuvo":[34],"como":[35],"objetivo":[36],"determinar":[37],"competencias":[39,192,212],"adaptativas":[40,193],"que":[41,202],"requiere":[42,206],"humano":[45],"afrontar":[47],"eficazmente":[48],"del":[51,125,187,225],"proceso":[52,103],"aforo":[54,105,188],"f\u00edsico":[55,189],"en":[56],"aeropuerto":[58],"Guayaquil":[60],"durante":[61],"per\u00edodo":[63],"2023-2025.":[64],"investigaci\u00f3n":[66],"se":[67,112,155],"desarroll\u00f3":[68],"bajo":[69],"un":[70,114,128,135],"enfoque":[71],"cuantitativo,":[72],"alcance":[74],"descriptivo-correlacional":[75],"dise\u00f1o":[77],"no":[78],"experimental":[79],"corte":[81],"transversal.":[82],"muestra":[84],"estuvo":[85],"conformada":[86],"por":[87],"30":[88],"participantes":[89],"vinculados":[90],"aduanero,":[95],"operaciones":[99],"relacionadas":[100,158],"f\u00edsico.":[106],"Para":[107],"recopilaci\u00f3n":[109],"informaci\u00f3n":[111],"aplic\u00f3":[113],"cuestionario":[115],"estructurado":[116],"escala":[118],"Likert":[119],"cinco":[121],"puntos.":[122],"confiabilidad":[124],"instrumento":[126],"present\u00f3":[127],"Alfa":[129],"Cronbach":[131],"0,866":[133],"Omega":[136],"McDonald":[138],"0,913.":[140],"Los":[141],"resultados":[142],"descriptivos":[143],"evidenciaron":[144],"una":[145,177],"percepci\u00f3n":[146],"favorable":[147],"hacia":[148],"adaptaci\u00f3n":[150],"tecnol\u00f3gica;":[151],"sin":[152],"embargo,":[153],"tambi\u00e9n":[154],"identificaron":[156],"brechas":[157],"aprendizaje":[161,219],"herramientas":[164],"actualizaci\u00f3n":[167],"conocimientos.":[169],"an\u00e1lisis":[171],"correlaci\u00f3n":[173],"Pearson":[175],"evidenci\u00f3":[176],"relaci\u00f3n":[178],"positiva":[179],"fuerte":[180],"estad\u00edsticamente":[182],"significativa":[183],"entre":[184],"(r":[194],"=":[195],"0,824;":[196],"p":[197],"<":[198],"0,001).":[199],"Se":[200],"concluye":[201],"tecnol\u00f3gica":[205],"fortalecer":[207],"manera":[209],"continua":[210],"digitales,":[213],"capacidad":[215],"adaptaci\u00f3n,":[217],"permanente":[220],"acompa\u00f1amiento":[223],"institucional":[224]},"counts_by_year":[],"updated_date":"2026-11-03T10:50:19.383937","created_date":"2026-10-30T00:00:00"}
