{"id":"https://openalex.org/W7204667591","doi":"https://doi.org/10.33024/jkpm.v9i9.27186","title":"Pemberdayaan Komunitas Penutur Jati Dalam Pengembangan Buku Ajar Bahasa Alune sebagai Upaya Revitalisasi Bahasa Daerah di Desa Patahuwe Kabupaten Seram Bagian Barat","display_name":"Pemberdayaan Komunitas Penutur Jati Dalam Pengembangan Buku Ajar Bahasa Alune sebagai Upaya Revitalisasi Bahasa Daerah di Desa Patahuwe Kabupaten Seram Bagian Barat","publication_year":2026,"publication_date":"2026-08-06","ids":{"openalex":"https://openalex.org/W7204667591","doi":"https://doi.org/10.33024/jkpm.v9i9.27186"},"language":"id","primary_location":{"id":"doi:10.33024/jkpm.v9i9.27186","doi":"https://doi.org/10.33024/jkpm.v9i9.27186","is_oa":true,"landing_page_url":"https://doi.org/10.33024/jkpm.v9i9.27186","pdf_url":"https://ejurnalmalahayati.ac.id/index.php/kreativitas/article/download/27186/Download%20Artikel","source":{"id":"https://openalex.org/S4210233172","display_name":"JURNAL KREATIVITAS PENGABDIAN KEPADA MASYARAKAT (PKM)","issn_l":"2615-0921","issn":["2615-0921","2622-6030"],"is_oa":false,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"listed_in":[],"host_organization":"https://openalex.org/I4210086930","host_organization_name":"Universitas Malahayati","host_organization_lineage":["https://openalex.org/I4210086930"],"host_organization_lineage_names":[],"type":"journal"},"license":"cc-by-sa","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by-sa","version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"Jurnal Kreativitas Pengabdian Kepada Masyarakat (PKM)","raw_type":"journal-article"},"volume":null,"type":"article","is_traditional":true,"indexed_in":["crossref"],"open_access":{"is_oa":true,"oa_status":"hybrid","oa_url":"https://ejurnalmalahayati.ac.id/index.php/kreativitas/article/download/27186/Download%20Artikel","any_repository_has_fulltext":false},"authorships":[{"author_position":"first","author":{"id":"https://openalex.org/A5072500985","display_name":"Falantino Eryk Latupapua","orcid":"https://orcid.org/0000-0002-5544-0690","observed_orcids":["https://orcid.org/0000-0002-5544-0690"]},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I3133131564","display_name":"Universitas Pattimura","ror":"https://ror.org/0091hm651","country_code":"ID","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I3133131564"]}],"countries":["ID"],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Falantino Eryk Latupapua","raw_affiliation_strings":["Universitas Pattimura"],"raw_orcid":"https://orcid.org/0000-0002-5544-0690","affiliations":[{"raw_affiliation_string":"Universitas Pattimura","institution_ids":["https://openalex.org/I3133131564"]}]},{"author_position":"middle","author":{"id":"https://openalex.org/A5050901429","display_name":"Chrissanty Hiariej","orcid":"https://orcid.org/0009-0002-4965-9802","observed_orcids":["https://orcid.org/0009-0002-4965-9802"]},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I3133131564","display_name":"Universitas Pattimura","ror":"https://ror.org/0091hm651","country_code":"ID","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I3133131564"]}],"countries":["ID"],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Chrissanty Hiariej","raw_affiliation_strings":["Universitas Pattimura"],"raw_orcid":"https://orcid.org/0009-0002-4965-9802","affiliations":[{"raw_affiliation_string":"Universitas Pattimura","institution_ids":["https://openalex.org/I3133131564"]}]},{"author_position":"middle","author":{"id":"https://openalex.org/A5069599332","display_name":"Saharul Hariyono","orcid":"https://orcid.org/0000-0002-1035-0720","observed_orcids":["https://orcid.org/0000-0002-1035-0720"]},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I3133131564","display_name":"Universitas Pattimura","ror":"https://ror.org/0091hm651","country_code":"ID","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I3133131564"]}],"countries":["ID"],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Saharul