{"id":"https://openalex.org/W7221016192","doi":"https://doi.org/10.47865/igob.vol9.n35.2026.485","title":"Derechos de la naturaleza y miner\u00eda ilegal. Un an\u00e1lisis cr\u00edtico de estudios previos","display_name":"Derechos de la naturaleza y miner\u00eda ilegal. Un an\u00e1lisis cr\u00edtico de estudios previos","publication_year":2026,"publication_date":"2026-09-30","ids":{"openalex":"https://openalex.org/W7221016192","doi":"https://doi.org/10.47865/igob.vol9.n35.2026.485"},"language":"es","primary_location":{"id":"doi:10.47865/igob.vol9.n35.2026.485","doi":"https://doi.org/10.47865/igob.vol9.n35.2026.485","is_oa":true,"landing_page_url":"https://doi.org/10.47865/igob.vol9.n35.2026.485","pdf_url":"https://www.igobernanza.org/index.php/IGOB/article/download/485/994","source":{"id":"https://openalex.org/S4210233512","display_name":"IGOBERNANZA","issn_l":"2617-619X","issn":["2617-619X"],"is_oa":true,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"listed_in":["latindex"],"host_organization":null,"host_organization_name":null,"host_organization_lineage":[],"host_organization_lineage_names":[],"type":"journal"},"license":"cc-by-nc-sa","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by-nc-sa","version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"IGOBERNANZA","raw_type":"journal-article"},"volume":null,"type":"article","is_traditional":true,"indexed_in":["crossref"],"open_access":{"is_oa":true,"oa_status":"diamond","oa_url":"https://www.igobernanza.org/index.php/IGOB/article/download/485/994","any_repository_has_fulltext":false},"authorships":[{"author_position":"first","author":{"id":"https://openalex.org/A5006455094","display_name":"Doris S\u00e1nchez","orcid":null,"observed_orcids":[]},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I192513696","display_name":"National University of San Marcos","ror":"https://ror.org/006vs7897","country_code":"PE","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I192513696"]}],"countries":["PE"],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Doris S\u00e1nchez","raw_affiliation_strings":["Universidad Nacional Mayor de San Marcos"],"raw_orcid":null,"affiliations":[{"raw_affiliation_string":"Universidad Nacional Mayor de San Marcos","institution_ids":["https://openalex.org/I192513696"]}]},{"author_position":"middle","author":{"id":"https://openalex.org/A5118785846","display_name":"C\u00e9sar Mili\u00e1n","orcid":null,"observed_orcids":[]},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I156341307","display_name":"Universidad de San Carlos de Guatemala","ror":"https://ror.org/01b4w2923","country_code":"GT","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I156341307"]}],"countries":["GT"],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Cesar Milian","raw_affiliation_strings":["Universidad de San Carlos de Guatemala"],"raw_orcid":null,"affiliations":[{"raw_affiliation_string":"Universidad de San Carlos de Guatemala","institution_ids":["https://openalex.org/I156341307"]}]},{"author_position":"middle","author":{"id":"https://openalex.org/A5118785847","display_name":"Gustavo Reyna","orcid":"https://orcid.org/0009-0009-6247-8951","observed_orcids":["https://orcid.org/0009-0009-6247-8951"]},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I156341307","display_name":"Universidad de San Carlos de Guatemala","ror":"https://ror.org/01b4w2923","country_code":"GT","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I156341307"]}],"countries":["GT"],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Gustavo Reyna","raw_affiliation_strings":["Universidad de San Carlos de Guatemala"],"raw_orcid":null,"affiliations":[{"raw_affiliation_string":"Universidad de San Carlos de Guatemala","institution_ids":["https://openalex.org/I156341307"]}]},{"author_position":"middle","author":{"id":"https://openalex.org/A5157935767","display_name":"Rony Hipp Reyna","orcid":null,"observed_orcids":[]},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I156341307","display_name":"Universidad de San Carlos de Guatemala","ror":"https://ror.org/01b4w2923","country_code":"GT","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I156341307"]}],"countries":["GT"],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Rony Hipp