{"id":"https://openalex.org/W7204766638","doi":"https://doi.org/10.47820/recima21.v7i9.9005","title":"FATORES DOCENTES E DISCENTES NA PROFICI\u00caNCIA ESCOLAR: UMA ABORDAGEM MULTIN\u00cdVEL DE APRENDIZADO DE M\u00c1QUINA E IA EXPLIC\u00c1VEL NOS MICRODADOS DO SAEB","display_name":"FATORES DOCENTES E DISCENTES NA PROFICI\u00caNCIA ESCOLAR: UMA ABORDAGEM MULTIN\u00cdVEL DE APRENDIZADO DE M\u00c1QUINA E IA EXPLIC\u00c1VEL NOS MICRODADOS DO SAEB","publication_year":2026,"publication_date":"2026-08-31","ids":{"openalex":"https://openalex.org/W7204766638","doi":"https://doi.org/10.47820/recima21.v7i9.9005"},"language":"pt","primary_location":{"id":"doi:10.47820/recima21.v7i9.9005","doi":"https://doi.org/10.47820/recima21.v7i9.9005","is_oa":true,"landing_page_url":"https://doi.org/10.47820/recima21.v7i9.9005","pdf_url":"https://recima21.com.br/recima21/article/download/9005/5938","source":{"id":"https://openalex.org/S4210222786","display_name":"RECIMA21 - Revista Cient\u00edfica Multidisciplinar","issn_l":"2675-6218","issn":["2675-6218"],"is_oa":true,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"listed_in":["erih-plus"],"host_organization":null,"host_organization_name":null,"host_organization_lineage":[],"host_organization_lineage_names":[],"type":"journal"},"license":"cc-by","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by","version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"RECIMA21 - Revista Cient\u00edfica Multidisciplinar - ISSN 2675-6218","raw_type":"journal-article"},"volume":null,"type":"article","is_traditional":true,"indexed_in":["crossref"],"open_access":{"is_oa":true,"oa_status":"diamond","oa_url":"https://recima21.com.br/recima21/article/download/9005/5938","any_repository_has_fulltext":false},"authorships":[{"author_position":"first","author":{"id":"https://openalex.org/A5010015371","display_name":"Rodrigo Ronner Tertulino da Silva","orcid":"https://orcid.org/0000-0002-7594-9312","observed_orcids":["https://orcid.org/0000-0002-7594-9312"]},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I3020002803","display_name":"Instituto Federal do Rio Grande do Norte","ror":"https://ror.org/04je48v27","country_code":"BR","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I3020002803"]}],"countries":["BR"],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Rodrigo Tertulino","raw_affiliation_strings":["Instituto Federal do Rio Grande do Norte"],"raw_orcid":"https://orcid.org/0000-0002-7594-9312","affiliations":[{"raw_affiliation_string":"Instituto Federal do Rio Grande do Norte","institution_ids":["https://openalex.org/I3020002803"]}]},{"author_position":"last","author":{"id":"https://openalex.org/A5122042935","display_name":"La\u00e9rcio Alencar","orcid":"https://orcid.org/0009-0007-5226-9019","observed_orcids":["https://orcid.org/0009-0007-5226-9019"]},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I3020002803","display_name":"Instituto Federal do Rio Grande do Norte","ror":"https://ror.org/04je48v27","country_code":"BR","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I3020002803"]}],"countries":["BR"],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"La\u00e9rcio Alencar","raw_affiliation_strings":["Instituto Federal do Rio Grande do Norte"],"raw_orcid":"https://orcid.org/0009-0007-5226-9019","affiliations":[{"raw_affiliation_string":"Instituto Federal do Rio Grande do Norte","institution_ids":["https://openalex.org/I3020002803"]}]}],"institutions":[],"countries_distinct_count":1,"institutions_distinct_count":1,"corresponding_author_ids":[],"corresponding_institution_ids":["https://openalex.org/I3020002803"],"apc_list":null,"apc_paid":null,"fwci":0.0,"has_fulltext":true,"cited_by_count":0,"citation_normalized_percentile":{"value":0.0,"is_in_top_1_percent":false,"is_in_top_10_percent":false},"cited_by_percentile_year":null,"biblio":{"volume":"7","issue":"9","first_page":"e799005","last_page":"e799005"},"is_retracted":false,"is_paratext":false,"is_xpac":false,"primary_topic":{"id":"https://openalex.org/T11122","display_name":"Online