{"id":"https://openalex.org/W7204789674","doi":"https://doi.org/10.36453/cefe.2026.37952","title":"Metodologias l\u00fadicas no ensino do futsal: estrat\u00e9gias para a forma\u00e7\u00e3o integral no ensino m\u00e9dio integrado","display_name":"Metodologias l\u00fadicas no ensino do futsal: estrat\u00e9gias para a forma\u00e7\u00e3o integral no ensino m\u00e9dio integrado","publication_year":2026,"publication_date":"2026-08-31","ids":{"openalex":"https://openalex.org/W7204789674","doi":"https://doi.org/10.36453/cefe.2026.37952"},"language":"en","primary_location":{"id":"doi:10.36453/cefe.2026.37952","doi":"https://doi.org/10.36453/cefe.2026.37952","is_oa":true,"landing_page_url":"https://doi.org/10.36453/cefe.2026.37952","pdf_url":"https://e-revista.unioeste.br/index.php/cadernoedfisica/article/download/37952/26013","source":{"id":"https://openalex.org/S4210210899","display_name":"Caderno de Educa\u00e7\u00e3o F\u00edsica e Esporte","issn_l":"2318-5090","issn":["2318-5090","2318-5104"],"is_oa":true,"is_in_doaj":true,"is_core":false,"listed_in":["doaj","latindex"],"host_organization":"https://openalex.org/P4310312176","host_organization_name":"State University of West Paran\u00e1","host_organization_lineage":["https://openalex.org/P4310312176"],"host_organization_lineage_names":["State University of West Paran\u00e1"],"type":"journal"},"license":"cc-by","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by","version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"Caderno de Educa\u00e7\u00e3o F\u00edsica e Esporte","raw_type":"journal-article"},"volume":null,"type":"article","is_traditional":true,"indexed_in":["crossref","doaj"],"open_access":{"is_oa":true,"oa_status":"diamond","oa_url":"https://e-revista.unioeste.br/index.php/cadernoedfisica/article/download/37952/26013","any_repository_has_fulltext":false},"authorships":[{"author_position":"first","author":{"id":"https://openalex.org/A5139342102","display_name":"Tib\u00e9rio Alan Nogueira da Silva","orcid":"https://orcid.org/0000-0001-9180-380X","observed_orcids":["https://orcid.org/0000-0001-9180-380X"]},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I4210139493","display_name":"Instituto Federal do Tocantins","ror":"https://ror.org/03p5hcj07","country_code":"BR","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I4210139493"]}],"countries":["BR"],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Tiberio Alan Nogueira da Silva","raw_affiliation_strings":["Instituto Federal do Tocantins"],"raw_orcid":"https://orcid.org/0000-0001-9180-380X","affiliations":[{"raw_affiliation_string":"Instituto Federal do Tocantins","institution_ids":["https://openalex.org/I4210139493"]}]},{"author_position":"middle","author":{"id":"https://openalex.org/A5088639328","display_name":"Valc\u00ed Ferreira Victor","orcid":"https://orcid.org/0000-0003-2935-5895","observed_orcids":["https://orcid.org/0000-0003-2935-5895"]},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I4210139493","display_name":"Instituto Federal do Tocantins","ror":"https://ror.org/03p5hcj07","country_code":"BR","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I4210139493"]}],"countries":["BR"],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Valci Ferreira Victor","raw_affiliation_strings":["Instituto Federal do Tocantins"],"raw_orcid":"https://orcid.org/0000-0003-2935-5895","affiliations":[{"raw_affiliation_string":"Instituto Federal do Tocantins","institution_ids":["https://openalex.org/I4210139493"]}]},{"author_position":"last","author":{"id":"https://openalex.org/A5064888024","display_name":"Rivad\u00e1via Porto Cavalcante","orcid":"https://orcid.org/0000-0002-6568-7910","observed_orcids":["https://orcid.org/0000-0002-6568-7910"]},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I4210139493","display_name":"Instituto Federal do Tocantins","ror":"https://ror.org/03p5hcj07","country_code":"BR","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I4210139493"]}],"countries":["BR"],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Rivad\u00e1via Porto Cavalcante","raw_affiliation_strings":["Instituto Federal do