{"id":"https://openalex.org/W7214092852","doi":"https://doi.org/10.25673/125440","title":"Explainable Generative AI: An Incremental Transparency Perspective on Techniques, Evaluation and Future Directions","display_name":"Explainable Generative AI: An Incremental Transparency Perspective on Techniques, Evaluation and Future Directions","publication_year":2026,"publication_date":"2026-01-01","ids":{"openalex":"https://openalex.org/W7214092852","doi":"https://doi.org/10.25673/125440"},"language":"en","primary_location":{"id":"doi:10.25673/125440","doi":"https://doi.org/10.25673/125440","is_oa":true,"landing_page_url":"https://doi.org/10.25673/125440","pdf_url":null,"source":{"id":"https://openalex.org/S4306401651","display_name":"Digitalen Hochschulbibliothek Sachsen-Anhalt (Universit\u00e4ts- und Landesbibliothek Sachsen-Anhalt)","issn_l":null,"issn":null,"is_oa":false,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"listed_in":[],"host_organization":"https://openalex.org/I4210122374","host_organization_name":"Universit\u00e4ts Frauenklinik","host_organization_lineage":["https://openalex.org/I4210122374"],"host_organization_lineage_names":[],"type":"repository"},"license":"cc-by-sa","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by-sa","version":null,"is_accepted":false,"is_published":false,"raw_source_name":null,"raw_type":"Other"},"volume":null,"type":"other","is_traditional":false,"indexed_in":["datacite"],"open_access":{"is_oa":true,"oa_status":"green","oa_url":"https://doi.org/10.25673/125440","any_repository_has_fulltext":true},"authorships":[{"author_position":"first","author":{"id":"https://openalex.org/A5107610986","display_name":"\u041d\u043e\u0440\u0431\u043e\u0435\u0432 \u0411\u0435\u0445\u0437\u043e\u0434 \u041d\u043e\u0440\u043c\u0430\u0442\u043e\u0432\u0438\u0447","orcid":"https://orcid.org/0009-0004-4539-0521","observed_orcids":["https://orcid.org/0009-0004-4539-0521"]},"institutions":[],"countries":[],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Norboev, Bekhzod","raw_affiliation_strings":[],"raw_orcid":null,"affiliations":[]},{"author_position":"middle","author":{"id":"https://openalex.org/A5124893915","display_name":"Nodirbek Islomov","orcid":null,"observed_orcids":[]},"institutions":[],"countries":[],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Islomov, Nodirbek","raw_affiliation_strings":[],"raw_orcid":null,"affiliations":[]},{"author_position":"middle","author":{"id":"https://openalex.org/A5115965167","display_name":"Gulmira Pardayeva","orcid":null,"observed_orcids":[]},"institutions":[],"countries":[],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Pardaeva, Gulmira","raw_affiliation_strings":[],"raw_orcid":null,"affiliations":[]},{"author_position":"middle","author":{"id":"https://openalex.org/A5075706075","display_name":"Golib Berdiev","orcid":"https://orcid.org/0000-0003-0075-5414","observed_orcids":["https://orcid.org/0000-0003-0075-5414"]},"institutions":[],"countries":[],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Berdiev, Golib","raw_affiliation_strings":[],"raw_orcid":null,"affiliations":[]},{"author_position":"middle","author":{"id":"https://openalex.org/A5124877929","display_name":"Alisher Rustamov","orcid":null,"observed_orcids":[]},"institutions":[],"countries":[],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Rustamov, Alisher","raw_affiliation_strings":[],"raw_orcid":null,"affiliations":[]},{"author_position":"middle","author":{"id":"https://openalex.org/A5152531026","display_name":"Shamiljon Rustamov","orcid":null,"observed_orcids":[]},"institutions":[],"countries":[],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Rustamov, Shamiljon","raw_affiliation_strings":[],"raw_orcid":null,"affiliations":[]},{"author_position":"middle","author":{"id":"https://openalex.org/A5152511289","display_name":"Adylkhan Kibishov","orcid":null,"observed_orcids":[]},"institutions":[],"countries":[],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Kibishov, Adylkhan","raw_affiliation_strings":[],"raw_orcid":null,"affiliations":[]},{"author_position":"last","author":{"id":"https://openalex.org/A5124892721","display_name":"Tulkin