Hariyono","raw_affiliation_strings":["Universitas Pattimura"],"raw_orcid":"https://orcid.org/0000-0002-1035-0720","affiliations":[{"raw_affiliation_string":"Universitas Pattimura","institution_ids":["https://openalex.org/I3133131564"]}]},{"author_position":"middle","author":{"id":"https://openalex.org/A5148615011","display_name":"Yance Sopacua","orcid":null,"observed_orcids":[]},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I3133131564","display_name":"Universitas Pattimura","ror":"https://ror.org/0091hm651","country_code":"ID","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I3133131564"]}],"countries":["ID"],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Yance Sopacua","raw_affiliation_strings":["Universitas Pattimura"],"raw_orcid":null,"affiliations":[{"raw_affiliation_string":"Universitas Pattimura","institution_ids":["https://openalex.org/I3133131564"]}]},{"author_position":"last","author":{"id":"https://openalex.org/A5148573614","display_name":"Anggi Angraeni Morhom","orcid":null,"observed_orcids":[]},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I3133131564","display_name":"Universitas Pattimura","ror":"https://ror.org/0091hm651","country_code":"ID","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I3133131564"]}],"countries":["ID"],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Anggi Angraeni Morhom","raw_affiliation_strings":["Universitas Pattimura"],"raw_orcid":null,"affiliations":[{"raw_affiliation_string":"Universitas Pattimura","institution_ids":["https://openalex.org/I3133131564"]}]}],"institutions":[],"countries_distinct_count":1,"institutions_distinct_count":1,"corresponding_author_ids":[],"corresponding_institution_ids":["https://openalex.org/I3133131564"],"apc_list":null,"apc_paid":null,"fwci":0.0,"has_fulltext":true,"cited_by_count":0,"citation_normalized_percentile":{"value":0.5723205,"is_in_top_1_percent":false,"is_in_top_10_percent":false},"cited_by_percentile_year":null,"biblio":{"volume":"9","issue":"9","first_page":"149","last_page":"165"},"is_retracted":false,"is_paratext":false,"is_xpac":false,"primary_topic":{"id":"https://openalex.org/T10265","display_name":"Multilingual Education and Policy","score":0.7738999724388123,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/3310","display_name":"Linguistics and Language"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/33","display_name":"Social Sciences"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/2","display_name":"Social Sciences"}},"topics":[{"id":"https://openalex.org/T10265","display_name":"Multilingual Education and Policy","score":0.7738999724388123,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/3310","display_name":"Linguistics and Language"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/33","display_name":"Social Sciences"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/2","display_name":"Social Sciences"}},{"id":"https://openalex.org/T13727","display_name":"Linguistic and Sociocultural Studies","score":0.0917000025510788,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/3310","display_name":"Linguistics and Language"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/33","display_name":"Social Sciences"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/2","display_name":"Social Sciences"}},{"id":"https://openalex.org/T14485","display_name":"Language Acquisition and Education","score":0.06840000301599503,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/3304","display_name":"Education"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/33","display_name":"Social Sciences"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/2","display_name":"Social Sciences"}}],"keywords":[{"id":"https://openalex.org/keywords/language-revitalization","display_name":"language