{"id":"https://openalex.org/W7207006359","doi":null,"title":"\u00bf(A)simetr\u00eda temporal en teor\u00eda cu\u00e1ntica?","display_name":"\u00bf(A)simetr\u00eda temporal en teor\u00eda cu\u00e1ntica?","publication_year":2021,"publication_date":"2021-01-01","ids":{"openalex":"https://openalex.org/W7207006359"},"language":"es","primary_location":{"id":"pmh:oai:bibliotecadigital.udea.edu.co:10495/24184","doi":null,"is_oa":true,"landing_page_url":"https://hdl.handle.net/10495/24184","pdf_url":null,"source":{"id":"https://openalex.org/S4377196334","display_name":"Institutional Repository University of Antioquia (University of Antioquia)","issn_l":null,"issn":null,"is_oa":false,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"listed_in":[],"host_organization":"https://openalex.org/I35961687","host_organization_name":"Universidad de Antioquia","host_organization_lineage":["https://openalex.org/I35961687"],"host_organization_lineage_names":[],"type":"repository"},"license":"cc-by-nc-sa","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by-nc-sa","version":"submittedVersion","is_accepted":false,"is_published":false,"raw_source_name":null,"raw_type":"info:eu-repo/semantics/bachelorThesis"},"volume":null,"type":"dissertation","indexed_in":[],"open_access":{"is_oa":true,"oa_status":"green","oa_url":"https://hdl.handle.net/10495/24184","any_repository_has_fulltext":true},"authorships":[{"author_position":"first","author":{"id":"https://openalex.org/A5149253478","display_name":"Federico \u00dasuga Agudelo","orcid":null,"observed_orcids":[]},"institutions":[],"countries":[],"is_corresponding":true,"raw_author_name":"\u00dasuga Agudelo, Federico","raw_affiliation_strings":[],"raw_orcid":null,"affiliations":[]}],"institutions":[],"countries_distinct_count":0,"institutions_distinct_count":0,"corresponding_author_ids":["https://openalex.org/A5149253478"],"corresponding_institution_ids":[],"apc_list":null,"apc_paid":null,"fwci":null,"has_fulltext":false,"cited_by_count":0,"citation_normalized_percentile":null,"cited_by_percentile_year":null,"biblio":{"volume":null,"issue":null,"first_page":null,"last_page":null},"is_retracted":false,"is_paratext":false,"is_xpac":false,"primary_topic":{"id":"https://openalex.org/T10622","display_name":"Quantum Mechanics and Applications","score":0.9520999789237976,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/3107","display_name":"Atomic and Molecular Physics, and Optics"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/31","display_name":"Physics and Astronomy"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/3","display_name":"Physical Sciences"}},"topics":[{"id":"https://openalex.org/T10622","display_name":"Quantum Mechanics and Applications","score":0.9520999789237976,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/3107","display_name":"Atomic and Molecular Physics, and Optics"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/31","display_name":"Physics and Astronomy"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/3","display_name":"Physical Sciences"}},{"id":"https://openalex.org/T11960","display_name":"Relativity and Gravitational Theory","score":0.014000000432133675,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/3103","display_name":"Astronomy and Astrophysics"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/31","display_name":"Physics and Astronomy"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/3","display_name":"Physical Sciences"}},{"id":"https://openalex.org/T11022","display_name":"Spectral Theory in Mathematical