{"id":"https://openalex.org/W7214094591","doi":"https://doi.org/10.32399/icuap.rdic.2448-5829.2026.35.1713","title":"Endometriosis: por qu\u00e9 duele tanto y c\u00f3mo se estudia en el laboratorio","display_name":"Endometriosis: por qu\u00e9 duele tanto y c\u00f3mo se estudia en el laboratorio","publication_year":2026,"publication_date":"2026-09-16","ids":{"openalex":"https://openalex.org/W7214094591","doi":"https://doi.org/10.32399/icuap.rdic.2448-5829.2026.35.1713"},"language":"es","primary_location":{"id":"doi:10.32399/icuap.rdic.2448-5829.2026.35.1713","doi":"https://doi.org/10.32399/icuap.rdic.2448-5829.2026.35.1713","is_oa":true,"landing_page_url":"https://doi.org/10.32399/icuap.rdic.2448-5829.2026.35.1713","pdf_url":"https://rdicuap.buap.mx/index.php/rdicuap/article/download/1713/1660","source":{"id":"https://openalex.org/S5406999675","display_name":"RD-ICUAP","issn_l":"2448-5829","issn":["2448-5829"],"is_oa":false,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"listed_in":[],"host_organization":null,"host_organization_name":null,"host_organization_lineage":[],"host_organization_lineage_names":[],"type":"journal"},"license":"cc-by-nc-nd","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by-nc-nd","version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"RD-ICUAP","raw_type":"journal-article"},"volume":null,"type":"article","indexed_in":["crossref"],"open_access":{"is_oa":true,"oa_status":"hybrid","oa_url":"https://rdicuap.buap.mx/index.php/rdicuap/article/download/1713/1660","any_repository_has_fulltext":false},"authorships":[{"author_position":"first","author":{"id":"https://openalex.org/A5051539039","display_name":"Ang\u00e9lica Trujillo","orcid":"https://orcid.org/0000-0002-9931-9294","observed_orcids":["https://orcid.org/0000-0002-9931-9294"]},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I721619","display_name":"Benem\u00e9rita Universidad Aut\u00f3noma de Puebla","ror":"https://ror.org/03p2z7827","country_code":"MX","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I721619"]}],"countries":["MX"],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Ang\u00e9lica Trujillo Hern\u00e1ndez","raw_affiliation_strings":["Laboratorio de Bioqu\u00edmica y Biolog\u00eda Molecular. Centro de Qu\u00edmica. Instituto de Ciencias. BUAP"],"raw_orcid":"https://orcid.org/0000-0002-9931-9294","affiliations":[{"raw_affiliation_string":"Laboratorio de Bioqu\u00edmica y Biolog\u00eda Molecular. Centro de Qu\u00edmica. Instituto de Ciencias. BUAP","institution_ids":["https://openalex.org/I721619"]}]},{"author_position":"middle","author":{"id":"https://openalex.org/A5152565319","display_name":"Nadinne P\u00e9rez Rivera","orcid":"https://orcid.org/0009-0004-1394-8172","observed_orcids":["https://orcid.org/0009-0004-1394-8172"]},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I721619","display_name":"Benem\u00e9rita Universidad Aut\u00f3noma de Puebla","ror":"https://ror.org/03p2z7827","country_code":"MX","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I721619"]}],"countries":["MX"],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Nadinne P\u00e9rez Rivera","raw_affiliation_strings":["Licenciatura en Biomedicina, Facultad de Medicina, Benem\u00e9rita Universidad Aut\u00f3noma de Puebla"],"raw_orcid":"https://orcid.org/0009-0004-1394-8172","affiliations":[{"raw_affiliation_string":"Licenciatura en Biomedicina, Facultad de Medicina, Benem\u00e9rita Universidad Aut\u00f3noma de Puebla","institution_ids":["https://openalex.org/I721619"]}]},{"author_position":"last","author":{"id":"https://openalex.org/A5152564211","display_name":"Naomi Polanco Castro","orcid":"https://orcid.org/0009-0004-9255-6467","observed_orcids":["https://orcid.org/0009-0004-9255-6467"]},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I721619","display_name":"Benem\u00e9rita Universidad Aut\u00f3noma de Puebla","ror":"https://ror.org/03p2z7827","country_code":"MX","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I721619"]}],"countries":["MX"],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Naomi Polanco Castro","raw_affiliation_strings":["Licenciatura en Biomedicina, Facultad de Medicina, Benem\u00e9rita Universidad Aut\u00f3noma de Puebla"],"raw_orcid":"https://orcid.org/0009-0004-9255-6467","affiliations":[{"raw_affiliation_string":"Licenciatura en Biomedicina, Facultad de Medicina, Benem\u00e9rita Universidad Aut\u00f3noma de Puebla","institution_ids":["https://openalex.org/I721619"]}]}],"institutions":[],"countries_distinct_count":1,"institutions_distinct_count":1,"corresponding_author_ids":[],"corresponding_institution_ids":["https://openalex.org/I721619"],"apc_list":null,"apc_paid":null,"fwci":0.0,"has_fulltext":true,"cited_by_count":0,"citation_normalized_percentile":{"value":0.71005735,"is_in_top_1_percent":false,"is_in_top_10_percent":false},"cited_by_percentile_year":null,"biblio":{"volume":null,"issue":null,"first_page":null,"last_page":null},"is_retracted":false,"is_paratext":false,"is_xpac":false,"primary_topic":{"id":"https://openalex.org/T10935","display_name":"Endometriosis