{"id":"https://openalex.org/W7212378480","doi":"https://doi.org/10.70773/revistatopicos/789159931","title":"APRENDIZAGEM BASEADA EM PROJETOS NO ENSINO DE ECOLOGIA: RELATO DE EXPERI\u00caNCIA NO \u00c2MBITO DO PIBID","display_name":"APRENDIZAGEM BASEADA EM PROJETOS NO ENSINO DE ECOLOGIA: RELATO DE EXPERI\u00caNCIA NO \u00c2MBITO DO PIBID","publication_year":2026,"publication_date":"2026-09-12","ids":{"openalex":"https://openalex.org/W7212378480","doi":"https://doi.org/10.70773/revistatopicos/789159931"},"language":"pt","primary_location":{"id":"doi:10.70773/revistatopicos/789159931","doi":"https://doi.org/10.70773/revistatopicos/789159931","is_oa":true,"landing_page_url":"https://doi.org/10.70773/revistatopicos/789159931","pdf_url":"https://revistatopicos.com.br/generate/pdf_zenodo/pub_789159931.pdf","source":{"id":"https://openalex.org/S4404661896","display_name":"Revista T\u00f3picos.","issn_l":"2965-6672","issn":["2965-6672"],"is_oa":false,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"listed_in":[],"host_organization":null,"host_organization_name":null,"host_organization_lineage":[],"host_organization_lineage_names":[],"type":"journal"},"license":"cc-by","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by","version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"Revista T\u00f3picos","raw_type":"journal-article"},"parent_works":[],"lineage":["https://openalex.org/W7212378480"],"child_works_count":0,"type":"article","is_traditional":true,"indexed_in":["crossref"],"open_access":{"is_oa":true,"oa_status":"hybrid","oa_url":"https://revistatopicos.com.br/generate/pdf_zenodo/pub_789159931.pdf","any_repository_has_fulltext":false},"authorships":[{"author_position":"first","author":{"id":"https://openalex.org/A5101151630","display_name":"Maria Clara da Silva Oliveira","orcid":null,"observed_orcids":[]},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I3123346794","display_name":"Universidade Estadual do Piau\u00ed","ror":"https://ror.org/02na6tz09","country_code":"BR","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I3123346794"]}],"countries":["BR"],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Maria Clara da Silva Oliveira","raw_affiliation_strings":["Discente do Curso Superior de Biologia, Universidade Estadual do Piau\u00ed (UESPI), Picos, Piau\u00ed, Brasil"],"raw_orcid":null,"affiliations":[{"raw_affiliation_string":"Discente do Curso Superior de Biologia, Universidade Estadual do Piau\u00ed (UESPI), Picos, Piau\u00ed, Brasil","institution_ids":["https://openalex.org/I3123346794"]}]},{"author_position":"middle","author":{"id":"https://openalex.org/A5151443310","display_name":"Valdeilson dos Santos da Silva","orcid":null,"observed_orcids":[]},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I3123346794","display_name":"Universidade Estadual do Piau\u00ed","ror":"https://ror.org/02na6tz09","country_code":"BR","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I3123346794"]}],"countries":["BR"],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Valdeilson dos Santos da Silva","raw_affiliation_strings":["Discente do Curso Superior de Biologia, Universidade Estadual do Piau\u00ed (UESPI), Picos, Piau\u00ed, Brasil"],"raw_orcid":null,"affiliations":[{"raw_affiliation_string":"Discente do Curso Superior de Biologia, Universidade Estadual do Piau\u00ed (UESPI), Picos, Piau\u00ed, Brasil","institution_ids":["https://openalex.org/I3123346794"]}]},{"author_position":"middle","author":{"id":"https://openalex.org/A5151490803","display_name":"Luzia de K\u00e1ssia Menezes","orcid":null,"observed_orcids":[]},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I3123346794","display_name":"Universidade Estadual do Piau\u00ed","ror":"https://ror.org/02na6tz09","country_code":"BR","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I3123346794"]}],"countries":["BR"],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Luzia de K\u00e1ssia Menezes","raw_affiliation_strings":["Professora da Escola-Campo vinculada a Universidade Estadual do Piau\u00ed (UESPI), Picos, Piau\u00ed, Brasil"],"raw_orcid":null,"affiliations":[{"raw_affiliation_string":"Professora da Escola-Campo vinculada a Universidade Estadual do Piau\u00ed (UESPI), Picos, Piau\u00ed, Brasil","institution_ids":["https://openalex.org/I3123346794"]}]},{"author_position":"middle","author":{"id":"https://openalex.org/A5115733703","display_name":"Jos\u00e9 Carlos de Carvalho