Learning and Analytics","score":0.5536999702453613,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/1706","display_name":"Computer Science Applications"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/17","display_name":"Computer Science"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/3","display_name":"Physical Sciences"}},"topics":[{"id":"https://openalex.org/T11122","display_name":"Online Learning and Analytics","score":0.5536999702453613,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/1706","display_name":"Computer Science Applications"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/17","display_name":"Computer Science"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/3","display_name":"Physical Sciences"}},{"id":"https://openalex.org/T10674","display_name":"School Choice and Performance","score":0.3003000020980835,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/3304","display_name":"Education"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/33","display_name":"Social Sciences"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/2","display_name":"Social Sciences"}},{"id":"https://openalex.org/T13405","display_name":"Educational Assessment and Improvement","score":0.04610000178217888,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/3304","display_name":"Education"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/33","display_name":"Social Sciences"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/2","display_name":"Social Sciences"}}],"keywords":[{"id":"https://openalex.org/keywords/academic-achievement","display_name":"academic performance","score":0.6150000095367432},{"id":"https://openalex.org/keywords/teacher-related-factors","display_name":"teacher factors","score":0.640999972820282},{"id":"https://openalex.org/keywords/student-factors","display_name":"student factors","score":0.890999972820282},{"id":"https://openalex.org/keywords/socioeconomic-status","display_name":"socioeconomic status","score":0.5019999742507935},{"id":"https://openalex.org/keywords/teacher-training-adequacy","display_name":"teacher training adequacy","score":0.6179999709129333},{"id":"https://openalex.org/keywords/teacher-employment-status","display_name":"teacher employment status","score":0.6359999775886536},{"id":"https://openalex.org/keywords/school-management","display_name":"school management","score":0.5270000100135803},{"id":"https://openalex.org/keywords/school-climate","display_name":"school climate","score":0.5289999842643738},{"id":"https://openalex.org/keywords/multilevel-modeling","display_name":"multilevel modeling","score":0.5009999871253967},{"id":"https://openalex.org/keywords/explainable-machine-learning","display_name":"explainable machine learning","score":0.6320000290870667},{"id":"https://openalex.org/keywords/shap","display_name":"SHAP","score":0.9269999861717224},{"id":"https://openalex.org/keywords/educational-data-mining","display_name":"educational data mining","score":0.550000011920929},{"id":"https://openalex.org/keywords/teacher-education-policy","display_name":"teacher education policy","score":0.6430000066757202}],"concepts":[{"id":"https://openalex.org/C15744967","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q9418","display_name":"Psychology","level":0,"score":0.4864000082015991},{"id":"https://openalex.org/C15708023","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q80083","display_name":"Humanities","level":1,"score":0.4593000113964081},{"id":"https://openalex.org/C19417346","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q7922","display_name":"Pedagogy","level":1,"score":0.41019999980926514},{"id":"https://openalex.org/C145420912","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q853077","display_name":"Mathematics