{"id":"https://openalex.org/W7212685693","doi":"https://doi.org/10.34019/ufjf/di/2025/00239","title":"O ensino de ci\u00eancia pol\u00edtica no novo ensino m\u00e9dio: uma an\u00e1lise dos documentos curriculares de Minas Gerais (2022-2024)","display_name":"O ensino de ci\u00eancia pol\u00edtica no novo ensino m\u00e9dio: uma an\u00e1lise dos documentos curriculares de Minas Gerais (2022-2024)","publication_year":2025,"publication_date":"2025-07-04","ids":{"openalex":"https://openalex.org/W7212685693","doi":"https://doi.org/10.34019/ufjf/di/2025/00239"},"language":"pt","primary_location":{"id":"doi:10.34019/ufjf/di/2025/00239","doi":"https://doi.org/10.34019/ufjf/di/2025/00239","is_oa":true,"landing_page_url":"https://doi.org/10.34019/ufjf/di/2025/00239","pdf_url":"https://repositorio.ufjf.br/jspui/bitstream/ufjf/19301/1/carlarochavandanezialvim.pdf","source":null,"license":"cc-by-nc-nd","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by-nc-nd","version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"Universidade Federal de Juiz de Fora","raw_type":"dissertation"},"volume":null,"type":"dissertation","is_traditional":true,"indexed_in":["crossref"],"open_access":{"is_oa":true,"oa_status":"gold","oa_url":"https://repositorio.ufjf.br/jspui/bitstream/ufjf/19301/1/carlarochavandanezialvim.pdf","any_repository_has_fulltext":null},"authorships":[{"author_position":"first","author":{"id":"https://openalex.org/A5111268235","display_name":"Carla Rocha Vandanezi Alvim","orcid":"https://orcid.org/0009-0002-1587-3368","observed_orcids":["https://orcid.org/0009-0002-1587-3368"]},"institutions":[],"countries":[],"is_corresponding":true,"raw_author_name":"Carla Rocha Vandanezi Alvim","raw_affiliation_strings":[],"raw_orcid":null,"affiliations":[]}],"institutions":[],"countries_distinct_count":0,"institutions_distinct_count":0,"corresponding_author_ids":["https://openalex.org/A5111268235"],"corresponding_institution_ids":[],"apc_list":null,"apc_paid":null,"fwci":null,"has_fulltext":true,"cited_by_count":0,"citation_normalized_percentile":null,"cited_by_percentile_year":null,"biblio":{"volume":null,"issue":null,"first_page":null,"last_page":null},"is_retracted":false,"is_paratext":false,"is_xpac":false,"primary_topic":{"id":"https://openalex.org/T12988","display_name":"Sociology and Education in Brazil","score":0.8925999999046326,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/3312","display_name":"Sociology and Political Science"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/33","display_name":"Social Sciences"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/2","display_name":"Social Sciences"}},"topics":[{"id":"https://openalex.org/T12988","display_name":"Sociology and Education in Brazil","score":0.8925999999046326,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/3312","display_name":"Sociology and Political Science"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/33","display_name":"Social Sciences"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/2","display_name":"Social Sciences"}},{"id":"https://openalex.org/T10457","display_name":"Education Pedagogy and Practices","score":0.08510000258684158,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/3304","display_name":"Education"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/33","display_name":"Social Sciences"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/2","display_name":"Social Sciences"}},{"id":"https://openalex.org/T13416","display_name":"Educational Theory and Curriculum Studies","score":0.010300000198185444,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/3312","display_name":"Sociology and Political