{"id":"https://openalex.org/W7217138607","doi":null,"title":"A percep\u00e7\u00e3o de docentes e discentes sobre a ado\u00e7\u00e3o do BIM no ensino de gradua\u00e7\u00e3o em engenharia civil","display_name":"A percep\u00e7\u00e3o de docentes e discentes sobre a ado\u00e7\u00e3o do BIM no ensino de gradua\u00e7\u00e3o em engenharia civil","alternate_titles":[],"publication_year":2019,"publication_date":"2019-11-21","ids":{"openalex":"https://openalex.org/W7217138607"},"language":"pt","primary_location":{"id":"pmh:oai:eventos.antac.org.br:article/266","doi":null,"is_oa":true,"landing_page_url":"https://eventos.antac.org.br/enebim/article/view/266","pdf_url":"https://eventos.antac.org.br/enebim/article/download/266/258","source":{"id":"https://openalex.org/S4210186824","display_name":"Encontro Nacional Sobre o Ensino de BIM","issn_l":"2763-6771","issn":["2763-6771"],"is_oa":true,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"listed_in":[],"host_organization":"https://openalex.org/P4310312196","host_organization_name":"Associa\u00e7\u00e3o Nacional de Tecnologia do Ambiente Constru\u00eddo","host_organization_lineage":["https://openalex.org/P4310312196"],"host_organization_lineage_names":["Associa\u00e7\u00e3o Nacional de Tecnologia do Ambiente Constru\u00eddo"],"type":"conference"},"license":"cc-by","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by","version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"2763-6771","raw_type":"info:eu-repo/semantics/article"},"parent_works":[],"lineage":["https://openalex.org/W7217138607"],"child_works_count":0,"type":"article","is_traditional":true,"indexed_in":[],"open_access":{"is_oa":true,"oa_status":"green","oa_url":"https://eventos.antac.org.br/enebim/article/download/266/258","any_repository_has_fulltext":true},"authorships":[{"author_position":"first","author":{"id":"https://openalex.org/A5155429939","display_name":"Antonio Jean Nascimento de Castro","orcid":null,"observed_orcids":[]},"institutions":[],"countries":[],"is_corresponding":false,"contributor_roles":[],"raw_author_name":"Castro, Antonio Jean Nascimento de","raw_affiliation_strings":[],"raw_orcid":null,"affiliations":[]},{"author_position":"middle","author":{"id":"https://openalex.org/A5154620966","display_name":"Gabriela Rodrigues da Costa","orcid":null,"observed_orcids":[]},"institutions":[],"countries":[],"is_corresponding":false,"contributor_roles":[],"raw_author_name":"Costa, Gabriela Rodrigues da","raw_affiliation_strings":[],"raw_orcid":null,"affiliations":[]},{"author_position":"last","author":{"id":"https://openalex.org/A5059163757","display_name":"Lu\u00eds Felipe C\u00e2ndido","orcid":"https://orcid.org/0000-0003-3811-6466","observed_orcids":["https://orcid.org/0000-0003-3811-6466"]},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I243754102","display_name":"Universidade Federal do Cear\u00e1","ror":"https://ror.org/03srtnf24","country_code":"BR","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I243754102"]}],"countries":["BR"],"is_corresponding":false,"contributor_roles":[],"raw_author_name":"C\u00e2ndido, Luis Felipe","raw_affiliation_strings":["Universidade Federal do Cear\u00e1, campus de Crate\u00fas"],"raw_orcid":null,"affiliations":[{"raw_affiliation_string":"Universidade Federal do Cear\u00e1, campus de Crate\u00fas","institution_ids":["https://openalex.org/I243754102"]}]}],"institutions":[],"countries_distinct_count":1,"institutions_distinct_count":1,"corresponding_author_ids":[],"corresponding_institution_ids":[],"apc_list":null,"apc_paid":null,"fwci":0.0,"has_fulltext":true,"cited_by_count":0,"citation_normalized_percentile":{"value":0.0,"is_in_top_1_percent":false,"is_in_top_10_percent":false},"cited_by_percentile_year":null,"biblio":{"volume":null,"issue":null,"first_page":null,"last_page":null},"is_retracted":false,"is_pulled":false,"is_paratext":false,"is_xpac":false,"primary_topic":{"id":"https://openalex.org/T11006","display_name":"BIM and Construction Integration","score":0.9009000062942505,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/2215","display_name":"Building