Reyna","raw_affiliation_strings":["Universidad de San Carlos de Guatemala"],"raw_orcid":null,"affiliations":[{"raw_affiliation_string":"Universidad de San Carlos de Guatemala","institution_ids":["https://openalex.org/I156341307"]}]},{"author_position":"last","author":{"id":"https://openalex.org/A5111444404","display_name":"Xavier Romero","orcid":null,"observed_orcids":[]},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I65285256","display_name":"Pontificia Universidad Cat\u00f3lica del Per\u00fa","ror":"https://ror.org/00013q465","country_code":"PE","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I65285256"]}],"countries":["PE"],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Xavier Romero","raw_affiliation_strings":["Pontificia Universidad Cat\u00f3lica del Per\u00fa"],"raw_orcid":null,"affiliations":[{"raw_affiliation_string":"Pontificia Universidad Cat\u00f3lica del Per\u00fa","institution_ids":["https://openalex.org/I65285256"]}]}],"institutions":[],"countries_distinct_count":2,"institutions_distinct_count":3,"corresponding_author_ids":[],"corresponding_institution_ids":[],"apc_list":null,"apc_paid":null,"fwci":0.0,"has_fulltext":true,"cited_by_count":0,"citation_normalized_percentile":{"value":0.0,"is_in_top_1_percent":false,"is_in_top_10_percent":false},"cited_by_percentile_year":null,"biblio":{"volume":"9","issue":"35","first_page":"35","last_page":"69"},"is_retracted":false,"is_paratext":false,"is_xpac":false,"primary_topic":{"id":"https://openalex.org/T12895","display_name":"Environmental law and policy","score":0.9843999743461609,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/3308","display_name":"Law"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/33","display_name":"Social Sciences"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/2","display_name":"Social Sciences"}},"topics":[{"id":"https://openalex.org/T12895","display_name":"Environmental law and policy","score":0.9843999743461609,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/3308","display_name":"Law"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/33","display_name":"Social Sciences"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/2","display_name":"Social Sciences"}},{"id":"https://openalex.org/T11933","display_name":"Mining and Resource Management","score":0.006899999920278788,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/2308","display_name":"Management, Monitoring, Policy and Law"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/23","display_name":"Environmental Science"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/3","display_name":"Physical Sciences"}},{"id":"https://openalex.org/T13021","display_name":"Geology and Environmental Impact Studies","score":0.0006000000284984708,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/2305","display_name":"Environmental Engineering"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/23","display_name":"Environmental Science"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/3","display_name":"Physical Sciences"}}],"keywords":[{"id":"https://openalex.org/keywords/rights-of-nature","display_name":"rights of nature","score":0.972000002861023},{"id":"https://openalex.org/keywords/illegal-mining","display_name":"illegal mining","score":0.9990000128746033},{"id":"https://openalex.org/keywords/environmental-governance","display_name":"environmental governance","score":0.7699999809265137},{"id":"https://openalex.org/keywords/indigenous-peoples","display_name":"indigenous peoples","score":0.6190000176429749},{"id":"https://openalex.org/keywords/environmental-justice","display_name":"environmental justice","score":0.7369999885559082},{"id":"https://openalex.org/keywords/environmental-litigation","display_name":"environmental litigation","score":0.527999997138977},{"id":"https://openalex.org/keywords/ecocentrism","display_name":"ecocentrism","score":0.7089999914169312},{"id":"https://openalex.org/keywords/environmental-regulation","display_name":"environmental regulation","score":0.44200000166893005},{"id":"https://openalex.org/keywords/environmental-protection","display_name":"environmental protection","score":0.37299999594688416},{"id":"https://openalex.org/keywords/mercury","display_name":"mercury","score":0.3840000033378601},{"id":"https://openalex.org/keywords/water-resources","display_name":"water