Physics","score":0.00419999985024333,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/2610","display_name":"Mathematical Physics"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/26","display_name":"Mathematics"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/3","display_name":"Physical Sciences"}}],"keywords":[{"id":"https://openalex.org/keywords/time-asymmetry","display_name":"time asymmetry","score":0.765999972820282},{"id":"https://openalex.org/keywords/quantum-mechanics","display_name":"quantum mechanics","score":0.6629999876022339},{"id":"https://openalex.org/keywords/symmetry-in-physics","display_name":"symmetry in physics","score":0.675000011920929},{"id":"https://openalex.org/keywords/noether-s-theorem","display_name":"Noether's theorem","score":0.8870000243186951},{"id":"https://openalex.org/keywords/wigner-s-theorem","display_name":"Wigner's theorem","score":0.8529999852180481},{"id":"https://openalex.org/keywords/unitary-evolution","display_name":"unitary evolution","score":0.7850000262260437},{"id":"https://openalex.org/keywords/open-quantum-systems","display_name":"open quantum systems","score":0.6639999747276306},{"id":"https://openalex.org/keywords/information-and-entropy","display_name":"information and entropy","score":0.6110000014305115},{"id":"https://openalex.org/keywords/arrow-of-time","display_name":"arrow of time","score":0.9380000233650208},{"id":"https://openalex.org/keywords/quantum-measurement","display_name":"quantum measurement","score":0.3630000054836273},{"id":"https://openalex.org/keywords/classical-mechanics","display_name":"classical mechanics","score":0.4519999921321869},{"id":"https://openalex.org/keywords/conservation-laws","display_name":"conservation laws","score":0.5429999828338623},{"id":"https://openalex.org/keywords/instrumentalism","display_name":"instrumentalism","score":0.4000000059604645},{"id":"https://openalex.org/keywords/irreversibility","display_name":"irreversibility","score":0.45100000500679016}],"concepts":[{"id":"https://openalex.org/C15708023","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q80083","display_name":"Humanities","level":1,"score":0.7117000222206116},{"id":"https://openalex.org/C138885662","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q5891","display_name":"Philosophy","level":0,"score":0.6984999775886536},{"id":"https://openalex.org/C2779343474","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q3109175","display_name":"Context (archaeology)","level":2,"score":0.47749999165534973},{"id":"https://openalex.org/C182306322","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q1779371","display_name":"Order (exchange)","level":2,"score":0.22599999606609344},{"id":"https://openalex.org/C142362112","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q735","display_name":"Art","level":0,"score":0.20020000636577606},{"id":"https://openalex.org/C2777152325","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q108163","display_name":"Proposition","level":2,"score":0.17170000076293945},{"id":"https://openalex.org/C73301696","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q5469984","display_name":"Formalism (music)","level":3,"score":0.16750000417232513},{"id":"https://openalex.org/C2777487392","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q481201","display_name":"Absolute (philosophy)","level":2,"score":0.15489999949932098},{"id":"https://openalex.org/C135068731","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q1169049","display_name":"The