and Construction"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/22","display_name":"Engineering"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/3","display_name":"Physical Sciences"}},"topics":[{"id":"https://openalex.org/T11006","display_name":"BIM and Construction Integration","score":0.9009000062942505,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/2215","display_name":"Building and Construction"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/22","display_name":"Engineering"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/3","display_name":"Physical Sciences"}},{"id":"https://openalex.org/T12124","display_name":"Engineering Education and Curriculum Development","score":0.09120000153779984,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/3304","display_name":"Education"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/33","display_name":"Social Sciences"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/2","display_name":"Social Sciences"}},{"id":"https://openalex.org/T13682","display_name":"Engineering Education and Pedagogy","score":0.002099999925121665,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/3304","display_name":"Education"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/33","display_name":"Social Sciences"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/2","display_name":"Social Sciences"}}],"keywords":[{"id":"https://openalex.org/keywords/building-information-modeling","display_name":"building information modeling","score":0.9900000095367432},{"id":"https://openalex.org/keywords/student-perceptions","display_name":"student perceptions","score":0.609000027179718},{"id":"https://openalex.org/keywords/teacher-perceptions","display_name":"teacher perceptions","score":0.8169999718666077},{"id":"https://openalex.org/keywords/teaching-learning-process","display_name":"teaching-learning process","score":0.42399999499320984},{"id":"https://openalex.org/keywords/aec-industry","display_name":"AEC industry","score":0.4560000002384186},{"id":"https://openalex.org/keywords/interdisciplinarity","display_name":"interdisciplinarity","score":0.6769999861717224},{"id":"https://openalex.org/keywords/construction-industry-restructuring","display_name":"construction industry restructuring","score":0.3059999942779541}],"concepts":[{"id":"https://openalex.org/C15708023","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q80083","display_name":"Humanities","level":1,"score":0.4487000107765198},{"id":"https://openalex.org/C17744445","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q36442","display_name":"Political science","level":0,"score":0.43369999527931213},{"id":"https://openalex.org/C2779343474","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q3109175","display_name":"Context (archaeology)","level":2,"score":0.424699991941452},{"id":"https://openalex.org/C144024400","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q21201","display_name":"Sociology","level":0,"score":0.4000999927520752},{"id":"https://openalex.org/C19417346","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q7922","display_name":"Pedagogy","level":1,"score":0.29589998722076416},{"id":"https://openalex.org/C120912362","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q136822","display_name":"Higher education","level":2,"score":0.2662999927997589},{"id":"https://openalex.org/C18762648","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q42213","display_name":"Work (physics)","level":2,"score":0.25780001282691956},{"id":"https://openalex.org/C3018445945","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q11771944","display_name":"Civil