{"id":"https://openalex.org/W7223326366","doi":"https://doi.org/10.5281/zenodo.23605118","title":"LIDERAN\u00c7A EDUCACIONAL NO S\u00c9CULO XXI: COMPET\u00caNCIAS DO GESTOR PARA ESCOLAS EM TRANSFORMA\u00c7\u00c3O.","display_name":"LIDERAN\u00c7A EDUCACIONAL NO S\u00c9CULO XXI: COMPET\u00caNCIAS DO GESTOR PARA ESCOLAS EM TRANSFORMA\u00c7\u00c3O.","publication_year":2026,"publication_date":"2026-10-23","ids":{"openalex":"https://openalex.org/W7223326366","doi":"https://doi.org/10.5281/zenodo.23605118"},"language":"pt","primary_location":{"id":"doi:10.5281/zenodo.23605118","doi":"https://doi.org/10.5281/zenodo.23605118","is_oa":true,"landing_page_url":"https://doi.org/10.5281/zenodo.23605118","pdf_url":null,"source":{"id":"https://openalex.org/S4306400562","display_name":"Zenodo (CERN European Organization for Nuclear Research)","issn_l":null,"issn":null,"is_oa":true,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"listed_in":[],"host_organization":"https://openalex.org/I67311998","host_organization_name":"European Organization for Nuclear Research","host_organization_lineage":["https://openalex.org/I67311998"],"host_organization_lineage_names":[],"type":"repository"},"license":"cc-by","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by","version":null,"is_accepted":false,"is_published":false,"raw_source_name":null,"raw_type":"BookChapter"},"volume":null,"type":"book-chapter","is_traditional":true,"indexed_in":["datacite"],"open_access":{"is_oa":true,"oa_status":"green","oa_url":"https://doi.org/10.5281/zenodo.23605118","any_repository_has_fulltext":true},"authorships":[{"author_position":"first","author":{"id":"https://openalex.org/A5111458003","display_name":"Celine Maria de Sousa Azevedo","orcid":"https://orcid.org/0009-0001-1050-9471","observed_orcids":["https://orcid.org/0009-0001-1050-9471"]},"institutions":[],"countries":[],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Celine Maria de Sousa Azevedo","raw_affiliation_strings":[],"raw_orcid":"https://orcid.org/0009-0001-1050-9471","affiliations":[]},{"author_position":"middle","author":{"id":"https://openalex.org/A5073383927","display_name":"Simone Helen Drumond Ischkanian","orcid":"https://orcid.org/0000-0002-9120-6877","observed_orcids":["https://orcid.org/0000-0002-9120-6877","https://orcid.org/0009-0002-0171-7217"]},"institutions":[],"countries":[],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Ischkanian, Simone Helen Drumond Ischkanian","raw_affiliation_strings":["https://scholar.google.com.br/citations?user=487PlSYAAAAJ&hl=pt-PT"],"raw_orcid":"https://orcid.org/0000-0002-9120-6877","affiliations":[{"raw_affiliation_string":"https://scholar.google.com.br/citations?user=487PlSYAAAAJ&hl=pt-PT","institution_ids":[]}]},{"author_position":"last","author":{"id":"https://openalex.org/A5044851297","display_name":"Gladys Nogueira Cabral","orcid":"https://orcid.org/0000-0003-1307-6226","observed_orcids":["https://orcid.org/0000-0003-1307-6226"]},"institutions":[],"countries":[],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Nogueira Cabral, Gladys","raw_affiliation_strings":["Prefeitura Municipal de Taubat\u00e9","Centro Cultural Latino-Americano P&B"],"raw_orcid":"https://orcid.org/0000-0003-1307-6226","affiliations":[{"raw_affiliation_string":"Prefeitura Municipal de Taubat\u00e9","institution_ids":[]},{"raw_affiliation_string":"Centro Cultural Latino-Americano P&B","institution_ids":[]}]}],"institutions":[],"countries_distinct_count":0,"institutions_distinct_count":0,"corresponding_author_ids":[],"corresponding_institution_ids":[],"apc_list":null,"apc_paid":null,"fwci":0.0,"has_fulltext":false,"cited_by_count":0,"citation_normalized_percentile":{"value":0.89853384,"is_in_top_1_percent":false,"is_in_top_10_percent":false},"cited_by_percentile_year":null,"biblio":{"volume":null,"issue":null,"first_page":null,"last_page":null},"is_retracted":false,"is_paratext":false,"is_xpac":false,"primary_topic":{"id":"https://openalex.org/T14483","display_name":"Education and Teacher