{"id":"https://openalex.org/W7204993248","doi":"https://doi.org/10.59025/w4hqzn70","title":"Pelatihan Buku Kas Sederhana sebagai Upaya Penguatan Manajemen Keuangan UMKM Gula Merah Aren Desa Saragian","display_name":"Pelatihan Buku Kas Sederhana sebagai Upaya Penguatan Manajemen Keuangan UMKM Gula Merah Aren Desa Saragian","publication_year":2026,"publication_date":"2026-08-28","ids":{"openalex":"https://openalex.org/W7204993248","doi":"https://doi.org/10.59025/w4hqzn70"},"language":"id","primary_location":{"id":"doi:10.59025/w4hqzn70","doi":"https://doi.org/10.59025/w4hqzn70","is_oa":true,"landing_page_url":"https://doi.org/10.59025/w4hqzn70","pdf_url":"https://syadani.onlinelibrary.id/index.php/JS/article/download/997/826","source":{"id":"https://openalex.org/S4387287691","display_name":"Jurnal Masyarakat Madani Indonesia","issn_l":"2829-6702","issn":["2829-6702"],"is_oa":true,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"listed_in":[],"host_organization":null,"host_organization_name":null,"host_organization_lineage":[],"host_organization_lineage_names":[],"type":"journal"},"license":"cc-by-sa","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by-sa","version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"Jurnal Masyarakat Madani Indonesia","raw_type":"journal-article"},"volume":null,"type":"article","is_traditional":true,"indexed_in":["crossref"],"open_access":{"is_oa":true,"oa_status":"diamond","oa_url":"https://syadani.onlinelibrary.id/index.php/JS/article/download/997/826","any_repository_has_fulltext":false},"authorships":[{"author_position":"first","author":{"id":"https://openalex.org/A5149066510","display_name":"Afdal Muhammad Gafur","orcid":null,"observed_orcids":[]},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I4210144564","display_name":"Universitas Sulawesi Barat","ror":"https://ror.org/04mfr5763","country_code":"ID","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I4210144564"]}],"countries":["ID"],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Afdal Muhammad Gafur","raw_affiliation_strings":["Universitas Sulawesi Barat"],"raw_orcid":null,"affiliations":[{"raw_affiliation_string":"Universitas Sulawesi Barat","institution_ids":["https://openalex.org/I4210144564"]}]},{"author_position":"middle","author":{"id":"https://openalex.org/A5149059596","display_name":"Jeppli Jeppli","orcid":null,"observed_orcids":[]},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I4210144564","display_name":"Universitas Sulawesi Barat","ror":"https://ror.org/04mfr5763","country_code":"ID","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I4210144564"]}],"countries":["ID"],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Jeppli Jeppli","raw_affiliation_strings":["Universitas Sulawesi Barat"],"raw_orcid":null,"affiliations":[{"raw_affiliation_string":"Universitas Sulawesi Barat","institution_ids":["https://openalex.org/I4210144564"]}]},{"author_position":"middle","author":{"id":"https://openalex.org/A5148978402","display_name":"Tiara Renata","orcid":null,"observed_orcids":[]},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I4210144564","display_name":"Universitas Sulawesi Barat","ror":"https://ror.org/04mfr5763","country_code":"ID","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I4210144564"]}],"countries":["ID"],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Tiara Renata","raw_affiliation_strings":["Universitas Sulawesi Barat"],"raw_orcid":null,"affiliations":[{"raw_affiliation_string":"Universitas Sulawesi Barat","institution_ids":["https://openalex.org/I4210144564"]}]},{"author_position":"middle","author":{"id":"https://openalex.org/A5149055862","display_name":"Misma Santiani","orcid":null,"observed_orcids":[]},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I4210144564","display_name":"Universitas Sulawesi Barat","ror":"https://ror.org/04mfr5763","country_code":"ID","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I4210144564"]}],"countries":["ID"],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Misma Santiani","raw_affiliation_strings":["Universitas Sulawesi Barat"],"raw_orcid":null,"affiliations":[{"raw_affiliation_string":"Universitas Sulawesi