resources","score":0.9010000228881836},{"id":"https://openalex.org/keywords/territorial-disputes","display_name":"territorial disputes","score":0.7099999785423279},{"id":"https://openalex.org/keywords/latin-america","display_name":"Latin America","score":0.4909999966621399}],"concepts":[{"id":"https://openalex.org/C15708023","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q80083","display_name":"Humanities","level":1,"score":0.6222000122070312},{"id":"https://openalex.org/C17744445","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q36442","display_name":"Political science","level":0,"score":0.5907999873161316},{"id":"https://openalex.org/C71043370","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q4932206","display_name":"Jurisprudence","level":2,"score":0.48980000615119934},{"id":"https://openalex.org/C205649164","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q1071","display_name":"Geography","level":0,"score":0.29899999499320984},{"id":"https://openalex.org/C138885662","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q5891","display_name":"Philosophy","level":0,"score":0.28929999470710754},{"id":"https://openalex.org/C139621336","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q3190382","display_name":"Economic Justice","level":2,"score":0.2379000037908554},{"id":"https://openalex.org/C46295352","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q207982","display_name":"Legitimacy","level":3,"score":0.226500004529953},{"id":"https://openalex.org/C144024400","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q21201","display_name":"Sociology","level":0,"score":0.20200000703334808},{"id":"https://openalex.org/C2779421777","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q16514399","display_name":"Administration of justice","level":2,"score":0.19709999859333038},{"id":"https://openalex.org/C95691615","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q3237872","display_name":"Fundamental rights","level":3,"score":0.18729999661445618}],"mesh":[],"locations_count":1,"locations":[{"id":"doi:10.47865/igob.vol9.n35.2026.485","doi":"https://doi.org/10.47865/igob.vol9.n35.2026.485","is_oa":true,"landing_page_url":"https://doi.org/10.47865/igob.vol9.n35.2026.485","pdf_url":"https://www.igobernanza.org/index.php/IGOB/article/download/485/994","source":{"id":"https://openalex.org/S4210233512","display_name":"IGOBERNANZA","issn_l":"2617-619X","issn":["2617-619X"],"is_oa":true,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"listed_in":["latindex"],"host_organization":null,"host_organization_name":null,"host_organization_lineage":[],"host_organization_lineage_names":[],"type":"journal"},"license":"cc-by-nc-sa","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by-nc-sa","version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"IGOBERNANZA","raw_type":"journal-article"}],"best_oa_location":{"id":"doi:10.47865/igob.vol9.n35.2026.485","doi":"https://doi.org/10.47865/igob.vol9.n35.2026.485","is_oa":true,"landing_page_url":"https://doi.org/10.47865/igob.vol9.n35.2026.485","pdf_url":"https://www.igobernanza.org/index.php/IGOB/article/download/485/994","source":{"id":"https://openalex.org/S4210233512","display_name":"IGOBERNANZA","issn_l":"2617-619X","issn":["2617-619X"],"is_oa":true,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"listed_in":["latindex"],"host_organization":null,"host_organization_name":null,"host_organization_lineage":[],"host_organization_lineage_names":[],"type":"journal"},"license":"cc-by-nc-sa","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by-nc-sa","version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"IGOBERNANZA","raw_type":"journal-article"},"sustainable_development_goals":[{"score":1.0,"display_name":"Peace, justice, and strong institutions","id":"https://metadata.un.org/sdg/16"},{"score":0.7605999708175659,"display_name":"Life on