education","level":1,"score":0.3504999876022339},{"id":"https://openalex.org/C2777267654","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q3519023","display_name":"Test (biology)","level":2,"score":0.3472999930381775},{"id":"https://openalex.org/C74909509","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q10387","display_name":"Gerontology","level":1,"score":0.32010000944137573},{"id":"https://openalex.org/C120912362","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q136822","display_name":"Higher education","level":2,"score":0.31949999928474426},{"id":"https://openalex.org/C2986587452","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q938438","display_name":"Statistical analysis","level":2,"score":0.28790000081062317},{"id":"https://openalex.org/C2776035688","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q1606558","display_name":"Affect (linguistics)","level":2,"score":0.27129998803138733},{"id":"https://openalex.org/C138885662","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q5891","display_name":"Philosophy","level":0,"score":0.26750001311302185},{"id":"https://openalex.org/C144024400","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q21201","display_name":"Sociology","level":0,"score":0.2612999975681305},{"id":"https://openalex.org/C71924100","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q11190","display_name":"Medicine","level":0,"score":0.260699987411499},{"id":"https://openalex.org/C2777212361","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q5127848","display_name":"Class (philosophy)","level":2,"score":0.25690001249313354}],"mesh":[],"locations_count":1,"locations":[{"id":"doi:10.47820/recima21.v7i9.9005","doi":"https://doi.org/10.47820/recima21.v7i9.9005","is_oa":true,"landing_page_url":"https://doi.org/10.47820/recima21.v7i9.9005","pdf_url":"https://recima21.com.br/recima21/article/download/9005/5938","source":{"id":"https://openalex.org/S4210222786","display_name":"RECIMA21 - Revista Cient\u00edfica Multidisciplinar","issn_l":"2675-6218","issn":["2675-6218"],"is_oa":true,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"listed_in":["erih-plus"],"host_organization":null,"host_organization_name":null,"host_organization_lineage":[],"host_organization_lineage_names":[],"type":"journal"},"license":"cc-by","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by","version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"RECIMA21 - Revista Cient\u00edfica Multidisciplinar - ISSN 2675-6218","raw_type":"journal-article"}],"best_oa_location":{"id":"doi:10.47820/recima21.v7i9.9005","doi":"https://doi.org/10.47820/recima21.v7i9.9005","is_oa":true,"landing_page_url":"https://doi.org/10.47820/recima21.v7i9.9005","pdf_url":"https://recima21.com.br/recima21/article/download/9005/5938","source":{"id":"https://openalex.org/S4210222786","display_name":"RECIMA21 - Revista Cient\u00edfica Multidisciplinar","issn_l":"2675-6218","issn":["2675-6218"],"is_oa":true,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"listed_in":["erih-plus"],"host_organization":null,"host_organization_name":null,"host_organization_lineage":[],"host_organization_lineage_names":[],"type":"journal"},"license":"cc-by","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by","version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"RECIMA21 - Revista Cient\u00edfica Multidisciplinar - ISSN 2675-6218","raw_type":"journal-article"},"sustainable_development_goals":[{"id":"https://metadata.un.org/sdg/4","display_name":"Quality education","score":0.9901999831199646},{"id":"https://metadata.un.org/sdg/10","display_name":"Reduced