revitalization","score":0.7829999923706055},{"id":"https://openalex.org/keywords/indigenous-languages","display_name":"indigenous languages","score":0.6840000152587891},{"id":"https://openalex.org/keywords/language-documentation","display_name":"language documentation","score":0.7170000076293945},{"id":"https://openalex.org/keywords/vocabulary-collection","display_name":"vocabulary collection","score":0.4869999885559082},{"id":"https://openalex.org/keywords/cultural-texts","display_name":"cultural texts","score":0.9150000214576721},{"id":"https://openalex.org/keywords/language-maintenance","display_name":"language maintenance","score":0.421999990940094},{"id":"https://openalex.org/keywords/community-based-language-education","display_name":"community-based language education","score":0.4790000021457672},{"id":"https://openalex.org/keywords/west-seram-regency","display_name":"West Seram Regency","score":0.7450000047683716},{"id":"https://openalex.org/keywords/participatory-action-research","display_name":"participatory action research","score":0.7099999785423279},{"id":"https://openalex.org/keywords/linguistic-heritage","display_name":"linguistic heritage","score":0.4350000023841858},{"id":"https://openalex.org/keywords/university-community-partnership","display_name":"university-community collaboration","score":0.47699999809265137}],"concepts":[{"id":"https://openalex.org/C15708023","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q80083","display_name":"Humanities","level":1,"score":0.5454000234603882},{"id":"https://openalex.org/C142362112","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q735","display_name":"Art","level":0,"score":0.36309999227523804},{"id":"https://openalex.org/C17744445","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q36442","display_name":"Political science","level":0,"score":0.2653999924659729},{"id":"https://openalex.org/C144024400","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q21201","display_name":"Sociology","level":0,"score":0.2500999867916107},{"id":"https://openalex.org/C15744967","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q9418","display_name":"Psychology","level":0,"score":0.2395000010728836},{"id":"https://openalex.org/C138885662","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q5891","display_name":"Philosophy","level":0,"score":0.16769999265670776},{"id":"https://openalex.org/C19417346","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q7922","display_name":"Pedagogy","level":1,"score":0.15610000491142273},{"id":"https://openalex.org/C33923547","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q395","display_name":"Mathematics","level":0,"score":0.12370000034570694},{"id":"https://openalex.org/C3017614220","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q8434","display_name":"Formal education","level":2,"score":0.11919999867677689},{"id":"https://openalex.org/C3020486378","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q5188450","display_name":"Culturally appropriate","level":2,"score":0.11240000277757645}],"mesh":[],"locations_count":1,"locations":[{"id":"doi:10.33024/jkpm.v9i9.27186","doi":"https://doi.org/10.33024/jkpm.v9i9.27186","is_oa":true,"landing_page_url":"https://doi.org/10.33024/jkpm.v9i9.27186","pdf_url":"https://ejurnalmalahayati.ac.id/index.php/kreativitas/article/download/27186/Download%20Artikel","source":{"id":"https://openalex.org/S4210233172","display_name":"JURNAL KREATIVITAS PENGABDIAN KEPADA MASYARAKAT (PKM)","issn_l":"2615-0921","issn":["2615-0921","2622-6030"],"is_oa":false,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"listed_in":[],"host_organization":"https://openalex.org/I4210086930","host_organization_name":"Universitas Malahayati","host_organization_lineage":["https://openalex.org/I4210086930"],"host_organization_lineage_names":[],"type":"journal"},"license":"cc-by-sa","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by-sa","version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"Jurnal