land","id":"https://metadata.un.org/sdg/15"}],"study_designs":[],"awards":[],"funders":[],"has_content":{"pdf":true,"grobid_xml":true},"content_urls":{"pdf":"https://content.openalex.org/works/W7221016192.pdf","grobid_xml":"https://content.openalex.org/works/W7221016192.grobid-xml"},"referenced_works_count":19,"referenced_works":["https://openalex.org/W3092010041","https://openalex.org/W3095730401","https://openalex.org/W3114609360","https://openalex.org/W4206491210","https://openalex.org/W4283071899","https://openalex.org/W4293219807","https://openalex.org/W4377104220","https://openalex.org/W4378717642","https://openalex.org/W4379621605","https://openalex.org/W4382120281","https://openalex.org/W4383554183","https://openalex.org/W4385812319","https://openalex.org/W4388248231","https://openalex.org/W4399697091","https://openalex.org/W4411932793","https://openalex.org/W4413054041","https://openalex.org/W4413395493","https://openalex.org/W4413811813","https://openalex.org/W7104608962"],"related_works":["https://openalex.org/W7008898413","https://openalex.org/W7220463336","https://openalex.org/W7067042624","https://openalex.org/W4385147170","https://openalex.org/W7132825846","https://openalex.org/W7000188073","https://openalex.org/W2895712326","https://openalex.org/W7202348111","https://openalex.org/W4387696319","https://openalex.org/W7120784818"],"abstract_inverted_index":{"La":[0,27,60,216],"relaci\u00f3n":[1],"entre":[2,233],"los":[3,85,159,186,192],"derechos":[4,46,160,193],"de":[5,18,47,51,81,105,158,161,172,228],"la":[6,9,48,79,82,97,162,179,189,197,226,231],"naturaleza":[7,163],"y":[8,22,36,57,94,112,123,130,143,148,151,191,213,238],"miner\u00eda":[10,44,134],"ilegal":[11],"se":[12,88,95,200],"ha":[13],"consolidado":[14],"como":[15],"un":[16,102],"campo":[17],"an\u00e1lisis":[19,106],"jur\u00eddico,":[20],"ambiental":[21,56,145],"socioinstitucional":[23],"en":[24,168,205],"Am\u00e9rica":[25],"Latina.":[26],"presente":[28],"revisi\u00f3n":[29,217],"sistematiza":[30],"40":[31,92],"fichas":[32,93],"documentales":[33],"\u201420":[34],"internacionales":[35],"20":[37],"nacionales\u2014":[38],"elaboradas":[39],"sobre":[40,90],"publicaciones":[41,65],"vinculadas":[42],"con":[43,109,183,202],"ilegal,":[45,135],"naturaleza,":[49],"protecci\u00f3n":[50,239],"ecosistemas,":[52],"pueblos":[53],"ind\u00edgenas,":[54,194],"gobernanza":[55],"regulaci\u00f3n":[58],"minera.":[59],"base":[61],"corresponde":[62],"a":[63,68],"39":[64],"\u00fanicas,":[66],"debido":[67],"que":[69,178,196,219],"una":[70],"referencia":[71],"internacional":[72,181],"fue":[73],"incorporada":[74],"dos":[75],"veces;":[76],"para":[77],"conservar":[78],"trazabilidad":[80],"matriz":[83],"recibida,":[84],"estad\u00edsticos":[86],"principales":[87],"presentan":[89],"las":[91,173],"advierte":[96],"duplicaci\u00f3n":[98],"metodol\u00f3gica.":[99],"Se":[100],"aplic\u00f3":[101],"enfoque":[103],"cualitativo":[104],"documental":[107],"complementado":[108],"estad\u00edstica":[110],"descriptiva":[111],"codificaci\u00f3n":[113],"tem\u00e1tica":[114],"multietiqueta.":[115],"Las":[116],"dimensiones":[117],"m\u00e1s":[118],"frecuentes":[119],"fueron":[120],"gobernanza,":[121],"institucionalidad":[122],"fiscalizaci\u00f3n":[124],"(75,0":[125,132],"%),":[126,133,140,147],"eficacia":[127],"normativa,":[128],"justicia":[129,144],"jurisprudencia":[131,190],"informal":[136],"o":[137,164],"criminal":[138],"(62,5":[139],"participaci\u00f3n,":[141],"consulta":[142],"(52,5":[146],"agua,":[149],"mercurio":[150],"recursos":[152],"h\u00eddricos":[153],"(47,5":[154],"%).":[155],"El":[156,175],"reconocimiento":[157,234],"enfoques":[165],"ecoc\u00e9ntricos":[166],"aparece":[167],"el":[169,220],"40,0":[170],"%":[171],"fichas.":[174],"contraste":[176],"evidencia":[177],"literatura":[180],"desarrolla":[182],"mayor":[184,203],"intensidad":[185],"fundamentos":[187],"ecoc\u00e9ntricos,":[188],"mientras":[195],"producci\u00f3n":[198],"nacional":[199],"concentra":[201],"frecuencia":[204],"formalizaci\u00f3n,":[206],"control":[207],"estatal,":[208],"persecuci\u00f3n":[209],"penal,":[210],"gesti\u00f3n":[211],"p\u00fablica":[212],"conflictos":[214],"territoriales.":[215],"muestra":[218],"principal":[221],"problema":[222],"no":[223],"es":[224],"\u00fanicamente":[225],"existencia":[227],"normas,":[229],"sino":[230],"brecha":[232],"formal,":[235],"capacidad":[236],"institucional":[237],"ecol\u00f3gica":[240],"efectiva.":[241]},"counts_by_year":[],"updated_date":"2026-11-04T10:54:05.112534","created_date":"2026-10-09T00:00:00"}
