{"id":"https://openalex.org/W7214035814","doi":"https://doi.org/10.64898/2026.09.21.749344","title":"Diffusion-enhanced spatio-temporal models for estimating spatial expansion","display_name":"Diffusion-enhanced spatio-temporal models for estimating spatial expansion","publication_year":2026,"publication_date":"2026-09-22","ids":{"openalex":"https://openalex.org/W7214035814","doi":"https://doi.org/10.64898/2026.09.21.749344"},"language":"en","primary_location":{"id":"doi:10.64898/2026.09.21.749344","doi":"https://doi.org/10.64898/2026.09.21.749344","is_oa":true,"landing_page_url":"https://doi.org/10.64898/2026.09.21.749344","pdf_url":"https://www.biorxiv.org/content/biorxiv/early/2026/09/22/2026.09.21.749344.full.pdf","source":{"id":"https://openalex.org/S4306402567","display_name":"bioRxiv (Cold Spring Harbor Laboratory)","issn_l":null,"issn":null,"is_oa":false,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"listed_in":[],"host_organization":"https://openalex.org/I2750212522","host_organization_name":"Cold Spring Harbor Laboratory","host_organization_lineage":["https://openalex.org/I2750212522"],"host_organization_lineage_names":[],"type":"repository"},"license":"public-domain","license_id":"https://openalex.org/licenses/public-domain","version":"submittedVersion","is_accepted":false,"is_published":false,"raw_source_name":"bioRxiv","raw_type":"posted-content"},"volume":null,"type":"preprint","is_traditional":true,"indexed_in":["crossref"],"open_access":{"is_oa":true,"oa_status":"green","oa_url":"https://www.biorxiv.org/content/biorxiv/early/2026/09/22/2026.09.21.749344.full.pdf","any_repository_has_fulltext":true},"authorships":[{"author_position":"first","author":{"id":"https://openalex.org/A5075802994","display_name":"Haiqing Wu","orcid":"https://orcid.org/0009-0007-6975-5443","observed_orcids":["https://orcid.org/0009-0007-6975-5443"]},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I142974352","display_name":"National Sun Yat-sen University","ror":"https://ror.org/00mjawt10","country_code":"TW","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I142974352"]}],"countries":["TW"],"is_corresponding":true,"raw_author_name":"Hsing-Han Wu","raw_affiliation_strings":["Department of Oceanography, National Sun Yat-sen University, Kaohsiung, Taiwan"],"raw_orcid":"https://orcid.org/0009-0007-6975-5443","affiliations":[{"raw_affiliation_string":"Department of Oceanography, National Sun Yat-sen University, Kaohsiung, Taiwan","institution_ids":["https://openalex.org/I142974352"]}]},{"author_position":"middle","author":{"id":"https://openalex.org/A5151765767","display_name":"James T. Thorson","orcid":null,"observed_orcids":[]},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I106745318","display_name":"NOAA National Marine Fisheries Service","ror":"https://ror.org/033mqx355","country_code":"US","type":"government","lineage":["https://openalex.org/I106745318","https://openalex.org/I1308126019","https://openalex.org/I1343035065"]},{"id":"https://openalex.org/I4210109053","display_name":"NOAA National Marine Fisheries Service Alaska Fisheries Science Center","ror":"https://ror.org/01h7fye62","country_code":"US","type":"government","lineage":["https://openalex.org/I106745318","https://openalex.org/I1308126019","https://openalex.org/I1343035065","https://openalex.org/I4210109053"]},{"id":"https://openalex.org/I96673099","display_name":"Technical University of Denmark","ror":"https://ror.org/04qtj9h94","country_code":"DK","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I96673099"]}],"countries":["DK","US"],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"James T. Thorson","raw_affiliation_strings":["DTU Aqua, National Institute of Aquatic Resources, Technical University of Denmark, Kongens Lyngby, Denmark","Resource Ecology and Fisheries Management Division, Alaska Fisheries Science Center, National Marine Fisheries Service, Seattle, Washington, USA"],"raw_orcid":null,"affiliations":[{"raw_affiliation_string":"DTU Aqua, National Institute of Aquatic Resources, Technical University of Denmark, Kongens Lyngby, Denmark","institution_ids":["https://openalex.org/I96673099"]},{"raw_affiliation_string":"Resource Ecology and Fisheries Management Division, Alaska Fisheries Science Center, National Marine Fisheries