{"id":"https://openalex.org/W7214907135","doi":"https://doi.org/10.61799/2216-0388.2373","title":"Robustez y generalizaci\u00f3n de modelos de aprendizaje autom\u00e1tico y profundo en la clasificaci\u00f3n de perturbaciones de calidad de energ\u00eda","display_name":"Robustez y generalizaci\u00f3n de modelos de aprendizaje autom\u00e1tico y profundo en la clasificaci\u00f3n de perturbaciones de calidad de energ\u00eda","publication_year":2026,"publication_date":"2026-09-01","ids":{"openalex":"https://openalex.org/W7214907135","doi":"https://doi.org/10.61799/2216-0388.2373"},"language":"es","primary_location":{"id":"doi:10.61799/2216-0388.2373","doi":"https://doi.org/10.61799/2216-0388.2373","is_oa":true,"landing_page_url":"https://doi.org/10.61799/2216-0388.2373","pdf_url":null,"source":{"id":"https://openalex.org/S2736690055","display_name":"Mundo FESC","issn_l":"2216-0353","issn":["2216-0353","2216-0388"],"is_oa":true,"is_in_doaj":true,"is_core":false,"listed_in":["doaj","publindex-b"],"host_organization":"https://openalex.org/P4310318942","host_organization_name":"Fundaci\u00f3n de Estudios Superiores Comfanorte","host_organization_lineage":["https://openalex.org/P4310318942"],"host_organization_lineage_names":["Fundaci\u00f3n de Estudios Superiores Comfanorte"],"type":"journal"},"license":"cc-by-nc","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by-nc","version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"Mundo FESC","raw_type":"journal-article"},"volume":null,"type":"article","is_traditional":true,"indexed_in":["crossref","doaj"],"open_access":{"is_oa":true,"oa_status":"diamond","oa_url":"https://doi.org/10.61799/2216-0388.2373","any_repository_has_fulltext":false},"authorships":[{"author_position":"first","author":{"id":"https://openalex.org/A5064333434","display_name":"Darwin Orlando Cardozo Sarmiento","orcid":"https://orcid.org/0000-0003-3177-3893","observed_orcids":["https://orcid.org/0000-0003-3177-3893"]},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I3132601863","display_name":"Universidad Francisco de Paula Santander","ror":"https://ror.org/01vwm8t51","country_code":"CO","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I3132601863"]}],"countries":["CO"],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Darwin Orlando Cardozo Sarmiento","raw_affiliation_strings":["Universidad Francisco de Paula Santander, C\u00facuta, Colombia"],"raw_orcid":"https://orcid.org/0000-0003-3177-3893","affiliations":[{"raw_affiliation_string":"Universidad Francisco de Paula Santander, C\u00facuta, Colombia","institution_ids":["https://openalex.org/I3132601863"]}]},{"author_position":"middle","author":{"id":"https://openalex.org/A5083287277","display_name":"Karla Cecilia Puerto L\u00f3pez","orcid":"https://orcid.org/0000-0003-3749-676X","observed_orcids":["https://orcid.org/0000-0003-3749-676X"]},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I3132601863","display_name":"Universidad Francisco de Paula Santander","ror":"https://ror.org/01vwm8t51","country_code":"CO","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I3132601863"]}],"countries":["CO"],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Karla Cecilia Puerto L\u00f3pez","raw_affiliation_strings":["Universidad Francisco de Paula Santander, C\u00facuta, Colombia"],"raw_orcid":"https://orcid.org/0000-0003-3749-676X","affiliations":[{"raw_affiliation_string":"Universidad Francisco de Paula Santander, C\u00facuta, Colombia","institution_ids":["https://openalex.org/I3132601863"]}]},{"author_position":"middle","author":{"id":"https://openalex.org/A5080245938","display_name":"Pablo Andr\u00e9s Gom\u00e9z Monsalve","orcid":"https://orcid.org/0000-0002-9507-1690","observed_orcids":["https://orcid.org/0000-0002-9507-1690"]},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I86843133","display_name":"Universidad de Pamplona","ror":"https://ror.org/04dfr7a85","country_code":"CO","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I86843133"]}],"countries":["CO"],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Pablo Andr\u00e9s G\u00f3mez Monsalve","raw_affiliation_strings":["Universidad de Pamplona, Pamplona, Colombia"],"raw_orcid":"https://orcid.org/0000-0002-9507-1690","affiliations":[{"raw_affiliation_string":"Universidad de Pamplona, Pamplona, Colombia","institution_ids":["https://openalex.org/I86843133"]}]},{"author_position":"last","author":{"id":"https://openalex.org/A5112279737","display_name":"D. Guevara","orcid":"https://orcid.org/0000-0003-3007-8354","observed_orcids":["https://orcid.org/0000-0003-3007-8354"]},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I3132601863","display_name":"Universidad