servants","level":3,"score":0.24320000410079956},{"id":"https://openalex.org/C187736073","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q2920921","display_name":"Management","level":1,"score":0.2354000061750412},{"id":"https://openalex.org/C138885662","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q5891","display_name":"Philosophy","level":0,"score":0.22550000250339508}],"mesh":[],"locations_count":1,"locations":[{"id":"pmh:oai:eventos.antac.org.br:article/266","doi":null,"is_oa":true,"landing_page_url":"https://eventos.antac.org.br/enebim/article/view/266","pdf_url":"https://eventos.antac.org.br/enebim/article/download/266/258","source":{"id":"https://openalex.org/S4210186824","display_name":"Encontro Nacional Sobre o Ensino de BIM","issn_l":"2763-6771","issn":["2763-6771"],"is_oa":true,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"listed_in":[],"host_organization":"https://openalex.org/P4310312196","host_organization_name":"Associa\u00e7\u00e3o Nacional de Tecnologia do Ambiente Constru\u00eddo","host_organization_lineage":["https://openalex.org/P4310312196"],"host_organization_lineage_names":["Associa\u00e7\u00e3o Nacional de Tecnologia do Ambiente Constru\u00eddo"],"type":"conference"},"license":"cc-by","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by","version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"2763-6771","raw_type":"info:eu-repo/semantics/article"}],"best_oa_location":{"id":"pmh:oai:eventos.antac.org.br:article/266","doi":null,"is_oa":true,"landing_page_url":"https://eventos.antac.org.br/enebim/article/view/266","pdf_url":"https://eventos.antac.org.br/enebim/article/download/266/258","source":{"id":"https://openalex.org/S4210186824","display_name":"Encontro Nacional Sobre o Ensino de BIM","issn_l":"2763-6771","issn":["2763-6771"],"is_oa":true,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"listed_in":[],"host_organization":"https://openalex.org/P4310312196","host_organization_name":"Associa\u00e7\u00e3o Nacional de Tecnologia do Ambiente Constru\u00eddo","host_organization_lineage":["https://openalex.org/P4310312196"],"host_organization_lineage_names":["Associa\u00e7\u00e3o Nacional de Tecnologia do Ambiente Constru\u00eddo"],"type":"conference"},"license":"cc-by","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by","version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"2763-6771","raw_type":"info:eu-repo/semantics/article"},"sustainable_development_goals":[{"id":"https://metadata.un.org/sdg/4","score":0.9235000014305115,"display_name":"Quality education"}],"study_designs":[{"id":"https://openalex.org/study-designs/observational-study","display_name":"Observational Study"}],"awards":[],"funders":[],"has_content":{"pdf":true,"grobid_xml":true},"content_urls":{"pdf":"https://content.openalex.org/works/W7217138607.pdf","grobid_xml":"https://content.openalex.org/works/W7217138607.grobid-xml"},"referenced_works_count":0,"referenced_works":[],"related_works":["https://openalex.org/W7065538041","https://openalex.org/W4312489873","https://openalex.org/W4320058273","https://openalex.org/W2304703505","https://openalex.org/W4414358377","https://openalex.org/W4320058289","https://openalex.org/W3089977371","https://openalex.org/W4320305495","https://openalex.org/W7218110225","https://openalex.org/W3088580580"],"abstract_inverted_index":{"A":[0,307],"Modelagem":[1],"da":[2,4,46,48,145,240,260,356,358],"Informa\u00e7\u00e3o":[3],"Constru\u00e7\u00e3o":[5,23],"(Building":[6],"Information":[7],"Modeling,":[8],"BIM)":[9],"\u00e9":[10,85,378],"uma":[11,38,44,68,190,321],"das":[12],"principais":[13,331],"metodologias":[14],"de":[15,19,30,35,37,54,61,73,82,94,108,128,141,151,161,170,185,197,212,265,293,298,309,365,386,406,409],"gerenciamento":[16],"na":[17,159,235,249,333,348,360,375],"ind\u00fastria":[18,47],"Arquitetura,":[20],"Engenharia":[21],"e":[22,25,50,56,87,143,172,202,251,258,295,300,313,362,389,400],"(AEC)":[24],"tem":[26,41],"revolucionado":[27],"a":[28,43,63,76,88,99,120,176,224,238,270,277,288,296,314,325,382,391],"forma":[29,60],"planejar":[31],"todo":[32,208],"o":[33,65,106,132,157,167,209,231,274,370,373,413],"ciclo":[34],"vida":[36],"edifica\u00e7\u00e3o.":[39],"Isto":[40],"levado":[42],"reestrutura\u00e7\u00e3o":[45],"AEC":[49],"exigido":[51],"profissionais":[52],"capazes":[53],"compreender":[55],"aplicar":[57],"esta":[58],"nova":[59],