Service, Seattle, Washington, USA","institution_ids":["https://openalex.org/I106745318","https://openalex.org/I4210109053"]}]},{"author_position":"last","author":{"id":"https://openalex.org/A5152482599","display_name":"Yi Chang","orcid":null,"observed_orcids":[]},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I142974352","display_name":"National Sun Yat-sen University","ror":"https://ror.org/00mjawt10","country_code":"TW","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I142974352"]}],"countries":["TW"],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Yi Chang","raw_affiliation_strings":["Graduate Institute of Marine Affairs, National Sun Yat-sen University, Kaohsiung, Taiwan"],"raw_orcid":null,"affiliations":[{"raw_affiliation_string":"Graduate Institute of Marine Affairs, National Sun Yat-sen University, Kaohsiung, Taiwan","institution_ids":["https://openalex.org/I142974352"]}]}],"institutions":[],"countries_distinct_count":3,"institutions_distinct_count":4,"corresponding_author_ids":["https://openalex.org/A5075802994"],"corresponding_institution_ids":["https://openalex.org/I142974352"],"apc_list":null,"apc_paid":null,"fwci":null,"has_fulltext":true,"cited_by_count":0,"citation_normalized_percentile":null,"cited_by_percentile_year":null,"biblio":{"volume":null,"issue":null,"first_page":null,"last_page":null},"is_retracted":false,"is_paratext":false,"is_xpac":false,"primary_topic":{"id":"https://openalex.org/T11911","display_name":"Spatial and Panel Data Analysis","score":0.7372999787330627,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/2002","display_name":"Economics and Econometrics"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/20","display_name":"Economics, Econometrics and Finance"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/2","display_name":"Social Sciences"}},"topics":[{"id":"https://openalex.org/T11911","display_name":"Spatial and Panel Data Analysis","score":0.7372999787330627,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/2002","display_name":"Economics and Econometrics"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/20","display_name":"Economics, Econometrics and Finance"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/2","display_name":"Social Sciences"}},{"id":"https://openalex.org/T10482","display_name":"Mathematical and Theoretical Epidemiology and Ecology Models","score":0.2061000019311905,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/2604","display_name":"Applied Mathematics"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/26","display_name":"Mathematics"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/3","display_name":"Physical Sciences"}},{"id":"https://openalex.org/T10895","display_name":"Species Distribution and Climate Change","score":0.0142000000923872,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/2302","display_name":"Ecological Modeling"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/23","display_name":"Environmental Science"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/3","display_name":"Physical Sciences"}}],"keywords":[{"id":"https://openalex.org/keywords/spatial-expansion","display_name":"spatial expansion","score":0.9269999861717224},{"id":"https://openalex.org/keywords/gaussian-markov-random-fields","display_name":"Gaussian Markov random fields","score":0.9660000205039978},{"id":"https://openalex.org/keywords/spatio-temporal-modeling","display_name":"spatio-temporal modeling","score":0.7049999833106995},{"id":"https://openalex.org/keywords/biological-invasions","display_name":"biological invasions","score":0.8510000109672546},{"id":"https://openalex.org/keywords/range-shifts","display_name":"range shifts","score":0.9800000190734863},{"id":"https://openalex.org/keywords/population-recovery","display_name":"population recovery","score":0.8149999976158142},{"id":"https://openalex.org/keywords/pathogen-spread","display_name":"pathogen spread","score":0.6069999933242798},{"id":"https://openalex.org/keywords/bald-eagle","display_name":"bald eagle","score":0.6240000128746033},{"id":"https://openalex.org/keywords/continuous-time-markov-chains","display_name":"continuous-time Markov chains","score":0.8730000257492065},{"id":"https://openalex.org/keywords/local-density-estimation","display_name":"local density estimation","score":0.6779999732971191},{"id":"https://openalex.org/keywords/forecast-performance","display_name":"forecast