Science"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/33","display_name":"Social Sciences"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/2","display_name":"Social Sciences"}}],"keywords":[{"id":"https://openalex.org/keywords/political-science-teaching","display_name":"political science education","score":0.8370000123977661},{"id":"https://openalex.org/keywords/new-high-school","display_name":"New High School","score":0.699999988079071},{"id":"https://openalex.org/keywords/law-13-415-2017","display_name":"Law 13.415/2017","score":0.921999990940094},{"id":"https://openalex.org/keywords/curriculum-documents","display_name":"curriculum documents","score":0.9139999747276306},{"id":"https://openalex.org/keywords/sociology-education","display_name":"sociology education","score":0.5429999828338623},{"id":"https://openalex.org/keywords/neoliberalism-in-education","display_name":"neoliberalism in education","score":0.8330000042915344},{"id":"https://openalex.org/keywords/curriculum-matrix","display_name":"curriculum matrix","score":0.5059999823570251},{"id":"https://openalex.org/keywords/critical-thinking","display_name":"critical thinking","score":0.34700000286102295},{"id":"https://openalex.org/keywords/curriculum-reform","display_name":"curriculum reform","score":0.3050000071525574},{"id":"https://openalex.org/keywords/wendy-brown","display_name":"Wendy Brown","score":0.4519999921321869},{"id":"https://openalex.org/keywords/paulo-freire","display_name":"Paulo Freire","score":0.5870000123977661}],"concepts":[{"id":"https://openalex.org/C15708023","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q80083","display_name":"Humanities","level":1,"score":0.4564000070095062},{"id":"https://openalex.org/C138885662","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q5891","display_name":"Philosophy","level":0,"score":0.42080000042915344},{"id":"https://openalex.org/C17744445","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q36442","display_name":"Political science","level":0,"score":0.36579999327659607},{"id":"https://openalex.org/C2779343474","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q3109175","display_name":"Context (archaeology)","level":2,"score":0.29809999465942383},{"id":"https://openalex.org/C144024400","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q21201","display_name":"Sociology","level":0,"score":0.2953000068664551},{"id":"https://openalex.org/C2781238097","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q175026","display_name":"Object (grammar)","level":2,"score":0.2680000066757202},{"id":"https://openalex.org/C9652623","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q190109","display_name":"Field (mathematics)","level":2,"score":0.25690001249313354},{"id":"https://openalex.org/C47177190","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q207137","display_name":"Curriculum","level":2,"score":0.22920000553131104},{"id":"https://openalex.org/C521751864","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q1729207","display_name":"Christian ministry","level":2,"score":0.22529999911785126},{"id":"https://openalex.org/C19417346","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q7922","display_name":"Pedagogy","level":1,"score":0.19740000367164612}],"mesh":[],"locations_count":1,"locations":[{"id":"doi:10.34019/ufjf/di/2025/00239","doi":"https://doi.org/10.34019/ufjf/di/2025/00239","is_oa":true,"landing_page_url":"https://doi.org/10.34019/ufjf/di/2025/00239","pdf_url":"https://repositorio.ufjf.br/jspui/bitstream/ufjf/19301/1/carlarochavandanezialvim.pdf","source":null,"license":"cc-by-nc-nd","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by-nc-nd","version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"Universidade