Andokulov","orcid":null,"observed_orcids":[]},"institutions":[],"countries":[],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Tulkin, Andokulov","raw_affiliation_strings":[],"raw_orcid":null,"affiliations":[]}],"institutions":[],"countries_distinct_count":0,"institutions_distinct_count":0,"corresponding_author_ids":[],"corresponding_institution_ids":[],"apc_list":null,"apc_paid":null,"fwci":null,"has_fulltext":false,"cited_by_count":0,"citation_normalized_percentile":null,"cited_by_percentile_year":null,"biblio":{"volume":null,"issue":null,"first_page":null,"last_page":null},"is_retracted":false,"is_paratext":false,"is_xpac":false,"primary_topic":{"id":"https://openalex.org/T12026","display_name":"Explainable Artificial Intelligence (XAI)","score":1.0,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/1702","display_name":"Artificial Intelligence"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/17","display_name":"Computer Science"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/3","display_name":"Physical Sciences"}},"topics":[{"id":"https://openalex.org/T12026","display_name":"Explainable Artificial Intelligence (XAI)","score":1.0,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/1702","display_name":"Artificial Intelligence"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/17","display_name":"Computer Science"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/3","display_name":"Physical Sciences"}},{"id":"https://openalex.org/T10883","display_name":"Ethics and Social Impacts of AI","score":0.0,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/1702","display_name":"Artificial Intelligence"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/17","display_name":"Computer Science"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/3","display_name":"Physical Sciences"}},{"id":"https://openalex.org/T11689","display_name":"Adversarial Robustness in Machine Learning","score":0.0,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/1702","display_name":"Artificial Intelligence"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/17","display_name":"Computer Science"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/3","display_name":"Physical Sciences"}}],"keywords":[{"id":"https://openalex.org/keywords/model-transparency","display_name":"model transparency","score":0.6150000095367432},{"id":"https://openalex.org/keywords/interpretability","display_name":"interpretability","score":0.8169999718666077},{"id":"https://openalex.org/keywords/latent-dynamics","display_name":"latent dynamics","score":0.6970000267028809},{"id":"https://openalex.org/keywords/probabilistic-generation","display_name":"probabilistic generation","score":0.9779999852180481},{"id":"https://openalex.org/keywords/explainability-evaluation","display_name":"explainability evaluation","score":0.7419999837875366},{"id":"https://openalex.org/keywords/trustworthy-ai","display_name":"trustworthy AI","score":0.5699999928474426}],"concepts":[{"id":"https://openalex.org/C2781067378","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q17027399","display_name":"Interpretability","level":2,"score":0.9143000245094299},{"id":"https://openalex.org/C2780233690","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q535347","display_name":"Transparency (behavior)","level":2,"score":0.7731000185012817},{"id":"https://openalex.org/C39890363","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q36108","display_name":"Generative grammar","level":2,"score":0.6777999997138977},{"id":"https://openalex.org/C41008148","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q21198","display_name":"Computer science","level":0,"score":0.6776000261306763},{"id":"https://openalex.org/C49937458","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q2599292","display_name":"Probabilistic logic","level":2,"score":0.6330000162124634},{"id":"https://openalex.org/C12713177","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q1900281","display_name":"Perspective (graphical)","level":2,"score":0.5364999771118164},{"id":"https://openalex.org/C119857082","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q2539","display_name":"Machine learning","level":1,"score":0.51910001039505},{"id":"https://openalex.org/C154945302","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q11660","display_name":"Artificial intelligence","level":1,"score":0.4846999943256378},{"id":"https://openalex.org/C98045186","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q205663","display_name":"Process (computing)","level":2,"score":0.46059998869895935},{"id":"https://openalex.org/C112930515","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q4389547","display_name":"Risk analysis (engineering)","level":1,"score":0.43790000677108765},{"id":"https://openalex.org/C107673813","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q812534","display_name":"Bayesian probability","level":2,"score":0.3481999933719635},{"id":"https://openalex.org/C539667460","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q2414942","display_name":"Management science","level":1,"score":0.3407000005245209},{"id":"https://openalex.org/C2522767166","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q2374463","display_name":"Data science","level":1,"score":0.33970001339912415},{"id":"https://openalex.org/C167966045","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q5532625","display_name":"Generative model","level":3,"score":0.3395000100135803},{"id":"https://openalex.org/C188198153","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q1613840","display_name":"Limiting","level":2,"score":0.33079999685287476},{"id":"https://openalex.org/C166052673","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q83021","display_name":"Empirical evidence","level":2,"score":0.3165999948978424},{"id":"https://openalex.org/C184408114","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q1502022","display_name":"Generative Design","level":3,"score":0.28529998660087585},{"id":"https://openalex.org/C120936955","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q2155640","display_name":"Empirical research","level":2,"score":0.28380000591278076},{"id":"https://openalex.org/C79416737","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q2305519","display_name":"Social learning","level":2,"score":0.27959999442100525},{"id":"https://openalex.org/C89611455","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q6804646","display_name":"Mechanism (biology)","level":2,"score":0.27630001306533813},{"id":"https://openalex.org/C39389867","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q380767","display_name":"Corporate governance","level":2,"score":0.26910001039505005},{"id":"https://openalex.org/C114289077","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q3284399","display_name":"Statistical model","level":2,"score":0.25929999351501465},{"id":"https://openalex.org/C2776007630","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q2798912","display_name":"Accountability","level":2,"score":0.258899986743927},{"id":"https://openalex.org/C2780589192","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q7285140","display_name":"Raising (metalworking)","level":2,"score":0.2517000138759613}],"mesh":[],"locations_count":1,"locations":[{"id":"doi:10.25673/125440","doi":"https://doi.org/10.25673/125440","is_oa":true,"landing_page_url":"https://doi.org/10.25673/125440","pdf_url":null,"source":{"id":"https://openalex.org/S4306401651","display_name":"Digitalen Hochschulbibliothek Sachsen-Anhalt (Universit\u00e4ts- und Landesbibliothek Sachsen-Anhalt)","issn_l":null,"issn":null,"is_oa":false,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"listed_in":[],"host_organization":"https://openalex.org/I4210122374","host_organization_name":"Universit\u00e4ts Frauenklinik","host_organization_lineage":["https://openalex.org/I4210122374"],"host_organization_lineage_names":[],"type":"repository"},"license":"cc-by-sa","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by-sa","version":null,"is_accepted":false,"is_published":false,"raw_source_name":null,"raw_type":"Other"}],"best_oa_location":{"id":"doi:10.25673/125440","doi":"https://doi.org/10.25673/125440","is_oa":true,"landing_page_url":"https://doi.org/10.25673/125440","pdf_url":null,"source":{"id":"https://openalex.org/S4306401651","display_name":"Digitalen