performance","score":0.4090000092983246}],"concepts":[{"id":"https://openalex.org/C98763669","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q176645","display_name":"Markov chain","level":2,"score":0.5146999955177307},{"id":"https://openalex.org/C2908647359","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q2625603","display_name":"Population","level":2,"score":0.4832000136375427},{"id":"https://openalex.org/C149782125","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q160039","display_name":"Econometrics","level":1,"score":0.4767000079154968},{"id":"https://openalex.org/C204323151","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q905424","display_name":"Range (aeronautics)","level":2,"score":0.47519999742507935},{"id":"https://openalex.org/C158709400","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q3578586","display_name":"Spatial ecology","level":2,"score":0.4426000118255615},{"id":"https://openalex.org/C41008148","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q21198","display_name":"Computer science","level":0,"score":0.41019999980926514},{"id":"https://openalex.org/C98045186","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q205663","display_name":"Process (computing)","level":2,"score":0.4077000021934509},{"id":"https://openalex.org/C121864883","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q677916","display_name":"Statistical physics","level":1,"score":0.40619999170303345},{"id":"https://openalex.org/C61326573","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q1496376","display_name":"Gaussian process","level":3,"score":0.39010000228881836},{"id":"https://openalex.org/C2776509573","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q4960281","display_name":"Breeding bird survey","level":3,"score":0.38519999384880066},{"id":"https://openalex.org/C159886148","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q176645","display_name":"Markov process","level":2,"score":0.37720000743865967},{"id":"https://openalex.org/C69357855","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q163214","display_name":"Diffusion","level":2,"score":0.36039999127388},{"id":"https://openalex.org/C159620131","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q1938983","display_name":"Spatial analysis","level":2,"score":0.33570000529289246},{"id":"https://openalex.org/C52079815","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q7229808","display_name":"Population model","level":3,"score":0.3296000063419342},{"id":"https://openalex.org/C70710897","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q680081","display_name":"Separable space","level":2,"score":0.3239000141620636},{"id":"https://openalex.org/C68710425","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q5275442","display_name":"Diffusion process","level":3,"score":0.3215000033378601},{"id":"https://openalex.org/C163716315","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q901177","display_name":"Gaussian","level":2,"score":0.30649998784065247},{"id":"https://openalex.org/C111350023","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q1191869","display_name":"Markov chain Monte Carlo","level":3,"score":0.30489999055862427},{"id":"https://openalex.org/C127491075","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q7617825","display_name":"Stochastic modelling","level":2,"score":0.2976999878883362},{"id":"https://openalex.org/C138695830","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q1938983","display_name":"Spatial dependence","level":2,"score":0.2946999967098236},{"id":"https://openalex.org/C114289077","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q3284399","display_name":"Statistical model","level":2,"score":0.29420000314712524},{"id":"https://openalex.org/C143724316","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q312468","display_name":"Series (stratigraphy)","level":2,"score":0.29409998655319214},{"id":"https://openalex.org/C18903297","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q7150","display_name":"Ecology","level":1,"score":0.29190000891685486},{"id":"https://openalex.org/C205649164","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q1071","display_name":"Geography","level":0,"score":0.28940001130104065},{"id":"https://openalex.org/C8272713","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q176737","display_name":"Stochastic