"gerenciar":[62],"constru\u00e7\u00e3o,":[64],"que":[66,91,110,192,223,282,369,390],"demanda":[67],"reestrutura\u00e7\u00e3o,":[69],"tamb\u00e9m,":[70],"do":[71,78,114,148,154,200,226,233,302,346,351,354],"ensino":[72,81,95],"gradua\u00e7\u00e3o.":[74,129],"Contraditoriamente,":[75],"implanta\u00e7\u00e3o":[77],"BIM":[79,115,158,227,347,385],"no":[80,116,363],"gradua\u00e7\u00e3o":[83,160,236],"ainda":[84,377],"incipiente":[86],"literatura":[89],"indica":[90],"as":[92,139,330],"institui\u00e7\u00f5es":[93],"superior":[96],"n\u00e3o":[97,380],"incorporaram":[98],"tem\u00e1tica":[100,289,359],"em":[101,123,126,194,205,215,290,316,320,384],"seus":[102],"cursos,":[103],"tornando":[104,164],"relevante":[105],"desenvolvimento":[107],"estudos":[109],"promovam":[111],"um":[112,186],"avan\u00e7o":[113],"campo":[117],"educacional":[118],"com":[119,156,287,372,397,401],"sua":[121,177],"introdu\u00e7\u00e3o":[122],"disciplina(s)":[124],"ou":[125],"cursos":[127],"Diante":[130],"disso,":[131],"presente":[133],"trabalho":[134],"teve":[135],"como":[136,237,329,342],"objetivo":[137],"confrontar":[138],"perspectivas":[140],"discentes":[142],"docentes":[144],"Universidade":[146],"Federal":[147],"Cear\u00e1,":[149],"Campus":[150],"Crate\u00fas":[152],"acerca":[153],"envolvimento":[155,171,301,371],"engenharia":[162,216],"civil,":[163],"poss\u00edvel":[165],"caracterizar":[166],"est\u00e1gio":[168],"atual":[169,392],"tra\u00e7ar":[173],"estrat\u00e9gias":[174],"para":[175,230,305,404],"efetiva":[178],"implanta\u00e7\u00e3o.":[179],"Para":[180],"tal,":[181],"realizou-se,":[182],"por":[183],"meio":[184],"question\u00e1rio":[187],"eletr\u00f4nico":[188],"estruturado,":[189],"survey":[191],"resultou":[193],"103":[195],"respostas":[196],"estudantes":[198],"(53,4%":[199],"total)":[201],"nove":[203],"entrevistas":[204],"profundidade,":[206],"cobrindo":[207],"corpo":[210,303],"docente":[211,304],"forma\u00e7\u00e3o":[213,383],"espec\u00edfica":[214],"civil.":[217],"Como":[218],"resultados,":[219],"identifica-se":[220],"diversos":[221],"benef\u00edcios":[222],"implementa\u00e7\u00e3o":[225,405],"pode":[228,267],"agregar":[229],"contexto":[232],"ensino-aprendizagem":[234],"melhoria":[239],"qualidade":[241],"dos":[242,253,280,335],"trabalhos":[243],"(projetos)":[244],"desenvolvidos":[245],"nas":[246,256],"disciplinas,":[247],"ajuda":[248],"visualiza\u00e7\u00e3o":[250],"compreens\u00e3o":[252],"conceitos":[254],"aprendidos":[255],"disciplinas":[257],"aumento":[259],"interdisciplinaridade":[261],"(um":[262],"mesmo":[263],"modelo":[264],"constru\u00e7\u00e3o":[266],"ser":[268],"aplicado":[269],"diferentes":[271,291],"disciplinas).":[272],"Destaca-se":[273],"descompasso":[275],"entre":[276],"alta":[278],"expectativa":[279],"discentes,":[281],"j\u00e1":[283],"est\u00e3o":[284],"se":[285,340],"envolvendo":[286],"est\u00e1gios":[292],"aprofundamento,":[294],"falta":[297,308],"capacita\u00e7\u00e3o":[299],"apoi\u00e1-los.":[306],"vis\u00e3o":[310,334],"sobre":[311],"aplicabilidade":[312],"dificuldade":[315],"incluir":[317],"novos":[318],"conte\u00fados":[319],"disciplina":[322],"sem":[323],"aumentar":[324],"carga":[326],"hor\u00e1ria":[327],"mostraram-se":[328],"barreiras":[332,343],"docentes.":[336],"Estes":[337],"fatores":[338],"tamb\u00e9m":[339],"apresentam":[341],"\u00e0":[344],"incorpora\u00e7\u00e3o":[345],"estrutura":[349,393],"curricular":[350,394],"curso,":[352],"apesar":[353],"reconhecimento":[355],"import\u00e2ncia":[357],"universidade":[361],"mercado":[364],"trabalho.":[366],"Pode-se":[367],"concluir":[368],"tema":[374],"institui\u00e7\u00e3o":[376],"incipiente,":[379],"sustentando":[381],"modo":[387],"satisfat\u00f3rio":[388],"prev\u00ea":[395],"ementas":[396],"conte\u00fado":[398],"extenso":[399],"pouco":[402],"espa\u00e7o":[403],"novas":[407],"formas":[408],"aprendizado,":[410],"dentre":[411],"elas":[412],"BIM.":[414]},"cited_by_api_url":"https://api.openalex.org/works?filter=cites:W7217138607","counts_by_year":[],"updated_date":"2026-11-17T12:49:18.490984","created_date":"2026-10-03T00:00:00"}