Barat","institution_ids":["https://openalex.org/I4210144564"]}]},{"author_position":"middle","author":{"id":"https://openalex.org/A5148978089","display_name":"Miranti Miranti","orcid":null,"observed_orcids":[]},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I4210144564","display_name":"Universitas Sulawesi Barat","ror":"https://ror.org/04mfr5763","country_code":"ID","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I4210144564"]}],"countries":["ID"],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Miranti Miranti","raw_affiliation_strings":["Universitas Sulawesi Barat"],"raw_orcid":null,"affiliations":[{"raw_affiliation_string":"Universitas Sulawesi Barat","institution_ids":["https://openalex.org/I4210144564"]}]},{"author_position":"middle","author":{"id":"https://openalex.org/A5149106470","display_name":"Yones Baso","orcid":null,"observed_orcids":[]},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I4210144564","display_name":"Universitas Sulawesi Barat","ror":"https://ror.org/04mfr5763","country_code":"ID","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I4210144564"]}],"countries":["ID"],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Yones Baso","raw_affiliation_strings":["Universitas Sulawesi Barat"],"raw_orcid":null,"affiliations":[{"raw_affiliation_string":"Universitas Sulawesi Barat","institution_ids":["https://openalex.org/I4210144564"]}]},{"author_position":"middle","author":{"id":"https://openalex.org/A5148993350","display_name":"Subhan Subhan","orcid":null,"observed_orcids":[]},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I4210144564","display_name":"Universitas Sulawesi Barat","ror":"https://ror.org/04mfr5763","country_code":"ID","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I4210144564"]}],"countries":["ID"],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Subhan Subhan","raw_affiliation_strings":["Universitas Sulawesi Barat"],"raw_orcid":null,"affiliations":[{"raw_affiliation_string":"Universitas Sulawesi Barat","institution_ids":["https://openalex.org/I4210144564"]}]},{"author_position":"middle","author":{"id":"https://openalex.org/A5148967607","display_name":"Mawar Nita","orcid":null,"observed_orcids":[]},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I4210144564","display_name":"Universitas Sulawesi Barat","ror":"https://ror.org/04mfr5763","country_code":"ID","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I4210144564"]}],"countries":["ID"],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Mawar Nita","raw_affiliation_strings":["Universitas Sulawesi Barat"],"raw_orcid":null,"affiliations":[{"raw_affiliation_string":"Universitas Sulawesi Barat","institution_ids":["https://openalex.org/I4210144564"]}]},{"author_position":"middle","author":{"id":"https://openalex.org/A5149070713","display_name":"Ayu Anastasya","orcid":null,"observed_orcids":[]},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I4210144564","display_name":"Universitas Sulawesi Barat","ror":"https://ror.org/04mfr5763","country_code":"ID","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I4210144564"]}],"countries":["ID"],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Ayu Anastasya","raw_affiliation_strings":["Universitas Sulawesi Barat"],"raw_orcid":null,"affiliations":[{"raw_affiliation_string":"Universitas Sulawesi Barat","institution_ids":["https://openalex.org/I4210144564"]}]},{"author_position":"middle","author":{"id":"https://openalex.org/A5149051878","display_name":"Fika Endriani","orcid":null,"observed_orcids":[]},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I4210144564","display_name":"Universitas Sulawesi Barat","ror":"https://ror.org/04mfr5763","country_code":"ID","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I4210144564"]}],"countries":["ID"],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Fika Endriani","raw_affiliation_strings":["Universitas Sulawesi Barat"],"raw_orcid":null,"affiliations":[{"raw_affiliation_string":"Universitas Sulawesi Barat","institution_ids":["https://openalex.org/I4210144564"]}]},{"author_position":"middle","author":{"id":"https://openalex.org/A5149061666","display_name":"Muhammad Risky","orcid":null,"observed_orcids":[]},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I4210144564","display_name":"Universitas Sulawesi