{"id":"https://openalex.org/W7216559771","doi":"https://doi.org/10.9771/rbda.v20i0.70364","title":"PRINC\u00cdPIOS DA PACHAMAMA, SUMAK KAWSAY E SUMA QAMA\u00d1A NAS CONSTITUI\u00c7\u00d5ES DO EQUADOR E BOL\u00cdVIA","display_name":"PRINC\u00cdPIOS DA PACHAMAMA, SUMAK KAWSAY E SUMA QAMA\u00d1A NAS CONSTITUI\u00c7\u00d5ES DO EQUADOR E BOL\u00cdVIA","publication_year":2025,"publication_date":"2025-11-11","ids":{"openalex":"https://openalex.org/W7216559771","doi":"https://doi.org/10.9771/rbda.v20i0.70364"},"language":"pt","primary_location":{"id":"pmh:oai:ojs.periodicos.ufba.br:article/70364","doi":"https://doi.org/10.9771/rbda.v20i0.70364","is_oa":true,"landing_page_url":"https://periodicos.ufba.br/index.php/RBDA/article/view/70364","pdf_url":"https://periodicos.ufba.br/index.php/RBDA/article/download/70364/39442","source":{"id":"https://openalex.org/S4210215132","display_name":"Revista Brasileira de Direito Animal","issn_l":"1809-9092","issn":["1809-9092","2317-4552"],"is_oa":true,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"listed_in":[],"host_organization":"https://openalex.org/P4310312477","host_organization_name":"Universidade Federal da Bahia","host_organization_lineage":["https://openalex.org/P4310312477"],"host_organization_lineage_names":["Universidade Federal da Bahia"],"type":"journal"},"license":"cc-by-nc","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by-nc","version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"1809-9092","raw_type":"info:eu-repo/semantics/article"},"volume":null,"type":"article","is_traditional":true,"indexed_in":[],"open_access":{"is_oa":true,"oa_status":"diamond","oa_url":"https://periodicos.ufba.br/index.php/RBDA/article/download/70364/39442","any_repository_has_fulltext":false},"authorships":[{"author_position":"first","author":{"id":"https://openalex.org/A5155112096","display_name":"Heron Jose de Santana Gordilho","orcid":null,"observed_orcids":[]},"institutions":[],"countries":[],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Gordilho, Heron Jose de Santana","raw_affiliation_strings":[],"raw_orcid":null,"affiliations":[]},{"author_position":"last","author":{"id":"https://openalex.org/A5043492500","display_name":"Talita Benaion Bezerra Thevenin","orcid":"https://orcid.org/0000-0001-5765-0379","observed_orcids":["https://orcid.org/0000-0001-5765-0379"]},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I62885914","display_name":"Universidade Federal do Amazonas","ror":"https://ror.org/02263ky35","country_code":"BR","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I62885914"]}],"countries":["BR"],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Thevenin , Talita Benaion","raw_affiliation_strings":["Universidade Federal do Amazonas"],"raw_orcid":null,"affiliations":[{"raw_affiliation_string":"Universidade Federal do Amazonas","institution_ids":["https://openalex.org/I62885914"]}]}],"institutions":[],"countries_distinct_count":1,"institutions_distinct_count":1,"corresponding_author_ids":[],"corresponding_institution_ids":[],"apc_list":null,"apc_paid":null,"fwci":0.0,"has_fulltext":true,"cited_by_count":0,"citation_normalized_percentile":{"value":0.0,"is_in_top_1_percent":false,"is_in_top_10_percent":false},"cited_by_percentile_year":null,"biblio":{"volume":null,"issue":null,"first_page":null,"last_page":null},"is_retracted":false,"is_paratext":false,"is_xpac":false,"primary_topic":{"id":"https://openalex.org/T12895","display_name":"Environmental law and policy","score":0.9937000274658203,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/3308","display_name":"Law"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/33","display_name":"Social Sciences"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/2","display_name":"Social Sciences"}},"topics":[{"id":"https://openalex.org/T12895","display_name":"Environmental law and policy","score":0.9937000274658203,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/3308","display_name":"Law"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/33","display_name":"Social Sciences"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/2","display_name":"Social Sciences"}},{"id":"https://openalex.org/T12498","display_name":"Latin American Cultural Politics","score":0.00139999995008111,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/3314","display_name":"Anthropology"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/33","display_name":"Social Sciences"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/2","display_name":"Social Sciences"}},{"id":"https://openalex.org/T12332","display_name":"Comparative constitutional jurisprudence studies","score":0.0010999999940395355,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/3320","display_name":"Political Science and International Relations"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/33","display_name":"Social