Arraes","orcid":"https://orcid.org/0000-0002-9525-3363","observed_orcids":["https://orcid.org/0000-0002-9525-3363"]},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I4210148707","display_name":"Universidade Estadual do Maranh\u00e3o","ror":"https://ror.org/04ja5n907","country_code":"BR","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I4210148707"]}],"countries":["BR"],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Jos\u00e9 Carlos De Carvalho Arraes","raw_affiliation_strings":["Mestre em Biodiversidade, Ambiente e Sa\u00fade, Universidade Estadual do Maranh\u00e3o (UEMA), Picos, Piau\u00ed, Brasil"],"raw_orcid":null,"affiliations":[{"raw_affiliation_string":"Mestre em Biodiversidade, Ambiente e Sa\u00fade, Universidade Estadual do Maranh\u00e3o (UEMA), Picos, Piau\u00ed, Brasil","institution_ids":["https://openalex.org/I4210148707"]}]},{"author_position":"middle","author":{"id":"https://openalex.org/A5065910652","display_name":"Cintia de Souza Clementino","orcid":null,"observed_orcids":[]},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I3123346794","display_name":"Universidade Estadual do Piau\u00ed","ror":"https://ror.org/02na6tz09","country_code":"BR","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I3123346794"]}],"countries":["BR"],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Cintia de Souza Clementino","raw_affiliation_strings":["Doutora em Biotecnologia, Universidade Estadual do Piau\u00ed (UESPI), Picos, Piau\u00ed, Brasil"],"raw_orcid":null,"affiliations":[{"raw_affiliation_string":"Doutora em Biotecnologia, Universidade Estadual do Piau\u00ed (UESPI), Picos, Piau\u00ed, Brasil","institution_ids":["https://openalex.org/I3123346794"]}]},{"author_position":"last","author":{"id":"https://openalex.org/A5032947335","display_name":"Daniela Correia Grangeiro","orcid":"https://orcid.org/0000-0001-5457-1616","observed_orcids":["https://orcid.org/0000-0001-5457-1616"]},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I3123346794","display_name":"Universidade Estadual do Piau\u00ed","ror":"https://ror.org/02na6tz09","country_code":"BR","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I3123346794"]}],"countries":["BR"],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Daniela Correia Grangeiro","raw_affiliation_strings":["Doutora em Zoologia, Universidade Estadual do Piau\u00ed (UESPI), Picos, Piau\u00ed, Brasil"],"raw_orcid":null,"affiliations":[{"raw_affiliation_string":"Doutora em Zoologia, Universidade Estadual do Piau\u00ed (UESPI), Picos, Piau\u00ed, Brasil","institution_ids":["https://openalex.org/I3123346794"]}]}],"institutions":[],"countries_distinct_count":1,"institutions_distinct_count":2,"corresponding_author_ids":[],"corresponding_institution_ids":[],"apc_list":null,"apc_paid":null,"fwci":4.9358,"has_fulltext":true,"cited_by_count":1,"citation_normalized_percentile":{"value":0.90030812,"is_in_top_1_percent":false,"is_in_top_10_percent":true},"cited_by_percentile_year":{"min":91,"max":95},"biblio":{"volume":"4","issue":"37","first_page":"1","last_page":"20"},"is_retracted":false,"is_paratext":false,"is_xpac":false,"primary_topic":{"id":"https://openalex.org/T11299","display_name":"Problem and Project Based Learning","score":0.9961000084877014,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/3304","display_name":"Education"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/33","display_name":"Social Sciences"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/2","display_name":"Social Sciences"}},"topics":[{"id":"https://openalex.org/T11299","display_name":"Problem and Project Based Learning","score":0.9961000084877014,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/3304","display_name":"Education"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/33","display_name":"Social Sciences"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/2","display_name":"Social Sciences"}},{"id":"https://openalex.org/T14376","display_name":"Science and Education Research","score":0.003000000026077032,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/3304","display_name":"Education"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/33","display_name":"Social Sciences"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/2","display_name":"Social Sciences"}},{"id":"https://openalex.org/T10072","display_name":"Science Education and Pedagogy","score":0.00019999999494757503,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/3304","display_name":"Education"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/33","display_name":"Social