Federal de Juiz de Fora","raw_type":"dissertation"}],"best_oa_location":{"id":"doi:10.34019/ufjf/di/2025/00239","doi":"https://doi.org/10.34019/ufjf/di/2025/00239","is_oa":true,"landing_page_url":"https://doi.org/10.34019/ufjf/di/2025/00239","pdf_url":"https://repositorio.ufjf.br/jspui/bitstream/ufjf/19301/1/carlarochavandanezialvim.pdf","source":null,"license":"cc-by-nc-nd","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by-nc-nd","version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"Universidade Federal de Juiz de Fora","raw_type":"dissertation"},"sustainable_development_goals":[{"display_name":"Quality education","score":0.7567999958992004,"id":"https://metadata.un.org/sdg/4"},{"display_name":"Peace, justice, and strong institutions","score":0.666700005531311,"id":"https://metadata.un.org/sdg/16"}],"study_designs":[],"awards":[],"funders":[],"has_content":{"grobid_xml":true,"pdf":true},"content_urls":{"pdf":"https://content.openalex.org/works/W7212685693.pdf","grobid_xml":"https://content.openalex.org/works/W7212685693.grobid-xml"},"referenced_works_count":0,"referenced_works":[],"related_works":["https://openalex.org/W7124946996","https://openalex.org/W7215638145","https://openalex.org/W4410340465","https://openalex.org/W7120703970","https://openalex.org/W4296004242","https://openalex.org/W7214113471","https://openalex.org/W7215398298","https://openalex.org/W4390050088","https://openalex.org/W3113785968","https://openalex.org/W2560936904"],"abstract_inverted_index":{"Este":[0],"estudo":[1],"tem":[2],"por":[3],"objetivo":[4,147],"analisar":[5,173],"o":[6,41,73,302,349,499],"ensino":[7,29,178,195,331,420],"de":[8,28,30,60,66,78,97,126,129,160,180,208,230,272,286,321,332,339,345,363,365,373,377,384,387,429,431,439,452,492],"Ci\u00eancia":[9,52,192,202,333,398,446],"Pol\u00edtica":[10,193,203,334,399,447],"no":[11,55,81,85,194,262,435,456],"contexto":[12],"do":[13,92,136,146,177,257,297,330,419,425,437],"Novo":[14,93,164,298,457],"Ensino":[15,94,165,299,458],"M\u00e9dio":[16,95,300],"(Lei":[17],"n.\u00ba":[18],"13.415/2017),":[19],"tomando":[20],"como":[21,198,450,490],"objeto":[22],"documentos":[23,117,207,315,344],"curriculares":[24,118,176,355],"da":[25,51,58,87,140,188,191,201,219,228,250,295,327,471],"rede":[26],"estadual":[27],"Minas":[31,181,209,346],"Gerais.":[32],"A":[33,212,293],"investiga\u00e7\u00e3o":[34,213],"se":[35,152,412,464],"concentrou":[36],"nos":[37,206,335,414,423,427],"potenciais":[38],"impactos":[39,278],"que":[40,323,396,478],"novo":[42],"modelo":[43],"curricular":[44],"poderia":[45],"provocar":[46],"na":[47,281],"abordagem":[48,216],"dos":[49,356,486],"conte\u00fados":[50,411],"Pol\u00edtica,":[53],"inseridos":[54],"conhecimento":[56,137],"escolar":[57,400,448],"disciplina":[59],"Sociologia,":[61],"tendo":[62],"em":[63,138,239,244,304,370,403],"vista":[64],"implica\u00e7\u00f5es":[65],"um":[67,96],"poss\u00edvel":[68],"esvaziamento.":[69],"Nesse":[70],"contexto,":[71],"consideramos":[72,314],"avan\u00e7o":[74],"e":[75,102,115,145,158,190,222,227,237,241,259,269,275,289,310,319,329,360,386,389,416,434,454,488],"a":[76,90,110,254,265,325,379,397,445,484],"influ\u00eancia":[77],"pol\u00edticas":[79],"neoliberais":[80,170],"Brasil,":[82,263],"com":[83,123,235],"ramifica\u00e7\u00f5es":[84],"campo":[86],"educa\u00e7\u00e3o,":[88],"sendo":[89,109,120],"pol\u00edtica":[91,296],"seus":[98],"desdobramentos":[99],"mais":[100],"recentes":[101],"controversos.":[103],"Diante":[104],"disso,":[105],"surgiram":[106],"algumas":[107],"quest\u00f5es,":[108],"principal:":[111],"as":[112,168,174],"novas":[113,495],"diretrizes":[114],"os":[116,149,199,248,277,352,361,393,406],"est\u00e3o":[119],"elaborados":[121],"compat\u00