Tocantins"],"raw_orcid":"https://orcid.org/0000-0002-6568-7910","affiliations":[{"raw_affiliation_string":"Instituto Federal do Tocantins","institution_ids":["https://openalex.org/I4210139493"]}]}],"institutions":[],"countries_distinct_count":1,"institutions_distinct_count":1,"corresponding_author_ids":[],"corresponding_institution_ids":["https://openalex.org/I4210139493"],"apc_list":null,"apc_paid":null,"fwci":0.0,"has_fulltext":true,"cited_by_count":0,"citation_normalized_percentile":{"value":0.0,"is_in_top_1_percent":false,"is_in_top_10_percent":false},"cited_by_percentile_year":null,"biblio":{"volume":"24","issue":null,"first_page":"e37952","last_page":"e37952"},"is_retracted":false,"is_paratext":false,"is_xpac":false,"primary_topic":{"id":"https://openalex.org/T11718","display_name":"Physical Education and Pedagogy","score":0.9463000297546387,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/3304","display_name":"Education"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/33","display_name":"Social Sciences"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/2","display_name":"Social Sciences"}},"topics":[{"id":"https://openalex.org/T11718","display_name":"Physical Education and Pedagogy","score":0.9463000297546387,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/3304","display_name":"Education"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/33","display_name":"Social Sciences"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/2","display_name":"Social Sciences"}},{"id":"https://openalex.org/T14229","display_name":"Physical education and sports games research","score":0.04839999973773956,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/3304","display_name":"Education"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/33","display_name":"Social Sciences"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/2","display_name":"Social Sciences"}},{"id":"https://openalex.org/T13189","display_name":"Physical Education and Training Studies","score":0.0008999999845400453,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/3612","display_name":"Physical Therapy, Sports Therapy and Rehabilitation"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/36","display_name":"Health Professions"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/4","display_name":"Health Sciences"}}],"keywords":[{"id":"https://openalex.org/keywords/playful-methodologies","display_name":"playful methodologies","score":0.8560000061988831},{"id":"https://openalex.org/keywords/playfulness","display_name":"playfulness","score":0.7239999771118164},{"id":"https://openalex.org/keywords/integrated-high-school","display_name":"integrated high school","score":0.7670000195503235},{"id":"https://openalex.org/keywords/integral-education","display_name":"integral education","score":0.8659999966621399},{"id":"https://openalex.org/keywords/physical-education","display_name":"physical education","score":0.8960000276565552},{"id":"https://openalex.org/keywords/motor-skills","display_name":"motor skills","score":0.7160000205039978},{"id":"https://openalex.org/keywords/socioemotional-skills","display_name":"socioemotional skills","score":0.9110000133514404},{"id":"https://openalex.org/keywords/student-engagement","display_name":"student engagement","score":0.6169999837875366},{"id":"https://openalex.org/keywords/inclusive-education","display_name":"inclusive education","score":0.47200000286102295},{"id":"https://openalex.org/keywords/critical-thinking","display_name":"critical thinking","score":0.4090000092983246}],"concepts":[{"id":"https://openalex.org/C158154518","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q7310970","display_name":"Relevance (law)","level":2,"score":0.6937000155448914},{"id":"https://openalex.org/C169900460","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q2200417","display_name":"Cognition","level":2,"score":0.48570001125335693},{"id":"https://openalex.org/C15744967","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q9418","display_name":"Psychology","level":0,"score":0.4853000044822693},{"id":"https://openalex.org/C19417346","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q7922","display_name":"Pedagogy","level":1,"score":0.4839000105857849},{"id":"https://openalex.org/C145420912","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q853077","display_name":"Mathematics