process","level":2,"score":0.2856000065803528},{"id":"https://openalex.org/C93959086","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q6888345","display_name":"Model selection","level":2,"score":0.28459998965263367},{"id":"https://openalex.org/C2776401178","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q12050496","display_name":"Feature (linguistics)","level":2,"score":0.27720001339912415},{"id":"https://openalex.org/C2777016058","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q7574061","display_name":"Spatial distribution","level":2,"score":0.27320000529289246},{"id":"https://openalex.org/C151406439","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q186588","display_name":"Time series","level":2,"score":0.26440000534057617},{"id":"https://openalex.org/C33923547","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q395","display_name":"Mathematics","level":0,"score":0.262800008058548},{"id":"https://openalex.org/C180478619","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q7574066","display_name":"Spatial heterogeneity","level":2,"score":0.2596000134944916},{"id":"https://openalex.org/C163836022","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q6771326","display_name":"Markov model","level":3,"score":0.25920000672340393},{"id":"https://openalex.org/C186080144","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q358733","display_name":"Series expansion","level":2,"score":0.25540000200271606},{"id":"https://openalex.org/C132124917","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q4257161","display_name":"Species distribution","level":3,"score":0.2533000111579895}],"mesh":[],"locations_count":1,"locations":[{"id":"doi:10.64898/2026.09.21.749344","doi":"https://doi.org/10.64898/2026.09.21.749344","is_oa":true,"landing_page_url":"https://doi.org/10.64898/2026.09.21.749344","pdf_url":"https://www.biorxiv.org/content/biorxiv/early/2026/09/22/2026.09.21.749344.full.pdf","source":{"id":"https://openalex.org/S4306402567","display_name":"bioRxiv (Cold Spring Harbor Laboratory)","issn_l":null,"issn":null,"is_oa":false,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"listed_in":[],"host_organization":"https://openalex.org/I2750212522","host_organization_name":"Cold Spring Harbor Laboratory","host_organization_lineage":["https://openalex.org/I2750212522"],"host_organization_lineage_names":[],"type":"repository"},"license":"public-domain","license_id":"https://openalex.org/licenses/public-domain","version":"submittedVersion","is_accepted":false,"is_published":false,"raw_source_name":"bioRxiv","raw_type":"posted-content"}],"best_oa_location":{"id":"doi:10.64898/2026.09.21.749344","doi":"https://doi.org/10.64898/2026.09.21.749344","is_oa":true,"landing_page_url":"https://doi.org/10.64898/2026.09.21.749344","pdf_url":"https://www.biorxiv.org/content/biorxiv/early/2026/09/22/2026.09.21.749344.full.pdf","source":{"id":"https://openalex.org/S4306402567","display_name":"bioRxiv (Cold Spring Harbor Laboratory)","issn_l":null,"issn":null,"is_oa":false,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"listed_in":[],"host_organization":"https://openalex.org/I2750212522","host_organization_name":"Cold Spring Harbor Laboratory","host_organization_lineage":["https://openalex.org/I2750212522"],"host_organization_lineage_names":[],"type":"repository"},"license":"public-domain","license_id":"https://openalex.org/licenses/public-domain","version":"submittedVersion","is_accepted":false,"is_published":false,"raw_source_name":"bioRxiv","raw_type":"posted-content"},"sustainable_development_goals":[],"study_designs":[],"awards":[],"funders":[],"has_content":{"pdf":true,"grobid_xml":true},"content_urls":{"pdf":"https://content.openalex.org/works/W7214035814.pdf","grobid_xml":"https://content.openalex.org/works/W7214035814.grobid-xml"},"referenced_works_count":39,"referenced_works":["https://openalex.org/W143236119","https://openalex.org/W1837822620","https://openalex.org/W1968892454","https://openalex.org/W2015628143","https://openalex.org/W2097601813","https://openalex.org/W2098059215","https://openalex.org/W2111111567","https://openalex.org/W2120485998","https://openalex.org/W2123337039","https://openalex.org/W2130761473","https://openalex.org/W2156680395","https://openalex.org/W2166151157","https://openalex.org/W2166497249","https://openalex.org/W2170521275","https://openalex.org/W2311059030","https://openalex.org/W2546797571","https://openalex.org/W2598701004","https://