Hochschulbibliothek Sachsen-Anhalt (Universit\u00e4ts- und Landesbibliothek Sachsen-Anhalt)","issn_l":null,"issn":null,"is_oa":false,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"listed_in":[],"host_organization":"https://openalex.org/I4210122374","host_organization_name":"Universit\u00e4ts Frauenklinik","host_organization_lineage":["https://openalex.org/I4210122374"],"host_organization_lineage_names":[],"type":"repository"},"license":"cc-by-sa","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by-sa","version":null,"is_accepted":false,"is_published":false,"raw_source_name":null,"raw_type":"Other"},"sustainable_development_goals":[],"study_designs":[],"awards":[],"funders":[],"has_content":{"grobid_xml":false,"pdf":false},"content_urls":null,"referenced_works_count":0,"referenced_works":[],"related_works":["https://openalex.org/W6991191102","https://openalex.org/W7079911109","https://openalex.org/W7124472715","https://openalex.org/W4402553424","https://openalex.org/W4411573117","https://openalex.org/W7160259129","https://openalex.org/W4412567346","https://openalex.org/W7163550701","https://openalex.org/W4387850684","https://openalex.org/W4414527223"],"abstract_inverted_index":{"Generative":[0],"Artificial":[1],"Intelligence":[2],"(GenAI)":[3],"enables":[4],"machine":[5],"learning":[6],"systems":[7],"to":[8,99],"generate":[9],"realistic":[10],"text,":[11],"images,":[12],"audio,":[13],"and":[14,36,61,72,88,106,129,141,155,168,182],"video,":[15],"driving":[16],"widespread":[17],"adoption":[18],"across":[19,145],"multiple":[20],"industries.":[21],"However,":[22],"the":[23,146,163],"internal":[24],"decision-":[25],"making":[26],"processes":[27],"of":[28,125],"generative":[29],"models":[30],"remain":[31],"largely":[32,73],"opaque,":[33],"limiting":[34],"interpretability":[35],"undermining":[37],"user":[38],"trust.":[39],"Although":[40],"outputs":[41],"may":[42],"appear":[43],"accurate":[44],"at":[45],"a":[46,121,139,176],"surface":[47],"level,":[48],"they":[49],"can":[50],"reflect":[51],"biased":[52],"or":[53],"misaligned":[54],"information,":[55],"raising":[56],"concerns":[57],"about":[58],"ethical,":[59],"medical,":[60],"social":[62],"acceptability.":[63],"Existing":[64],"explainability":[65,127,137,170],"techniques":[66,128],"for":[67,78,165,178],"GenAI":[68,126,147,184],"are":[69],"still":[70],"immature":[71],"adapted":[74],"from":[75],"methods":[76],"designed":[77],"deterministic":[79],"predictive":[80],"models,":[81],"such":[82],"as":[83,138],"those":[84,94],"used":[85],"in":[86,93,110,159],"finance":[87],"risk":[89],"analysis.":[90],"While":[91],"effective":[92],"domains,":[95],"these":[96,116,173],"approaches":[97],"fail":[98],"capture":[100],"generative-specific":[101],"phenomena,":[102],"including":[103],"latent-space":[104],"dynamics":[105],"probabilistic":[107],"generation,":[108],"resulting":[109],"predominantly":[111],"surface-level":[112],"explanations.":[113],"To":[114],"address":[115],"limitations,":[117],"this":[118],"study":[119],"conducts":[120],"systematic":[122],"analytical":[123],"review":[124],"introduces":[130],"an":[131],"Incremental":[132],"Transparency":[133],"Perspective,":[134],"which":[135],"frames":[136],"continuous":[140],"cumulative":[142],"optimization":[143],"process":[144],"lifecycle.":[148],"Empirical":[149],"trend":[150],"analysis":[151],"reveals":[152],"structural":[153],"gaps":[154],"architecture":[156],"-dependent":[157],"limitations":[158],"current":[160],"approaches,":[161],"underscoring":[162],"need":[164],"measurable,":[166],"stakeholder-centered,":[167],"architecture-aware":[169],"frameworks.":[171],"Together,":[172],"contributions":[174],"establish":[175],"foundation":[177],"developing":[179],"trustworthy,":[180],"accountable,":[181],"deployable":[183],"systems.":[185]},"counts_by_year":[],"updated_date":"2026-11-06T12:05:46.655746","created_date":"2026-09-24T00:00:00"}