edveis":[122],"uma":[124,185,215],"educa\u00e7\u00e3o":[125,282],"qualidade,":[127],"capazes":[128],"estimular":[130],"nos/as":[131],"estudantes":[132],"reflex\u00f5es":[133],"cr\u00edticas":[134],"acerca":[135,256],"torno":[139],"pol\u00edtica?":[141],"Munidos":[142],"das":[143],"quest\u00f5es":[144],"geral,":[148,444],"objetivos":[150],"espec\u00edficos":[151],"delinearam,":[153],"entre":[154],"eles:":[155],"examinar":[156],"leis":[157],"projetos":[159],"lei":[161],"relacionados":[162],"ao":[163],"M\u00e9dio;":[166,459],"investigar":[167],"influ\u00eancias":[169,261],"nessa":[171],"reforma;":[172],"matrizes":[175],"m\u00e9dio":[179],"Gerais":[182,210],"(2022-2024);":[183],"tra\u00e7ar":[184],"breve":[186],"trajet\u00f3ria":[187,326],"Sociologia":[189,328,366,432],"m\u00e9dio;":[196],"compreender":[197],"conhecimentos":[200],"foram":[204,341],"incorporados":[205],"(2022-2024).":[211,367],"adotou":[214],"qualitativa,":[217],"valendo-se":[218],"an\u00e1lise":[220,229,294,338,374],"bibliogr\u00e1fica":[221],"documental":[223],"(L\u00fcdke;":[224],"Andr\u00e9,":[225],"2022)":[226],"conte\u00fado":[231,453],"(Bardin,":[232],"1977).":[233],"Iniciamos":[234],"leituras":[236],"estudos":[238,487],"livros":[240],"artigos":[242],"cient\u00edficos":[243],"portais":[245],"cient\u00edficos,":[246],"destacando":[247],"peri\u00f3dicos":[249],"CAPES.":[251],"Para":[252],"fundamentar":[253],"compreens\u00e3o":[255],"neoliberalismo":[258],"suas":[260],"recorremos":[264],"Wendy":[266],"Brown":[267],"(2019)":[268],"Luiz":[270],"Carlos":[271],"Freitas":[273],"(2018),":[274],"sobre":[276,498],"dessa":[279],"l\u00f3gica":[280],"brasileira,":[283],"\u00e0s":[284],"contribui\u00e7\u00f5es":[285],"Evandro":[287],"Piolli":[288],"Mauro":[290],"Sala":[291],"(2022).":[292],"envolveu":[301],"exame":[303],"leis,":[305],"resolu\u00e7\u00f5es,":[306],"portarias,":[307],"decretos,":[308],"pareceres":[309],"debates":[311],"p\u00fablicos.":[312],"Ademais,":[313],"(PCN,":[316],"PCN+,":[317],"OCN-Sociologia":[318],"BNCC":[320],"2018)":[322],"tra\u00e7aram":[324],"curr\u00edculos.":[336],"Na":[337],"conte\u00fado,":[340],"compilados":[342],"21":[343],"Gerais,":[347],"incluindo":[348],"CREM/MG":[350],"(2021),":[351],"quatro":[353,371],"componentes":[354],"Itiner\u00e1rios":[357],"formativos":[358],"(2022-2024)":[359],"Planos":[362,428],"Curso":[364,430],"Com":[368],"base":[369],"categorias":[372],"\u2013":[375],"formas":[376],"exercer":[378],"cidadania,":[380],"a\u00e7\u00f5es":[381],"pol\u00edticas,":[382],"estruturas":[383],"poder":[385],"Estado":[388],"movimentos":[390],"sociais":[391],"\u2013,":[392],"dados":[394],"revelaram":[395],"esteve":[401],"presente":[402],"quase":[404],"todos":[405],"materiais,":[407],"exceto":[408],"um.":[409],"Seus":[410],"concentraram":[413],"2\u00ba":[415],"3\u00ba":[417],"anos":[418],"m\u00e9dio,":[421],"predominando":[422],"materiais":[424],"CREM/MG,":[426],"(2023-2024)":[433],"Caderno":[436],"Itiner\u00e1rio":[438],"Aprofundamento":[440],"\u201cMulticulturalismo\u201d":[441],"(2024).":[442],"No":[443],"apareceu":[449],"possibilidade":[451],"pr\u00e1tica":[455],"contudo,":[460],"essa":[461],"afirma\u00e7\u00e3o":[462],"n\u00e3o":[463],"aplica":[465],"aos":[466],"itiner\u00e1rios":[467],"formativos,":[468],"pois":[469],"dependeria":[470],"ades\u00e3o":[472],"dos/as":[473],"estudantes.":[474],"Por":[475],"fim,":[476],"esperamos":[477],"este":[479],"trabalho":[480],"ofere\u00e7a":[481],"subs\u00eddios":[482],"para":[483,494],"continuidade":[485],"sirva":[489],"ponto":[491],"partida":[493],"produ\u00e7\u00f5es":[496],"acad\u00eamicas":[497],"tema.":[500]},"counts_by_year":[],"updated_date":"2026-10-28T10:33:24.094632","created_date":"2026-09-15T00:00:00"}