Barat","ror":"https://ror.org/04mfr5763","country_code":"ID","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I4210144564"]}],"countries":["ID"],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Muhammad Risky","raw_affiliation_strings":["Universitas Sulawesi Barat"],"raw_orcid":null,"affiliations":[{"raw_affiliation_string":"Universitas Sulawesi Barat","institution_ids":["https://openalex.org/I4210144564"]}]},{"author_position":"middle","author":{"id":"https://openalex.org/A5148998530","display_name":"Afita Sari","orcid":null,"observed_orcids":[]},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I4210144564","display_name":"Universitas Sulawesi Barat","ror":"https://ror.org/04mfr5763","country_code":"ID","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I4210144564"]}],"countries":["ID"],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Afita Sari","raw_affiliation_strings":["Universitas Sulawesi Barat"],"raw_orcid":null,"affiliations":[{"raw_affiliation_string":"Universitas Sulawesi Barat","institution_ids":["https://openalex.org/I4210144564"]}]},{"author_position":"middle","author":{"id":"https://openalex.org/A5146614131","display_name":"Sudirman Sudirman","orcid":"https://orcid.org/0009-0001-7981-8563","observed_orcids":["https://orcid.org/0009-0001-7981-8563"]},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I4210144564","display_name":"Universitas Sulawesi Barat","ror":"https://ror.org/04mfr5763","country_code":"ID","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I4210144564"]}],"countries":["ID"],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Sudirman Sudirman","raw_affiliation_strings":["Universitas Sulawesi Barat"],"raw_orcid":null,"affiliations":[{"raw_affiliation_string":"Universitas Sulawesi Barat","institution_ids":["https://openalex.org/I4210144564"]}]},{"author_position":"middle","author":{"id":"https://openalex.org/A5149021134","display_name":"Suriansyah Suriansyah","orcid":null,"observed_orcids":[]},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I4210144564","display_name":"Universitas Sulawesi Barat","ror":"https://ror.org/04mfr5763","country_code":"ID","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I4210144564"]}],"countries":["ID"],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Suriansyah Suriansyah","raw_affiliation_strings":["Universitas Sulawesi Barat"],"raw_orcid":null,"affiliations":[{"raw_affiliation_string":"Universitas Sulawesi Barat","institution_ids":["https://openalex.org/I4210144564"]}]},{"author_position":"middle","author":{"id":"https://openalex.org/A5028395950","display_name":"Nur Fitriayu Mandasari","orcid":"https://orcid.org/0000-0003-3472-486X","observed_orcids":["https://orcid.org/0000-0003-3472-486X"]},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I4210144564","display_name":"Universitas Sulawesi Barat","ror":"https://ror.org/04mfr5763","country_code":"ID","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I4210144564"]}],"countries":["ID"],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Nur Fitriayu Mandasari","raw_affiliation_strings":["Universitas Sulawesi Barat"],"raw_orcid":null,"affiliations":[{"raw_affiliation_string":"Universitas Sulawesi Barat","institution_ids":["https://openalex.org/I4210144564"]}]},{"author_position":"middle","author":{"id":"https://openalex.org/A5119145531","display_name":"Rizka Aulia Safarni","orcid":null,"observed_orcids":[]},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I4210144564","display_name":"Universitas Sulawesi Barat","ror":"https://ror.org/04mfr5763","country_code":"ID","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I4210144564"]}],"countries":["ID"],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Rizka Aulia Safarni","raw_affiliation_strings":["Universitas Sulawesi Barat"],"raw_orcid":null,"affiliations":[{"raw_affiliation_string":"Universitas Sulawesi Barat","institution_ids":["https://openalex.org/I4210144564"]}]},{"author_position":"middle","author":{"id":"https://openalex.org/A5004974855","display_name":"Astina Astina","orcid":"https://orcid.org/0009-0008-5536-5687","observed_orcids":["https://orcid.org/0009-0008-5536-5687"]},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I4210144564","display_name":"Universitas