Kreativitas Pengabdian Kepada Masyarakat (PKM)","raw_type":"journal-article"}],"best_oa_location":{"id":"doi:10.33024/jkpm.v9i9.27186","doi":"https://doi.org/10.33024/jkpm.v9i9.27186","is_oa":true,"landing_page_url":"https://doi.org/10.33024/jkpm.v9i9.27186","pdf_url":"https://ejurnalmalahayati.ac.id/index.php/kreativitas/article/download/27186/Download%20Artikel","source":{"id":"https://openalex.org/S4210233172","display_name":"JURNAL KREATIVITAS PENGABDIAN KEPADA MASYARAKAT (PKM)","issn_l":"2615-0921","issn":["2615-0921","2622-6030"],"is_oa":false,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"listed_in":[],"host_organization":"https://openalex.org/I4210086930","host_organization_name":"Universitas Malahayati","host_organization_lineage":["https://openalex.org/I4210086930"],"host_organization_lineage_names":[],"type":"journal"},"license":"cc-by-sa","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by-sa","version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"Jurnal Kreativitas Pengabdian Kepada Masyarakat (PKM)","raw_type":"journal-article"},"sustainable_development_goals":[{"score":0.9235000014305115,"id":"https://metadata.un.org/sdg/4","display_name":"Quality education"}],"study_designs":[],"awards":[],"funders":[],"has_content":{"grobid_xml":true,"pdf":true},"content_urls":{"pdf":"https://content.openalex.org/works/W7204667591.pdf","grobid_xml":"https://content.openalex.org/works/W7204667591.grobid-xml"},"referenced_works_count":10,"referenced_works":["https://openalex.org/W2914663942","https://openalex.org/W2997525932","https://openalex.org/W4248874763","https://openalex.org/W4285359501","https://openalex.org/W4313522813","https://openalex.org/W4367182096","https://openalex.org/W4389739720","https://openalex.org/W4391410348","https://openalex.org/W4400931321","https://openalex.org/W4416258204"],"related_works":["https://openalex.org/W2914663942","https://openalex.org/W7223470693","https://openalex.org/W7213872692","https://openalex.org/W4403305449","https://openalex.org/W4294712482","https://openalex.org/W7220198639","https://openalex.org/W2916933462","https://openalex.org/W7011363753","https://openalex.org/W7116767005","https://openalex.org/W4404972434"],"abstract_inverted_index":{"ABSTRAK":[0],"Bahasa":[1,28,70,118,197],"Alune":[2,29,71,119,202,228,281,341,387,399,446],"merupakan":[3],"salah":[4],"satu":[5,39],"bahasa":[6,191],"daerah":[7],"yang":[8,46,79,111],"digunakan":[9,80],"oleh":[10],"masyarakat":[11,152],"adat":[12],"di":[13,104],"Kabupaten":[14],"Seram":[15,216],"BagianBarat,":[16],"Provinsi":[17],"Maluku,":[18],"Indonesia.":[19,220],"Dalam":[20],"beberapa":[21,128],"tahun":[22],"terakhir,":[23],"terjadi":[24],"kecenderungan":[25],"menurunnya":[26],"penggunaan":[27],"pada":[30],"generasi":[31],"muda,":[32],"terutama":[33],"dalam":[34,67,138],"konteks":[35],"pendidikan":[36,163],"formal.":[37],"Salah":[38],"faktor":[40],"penyebabnya":[41],"adalahbelum":[42],"tersedianya":[43],"buku":[44,97,116],"ajar":[45,69,98,117,143],"sistematis":[47],"dan":[48,75,87,93,127,147,172],"berbasis":[49,76],"budaya":[50,151],"lokal,":[51],"serta":[52,107,131,165],"terbatasnya":[53],"kapasitas":[54,134,186],"penutur":[55,65,171],"jatidalam":[56],"pengembangan":[57],"bahan":[58],"ajar.":[59,141],"Program":[60,154],"ini":[61,155,178],"bertujuan":[62],"untuk":[63],"memberdayakan":[64],"jati":[66,137],"pengembanganbuku":[68],"melalui":[72,161],"pendekatan":[73],"partisipatif":[74],"komunitas.":[77],"Metode":[78],"adalahParticipatory":[81],"Action":[82,295],"(PAR)":[83,297],"dengan":[84],"tahapan:":[85],"persiapan":[86],"koordinasi,":[88],"pelatihan":[89],"dokumentasi":[90],"bahasa,":[91],"pengumpulankosakata":[92],"teks":[94,129],"budaya,":[95,130],"penyusunan":[96,139],"secara":[99,145],"kolaboratif,":[100],"uji":[101],"coba":[102],"terbatas":[103],"sekolah":[105],"mitra,":[106],"finalisasi":[108],"produk.":[109],"Luaran":[110],"ditargetkan":[112],"meliputi:":[113],"(1)":[114,335],"draf":[115],"tingkat":[120],"dasar;":[121],"(2)":[122,344],"terdokumentasinya":[123],"minimal":[124,135],"500":[125,349],"kosakata":[126],"(4)":[132],"peningkatan":[133],"15penutur":[136],"materi":[140],"Buku":[142,199],"disusun":[144],"tematik":[146],"komunikatif":[148],"denganmengintegrasikan":[149],"nilai":[150],"Alune.":[153],"diharapkan":[156],"dapat":[157],"memperkuat":[158],"pelestarian":[159,190],"BahasaAlune":[160],"jalur":[162],"formal":[164,240,402],"membangun":[166],"kemitraan":[167],"berkelanjutan":[168],"antara":[169],"komunitas":[170,187],"Universitas":[173],"Pattimura.":[174],"Dengan":[175],"demikian,":[176],"kegiatan":[177],"tidak":[179],"hanya":[180],"menghasilkan":[181],"produk":[182],"pembelajaran,":[183],"tetapi":[184],"jugameningkatkan":[185],"sebagai":[188],"agen":[189],"daerah.":[192],"Kata":[193],"Kunci:":[194],"Penutur":[195],"Jati,":[196],"Alune,":[198],"Ajar.":[200],"ABSTRACT":[201],"is":[203,249,373,391,419],"one":[204],"of":[205,226,244,252,264,301,311,327,338,346,360,385,397],"the":[206,211,224,227,245,250,261,293,328,382,386,395,398,410,417,432],"indigenous":[207,441],"languages":[208],"spoken":[209],"by":[210],"local":[212],"community":[213,412],"in":[214,322,366,438],"West":[215],"Regency,":[217],"Maluku":[218],"Province,":[219],"In":[221],"recent":[222],"years,":[223],"use":[225],"language":[229,282,307,342,368,400],"among":[230],"younger":[231],"generations":[232],"has":[233],"shown":[234],"a":[235,285,336],"declining":[236],"trend,":[237],"particularly":[238],"within":[239],"educational":[241],"settings.":[242],"One":[243],"main":[246],"contributing":[247],"factors":[248],"lack":[251],"systematic,":[253],"culturally":[254],"based":[255],"teaching":[256,329,369],"materials,":[257],"as":[258,260,435],"well":[259],"limited":[262,319],"capacity":[263,359,434],"native":[265,276,364],"speakers":[266,277,365],"to":[267,274,278,393,405,423,430],"develop":[268,279],"instructional":[269],"resources.":[270],"This":[271,389],"program":[272,291,390,418],"aims":[273],"empower":[275],"an":[280,339],"textbook":[283,317,372],"through":[284,401],"participatory":[286],"and":[287,305,313,325,352,356,377,404,413],"community-based":[288],"approach.":[289],"The":[290,331,371],"employs":[292],"Participatory":[294],"Research":[296],"method,":[298],"which":[299],"consists":[300],"several":[302,353],"stages:":[303],"preparation":[304],"coordination,":[306],"documentation":[308,345],"training,":[309],"collection":[310],"vocabulary":[312,350],"cultural":[314,354,383],"texts,":[315],"collaborative":[316],"development,":[318],"pilot":[320],"implementation":[321],"partner":[323],"schools,":[324],"finalization":[326],"materials.":[330,370],"expected":[332,392],"outputs":[333],"include:":[334],"draft":[337],"elementary-level":[340],"textbook;":[343],"at":[347,361],"least":[348,362],"items":[351],"texts;":[355],"(3)":[357],"enhanced":[358],"15":[363],"developing":[367],"designed":[374],"using":[375],"thematic":[376],"communicative":[378],"approaches":[379],"while":[380],"integrating":[381],"values":[384],"community.":[388],"strengthen":[394],"preservation":[396],"education":[403],"establish":[406],"sustainable":[407],"partnerships":[408],"between":[409],"Alune-speaking":[411],"Pattimura":[414],"University.":[415],"Ultimately,":[416],"intended":[420],"not":[421],"only":[422],"produce":[424],"quality":[425],"learning":[426],"materials":[427],"but":[428],"also":[429],"enhance":[431],"community's":[433],"active":[436],"agents":[437],"preserving":[439],"their":[440],"language.":[442],"Keywords:":[443],"Native":[444],"Speakers,":[445],"Language,":[447],"Textbook.":[448]},"counts_by_year":[],"updated_date":"2026-11-04T10:54:05.112534","created_date":"2026-08-30T00:00:00"}