Sciences"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/2","display_name":"Social Sciences"}}],"keywords":[{"id":"https://openalex.org/keywords/pachamama","display_name":"Pachamama","score":0.9879999756813049},{"id":"https://openalex.org/keywords/sumak-kawsay","display_name":"Sumak Kawsay","score":0.996999979019165},{"id":"https://openalex.org/keywords/suma-qamana","display_name":"Suma Qama\u00f1a","score":0.9829999804496765},{"id":"https://openalex.org/keywords/rights-of-nature","display_name":"rights of nature","score":0.9100000262260437},{"id":"https://openalex.org/keywords/new-constitutionalism","display_name":"new constitutionalism","score":0.7080000042915344},{"id":"https://openalex.org/keywords/decolonial-epistemology","display_name":"decolonial epistemology","score":0.9020000100135803},{"id":"https://openalex.org/keywords/indigenous-worldview","display_name":"indigenous worldview","score":0.7260000109672546},{"id":"https://openalex.org/keywords/critique-of-sustainable-development","display_name":"critique of sustainable development","score":0.6359999775886536},{"id":"https://openalex.org/keywords/utilitarianism","display_name":"utilitarianism","score":0.828000009059906},{"id":"https://openalex.org/keywords/ecocentrism","display_name":"ecocentrism","score":0.796999990940094},{"id":"https://openalex.org/keywords/human-nature-relationship","display_name":"human-nature relationship","score":0.7049999833106995},{"id":"https://openalex.org/keywords/latin-american-constitutional-law","display_name":"Latin American constitutional law","score":0.5059999823570251}],"concepts":[{"id":"https://openalex.org/C138885662","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q5891","display_name":"Philosophy","level":0,"score":0.5336999893188477},{"id":"https://openalex.org/C17744445","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q36442","display_name":"Political science","level":0,"score":0.4375999867916107},{"id":"https://openalex.org/C15708023","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q80083","display_name":"Humanities","level":1,"score":0.43140000104904175},{"id":"https://openalex.org/C2777855551","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q12310021","display_name":"Subject (documents)","level":2,"score":0.3971000015735626},{"id":"https://openalex.org/C182306322","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q1779371","display_name":"Order (exchange)","level":2,"score":0.36559998989105225},{"id":"https://openalex.org/C7991579","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q17955","display_name":"Criticism","level":2,"score":0.33309999108314514},{"id":"https://openalex.org/C158886217","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q16799549","display_name":"Latin Americans","level":2,"score":0.3125999867916107},{"id":"https://openalex.org/C527412718","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q855395","display_name":"Interpretation (philosophy)","level":2,"score":0.2962999939918518},{"id":"https://openalex.org/C71043370","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q4932206","display_name":"Jurisprudence","level":2,"score":0.2851000130176544},{"id":"https://openalex.org/C111472728","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q9471","display_name":"Epistemology","level":1,"score":0.28299999237060547},{"id":"https://openalex.org/C2776154427","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q7755","display_name":"Constitution","level":2,"score":0.2818000018596649},{"id":"https://openalex.org/C144024400","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q21201","display_name":"Sociology","level":0,"score":0.2603999972343445},{"id":"https://openalex.org/C12713177","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q1900281","display_name":"Perspective (graphical)","level":2,"score":0.2542000114917755}],"mesh":[],"locations_count":1,"locations":[{"id":"pmh:oai:ojs.periodicos.ufba.br:article/70364","doi":"https://doi.org/10.9771/rbda.v20i0.70364","is_oa":true,"landing_page_url":"https://periodicos.ufba.br/index.php/RBDA/article/view/70364","pdf_url":"https://periodicos.ufba.br/index.php/RBDA/article/download/70364/39442","source":{"id":"https://openalex.org/S4210215132","display_name":"Revista Brasileira de Direito Animal","issn_l":"1809-9092","issn":["1809-9092","2317-4552"],"is_oa":true,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"listed_in":[],"host_organization":"https://openalex.org/P4310312477","host_organization_name":"Universidade Federal da Bahia","host_organization_lineage":["https://openalex.org/P4310312477"],"host_organization_lineage_names":["Universidade Federal da