Sulawesi Barat","ror":"https://ror.org/04mfr5763","country_code":"ID","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I4210144564"]}],"countries":["ID"],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Astina Astina","raw_affiliation_strings":["Universitas Sulawesi Barat"],"raw_orcid":null,"affiliations":[{"raw_affiliation_string":"Universitas Sulawesi Barat","institution_ids":["https://openalex.org/I4210144564"]}]},{"author_position":"middle","author":{"id":"https://openalex.org/A5121531621","display_name":"Erwin Erwin","orcid":"https://orcid.org/0009-0000-8407-0089","observed_orcids":["https://orcid.org/0009-0000-8407-0089"]},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I4210144564","display_name":"Universitas Sulawesi Barat","ror":"https://ror.org/04mfr5763","country_code":"ID","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I4210144564"]}],"countries":["ID"],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Erwin Erwin","raw_affiliation_strings":["Universitas Sulawesi Barat"],"raw_orcid":null,"affiliations":[{"raw_affiliation_string":"Universitas Sulawesi Barat","institution_ids":["https://openalex.org/I4210144564"]}]},{"author_position":"last","author":{"id":"https://openalex.org/A5089273888","display_name":"Eni Novitasari","orcid":null,"observed_orcids":[]},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I4210144564","display_name":"Universitas Sulawesi Barat","ror":"https://ror.org/04mfr5763","country_code":"ID","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I4210144564"]}],"countries":["ID"],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Eni Novitasari","raw_affiliation_strings":["Universitas Sulawesi Barat"],"raw_orcid":null,"affiliations":[{"raw_affiliation_string":"Universitas Sulawesi Barat","institution_ids":["https://openalex.org/I4210144564"]}]}],"institutions":[],"countries_distinct_count":1,"institutions_distinct_count":1,"corresponding_author_ids":[],"corresponding_institution_ids":["https://openalex.org/I4210144564"],"apc_list":null,"apc_paid":null,"fwci":0.0,"has_fulltext":true,"cited_by_count":0,"citation_normalized_percentile":{"value":0.0,"is_in_top_1_percent":false,"is_in_top_10_percent":false},"cited_by_percentile_year":null,"biblio":{"volume":"5","issue":"3","first_page":"3105","last_page":"3115"},"is_retracted":false,"is_paratext":false,"is_xpac":false,"primary_topic":{"id":"https://openalex.org/T13744","display_name":"Financial Literacy and Behavior","score":0.9994999766349792,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/1402","display_name":"Accounting"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/14","display_name":"Business, Management and Accounting"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/2","display_name":"Social Sciences"}},"topics":[{"id":"https://openalex.org/T13744","display_name":"Financial Literacy and Behavior","score":0.9994999766349792,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/1402","display_name":"Accounting"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/14","display_name":"Business, Management and Accounting"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/2","display_name":"Social Sciences"}},{"id":"https://openalex.org/T13053","display_name":"SMEs Development and Digital Marketing","score":0.00019999999494757503,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/1403","display_name":"Business and International Management"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/14","display_name":"Business, Management and Accounting"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/2","display_name":"Social Sciences"}},{"id":"https://openalex.org/T13509","display_name":"Accounting and Financial Management","score":0.0,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/1402","display_name":"Accounting"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/14","display_name":"Business, Management and Accounting"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/2","display_name":"Social Sciences"}}],"keywords":[{"id":"https://openalex.org/keywords/bookkeeping-training","display_name":"bookkeeping training","score":0.6809999942779541},{"id":"https://openalex.org/keywords/financial-literacy","display_name":"financial