Sciences"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/2","display_name":"Social Sciences"}}],"keywords":[{"id":"https://openalex.org/keywords/project-based-learning","display_name":"project-based learning","score":0.9980000257492065},{"id":"https://openalex.org/keywords/ecology-teaching","display_name":"ecology teaching","score":0.8769999742507935},{"id":"https://openalex.org/keywords/pibid","display_name":"PIBID","score":0.8600000143051147},{"id":"https://openalex.org/keywords/active-learning-methodologies","display_name":"active learning methodologies","score":0.5899999737739563},{"id":"https://openalex.org/keywords/high-school-biology-education","display_name":"high school biology education","score":0.8140000104904175},{"id":"https://openalex.org/keywords/environmental-education","display_name":"environmental education","score":0.703000009059906},{"id":"https://openalex.org/keywords/student-collaboration","display_name":"student cooperation","score":0.3400000035762787}],"concepts":[{"id":"https://openalex.org/C15708023","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q80083","display_name":"Humanities","level":1,"score":0.6805999875068665},{"id":"https://openalex.org/C138885662","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q5891","display_name":"Philosophy","level":0,"score":0.6367999911308289},{"id":"https://openalex.org/C15744967","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q9418","display_name":"Psychology","level":0,"score":0.18160000443458557},{"id":"https://openalex.org/C3020439559","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q5","display_name":"Human being","level":3,"score":0.14339999854564667},{"id":"https://openalex.org/C144024400","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q21201","display_name":"Sociology","level":0,"score":0.13809999823570251},{"id":"https://openalex.org/C2777855551","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q12310021","display_name":"Subject (documents)","level":2,"score":0.11249999701976776},{"id":"https://openalex.org/C71924100","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q11190","display_name":"Medicine","level":0,"score":0.1096000000834465},{"id":"https://openalex.org/C144559511","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q2986279","display_name":"Principal (computer security)","level":2,"score":0.10939999669790268},{"id":"https://openalex.org/C142362112","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q735","display_name":"Art","level":0,"score":0.10869999974966049},{"id":"https://openalex.org/C3019207227","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q10883614","display_name":"Human life","level":3,"score":0.10740000009536743}],"mesh":[],"locations_count":1,"locations":[{"id":"doi:10.70773/revistatopicos/789159931","doi":"https://doi.org/10.70773/revistatopicos/789159931","is_oa":true,"landing_page_url":"https://doi.org/10.70773/revistatopicos/789159931","pdf_url":"https://revistatopicos.com.br/generate/pdf_zenodo/pub_789159931.pdf","source":{"id":"https://openalex.org/S4404661896","display_name":"Revista T\u00f3picos.","issn_l":"2965-6672","issn":["2965-6672"],"is_oa":false,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"listed_in":[],"host_organization":null,"host_organization_name":null,"host_organization_lineage":[],"host_organization_lineage_names":[],"type":"journal"},"license":"cc-by","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by","version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"Revista T\u00f3picos","raw_type":"journal-article"}],"best_oa_location":{"id":"doi:10.70773/revistatopicos/789159931","doi":"https://doi.org/10.70773/revistatopicos/789159931","is_oa":true,"landing_page_url":"https://doi.org/10.70773/revistatopicos/789159931","pdf_url":"https://revistatopicos.com.br/generate/pdf_zenodo/pub_789159931.pdf","source":{"id":"https://openalex.org/S4404661896","display_name":"Revista T\u00f3picos.","issn_l":"2965-6672","issn":["2965-6672"],"is_oa":false,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"listed_in":[],"host_organization":null,"host_organization_name":null,"host_organization_lineage":[],"host_organization_lineage_names":[],"type":"journal"},"license":"cc-by","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by","version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"Revista