Training","score":0.5967000126838684,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/3304","display_name":"Education"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/33","display_name":"Social Sciences"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/2","display_name":"Social Sciences"}},"topics":[{"id":"https://openalex.org/T14483","display_name":"Education and Teacher Training","score":0.5967000126838684,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/3304","display_name":"Education"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/33","display_name":"Social Sciences"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/2","display_name":"Social Sciences"}},{"id":"https://openalex.org/T12952","display_name":"School Leadership and Teacher Performance","score":0.2296999990940094,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/3304","display_name":"Education"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/33","display_name":"Social Sciences"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/2","display_name":"Social Sciences"}},{"id":"https://openalex.org/T14060","display_name":"Education and Communication Studies","score":0.0778999999165535,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/3304","display_name":"Education"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/33","display_name":"Social Sciences"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/2","display_name":"Social Sciences"}}],"keywords":[{"id":"https://openalex.org/keywords/educational-leadership","display_name":"educational leadership","score":0.9950000047683716},{"id":"https://openalex.org/keywords/school-management","display_name":"school management","score":0.9179999828338623},{"id":"https://openalex.org/keywords/school-principals","display_name":"school principals","score":0.5370000004768372},{"id":"https://openalex.org/keywords/managerial-competencies","display_name":"managerial competencies","score":0.7350000143051147},{"id":"https://openalex.org/keywords/school-transformation","display_name":"school transformation","score":0.8299999833106995},{"id":"https://openalex.org/keywords/democratic-management","display_name":"democratic management","score":0.7089999914169312},{"id":"https://openalex.org/keywords/socioemotional-skills","display_name":"socioemotional skills","score":0.75},{"id":"https://openalex.org/keywords/digital-literacy","display_name":"digital literacy","score":0.9390000104904175},{"id":"https://openalex.org/keywords/pedagogical-mediation","display_name":"pedagogical mediation","score":0.906000018119812},{"id":"https://openalex.org/keywords/organizational-climate","display_name":"organizational climate","score":0.7720000147819519},{"id":"https://openalex.org/keywords/school-innovation","display_name":"school innovation","score":0.5519999861717224},{"id":"https://openalex.org/keywords/21st-century","display_name":"21st century","score":0.6159999966621399},{"id":"https://openalex.org/keywords/inclusive-education","display_name":"inclusive education","score":0.4909999966621399},{"id":"https://openalex.org/keywords/school-family-relations","display_name":"school-family relations","score":0.3109999895095825}],"concepts":[{"id":"https://openalex.org/C15708023","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q80083","display_name":"Humanities","level":1,"score":0.46869999170303345},{"id":"https://openalex.org/C144024400","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q21201","display_name":"Sociology","level":0,"score":0.39590001106262207},{"id":"https://openalex.org/C138885662","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q5891","display_name":"Philosophy","level":0,"score":0.38420000672340393},{"id":"https://openalex.org/C9652623","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q190109","display_name":"Field (mathematics)","level":2,"score":0.3808000087738037},{"id":"https://openalex.org/C18762648","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q42213","display_name":"Work (physics)","level":2,"score":0.2784000039100647},{"id":"https://openalex.org/C41008148","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q21198","display_name":"Computer