Francisco de Paula Santander","ror":"https://ror.org/01vwm8t51","country_code":"CO","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I3132601863"]}],"countries":["CO"],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Dinael Guevara Ibarra","raw_affiliation_strings":["Universidad Francisco de Paula Santander, C\u00facuta, Colombia"],"raw_orcid":"https://orcid.org/0000-0003-3007-8354","affiliations":[{"raw_affiliation_string":"Universidad Francisco de Paula Santander, C\u00facuta, Colombia","institution_ids":["https://openalex.org/I3132601863"]}]}],"institutions":[],"countries_distinct_count":1,"institutions_distinct_count":2,"corresponding_author_ids":[],"corresponding_institution_ids":[],"apc_list":null,"apc_paid":null,"fwci":0.0,"has_fulltext":false,"cited_by_count":0,"citation_normalized_percentile":{"value":0.0,"is_in_top_1_percent":false,"is_in_top_10_percent":false},"cited_by_percentile_year":null,"biblio":{"volume":"16","issue":"36","first_page":"51","last_page":"74"},"is_retracted":false,"is_paratext":false,"is_xpac":false,"primary_topic":{"id":"https://openalex.org/T10573","display_name":"Power Quality and Harmonics","score":0.9976000189781189,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/2208","display_name":"Electrical and Electronic Engineering"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/22","display_name":"Engineering"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/3","display_name":"Physical Sciences"}},"topics":[{"id":"https://openalex.org/T10573","display_name":"Power Quality and Harmonics","score":0.9976000189781189,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/2208","display_name":"Electrical and Electronic Engineering"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/22","display_name":"Engineering"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/3","display_name":"Physical Sciences"}},{"id":"https://openalex.org/T12300","display_name":"Advanced Electrical Measurement Techniques","score":0.00039999998989515007,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/2208","display_name":"Electrical and Electronic Engineering"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/22","display_name":"Engineering"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/3","display_name":"Physical Sciences"}},{"id":"https://openalex.org/T10305","display_name":"Power System Optimization and Stability","score":0.0003000000142492354,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/2208","display_name":"Electrical and Electronic Engineering"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/22","display_name":"Engineering"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/3","display_name":"Physical Sciences"}}],"keywords":[{"id":"https://openalex.org/keywords/power-quality-disturbances","display_name":"power quality disturbances","score":0.8629999756813049},{"id":"https://openalex.org/keywords/disturbance-classification","display_name":"disturbance classification","score":0.7979999780654907},{"id":"https://openalex.org/keywords/model-robustness","display_name":"model robustness","score":0.7049999833106995},{"id":"https://openalex.org/keywords/domain-generalization","display_name":"domain generalization","score":0.8690000176429749},{"id":"https://openalex.org/keywords/noise-immunity","display_name":"noise immunity","score":0.5080000162124634},{"id":"https://openalex.org/keywords/deep-learning","display_name":"deep learning","score":0.453000009059906},{"id":"https://openalex.org/keywords/1d-convolutional-neural-network","display_name":"1D convolutional neural network","score":0.7799999713897705},{"id":"https://openalex.org/keywords/cnn-lstm","display_name":"CNN-LSTM","score":0.9509999752044678},{"id":"https://openalex.org/keywords/support-vector-machine","display_name":"support vector machine","score":0.9649999737739563},{"id":"https://openalex.org/keywords/random-forest","display_name":"random forest","score":0.875},{"id":"https://openalex.org/keywords/xgboost","display_name":"XGBoost","score":0.9909999966621399},{"id":"https://openalex.org/keywords/synthetic-data","display_name":"synthetic data","score":0.6019999980926514},{"id":"https://openalex.org/keywords/data-harmonization","display_name":"data harmonization","score":0.5049999952316284}],"concepts":[{"id":"https://openalex.org/C15708023","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q80083","display_name":"Humanities","level":1,"score":0.6661999821662903},{"id":"https://openalex.org/C205649164","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q1071","display_name":"Geography","level":0,"score":0.3133000135421753},{"id":"https://openalex.org/C49781872","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q1045555","display_name":"Maximum