T\u00f3picos","raw_type":"journal-article"},"sustainable_development_goals":[{"score":0.9901999831199646,"display_name":"Quality education","id":"https://metadata.un.org/sdg/4"},{"score":0.7605999708175659,"display_name":"Life on land","id":"https://metadata.un.org/sdg/15"}],"study_designs":[],"awards":[],"funders":[],"has_content":{"grobid_xml":true,"pdf":true},"content_urls":{"pdf":"https://content.openalex.org/works/W7212378480.pdf","grobid_xml":"https://content.openalex.org/works/W7212378480.grobid-xml"},"referenced_works_count":16,"referenced_works":["https://openalex.org/W2567260524","https://openalex.org/W2804413652","https://openalex.org/W2987122025","https://openalex.org/W3016911588","https://openalex.org/W4389141872","https://openalex.org/W4390536248","https://openalex.org/W4393393510","https://openalex.org/W4401245160","https://openalex.org/W4401935446","https://openalex.org/W4404612456","https://openalex.org/W4408886916","https://openalex.org/W4408904012","https://openalex.org/W4411788681","https://openalex.org/W4414149507","https://openalex.org/W4415554991","https://openalex.org/W7124139509"],"related_works":["https://openalex.org/W3086243846","https://openalex.org/W3107084343","https://openalex.org/W7217610823","https://openalex.org/W3153790424","https://openalex.org/W3208538486","https://openalex.org/W4387298587","https://openalex.org/W4311054759","https://openalex.org/W4405287921","https://openalex.org/W7120753842","https://openalex.org/W7111766876"],"abstract_inverted_index":{"A":[0,102],"Ecologia":[1,41,178],"\u00e9":[2],"a":[3,53,106,122,165,207,212,217],"ci\u00eancia":[4],"que":[5,169,174],"estuda":[6],"as":[7,42,153,170,180,204],"rela\u00e7\u00f5es":[8],"dos":[9,219],"seres":[10],"vivos":[11],"e":[12,19,31,83,119,136,159,197],"o":[13,17,34,61,113,173,222],"meio":[14,35],"ambiente,":[15],"incluindo,":[16],"homem":[18],"suas":[20],"a\u00e7\u00f5es":[21],"na":[22,26],"natureza.":[23],"\u00c9":[24],"importante":[25],"forma\u00e7\u00e3o":[27],"de":[28,40,58,64,77,87,144,160],"cidad\u00e3os":[29],"conscientes":[30],"respons\u00e1veis":[32],"com":[33],"onde":[36],"vivem.":[37],"No":[38],"ensino":[39,76],"metodologias":[43],"ativas":[44],"podem":[45],"ser":[46],"ferramentas":[47],"vantajosas":[48],"ao":[49,142],"motivar":[50],"os":[51,186],"alunos":[52,118],"serem":[54],"protagonistas":[55],"no":[56,75,94,225],"processo":[57],"aprendizagem.":[59],"Com":[60,183],"principal":[62,224],"objetivo":[63],"relatar":[65],"uma":[66],"interven\u00e7\u00e3o":[67],"pedag\u00f3gica":[68],"baseada":[69],"em":[70,73,100,109,120,126,132,168,195,209],"Aprendizagem":[71,107],"Baseada":[72,108],"Projetos":[74,110],"Ecologia.":[78],"O":[79,199],"projeto":[80,114],"foi":[81,105,115,124,201,214],"elaborado":[82],"executado":[84],"por":[85],"estudantes":[86,187],"Biologia":[88],"da":[89],"Universidade":[90],"Estadual":[91],"do":[92,97],"Piau\u00ed":[93],"primeiro":[95],"ano":[96],"Ensino":[98],"M\u00e9dio":[99],"Picos-PI.":[101],"metodologia":[103],"utilizada":[104],"(ABP).":[111],"Primeiramente,":[112],"apresentado":[116],"aos":[117],"seguida,":[121,163],"turma":[123],"dividida":[125],"grupos":[127],"para":[128,146,179],"criar":[129],"maquetes,":[130],"hist\u00f3rias":[131],"quadrinhos,":[133],"folders,":[134],"murais":[135],"enfeites":[137],"natalinos.":[138],"Posteriormente,":[139],"foram":[140,155],"conduzidos":[141],"laborat\u00f3rio":[143],"inform\u00e1tica":[145],"realizar":[147],"pesquisas":[148,196],"relacionadas":[149],"\u00e0":[150],"exposi\u00e7\u00e3o.":[151],"Para":[152],"confec\u00e7\u00f5es":[154],"utilizados":[156],"materiais":[157],"reutiliz\u00e1veis":[158],"papelaria.":[161],"Em":[162],"houve":[164],"culmin\u00e2ncia,":[166,213],"momento":[167],"equipes":[171],"mostraram":[172],"haviam":[175],"produzido":[176],"sobre":[177],"demais":[181],"turmas.":[182],"essa":[184],"iniciativa,":[185],"conseguiram":[188],"ir":[189],"al\u00e9m":[190],"das":[191],"aulas":[192],"te\u00f3ricas,":[193],"envolvendo-se":[194],"apresenta\u00e7\u00f5es.":[198],"companheirismo":[200],"not\u00e1vel":[202],"durante":[203],"atividades,":[205],"refor\u00e7ando":[206],"colabora\u00e7\u00e3o":[208],"equipe.":[210],"Durante":[211],"poss\u00edvel":[215],"perceber":[216],"confian\u00e7a":[218],"estudantes,":[220],"assumindo":[221],"papel":[223],"pr\u00f3prio":[226],"aprendizado.":[227]},"counts_by_year":[{"year":2026,"cited_by_count":1}],"updated_date":"2026-11-04T10:54:05.112534","created_date":"2026-09-13T00:00:00"}