science","level":0,"score":0.26660001277923584},{"id":"https://openalex.org/C98045186","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q205663","display_name":"Process (computing)","level":2,"score":0.20720000565052032},{"id":"https://openalex.org/C17744445","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q36442","display_name":"Political science","level":0,"score":0.20340000092983246},{"id":"https://openalex.org/C142362112","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q735","display_name":"Art","level":0,"score":0.1679999977350235},{"id":"https://openalex.org/C2983884539","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q184708","display_name":"Digital society","level":2,"score":0.15950000286102295}],"mesh":[],"locations_count":2,"locations":[{"id":"doi:10.5281/zenodo.23605118","doi":"https://doi.org/10.5281/zenodo.23605118","is_oa":true,"landing_page_url":"https://doi.org/10.5281/zenodo.23605118","pdf_url":null,"source":{"id":"https://openalex.org/S4306400562","display_name":"Zenodo (CERN European Organization for Nuclear Research)","issn_l":null,"issn":null,"is_oa":true,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"listed_in":[],"host_organization":"https://openalex.org/I67311998","host_organization_name":"European Organization for Nuclear Research","host_organization_lineage":["https://openalex.org/I67311998"],"host_organization_lineage_names":[],"type":"repository"},"license":"cc-by","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by","version":null,"is_accepted":false,"is_published":false,"raw_source_name":null,"raw_type":"BookChapter"},{"id":"doi:10.5281/zenodo.23605119","doi":"https://doi.org/10.5281/zenodo.23605119","is_oa":true,"landing_page_url":"https://doi.org/10.5281/zenodo.23605119","pdf_url":null,"source":{"id":"https://openalex.org/S4306400562","display_name":"Zenodo (CERN European Organization for Nuclear Research)","issn_l":null,"issn":null,"is_oa":true,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"listed_in":[],"host_organization":"https://openalex.org/I67311998","host_organization_name":"European Organization for Nuclear Research","host_organization_lineage":["https://openalex.org/I67311998"],"host_organization_lineage_names":[],"type":"repository"},"license":"cc-by","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by","version":null,"is_accepted":false,"is_published":false,"raw_source_name":null,"raw_type":"BookChapter"}],"best_oa_location":{"id":"doi:10.5281/zenodo.23605118","doi":"https://doi.org/10.5281/zenodo.23605118","is_oa":true,"landing_page_url":"https://doi.org/10.5281/zenodo.23605118","pdf_url":null,"source":{"id":"https://openalex.org/S4306400562","display_name":"Zenodo (CERN European Organization for Nuclear Research)","issn_l":null,"issn":null,"is_oa":true,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"listed_in":[],"host_organization":"https://openalex.org/I67311998","host_organization_name":"European Organization for Nuclear Research","host_organization_lineage":["https://openalex.org/I67311998"],"host_organization_lineage_names":[],"type":"repository"},"license":"cc-by","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by","version":null,"is_accepted":false,"is_published":false,"raw_source_name":null,"raw_type":"BookChapter"},"sustainable_development_goals":[{"id":"https://metadata.un.org/sdg/4","score":0.975600004196167,"display_name":"Quality