literacy","score":0.8820000290870667},{"id":"https://openalex.org/keywords/micro-small-and-medium-enterprises","display_name":"micro, small and medium enterprises","score":0.8560000061988831},{"id":"https://openalex.org/keywords/enterprise-financial-management","display_name":"enterprise financial management","score":0.6589999794960022},{"id":"https://openalex.org/keywords/separation-of-business-and-personal-finances","display_name":"separation of personal and business finances","score":0.8619999885559082},{"id":"https://openalex.org/keywords/profit-calculation","display_name":"profit calculation","score":0.9359999895095825},{"id":"https://openalex.org/keywords/community-empowerment-training","display_name":"community empowerment training","score":0.39500001072883606},{"id":"https://openalex.org/keywords/business-management-skills","display_name":"business management skills","score":0.4399999976158142}],"concepts":[{"id":"https://openalex.org/C33923547","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q395","display_name":"Mathematics","level":0,"score":0.5105999708175659},{"id":"https://openalex.org/C178550888","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q2043282","display_name":"Business administration","level":1,"score":0.41029998660087585},{"id":"https://openalex.org/C144133560","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q4830453","display_name":"Business","level":0,"score":0.3398999869823456},{"id":"https://openalex.org/C15708023","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q80083","display_name":"Humanities","level":1,"score":0.27549999952316284},{"id":"https://openalex.org/C37621935","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q3606845","display_name":"Agricultural science","level":1,"score":0.25099998712539673},{"id":"https://openalex.org/C21547014","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q1423657","display_name":"Operations management","level":1,"score":0.19930000603199005},{"id":"https://openalex.org/C162853370","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q39809","display_name":"Marketing","level":1,"score":0.18289999663829803},{"id":"https://openalex.org/C17744445","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q36442","display_name":"Political science","level":0,"score":0.14010000228881836},{"id":"https://openalex.org/C192975520","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q1143466","display_name":"Marketing management","level":2,"score":0.13750000298023224},{"id":"https://openalex.org/C162324750","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q8134","display_name":"Economics","level":0,"score":0.12160000205039978}],"mesh":[],"locations_count":1,"locations":[{"id":"doi:10.59025/w4hqzn70","doi":"https://doi.org/10.59025/w4hqzn70","is_oa":true,"landing_page_url":"https://doi.org/10.59025/w4hqzn70","pdf_url":"https://syadani.onlinelibrary.id/index.php/JS/article/download/997/826","source":{"id":"https://openalex.org/S4387287691","display_name":"Jurnal Masyarakat Madani Indonesia","issn_l":"2829-6702","issn":["2829-6702"],"is_oa":true,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"listed_in":[],"host_organization":null,"host_organization_name":null,"host_organization_lineage":[],"host_organization_lineage_names":[],"type":"journal"},"license":"cc-by-sa","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by-sa","version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"Jurnal Masyarakat Madani Indonesia","raw_type":"journal-article"}],"best_oa_location":{"id":"doi:10.59025/w4hqzn70","doi":"https://doi.org/10.59025/w4hqzn70","is_oa":true,"landing_page_url":"https://doi.org/10.59025/w4hqzn70","pdf_url":"https://syadani.onlinelibrary.id/index.php/JS/article/download/997/826","source":{"id":"https://openalex.org/S4387287691","display_name":"Jurnal Masyarakat Madani Indonesia","issn_l":"2829-6702","issn":["2829-6702"],"is_oa":true,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"listed_in":[],"host_organization":null,"host_organization_name":null,"host_organization_lineage":[],"host_organization_lineage_names":[],"type":"journal"},"license":"cc-by-sa","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by-sa","version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"Jurnal Masyarakat Madani Indonesia","raw_type":"journal-article"},"sustainable_development_goals":[{"display_name":"Quality education","id":"https://metadata.un.org/sdg/4","score":0.9235000014305115},{"display_name":"Decent work and economic growth","id":"https://metadata.un.org/sdg/8","score":0.7257999777793884},{"display_name":"No poverty","id":"https://metadata.un.org/sdg/1","score":0.41670000553131104}],"study_designs":[],"awards":[],"funders":[],"has_content":{"grobid_xml":true,"pdf":true},"content_urls":{"pdf":"https://content.openalex.org/works/W7204993248.pdf","grobid_xml":"https://content.openalex.org/works/W7204993248.grobid-xml"},"referenced_works_count":18,"referenced_works":["https://openalex.org/W1870018174","https://openalex.org/W2126179613","https://openalex.org/W2185023440","https://openalex.org/W2738613880","https://openalex.org/W3022840413","https://openalex.org/W3035872792","https://openalex.org/W3125685058","https://openalex.org/W3127837210","https://openalex.org/W3128241338","https://openalex.org/W3135898313","https://openalex.org/W3193789410","https://openalex.org/W4224089266","https://openalex.org/W4393019579","https://openalex.org/W4396900945","https://openalex.org/W4407052782","https://openalex.org/W4408495828","https://openalex.org/W4409997031","https://openalex.org/W4415282678"],"related_works":["https://openalex.org/W7220212258","https://openalex.org/W4413259192","https://openalex.org/W7130517114","https://openalex.org/W7215479896","https://openalex.org/W7219338900","https://openalex.org/W7217867119","https://openalex.org/W7217545003","https://openalex.org/W4410232091","https://openalex.org/W7165170126","https://openalex.org/W7214531477"],"abstract_inverted_index":{"Keterbatasan":[0],"pemahaman":[1,133,141],"mengenai":[2],"pencatatan":[3,32,134],"transaksi":[4,171],"dan":[5,30,70,87,93,144,157,176],"pemisahan":[6],"keuangan":[7,10,29,33,128,135],"usaha":[8,19,146],"dengan":[9,102],"pribadi":[11],"masih":[12],"menjadi":[13,116],"salah":[14],"satu":[15],"permasalahan":[16],"dalam":[17,193],"pengelolaan":[18,145,158,194],"mikro.":[20],"Kegiatan":[21,64],"pengabdian":[22],"kepada":[23],"masyarakat":[24],"ini":[25],"bertujuan":[26],"meningkatkan":[27,179],"literasi":[28,127],"keterampilan":[31],"sederhana":[34,136],"pelaku":[35,73],"UMKM":[36],"gula":[37],"merah":[38],"aren":[39],"di":[40],"Desa":[41],"Saragian,":[42],"Kecamatan":[43],"Alu,":[44],"Kabupaten":[45],"Polewali":[46],"Mandar.":[47],"Program":[48],"bertajuk":[49],"ARENOVA":[50],"dilaksanakan":[51,65],"melalui":[52],"tahapan":[53],"identifikasi":[54],"kebutuhan,":[55],"penyusunan":[56,84],"materi,":[57,168],"pelatihan,":[58],"praktik":[59,83,173],"langsung,":[60],"evaluasi,":[61],"serta":[62,140],"pendampingan.":[63,88],"pada":[66,153],"5":[67],"Juli":[68],"2026":[69],"melibatkan":[71],"25":[72],"UMKM.":[74],"Metode":[75],"yang":[76,95,165],"digunakan":[77],"meliputi":[78],"ceramah,":[79],"diskusi":[80],"interaktif,":[81],"demonstrasi,":[82],"buku":[85,174],"kas,":[86,175],"Evaluasi":[89],"kuantitatif":[90],"menggunakan":[91],"pre-test":[92],"post-test":[94],"terdiri":[96],"atas":[97],"15":[98],"soal":[99],"pilihan":[100],"ganda":[101],"tiga":[103],"indikator":[104,154],"kompetensi.":[105],"Hasil":[106,160],"evaluasi":[107],"menunjukkan":[108,162],"bahwa":[109,163],"nilai":[110],"rata-rata":[111],"keseluruhan":[112],"meningkat":[113,129],"dari":[114],"51,47":[115],"86,93,":[117],"atau":[118],"bertambah":[119],"35,47":[120],"poin":[121],"sebesar":[122,130,137,147],"68,91%.":[123],"Pemahaman":[124],"konsep":[125],"dasar":[126],"34,40":[131],"poin,":[132,139],"33,60":[138],"perhitungan":[142,155],"laba":[143,156],"38,40":[148],"poin.":[149],"Peningkatan":[150],"tertinggi":[151],"terjadi":[152],"usaha.":[159,195],"tersebut":[161,189],"pelatihan":[164],"mengombinasikan":[166],"penyampaian":[167],"penggunaan":[169],"contoh":[170],"kontekstual,":[172],"pendampingan":[177],"dapat":[178],"pengetahuan":[180,188],"peserta.":[181],"Pendampingan":[182],"berkala":[183],"tetap":[184],"diperlukan":[185],"untuk":[186],"memastikan":[187],"diterapkan":[190],"secara":[191],"konsisten":[192]},"counts_by_year":[],"updated_date":"2026-10-28T10:33:24.094632","created_date":"2026-09-02T00:00:00"}