Imaginary","level":2,"score":0.15219999849796295},{"id":"https://openalex.org/C7991579","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q17955","display_name":"Criticism","level":2,"score":0.1485999971628189}],"mesh":[],"locations_count":1,"locations":[{"id":"pmh:oai:bibliotecadigital.udea.edu.co:10495/24184","doi":null,"is_oa":true,"landing_page_url":"https://hdl.handle.net/10495/24184","pdf_url":null,"source":{"id":"https://openalex.org/S4377196334","display_name":"Institutional Repository University of Antioquia (University of Antioquia)","issn_l":null,"issn":null,"is_oa":false,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"listed_in":[],"host_organization":"https://openalex.org/I35961687","host_organization_name":"Universidad de Antioquia","host_organization_lineage":["https://openalex.org/I35961687"],"host_organization_lineage_names":[],"type":"repository"},"license":"cc-by-nc-sa","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by-nc-sa","version":"submittedVersion","is_accepted":false,"is_published":false,"raw_source_name":null,"raw_type":"info:eu-repo/semantics/bachelorThesis"}],"best_oa_location":{"id":"pmh:oai:bibliotecadigital.udea.edu.co:10495/24184","doi":null,"is_oa":true,"landing_page_url":"https://hdl.handle.net/10495/24184","pdf_url":null,"source":{"id":"https://openalex.org/S4377196334","display_name":"Institutional Repository University of Antioquia (University of Antioquia)","issn_l":null,"issn":null,"is_oa":false,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"listed_in":[],"host_organization":"https://openalex.org/I35961687","host_organization_name":"Universidad de Antioquia","host_organization_lineage":["https://openalex.org/I35961687"],"host_organization_lineage_names":[],"type":"repository"},"license":"cc-by-nc-sa","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by-nc-sa","version":"submittedVersion","is_accepted":false,"is_published":false,"raw_source_name":null,"raw_type":"info:eu-repo/semantics/bachelorThesis"},"sustainable_development_goals":[],"study_designs":[],"awards":[],"funders":[],"has_content":{"pdf":false,"grobid_xml":false},"content_urls":null,"referenced_works_count":0,"referenced_works":[],"related_works":["https://openalex.org/W7171355039","https://openalex.org/W6986694486","https://openalex.org/W3164256813","https://openalex.org/W7120654592","https://openalex.org/W4255011057","https://openalex.org/W4405708222","https://openalex.org/W7099490789","https://openalex.org/W2904927166","https://openalex.org/W4378420548","https://openalex.org/W2183621863"],"abstract_inverted_index":{"RESUMEN:":[0],"La":[1,421],"esencia":[2],"de":[3,10,17,42,55,66,78,83,101,110,113,124,134,163,178,189,201,212,240,254,264,272,287,312,319,372,394,441,446,451],"este":[4,330],"trabajo":[5],"es":[6,26,299,314,341,369,408,458],"examinar":[7,436],"los":[8,255,262,324,373],"fundamentos":[9],"la":[11,27,43,47,72,102,148,161,169,190,220,238,248,277,285,288,302,317,367,371,376,382,401,412,442,455],"f\u00edsica":[12],"a":[13,35,51,90,174,295,316,430,435,439],"trav\u00e9s":[14,52,175,440],"del":[15,53,176,377,392,424,444,449],"concepto":[16,77,271],"simetr\u00eda.":[18],"\u00bfQu\u00e9":[19,407],"define":[20],"una":[21,182,229,409],"simetr\u00eda":[22,79],"en":[23,39,61,98,121,127,131,142,150,183,196,216,251,259,276,284,309,323,355,359,365,404],"f\u00edsica?":[24],"Esa":[25],"pregunta":[28,38,149,230,250],"inicial.":[29],"El":[30,85],"Cap.":[31,86,144,234,425],"1":[32],"est\u00e1":[33,88],"dedicado":[34,89],"desarrollar":[36,91],"esta":[37,92,96],"el":[40,76,99,108,132,143,187,233,252,270,310,352,390],"contexto":[41,100,253],"mec\u00e1nica":[44,62],"cl\u00e1sica,":[45],"y":[46,80,105,157,171,204,244,258,266,280,306,345,375,389,434,448],"respuesta":[48],"se":[49,59,139,146,166,180,185,194,236,245,332,398,427],"logra":[50,181],"teorema":[54,177,335,433,445,450],"Noether:":[56],"las":[57,81,111,192,210],"simetr\u00edas":[58,193],"representan":[60,195],"cl\u00e1sica":[63,279],"por":[64,199,290],"medio":[65,200],"transformaciones":[67,202],"can\u00f3nicas.":[68],"Se":[69],"establece":[70],"pues":[71],"profunda":[73],"relaci\u00f3n":[74,260],"entre":[75,304],"leyes":[82],"conservaci\u00f3n.":[84],"2":[87,145],"misma":[93],"pregunta,":[94],"pero":[95],"vez":[97],"teor\u00eda":[103,151,197,286,405],"cu\u00e1ntica,":[104],"adem\u00e1s,":[106],"bajo":[107],"influjo":[109],"ideas":[112],"Asher":[114],"Peres.":[115],"\u00abLos":[116],"fen\u00f3menos":[117,325],"cu\u00e1nticos":[118],"no":[119],"suceden":[120,126],"un":[122,128,154,334,339,356,361,414],"espacio":[123],"Hilbert,":[125],"laboratorio\u00bb,":[129],"dice":[130],"prefacio":[133],"su":[135,296],"libro.":[136],"Tal":[137],"como":[138],"propone":[140,333],"all\u00ed,":[141],"desarrolla":[147],"cu\u00e1ntica":[152,198],"con":[153,261],"enfoque":[155,242],"pragm\u00e1tico":[156],"estrictamente":[158],"instrumentalista.":[159],"Con":[160],"ayuda":[162],"experimentos":[164],"conceptuales":[165],"intenta":[167],"adivinar":[168],"respuesta,":[170],"al":[172],"fin,":[173],"Wigner,":[179],"que":[184,208,224,301,321,336,338,366,454],"acent\u00faa":[186],"valor":[188],"observaci\u00f3n:":[191],"unitarias":[203],"antiunitarias,":[205],"i.e.,":[206],"aquellas":[207],"preservan":[209],"probabilidades":[211],"transici\u00f3n.":[213],"Sin":[214,292],"embargo,":[215,293],"particular,":[217],"\u00bfpor":[218],"qu\u00e9":[219,397],"evoluci\u00f3n":[221,383,402],"temporal":[222,384,403],"tiene":[223],"ser":[225],"unitaria?":[226],"Esta":[227],"ser\u00e1":[228],"recurrente.":[231],"En":[232,329],"3":[235,426],"relaja":[237],"severidad":[239],"aquel":[241,432],"instrumentalista":[243],"procura":[246],"plantear":[247],"primera":[249],"sistemas":[256,374,387],"abiertos":[257,388],"conceptos":[263],"informaci\u00f3n":[265,289],"entrop\u00eda.":[267],"Como":[268],"sabemos,":[269],"entrop\u00eda":[273,368],"surgi\u00f3":[274],"originalmente":[275],"termodin\u00e1mica":[278],"luego":[281],"fue":[282],"introducido":[283],"Shannon.":[291],"debido":[294],"estrecha":[297],"relaci\u00f3n,":[298],"interesante":[300],"asimetr\u00eda":[303,460],"pasado":[305],"futuro,":[307],"intr\u00ednseca":[308],"procesamiento":[311],"informaci\u00f3n,":[313],"equivalente":[315],"flecha":[318],"tiempo":[320,353],"surge":[322],"termodin\u00e1micos":[326],"irreversibles":[327],"[8].":[328],"contexto,":[331],"sugiere":[337],"sistema":[340],"informacionalmente":[342],"aislado":[343],"si":[344,347,351],"solo":[346],"da":[348],"lo":[349],"mismo":[350],"fluye":[354],"sentido":[357],"o":[358],"otro:":[360],"\u201cmundo":[362],"sin":[363],"fricci\u00f3n\u201d":[364],"constante,":[370],"universo.":[378],"Pero":[379],"faltan":[380],"ingredientes,":[381],"generalizada":[385],"para":[386],"an\u00e1lisis":[391],"proceso":[393,415],"medici\u00f3n.":[395],"\u00bfPor":[396],"asume":[399],"unitaria":[400],"cu\u00e1ntica?":[406],"medici\u00f3n?":[410],"\u00bfEs":[411],"medici\u00f3n":[413],"irreversible?":[416],"Estas":[417],"son":[418],"preguntas":[419,438],"esenciales.":[420],"parte":[422],"final":[423,457],"dedica":[428],"justamente":[429],"sazonar":[431],"estas":[437],"reinterpretaci\u00f3n":[443],"Kraus":[447],"Neumark.":[452],"As\u00ed":[453],"discusi\u00f3n":[456],"sobre":[459],"temporal.":[461]},"counts_by_year":[],"updated_date":"2026-09-11T09:22:31.653822","created_date":"2026-09-03T00:00:00"}