education","level":1,"score":0.4629000127315521},{"id":"https://openalex.org/C109359841","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q728944","display_name":"Inclusion (mineral)","level":2,"score":0.41499999165534973},{"id":"https://openalex.org/C85973986","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q1091731","display_name":"Exploratory research","level":2,"score":0.4016000032424927},{"id":"https://openalex.org/C190248442","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q839486","display_name":"Qualitative research","level":2,"score":0.3702999949455261},{"id":"https://openalex.org/C120912362","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q136822","display_name":"Higher education","level":2,"score":0.3634999990463257},{"id":"https://openalex.org/C71406770","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q243253","display_name":"Physical education","level":2,"score":0.33980000019073486},{"id":"https://openalex.org/C3018587665","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q7268696","display_name":"Qualitative analysis","level":3,"score":0.3109999895095825},{"id":"https://openalex.org/C87156501","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q7268708","display_name":"Qualitative property","level":2,"score":0.2994000017642975},{"id":"https://openalex.org/C134290984","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q5141241","display_name":"Cognitive skill","level":3,"score":0.29420000314712524},{"id":"https://openalex.org/C88610354","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q1813494","display_name":"Teaching method","level":2,"score":0.28209999203681946},{"id":"https://openalex.org/C2777212361","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q5127848","display_name":"Class (philosophy)","level":2,"score":0.26109999418258667},{"id":"https://openalex.org/C165957694","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q5421350","display_name":"Exploratory factor analysis","level":3,"score":0.25060001015663147}],"mesh":[],"locations_count":2,"locations":[{"id":"doi:10.36453/cefe.2026.37952","doi":"https://doi.org/10.36453/cefe.2026.37952","is_oa":true,"landing_page_url":"https://doi.org/10.36453/cefe.2026.37952","pdf_url":"https://e-revista.unioeste.br/index.php/cadernoedfisica/article/download/37952/26013","source":{"id":"https://openalex.org/S4210210899","display_name":"Caderno de Educa\u00e7\u00e3o F\u00edsica e Esporte","issn_l":"2318-5090","issn":["2318-5090","2318-5104"],"is_oa":true,"is_in_doaj":true,"is_core":false,"listed_in":["doaj","latindex"],"host_organization":"https://openalex.org/P4310312176","host_organization_name":"State University of West Paran\u00e1","host_organization_lineage":["https://openalex.org/P4310312176"],"host_organization_lineage_names":["State University of West Paran\u00e1"],"type":"journal"},"license":"cc-by","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by","version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"Caderno de Educa\u00e7\u00e3o F\u00edsica e Esporte","raw_type":"journal-article"},{"id":"pmh:oai:doaj.org/article:8a523bcdbe684ecca12b878713b0d05f","doi":null,"is_oa":false,"landing_page_url":"https://doaj.org/article/8a523bcdbe684ecca12b878713b0d05f","pdf_url":null,"source":{"id":"https://openalex.org/S4306401280","display_name":"DOAJ (DOAJ: Directory of Open Access Journals)","issn_l":null,"issn":null,"is_oa":false,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"listed_in":[],"host_organization":null,"host_organization_name":null,"host_organization_lineage":[],"host_organization_lineage_names":[],"type":"repository"},"license":null,"license_id":null,"version":"submittedVersion","is_accepted":false,"is_published":false,"raw_source_name":"Caderno de Educa\u00e7\u00e3o F\u00edsica e Esporte, Vol 24 (2026)","raw_type":"article"}],"best_oa_location":{"id":"doi:10.36453/cefe.2026.37952","doi":"https://doi.org/10.36453/cefe.2026.37952","is_oa":true,"landing_page_url":"https://doi.org/10.36453/cefe.2026.37952","pdf_url":"https://e-revista.unioeste.br/index.php/cadernoedfisica/article/download/37952/26013","source":{"id":"https://openalex.org/S4210210899","display_name":"Caderno de Educa\u00e7\u00e3o F\u00edsica e Esporte","issn_l":"2318-5090","issn":["2318-5090","2318-5104"],"is_oa":true,"is_in_doaj":true,"is_core":false,"listed_in":["doaj","latindex"],"host_organization":"https://openalex.org/P4310312176","host_organization_name":"State University of West Paran\u00e1","host_organization_lineage":["https://openalex.org/P4310312176"],"host_organization_lineage_names":["State University of West Paran\u00e1"],"type":"journal"},"license":"cc-by","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by","version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"Caderno de Educa\u00e7\u00e3o F\u00edsica e Esporte","raw_type":"journal-article"},"sustainable_development_goals":[{"display_name":"Quality education","score":0.975600004196167,"id":"https://metadata.un.org/sdg/4"}],"study_designs":[],"awards":[],"funders":[],"has_content":{"grobid_xml":true,"pdf":true},"content_urls":{"pdf":"https://content.openalex.org/works/W7204789674.pdf","grobid_xml":"https://content.openalex.org/works/W7204789674.grobid-xml"},"referenced_works_count":4,"referenced_works":["https://openalex.org/W4200081624","https://openalex.org/W4403293771","https://openalex.org/W4404393733","https://openalex.org/W4413887508"],"related_works":["https://openalex.org/W2760880141","https://openalex.org/W4403293771","https://openalex.org/W7120835900","https://openalex.org/W7039318302","https://openalex.org/W7221802851","https://openalex.org/W7213594735","https://openalex.org/W7017169202","https://openalex.org/W7111854292","https://openalex.org/W4390112828","https://openalex.org/W7171904712"],"abstract_inverted_index":{"BACKGROUND:":[0],"Playful":[1],"methodologies":[2],"have":[3],"been":[4],"indicated":[5],"as":[6],"a":[7,53,140],"pedagogical":[8,132],"alternative":[9],"to":[10,77,139,149],"overcome":[11],"technicist":[12],"futsal":[13,41,100],"teaching":[14,42,101],"in":[15,40,43,66,75,99,134],"school":[16,135],"Physical":[17,136],"Education.OBJECTIVE:":[18],"To":[19],"examine":[20],"how":[21],"playful":[22],"methodologies,":[23],"based":[24,56],"on":[25,57],"games,":[26],"play":[27],"and":[28,37,48,63,72,91,109,120,128,143],"interactive":[29],"dynamics,":[30],"favor":[31],"the":[32,68,81,105,150],"development":[33],"of":[34,97,107,154],"motor,":[35],"cognitive":[36],"socio-emotional":[38],"skills":[39],"integrated":[44,155],"high":[45,156],"school.METHODS:":[46],"Exploratory":[47],"descriptive":[49],"literature":[50],"review,":[51],"with":[52],"qualitative":[54],"approach,":[55],"scientific":[58],"sources":[59],"published":[60],"between":[61],"2020":[62],"2025,":[64],"consulted":[65],"SciELO,":[67],"CAPES":[69],"Journal":[70],"Portal":[71],"Google":[73],"Scholar,":[74],"addition":[76],"institutional":[78],"repositories,":[79],"using":[80],"search":[82],"terms":[83],"\"futsal,\"":[84],"\"playful":[85],"methodologies,\"":[86],"\"playfulness,\"":[87],"\"integrated":[88],"secondary":[89],"education,\"":[90],"\"school":[92],"physical":[93],"education.\"RESULTS:":[94],"The":[95],"implementation":[96],"playfulness":[98],"not":[102],"only":[103],"promotes":[104],"understanding":[106],"technical":[108],"tactical":[110],"fundamentals,":[111],"but":[112],"also":[113],"encourages":[114],"critical":[115],"thinking,":[116],"decision-making,":[117],"empathy,":[118],"cooperation":[119],"student":[121],"engagement,":[122],"making":[123],"classes":[124],"more":[125,141],"attractive,":[126],"inclusive":[127,144],"participatory.CONCLUSION:":[129],"Playfulness":[130],"enhances":[131],"practice":[133],"Education,":[137],"contributing":[138],"humanized":[142],"education,":[145],"showing":[146],"specific":[147],"relevance":[148],"integral":[151],"education":[152],"project":[153],"school.":[157]},"counts_by_year":[],"updated_date":"2026-11-04T10:54:05.112534","created_date":"2026-09-01T00:00:00"}