Research and Treatment","score":1.0,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/2743","display_name":"Reproductive Medicine"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/27","display_name":"Medicine"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/4","display_name":"Health Sciences"}},"topics":[{"id":"https://openalex.org/T10935","display_name":"Endometriosis Research and Treatment","score":1.0,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/2743","display_name":"Reproductive Medicine"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/27","display_name":"Medicine"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/4","display_name":"Health Sciences"}},{"id":"https://openalex.org/T12054","display_name":"Menstrual Health and Disorders","score":0.0,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/2739","display_name":"Public Health, Environmental and Occupational Health"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/27","display_name":"Medicine"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/4","display_name":"Health Sciences"}},{"id":"https://openalex.org/T11589","display_name":"Gynecological conditions and treatments","score":0.0,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/2729","display_name":"Obstetrics and Gynecology"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/27","display_name":"Medicine"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/4","display_name":"Health Sciences"}}],"keywords":[{"id":"https://openalex.org/keywords/endometriosis","display_name":"endometriosis","score":1.0},{"id":"https://openalex.org/keywords/pelvic-pain","display_name":"pelvic pain","score":0.7540000081062317},{"id":"https://openalex.org/keywords/dysmenorrhea","display_name":"dysmenorrhea","score":0.828000009059906},{"id":"https://openalex.org/keywords/dyspareunia","display_name":"dyspareunia","score":0.906000018119812},{"id":"https://openalex.org/keywords/infertility","display_name":"infertility","score":0.9539999961853027},{"id":"https://openalex.org/keywords/delayed-diagnosis","display_name":"delayed diagnosis","score":0.6779999732971191},{"id":"https://openalex.org/keywords/mental-health","display_name":"mental health","score":0.871999979019165},{"id":"https://openalex.org/keywords/laboratory-scale-model","display_name":"laboratory model","score":0.578000009059906},{"id":"https://openalex.org/keywords/organoids","display_name":"organoids","score":0.7540000081062317},{"id":"https://openalex.org/keywords/animal-models","display_name":"animal models","score":0.9769999980926514},{"id":"https://openalex.org/keywords/endometriosis-treatment","display_name":"endometriosis treatment","score":0.7360000014305115}],"concepts":[{"id":"https://openalex.org/C29456083","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q1221899","display_name":"Gynecology","level":1,"score":0.5123999714851379},{"id":"https://openalex.org/C15708023","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q80083","display_name":"Humanities","level":1,"score":0.5066999793052673},{"id":"https://openalex.org/C138885662","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q5891","display_name":"Philosophy","level":0,"score":0.34290000796318054},{"id":"https://openalex.org/C71924100","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q11190","display_name":"Medicine","level":0,"score":0.29499998688697815},{"id":"https://openalex.org/C121332964","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q413","display_name":"Physics","level":0,"score":0.21960000693798065},{"id":"https://openalex.org/C17744445","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q36442","display_name":"Political science","level":0,"score":0.19939999282360077},{"id":"https://openalex.org/C86803240","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q420","display_name":"Biology","level":0,"score":0.17640000581741333},{"id":"https://openalex.org/C153911025","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q7202","display_name":"Molecular biology","level":1,"score":0.17110000550746918},{"id":"https://openalex.org/C2779522080","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q205764","display_name":"Endometriosis","level":2,"score":0.12370000034570694},{"id":"https://openalex.org/C3020528001","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q422812","display_name":"Gonadal