likelihood","level":2,"score":0.2653999924659729},{"id":"https://openalex.org/C121332964","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q413","display_name":"Physics","level":0,"score":0.258899986743927},{"id":"https://openalex.org/C144024400","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q21201","display_name":"Sociology","level":0,"score":0.2565000057220459},{"id":"https://openalex.org/C33923547","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q395","display_name":"Mathematics","level":0,"score":0.2515999972820282},{"id":"https://openalex.org/C549774020","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q851147","display_name":"Welfare economics","level":1,"score":0.24289999902248383},{"id":"https://openalex.org/C17744445","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q36442","display_name":"Political science","level":0,"score":0.23199999332427979},{"id":"https://openalex.org/C2986817661","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q185698","display_name":"Research methodology","level":3,"score":0.20550000667572021},{"id":"https://openalex.org/C51632099","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q3985153","display_name":"Training set","level":2,"score":0.19120000302791595}],"mesh":[],"locations_count":2,"locations":[{"id":"doi:10.61799/2216-0388.2373","doi":"https://doi.org/10.61799/2216-0388.2373","is_oa":true,"landing_page_url":"https://doi.org/10.61799/2216-0388.2373","pdf_url":null,"source":{"id":"https://openalex.org/S2736690055","display_name":"Mundo FESC","issn_l":"2216-0353","issn":["2216-0353","2216-0388"],"is_oa":true,"is_in_doaj":true,"is_core":false,"listed_in":["doaj","publindex-b"],"host_organization":"https://openalex.org/P4310318942","host_organization_name":"Fundaci\u00f3n de Estudios Superiores Comfanorte","host_organization_lineage":["https://openalex.org/P4310318942"],"host_organization_lineage_names":["Fundaci\u00f3n de Estudios Superiores Comfanorte"],"type":"journal"},"license":"cc-by-nc","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by-nc","version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"Mundo FESC","raw_type":"journal-article"},{"id":"pmh:oai:ojs.pkp.sfu.ca:article/2373","doi":null,"is_oa":true,"landing_page_url":"https://fesc.edu.co/Revistas/OJS/index.php/mundofesc/article/view/2373","pdf_url":null,"source":{"id":"https://openalex.org/S2736690055","display_name":"Mundo FESC","issn_l":"2216-0353","issn":["2216-0353","2216-0388"],"is_oa":true,"is_in_doaj":true,"is_core":false,"listed_in":["doaj","publindex-b"],"host_organization":"https://openalex.org/P4310318942","host_organization_name":"Fundaci\u00f3n de Estudios Superiores Comfanorte","host_organization_lineage":["https://openalex.org/P4310318942"],"host_organization_lineage_names":["Fundaci\u00f3n de Estudios Superiores Comfanorte"],"type":"journal"},"license":"cc-by-nc","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by-nc","version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"10.61799/v16.n36.2026","raw_type":"info:eu-repo/semantics/article"}],"best_oa_location":{"id":"doi:10.61799/2216-0388.2373","doi":"https://doi.org/10.61799/2216-0388.2373","is_oa":true,"landing_page_url":"https://doi.org/10.61799/2216-0388.2373","pdf_url":null,"source":{"id":"https://openalex.org/S2736690055","display_name":"Mundo FESC","issn_l":"2216-0353","issn":["2216-0353","2216-0388"],"is_oa":true,"is_in_doaj":true,"is_core":false,"listed_in":["doaj","publindex-b"],"host_organization":"https://openalex.org/P4310318942","host_organization_name":"Fundaci\u00f3n de Estudios Superiores Comfanorte","host_organization_lineage":["https://openalex.org/P4310318942"],"host_organization_lineage_names":["Fundaci\u00f3n de Estudios Superiores Comfanorte"],"type":"journal"},"license":"cc-by-nc","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by-nc","version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"Mundo FESC","raw_type":"journal-article"},"sustainable_development_goals":[{"score":0.75,"display_name":"Affordable and clean energy","id":"https://metadata.un.org/sdg/7"},{"score":0.5378999710083008,"display_name":"Industry, innovation and