openalex.org/W2599719249","https://openalex.org/W2606002693","https://openalex.org/W2886581792","https://openalex.org/W2898184327","https://openalex.org/W2972760887","https://openalex.org/W2995373753","https://openalex.org/W3045059240","https://openalex.org/W3126944828","https://openalex.org/W3131906000","https://openalex.org/W3187576046","https://openalex.org/W4391026419","https://openalex.org/W4400262154","https://openalex.org/W4404095746","https://openalex.org/W4404652900","https://openalex.org/W4409131950","https://openalex.org/W4412546221","https://openalex.org/W4416308940","https://openalex.org/W7123975040","https://openalex.org/W7126223455","https://openalex.org/W7134198495","https://openalex.org/W7162696532","https://openalex.org/W7165003163"],"related_works":["https://openalex.org/W4388310493","https://openalex.org/W2987329516","https://openalex.org/W1642841117","https://openalex.org/W2074224112","https://openalex.org/W2081961076","https://openalex.org/W2905467540","https://openalex.org/W6910761052","https://openalex.org/W1993897679","https://openalex.org/W1984126495","https://openalex.org/W4399239200"],"abstract_inverted_index":{"Abstract":[0],"Spatial":[1],"expansion":[2,28,177,187,218,247,277],"is":[3,146],"a":[4,47,54,78,92,97,212,239,270],"common":[5],"feature":[6],"of":[7,21,82,124,158,165,188,215],"many":[8],"ecological":[9,205,256],"processes,":[10,33],"including":[11],"biological":[12],"invasions,":[13],"range":[14],"shifts,":[15],"population":[16],"recovery,":[17],"and":[18,23,74,102,138,181,185,204,241],"the":[19,68,83,109,125,130,141,152,162,166,172,179,183,209,216,229,236,250],"spread":[20,164],"pathogens":[22],"human":[24],"activities.":[25],"Although":[26],"such":[27],"often":[29],"arises":[30],"from":[31,91,196],"diffusive":[32,55],"there":[34],"remain":[35],"few":[36],"general":[37],"statistical":[38,69],"methods":[39],"to":[40,119,135,140,154,252,273],"quantify":[41],"these":[42],"dynamics.":[43],"Here,":[44],"we":[45,88,150],"present":[46],"diffusion-enhanced":[48],"spatio-temporal":[49,115],"model":[50,64,143,153,202,237],"(DESTM)":[51],"that":[52,113,208,235,263],"approximates":[53],"process":[56,95,107],"using":[57,96,108],"Gaussian":[58],"Markov":[59,99],"random":[60],"fields":[61],"(GMRF).":[62],"The":[63],"works":[65],"by":[66,201],"incorporating":[67],"interaction":[70],"between":[71],"spatial":[72,159,176,246,276],"diffusion":[73,93,145],"temporal":[75],"lags":[76],"into":[77],"joint":[79],"precision":[80],"structure":[81],"latent":[84],"field.":[85],"To":[86],"demonstrate,":[87],"simulate":[89],"data":[90],"movement":[94],"continuous-time":[98],"chain":[100],"(CTMC),":[101],"then":[103],"approximate":[104],"this":[105,267],"mechanistic":[106],"DESTM.":[110],"We":[111,233,261],"show":[112],"separable":[114,142],"models":[116],"can":[117],"lead":[118],"large":[120],"bias":[121,136],"in":[122,178,222],"estimates":[123],"local":[126],"density.":[127],"In":[128],"contrast,":[129],"DESTM":[131,210],"did":[132],"not":[133,147],"appear":[134],"inferences,":[137],"reverted":[139],"when":[144],"apparent.":[148],"Finally,":[149],"apply":[151],"two":[155],"large-scale":[156],"examples":[157],"expansion:":[160],"(1)":[161],"historical":[163],"Japanese":[167,230],"distant-water":[168],"longline":[169,231],"fleet":[170],"across":[171,192],"Pacific,":[173],"representing":[174],"anthropogenic":[175],"ocean,":[180],"(2)":[182],"recovery":[184],"geographic":[186],"Bald":[189],"Eagle":[190],"populations":[191],"North":[193],"America.":[194],"Estimates":[195],"both":[197],"case":[198],"studies,":[199],"supported":[200],"comparisons":[203],"plausibility,":[206],"suggest":[207],"provides":[211,238],"better":[213],"description":[214],"underlying":[217],"dynamics,":[219,248],"although":[220],"improvements":[221],"forecast":[223],"performance":[224],"were":[225],"more":[226],"apparent":[227],"for":[228,244],"fleet.":[232],"highlight":[234],"fast":[240],"efficient":[242],"framework":[243,268],"modeling":[245],"with":[249],"potential":[251],"represent":[253],"increasingly":[254],"complex":[255],"dynamics":[257],"through":[258],"future":[259,264],"extensions.":[260],"propose":[262],"research":[265],"explore":[266],"as":[269],"quantitative":[271],"tool":[272],"explain":[274],"how":[275],"occurs.":[278]},"counts_by_year":[],"updated_date":"2026-11-09T13:22:03.289127","created_date":"2026-09-23T00:00:00"}