Bahia"],"type":"journal"},"license":"cc-by-nc","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by-nc","version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"1809-9092","raw_type":"info:eu-repo/semantics/article"}],"best_oa_location":{"id":"pmh:oai:ojs.periodicos.ufba.br:article/70364","doi":"https://doi.org/10.9771/rbda.v20i0.70364","is_oa":true,"landing_page_url":"https://periodicos.ufba.br/index.php/RBDA/article/view/70364","pdf_url":"https://periodicos.ufba.br/index.php/RBDA/article/download/70364/39442","source":{"id":"https://openalex.org/S4210215132","display_name":"Revista Brasileira de Direito Animal","issn_l":"1809-9092","issn":["1809-9092","2317-4552"],"is_oa":true,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"listed_in":[],"host_organization":"https://openalex.org/P4310312477","host_organization_name":"Universidade Federal da Bahia","host_organization_lineage":["https://openalex.org/P4310312477"],"host_organization_lineage_names":["Universidade Federal da Bahia"],"type":"journal"},"license":"cc-by-nc","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by-nc","version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"1809-9092","raw_type":"info:eu-repo/semantics/article"},"sustainable_development_goals":[{"id":"https://metadata.un.org/sdg/15","display_name":"Life on land","score":0.7605999708175659},{"id":"https://metadata.un.org/sdg/16","display_name":"Peace, justice, and strong institutions","score":0.6601999998092651}],"study_designs":[],"awards":[],"funders":[],"has_content":{"pdf":true,"grobid_xml":true},"content_urls":{"pdf":"https://content.openalex.org/works/W7216559771.pdf","grobid_xml":"https://content.openalex.org/works/W7216559771.grobid-xml"},"referenced_works_count":2,"referenced_works":["https://openalex.org/W4313170233","https://openalex.org/W4408165845"],"related_works":["https://openalex.org/W4237317491","https://openalex.org/W1934299406","https://openalex.org/W7166452893","https://openalex.org/W2775019078","https://openalex.org/W7118856638","https://openalex.org/W1825570493","https://openalex.org/W4405425910","https://openalex.org/W4403522141","https://openalex.org/W2743823784","https://openalex.org/W2786466219"],"abstract_inverted_index":{"Este":[0],"artigo":[1],"analisa":[2],"os":[3,138],"fundamentos":[4],"filos\u00f3ficos,":[5],"jur\u00eddicos":[6],"e":[7,87,98,109,150,165,174,184,190],"pol\u00edticos":[8],"que":[9,30,116,136,176],"sustentam":[10],"a":[11,19,43,178],"transi\u00e7\u00e3o":[12],"do":[13,45,106,129,163],"paradigma":[14],"antropoc\u00eantrico":[15],"de":[16,29,47,123,148],"domina\u00e7\u00e3o":[17],"para":[18,103],"institucionaliza\u00e7\u00e3o":[20],"dos":[21,146],"Direitos":[22],"da":[23,27,68,110,119,141,180],"Natureza.":[24],"A":[25,76,144],"partir":[26],"constata\u00e7\u00e3o":[28],"o":[31,40,117],"modelo":[32,170],"capitalista":[33],"moderno":[34],"gerou":[35],"uma":[36,61,127,133],"crise":[37],"socioambiental":[38],"profunda,":[39],"estudo":[41],"evidencia":[42],"insufici\u00eancia":[44],"conceito":[46],"desenvolvimento":[48],"sustent\u00e1vel,":[49],"cuja":[50],"\u00e9tica":[51],"utilitarista":[52],"revela-se":[53],"paliativa.":[54],"Em":[55],"contraposi\u00e7\u00e3o,":[56],"emerge":[57],"na":[58,65],"Am\u00e9rica":[59],"Latina":[60],"ruptura":[62],"epistemol\u00f3gica":[63],"fundamentada":[64],"cosmovis\u00e3o":[66],"ind\u00edgena":[67],"Pachamama":[69,149],"(M\u00e3e":[70],"Terra),":[71],"referendada":[72],"pelo":[73],"Novo":[74],"Constitucionalismo.":[75],"pesquisa":[77,85],"\u00e9":[78],"qualitativa,":[79],"com":[80,101,186],"abordagem":[81],"hist\u00f3rico-evolutiva,":[82],"baseada":[83],"em":[84,153,158],"bibliogr\u00e1fica":[86],"documental.":[88],"Foram":[89],"examinados":[90],"textos":[91],"constitucionais,":[92],"doutrina":[93],"cr\u00edtica,":[94],"epistemologias":[95],"decoloniais,":[96],"jurisprud\u00eancia":[97],"fontes":[99],"oficiais,":[100],"destaque":[102],"as":[104],"Constitui\u00e7\u00f5es":[105],"Equador":[107,164],"(2008)":[108],"Bol\u00edvia":[111],"(2009).":[112],"Os":[113],"resultados":[114],"indicam":[115],"reconhecimento":[118],"Natureza":[120],"como":[121],"sujeito":[122],"direitos":[124],"representa":[125],"n\u00e3o":[126],"extens\u00e3o":[128],"Direito":[130],"Ambiental,":[131],"mas":[132],"inflex\u00e3o":[134],"paradigm\u00e1tica":[135],"desafia":[137],"alicerces":[139],"coloniais":[140],"dogm\u00e1tica":[142],"jur\u00eddica.":[143],"positiva\u00e7\u00e3o":[145],"princ\u00edpios":[147],"Sumak":[151],"Kawsay,":[152],"l\u00edngua":[154,159],"qu\u00e9chua,":[155],"Suma":[156],"Qama\u00f1a,":[157],"aymara":[160],"pelas":[161],"constitui\u00e7\u00f5es":[162],"Bol\u00edvia,":[166],"inaugura":[167],"um":[168],"novo":[169],"jur\u00eddico":[171],"pluralista,":[172],"ecoc\u00eantrico":[173],"intercultural,":[175],"prop\u00f5e":[177],"restaura\u00e7\u00e3o":[179],"rela\u00e7\u00e3o":[181],"entre":[182],"humanidade":[183],"Natureza,":[185],"implica\u00e7\u00f5es":[187],"pol\u00edticas,":[188],"epist\u00eamicas":[189],"civilizat\u00f3rias.":[191]},"counts_by_year":[],"updated_date":"2026-11-07T11:25:07.637180","created_date":"2026-10-03T00:00:00"}