hormones","level":4,"score":0.11620000004768372}],"mesh":[],"locations_count":1,"locations":[{"id":"doi:10.32399/icuap.rdic.2448-5829.2026.35.1713","doi":"https://doi.org/10.32399/icuap.rdic.2448-5829.2026.35.1713","is_oa":true,"landing_page_url":"https://doi.org/10.32399/icuap.rdic.2448-5829.2026.35.1713","pdf_url":"https://rdicuap.buap.mx/index.php/rdicuap/article/download/1713/1660","source":{"id":"https://openalex.org/S5406999675","display_name":"RD-ICUAP","issn_l":"2448-5829","issn":["2448-5829"],"is_oa":false,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"listed_in":[],"host_organization":null,"host_organization_name":null,"host_organization_lineage":[],"host_organization_lineage_names":[],"type":"journal"},"license":"cc-by-nc-nd","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by-nc-nd","version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"RD-ICUAP","raw_type":"journal-article"}],"best_oa_location":{"id":"doi:10.32399/icuap.rdic.2448-5829.2026.35.1713","doi":"https://doi.org/10.32399/icuap.rdic.2448-5829.2026.35.1713","is_oa":true,"landing_page_url":"https://doi.org/10.32399/icuap.rdic.2448-5829.2026.35.1713","pdf_url":"https://rdicuap.buap.mx/index.php/rdicuap/article/download/1713/1660","source":{"id":"https://openalex.org/S5406999675","display_name":"RD-ICUAP","issn_l":"2448-5829","issn":["2448-5829"],"is_oa":false,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"listed_in":[],"host_organization":null,"host_organization_name":null,"host_organization_lineage":[],"host_organization_lineage_names":[],"type":"journal"},"license":"cc-by-nc-nd","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by-nc-nd","version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"RD-ICUAP","raw_type":"journal-article"},"sustainable_development_goals":[{"id":"https://metadata.un.org/sdg/3","display_name":"Good health and well-being","score":0.9537000060081482}],"study_designs":[],"awards":[],"funders":[],"has_content":{"pdf":true,"grobid_xml":true},"content_urls":{"pdf":"https://content.openalex.org/works/W7214094591.pdf","grobid_xml":"https://content.openalex.org/works/W7214094591.grobid-xml"},"referenced_works_count":14,"referenced_works":["https://openalex.org/W2056342089","https://openalex.org/W2074012140","https://openalex.org/W4205442535","https://openalex.org/W4211072069","https://openalex.org/W4308995574","https://openalex.org/W4318206836","https://openalex.org/W4379057934","https://openalex.org/W4392968454","https://openalex.org/W4403193537","https://openalex.org/W4410819900","https://openalex.org/W4411260943","https://openalex.org/W4412130753","https://openalex.org/W4412130754","https://openalex.org/W4412134313"],"related_works":["https://openalex.org/W7037707884","https://openalex.org/W4385583890","https://openalex.org/W3197767486","https://openalex.org/W7017686657","https://openalex.org/W2952496420","https://openalex.org/W2952454471","https://openalex.org/W4289928231","https://openalex.org/W4409992642","https://openalex.org/W4392767180","https://openalex.org/W4320892168"],"abstract_inverted_index":{"La":[0],"endometriosis":[1,132],"es":[2,130],"una":[3],"enfermedad":[4],"en":[5,21,25,67,83,96,105,117,148,174],"la":[6,26,86,120,131,149,153],"que":[7,45,76,89,184],"tejido":[8,30],"similar":[9],"al":[10],"revestimiento":[11],"interno":[12],"del":[13,35,78,122],"\u00fatero":[14],"crece":[15],"fuera":[16],"de":[17,41,80,93,102,109,142,166],"\u00e9l,":[18],"por":[19,119,134],"ejemplo,":[20],"los":[22,158],"ovarios":[23],"o":[24],"cavidad":[27],"abdominal.":[28],"Este":[29],"responde":[31],"a":[32,91,100],"las":[33,54,81,164],"hormonas":[34],"ciclo":[36],"menstrual":[37],"y":[38,57,72,99,133,152,163,189],"se":[39,172],"inflama":[40],"manera":[42],"repetida,":[43],"lo":[44,88],"provoca":[46],"dolor":[47,52,123],"p\u00e9lvico":[48],"intenso,":[49],"menstruaciones":[50],"incapacitantes,":[51],"durante":[53,115],"relaciones":[55],"sexuales":[56],"dificultades":[58],"para":[59,160],"lograr":[60],"un":[61,64,139],"embarazo,":[62],"con":[63],"impacto":[65],"importante":[66],"el":[68,97,111,175],"bienestar":[69],"f\u00edsico,":[70],"emocional":[71],"econ\u00f3mico.":[73],"Se":[74],"estima":[75],"alrededor":[77],"10%":[79],"mujeres":[82],"edad":[84],"reproductiva":[85],"padecen,":[87],"equivale":[90],"cerca":[92],"190":[94],"millones":[95,104],"mundo":[98],"m\u00e1s":[101],"siete":[103],"M\u00e9xico.":[106],"A":[107],"pesar":[108],"ello,":[110],"diagn\u00f3stico":[112,162],"suele":[113],"retrasarse":[114],"a\u00f1os,":[116],"parte":[118],"normalizaci\u00f3n":[121],"menstrual.":[124],"En":[125],"este":[126],"art\u00edculo":[127],"explicamos":[128],"qu\u00e9":[129,135],"no":[136],"puede":[137],"considerarse":[138],"simple":[140],"\u201cdolor":[141],"regla\u201d,":[143],"as\u00ed":[144],"como":[145],"sus":[146,187],"efectos":[147],"vida":[150],"diaria":[151],"salud":[154],"mental.":[155],"Tambi\u00e9n":[156],"abordamos":[157],"retos":[159],"su":[161],"opciones":[165],"tratamiento":[167],"actuales.":[168],"Finalmente,":[169],"describimos":[170],"c\u00f3mo":[171],"estudia":[173],"laboratorio":[176],"mediante":[177],"modelos":[178],"experimentales":[179],"\u2014desde":[180],"animales":[181],"hasta":[182],"organoides\u2014":[183],"permiten":[185],"comprender":[186],"mecanismos":[188],"desarrollar":[190],"mejores":[191],"terapias.":[192]},"counts_by_year":[],"updated_date":"2026-11-04T10:54:05.112534","created_date":"2026-09-24T00:00:00"}