inequalities","score":0.4000000059604645}],"study_designs":[],"awards":[],"funders":[],"has_content":{"grobid_xml":true,"pdf":true},"content_urls":{"pdf":"https://content.openalex.org/works/W7204766638.pdf","grobid_xml":"https://content.openalex.org/works/W7204766638.grobid-xml"},"referenced_works_count":12,"referenced_works":["https://openalex.org/W1977011269","https://openalex.org/W2006444123","https://openalex.org/W2037368675","https://openalex.org/W2295598076","https://openalex.org/W2911964244","https://openalex.org/W2972637269","https://openalex.org/W2987201163","https://openalex.org/W4210453498","https://openalex.org/W4235715501","https://openalex.org/W4405240137","https://openalex.org/W4411978356","https://openalex.org/W7163664981"],"related_works":["https://openalex.org/W7163664981","https://openalex.org/W4414225140","https://openalex.org/W2083510067","https://openalex.org/W4307251525","https://openalex.org/W7110701439","https://openalex.org/W2262310940","https://openalex.org/W1505535596","https://openalex.org/W7223263655","https://openalex.org/W3166184106","https://openalex.org/W2726266728"],"abstract_inverted_index":{"Estudos":[0],"em":[1,7,194],"minera\u00e7\u00e3o":[2],"de":[3,38,49,51,76,81,84,86,109,113,117,146,192,199,210,229,233],"dados":[4],"educacionais":[5],"e":[6,22,33,73,91,111,132,151,182,212,219,224,232],"sociologia":[8],"da":[9,169],"educa\u00e7\u00e3o":[10],"costumam":[11],"examinar":[12],"o":[13,63,67,74,100,104,144,152],"desempenho":[14],"escolar":[15,181],"sob":[16,43],"a":[17,27,54,128,138,175,206],"dicotomia":[18],"entre":[19,156],"fatores":[20,23],"individuais":[21],"sist\u00eamicos,":[24],"sem":[25],"isolar":[26],"contribui\u00e7\u00e3o":[28],"espec\u00edfica":[29],"das":[30,189],"camadas":[31,217],"docente":[32,218,231],"discente":[34,220],"como":[35],"dimens\u00f5es":[36],"pr\u00f3prias":[37],"an\u00e1lise.":[39],"Este":[40],"trabalho":[41],"revisita,":[42],"esse":[44],"recorte,":[45],"um":[46],"modelo":[47,222],"multin\u00edvel":[48,223],"aprendizado":[50],"m\u00e1quina":[52],"constru\u00eddo":[53],"partir":[55],"dos":[56,130],"microdados":[57],"do":[58,88,92,135,221],"SAEB":[59],"2023,":[60],"que":[61,163,184],"integra":[62],"perfil":[64,68,75,200],"socioecon\u00f4mico":[65,167,235],"discente,":[66,127],"profissional":[69],"docente,":[70,143],"indicadores":[71],"escolares":[72],"gest\u00e3o":[77],"diretiva,":[78],"com":[79,107,148,174],"mais":[80,160],"6,4":[82],"milh\u00f5es":[83],"registros":[85],"estudantes":[87],"9\u00ba":[89],"ano":[90],"Ensino":[93],"M\u00e9dio.":[94],"Entre":[95],"os":[96,133,157],"quatro":[97],"algoritmos":[98],"comparados,":[99],"Random":[101],"Forest":[102],"apresentou":[103],"melhor":[105],"desempenho,":[106,183],"acur\u00e1cia":[108],"90,17%":[110],"AUC":[112],"0,967":[114],"no":[115],"conjunto":[116],"teste.":[118],"A":[119],"interpreta\u00e7\u00e3o":[120],"via":[121],"SHAP":[122],"evidenciou":[123],"que,":[124],"na":[125,141],"camada":[126,142],"escolaridade":[129],"pais":[131],"bens":[134],"domic\u00edlio":[136],"influenciam":[137],"profici\u00eancia,":[139],"enquanto,":[140],"percentual":[145],"professores":[147],"forma\u00e7\u00e3o":[149,230],"adequada":[150],"v\u00ednculo":[153],"trabalhista":[154],"figuram":[155],"preditores":[158],"institucionais":[159],"relevantes,":[161],"ainda":[162],"subordinados":[164],"ao":[165,236],"n\u00edvel":[166],"m\u00e9dio":[168],"escola.":[170],"Esses":[171],"achados":[172],"dialogam":[173],"literatura":[176],"sobre":[177],"percep\u00e7\u00f5es":[178],"docentes,":[179],"clima":[180],"indica":[185],"capacidade":[186],"preditiva":[187],"limitada":[188],"vari\u00e1veis":[190,197],"subjetivas":[191],"percep\u00e7\u00e3o":[193],"rela\u00e7\u00e3o":[195],"\u00e0s":[196],"objetivas":[198],"aqui":[201],"analisadas.":[202],"O":[203],"estudo":[204],"estende":[205],"an\u00e1lise":[207],"sist\u00eamica":[208],"original":[209],"Tertulino":[211],"Alencar":[213],"(2026),":[214],"evidenciando":[215],"as":[216],"oferecendo":[225],"subs\u00eddios":[226],"para":[227],"pol\u00edticas":[228],"apoio":[234],"corpo":[237],"discente.":[238]},"counts_by_year":[],"updated_date":"2026-10-28T10:33:24.094632","created_date":"2026-09-01T00:00:00"}