education"}],"study_designs":[],"awards":[],"funders":[],"has_content":{"pdf":false,"grobid_xml":false},"content_urls":null,"referenced_works_count":0,"referenced_works":[],"related_works":["https://openalex.org/W4417529407","https://openalex.org/W4409335137","https://openalex.org/W7169717327","https://openalex.org/W7083829439","https://openalex.org/W3005007031","https://openalex.org/W4395082648","https://openalex.org/W7051642067","https://openalex.org/W7217716552","https://openalex.org/W4409631943","https://openalex.org/W4416745324"],"abstract_inverted_index":{"LIDERAN\u00c7A":[0],"EDUCACIONAL":[1],"NO":[2],"S\u00c9CULO":[3],"XXI:":[4,29],"COMPET\u00caNCIAS":[5],"DO":[6],"GESTOR":[7,32],"PARA":[8,33],"ESCOLAS":[9],"EM":[10],"TRANSFORMA\u00c7\u00c3O.":[11],"EDUCATIONAL":[12],"LEADERSHIP":[13],"IN":[14,22],"THE":[15],"21ST":[16],"CENTURY:":[17],"MANAGER":[18],"COMPETENCIES":[19],"FOR":[20],"SCHOOLS":[21],"TRANSFORMATION.":[23],"LIDERAZGO":[24],"EDUCATIVO":[25],"EN":[26,35],"EL":[27],"SIGLO":[28],"COMPETENCIAS":[30],"DEL":[31],"ESCUELAS":[34],"TRANSFORMACI\u00d3N.":[36],".":[37],"Celine":[38],"Maria":[39],"de":[40,52,56,63,75,79,95,104,122,139,143,153,189,219,225,228,456,460,479,488,523,527,546,552,575,605,608,614,617,639],"Sousa":[41],"Azevedo":[42],"Simone":[43],"Helen":[44],"Drumond":[45],"Ischkanian":[46,60],"Gladys":[47],"Nogueira":[48],"Cabral":[49],"Silvana":[50],"Nascimento":[51,55,62],"Carvalho":[53,57,64],"Sygride":[54],"Sandro":[58],"Garabed":[59],"Gabriel":[61],"RESUMO":[65],"A":[66,145,231],"lideran\u00e7a":[67,178],"educacional":[68,112,237],"no":[69,89],"s\u00e9culo":[70],"XXI":[71,452],"enfrenta":[72,453],"o":[73,175,235,248],"desafio":[74],"redefinir":[76,457],"as":[77,107,131,207,399],"pr\u00e1ticas":[78,242],"gest\u00e3o":[80,118,252,257],"frente":[81,462],"\u00e0s":[82],"r\u00e1pidas":[83,465],"transforma\u00e7\u00f5es":[84],"sociais,":[85],"tecnol\u00f3gicas":[86,468],"e":[87,116,156,166,187,197,221,241,247,583],"pedag\u00f3gicas":[88,470],"ambiente":[90],"escolar.":[91,253,474,642],"Contextualizado":[92,475],"na":[93,159],"necessidade":[94],"supera\u00e7\u00e3o":[96],"dos":[97,217],"modelos":[98,482],"administrativos":[99,483],"burocr\u00e1ticos,":[100,484],"este":[101,485],"estudo":[102],"investiga":[103,487],"que":[105,174,200,243,560,587,631],"modo":[106],"novas":[108],"compet\u00eancias":[109,132,181,259],"do":[110,134,203,260],"gestor":[111,135,204,495,519,591],"impulsionam":[113],"a":[114,117,137,201,215,223,245,341,378,400,409,463],"inova\u00e7\u00e3o":[115,229,262],"democr\u00e1tica":[119,503],"nas":[120],"institui\u00e7\u00f5es":[121],"ensino":[123],"contempor\u00e2neas.":[124],"O":[125],"objetivo":[126,510],"geral":[127],"consiste":[128,512],"em":[129,141],"analisar":[130],"essenciais":[133],"para":[136,214,222,234,520,602,611],"condu\u00e7\u00e3o":[138],"escolas":[140],"processo":[142],"transforma\u00e7\u00e3o.":[144],"metodologia":[146],"empregada":[147],"caracteriza-se":[148],"por":[149,534],"uma":[150,226],"pesquisa":[151,232],"bibliogr\u00e1fica":[152,537],"abordagem":[154],"qualitativa":[155],"explorat\u00f3ria,":[157],"pautada":[158],"an\u00e1lise":[160],"cr\u00edtica":[161],"da":[162,177,251],"literatura":[163,548],"cient\u00edfica":[164,549],"recente":[165],"das":[167],"normatiza\u00e7\u00f5es":[168],"educacionais.":[169],"Os":[170],"principais":[171],"resultados":[172,558],"indicam":[173],"exerc\u00edcio":[176],"eficaz":[179,565],"articula":[180,566],"socioemocionais,":[182],"comunica\u00e7\u00e3o":[183],"assertiva,":[184],"literacia":[185],"digital":[186,371,572],"capacidade":[188],"media\u00e7\u00e3o":[190],"pedag\u00f3gica,":[191,577],"promovendo":[192],"um":[193],"clima":[194,580],"organizacional":[195,581],"colaborativo":[196,582],"inclusivo.":[198,584],"Conclui-se":[199],"atua\u00e7\u00e3o":[202],"contempor\u00e2neo":[205],"transcende":[206],"fun\u00e7\u00f5es":[208],"burocr\u00e1ticas,":[209,596],"consolidando-se":[210],"como":[211,598],"vetor":[212],"estrat\u00e9gico":[213,601],"melhoria":[216],"processos":[218],"ensino-aprendizagem":[220],"consolida\u00e7\u00e3o":[224],"cultura":[227,616],"cont\u00ednua.":[230],"contribui":[233],"campo":[236,624],"ao":[238],"sistematizar":[239,627],"saberes":[240],"subsidiam":[244],"forma\u00e7\u00e3o":[246],"aprimoramento":[249],"profissional":[250],"Palavras-chave:":[254],"Lideran\u00e7a":[255],"educacional;":[256],"escolar;":[258,648],"gestor;":[261,651],"pedag\u00f3gica.":[263,653],"ABSTRACT":[264],"Educational":[265,437],"leadership":[266,365],"in":[267,278,315,332,348],"the":[268,272,288,293,304,325,349,388,391,418,428],"21st":[269],"century":[270],"faces":[271],"challenge":[273],"of":[274,307,328,334,352,390,411,433],"redefining":[275],"management":[276,314],"practices":[277,425],"response":[279],"to":[280,295,323,417],"rapid":[281],"social,":[282],"technological,":[283],"and":[284,312,343,356,373,380,407,424,431],"pedagogical":[285,374,443],"transformations":[286],"within":[287],"school":[289,434],"environment.":[290],"Contextualized":[291],"by":[292,421],"need":[294],"overcome":[296],"bureaucratic":[297,395],"administrative":[298],"models,":[299],"this":[300],"study":[301,415],"investigates":[302],"how":[303],"new":[305],"competencies":[306,327],"educational":[308,317,357,419],"managers":[309,329],"foster":[310],"innovation":[311],"democratic":[313],"contemporary":[316,392],"institutions.":[318],"The":[319,336,359],"general":[320,511],"objective":[321],"is":[322,385],"analyze":[324],"essential":[326],"leading":[330],"schools":[331],"times":[333],"transformation.":[335],"methodological":[337],"approach":[338],"relies":[339],"on":[340],"qualitative":[342],"exploratory":[344],"literature":[345,355],"review,":[346],"grounded":[347],"critical":[350],"analysis":[351],"recent":[353],"scientific":[354],"policies.":[358],"main":[360],"results":[361],"indicate":[362],"that":[363,387,426],"effective":[364],"integrates":[366],"socio-emotional":[367],"competencies,":[368],"assertive":[369],"communication,":[370],"literacy,":[372],"mediation":[375],"capacity,":[376],"promoting":[377],"collaborative":[379],"inclusive":[381],"organizational":[382],"climate.":[383],"It":[384],"concluded":[386],"role":[389],"manager":[393],"transcends":[394],"functions,":[396],"consolidating":[397],"itself":[398],"strategic":[401],"driver":[402],"for":[403],"improving":[404],"teaching-learning":[405],"processes":[406],"establishing":[408],"culture":[410],"continuous":[412],"innovation.":[413,444],"This":[414],"contributes":[416],"field":[420],"systematizing":[422],"knowledge":[423],"support":[427],"professional":[429],"development":[430],"training":[432],"leaders.":[435],"Keywords:":[436],"leadership;":[438],"School":[439],"management;":[440],"managerial":[441],"competencies;":[442],"RESUMEN":[445],"El":[446,509,529,620],"liderazgo":[447,564],"educativo":[448,496,625],"en":[449,471,476,504,513,525,542],"el":[450,454,472,543,561,588,636],"siglo":[451],"desaf\u00edo":[455],"las":[458,464,491,505,515,553,594],"pr\u00e1cticas":[459,630],"gesti\u00f3n":[461,502,641,647],"transformaciones":[466],"sociales,":[467],"y":[469,500,539,551,573,610,629,635],"entorno":[473],"la":[477,498,501,521,547,603,612,633,640],"necesidad":[478],"superar":[480],"los":[481,606],"estudio":[486,621],"qu\u00e9":[489],"manera":[490],"nuevas":[492],"competencias":[493,516,567,649],"del":[494,518,563,590,650],"impulsan":[497],"innovaci\u00f3n":[499,618,652],"instituciones":[506],"educativas":[507],"contempor\u00e1neas.":[508],"analizar":[514],"esenciales":[517],"conducci\u00f3n":[522],"escuelas":[524],"proceso":[526],"transformaci\u00f3n.":[528],"enfoque":[530],"metodol\u00f3gico":[531],"se":[532],"caracteriza":[533],"una":[535,615],"revisi\u00f3n":[536],"cualitativa":[538],"exploratoria,":[540],"fundamentada":[541],"an\u00e1lisis":[544],"cr\u00edtico":[545],"reciente":[550],"normativas":[554],"educativas.":[555],"Los":[556],"principales":[557],"indican":[559],"ejercicio":[562],"socioemocionales,":[568],"comunicaci\u00f3n":[569],"asertiva,":[570],"alfabetizaci\u00f3n":[571],"capacidad":[574],"mediaci\u00f3n":[576],"promoviendo":[578],"un":[579,599],"Se":[585],"concluye":[586],"papel":[589],"contempor\u00e1neo":[592],"trasciende":[593],"funciones":[595],"consolid\u00e1ndose":[597],"vector":[600],"mejora":[604],"procesos":[607],"ense\u00f1anza-aprendizaje":[609],"consolidaci\u00f3n":[613],"continua.":[619],"contribuye":[622],"al":[623,626],"conocimientos":[628],"sustentan":[632],"formaci\u00f3n":[634],"perfeccionamiento":[637],"profesional":[638],"Palabras":[643],"clave:":[644],"Liderazgo":[645],"educativo;":[646]},"counts_by_year":[],"updated_date":"2026-11-09T13:22:03.289127","created_date":"2026-10-24T00:00:00"}