infrastructure","id":"https://metadata.un.org/sdg/9"}],"study_designs":[],"awards":[],"funders":[],"has_content":{"pdf":false,"grobid_xml":false},"content_urls":null,"referenced_works_count":37,"referenced_works":["https://openalex.org/W1568830497","https://openalex.org/W2022850482","https://openalex.org/W2033496106","https://openalex.org/W2055550009","https://openalex.org/W2086240335","https://openalex.org/W2118844654","https://openalex.org/W2133541977","https://openalex.org/W2135100394","https://openalex.org/W2139198347","https://openalex.org/W2162017500","https://openalex.org/W4313476816","https://openalex.org/W4317488985","https://openalex.org/W4367316014","https://openalex.org/W4382749446","https://openalex.org/W4385756516","https://openalex.org/W4386994752","https://openalex.org/W4391542906","https://openalex.org/W4392799935","https://openalex.org/W4398159673","https://openalex.org/W4400029637","https://openalex.org/W4400320949","https://openalex.org/W4402117108","https://openalex.org/W4404616146","https://openalex.org/W4408017242","https://openalex.org/W4411194093","https://openalex.org/W4411460984","https://openalex.org/W4412558371","https://openalex.org/W4413389094","https://openalex.org/W4413963230","https://openalex.org/W4414446944","https://openalex.org/W4414484703","https://openalex.org/W4414655911","https://openalex.org/W4414779348","https://openalex.org/W4415174721","https://openalex.org/W4416129821","https://openalex.org/W7160829613","https://openalex.org/W7162396211"],"related_works":["https://openalex.org/W4399877616","https://openalex.org/W7057037422","https://openalex.org/W3026753213","https://openalex.org/W7071274818","https://openalex.org/W3107442899","https://openalex.org/W7220703597","https://openalex.org/W2728927016","https://openalex.org/W3111048905","https://openalex.org/W4226202060","https://openalex.org/W6981028358"],"abstract_inverted_index":{"La":[0,173],"clasificaci\u00f3n":[1,51],"autom\u00e1tica":[2],"de":[3,5,7,24,30,40,42,44,52,55,62,74,85,87,134,145,163,165,170,175,216,228,234,236],"perturbaciones":[4,56],"calidad":[6,235],"energ\u00eda":[8],"suele":[9],"evaluarse":[10],"bajo":[11,183],"condiciones":[12,29],"in-domain,":[13],"lo":[14],"que":[15,188,202],"puede":[16],"sobreestimar":[17],"el":[18,129,152],"desempe\u00f1o":[19,205],"cuando":[20,132],"cambian":[21],"la":[22,35,38,50,214],"distribuci\u00f3n":[23],"los":[25,159,181],"datos":[26,63],"o":[27],"las":[28],"ruido.":[31,149],"Este":[32],"estudio":[33],"evalu\u00f3":[34],"robustez":[36,166],"y":[37,47,66,79,94,103,113,127,147,158,168,212,223],"capacidad":[39],"generalizaci\u00f3n":[41,101,190,209],"modelos":[43,117,182,230],"aprendizaje":[45],"autom\u00e1tico":[46],"profundo":[48],"para":[49,231],"ocho":[53],"tipos":[54],"el\u00e9ctricas.":[57],"Se":[58,82],"armonizaron":[59],"tres":[60],"dominios":[61,222],"\u2014SEED-PQD,":[64],"PQD-16c":[65],"un":[67,75,203],"conjunto":[68,144],"sint\u00e9tico\u2014":[69],"a":[70,106,123],"una":[71],"representaci\u00f3n":[72],"com\u00fan":[73],"ciclo,":[76],"64":[77],"muestras":[78],"3,2":[80],"kHz.":[81],"compararon":[83],"m\u00e1quinas":[84],"vectores":[86],"soporte":[88],"(SVM),":[89],"Random":[90],"Forest,":[91],"XGBoost,":[92],"1D-CNN":[93],"CNN-LSTM":[95],"mediante":[96],"Macro-F1,":[97],"exactitud":[98],"balanceada,":[99],"MCC,":[100],"cross-domain":[102,155,191],"degradaci\u00f3n":[104],"frente":[105],"ruido":[107,184,226],"blanco":[108],"gaussiano":[109],"aditivo":[110],"entre":[111,180,221],"30":[112],"0":[114],"dB.":[115],"Los":[116,199],"profundos":[118],"alcanzaron":[119],"Macro-F1":[120,154],"in-domain":[121,206],"superiores":[122],"0,98":[124],"en":[125,128,189],"SEED":[126],"dominio":[130],"sint\u00e9tico":[131],"dispusieron":[133],"suficientes":[135],"datos,":[136],"aunque":[137],"mostraron":[138],"elevada":[139],"sensibilidad":[140],"al":[141,148,225],"tama\u00f1o":[142],"del":[143],"entrenamiento":[146],"SVM":[150],"registr\u00f3":[151],"mayor":[153],"promedio":[156],"(0,6407)":[157],"valores":[160],"m\u00e1s":[161],"altos":[162],"AUC":[164,169],"(0,4328)":[167],"retenci\u00f3n":[171],"(0,5039).":[172],"prueba":[174],"Friedman":[176],"confirm\u00f3":[177],"diferencias":[178,195],"significativas":[179,197],"(p<0,001;":[185],"W=0,5265),":[186],"mientras":[187],"no":[192,207],"se":[193],"detectaron":[194],"globales":[196],"(p=0,1257).":[198],"resultados":[200],"muestran":[201],"elevado":[204],"garantiza":[208],"ni":[210],"robustez,":[211],"evidencian":[213],"necesidad":[215],"evaluar":[217],"conjuntamente":[218],"precisi\u00f3n,":[219],"transferencia":[220],"tolerancia":[224],"antes":[227],"seleccionar":[229],"aplicaciones":[232],"reales":[233],"energ\u00eda.":[237]},"counts_by_year":[],"updated_date":"2026-10-29T09:56:32.521200","created_date":"2026-07-21T00:00:00"}
