{"id":"https://openalex.org/W7204453190","doi":"https://doi.org/10.5433/2238-3018.2025v31n2p10-33","title":"Compreens\u00e3o Leitora Como Parte Do Letramento Hist\u00f3rico Disciplinar: Perspectivas Para A Forma\u00e7\u00e3o De Leitores Em Aulas De Hist\u00f3ria","display_name":"Compreens\u00e3o Leitora Como Parte Do Letramento Hist\u00f3rico Disciplinar: Perspectivas Para A Forma\u00e7\u00e3o De Leitores Em Aulas De Hist\u00f3ria","alternate_titles":["Reading Comprehension As Part Of Disciplinary Historical Literacy: Perspectives For The Development Of Readers In History Classes","La Comprensi\u00f3n Lectora Como Parte Del Letramento Hist\u00f3rico Disciplinar: Perspectivas Para La Formaci\u00f3n De Lectores En Clases De Historia"],"publication_year":2025,"publication_date":"2025-12-31","ids":{"openalex":"https://openalex.org/W7204453190","doi":"https://doi.org/10.5433/2238-3018.2025v31n2p10-33"},"language":"pt","primary_location":{"id":"doi:10.5433/2238-3018.2025v31n2p10-33","doi":"https://doi.org/10.5433/2238-3018.2025v31n2p10-33","is_oa":true,"landing_page_url":"https://doi.org/10.5433/2238-3018.2025v31n2p10-33","pdf_url":null,"source":{"id":"https://openalex.org/S4210223452","display_name":"Hist\u00f3ria & Ensino","issn_l":"1414-3488","issn":["1414-3488","2238-3018"],"is_oa":true,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"listed_in":["erih-plus","poland-20"],"host_organization":"https://openalex.org/P4310312067","host_organization_name":"State University of Londrina","host_organization_lineage":["https://openalex.org/P4310312067"],"host_organization_lineage_names":["State University of Londrina"],"type":"journal"},"license":"cc-by","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by","version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"Hist\u00f3ria &amp; Ensino","raw_type":"journal-article"},"parent_works":[],"lineage":["https://openalex.org/W7204453190"],"child_works_count":0,"type":"article","is_traditional":true,"indexed_in":["crossref"],"open_access":{"is_oa":true,"oa_status":"diamond","oa_url":"https://doi.org/10.5433/2238-3018.2025v31n2p10-33","any_repository_has_fulltext":false},"authorships":[{"author_position":"first","author":{"id":"https://openalex.org/A5089905988","display_name":"Lisiane Sias Manke","orcid":"https://orcid.org/0000-0001-5085-8791","observed_orcids":["https://orcid.org/0000-0001-5085-8791"]},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I169248161","display_name":"Universidade Federal de Pelotas","ror":"https://ror.org/05msy9z54","country_code":"BR","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I169248161"]}],"countries":["BR"],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Lisiane Sias Manke","raw_affiliation_strings":["Universidade Federal de Pelotas"],"raw_orcid":"https://orcid.org/0000-0001-5085-8791","affiliations":[{"raw_affiliation_string":"Universidade Federal de Pelotas","institution_ids":["https://openalex.org/I169248161"]}]},{"author_position":"last","author":{"id":"https://openalex.org/A5090478029","display_name":"Marisa Raquel Massone","orcid":"https://orcid.org/0000-0002-4186-0934","observed_orcids":["https://orcid.org/0000-0002-4186-0934"]},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I24354313","display_name":"Universidad de Buenos Aires","ror":"https://ror.org/0081fs513","country_code":"AR","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I24354313"]}],"countries":["AR"],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Marisa Massone","raw_affiliation_strings":["Universidad de Buenos Aires"],"raw_orcid":"https://orcid.org/0000-0002-4186-0934","affiliations":[{"raw_affiliation_string":"Universidad de Buenos Aires","institution_ids":["https://openalex.org/I24354313"]}]}],"institutions":[],"countries_distinct_count":2,"institutions_distinct_count":2,"corresponding_author_ids":[],"corresponding_institution_ids":[],"apc_list":null,"apc_paid":null,"fwci":0.0,"has_fulltext":false,"cited_by_count":0,"citation_normalized_percentile":{"value":0.0,"is_in_top_1_percent":false,"is_in_top_10_percent":false},"cited_by_percentile_year":null,"biblio":{"volume":"31","issue":"2","first_page":"10","last_page":"33"},"is_retracted":false,"is_pulled":false,"is_paratext":false,"is_xpac":false,"primary_topic":{"id":"https://openalex.org/T11859","display_name":"Educator Training and Historical Pedagogy","score":0.9458000063896179,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/3304","display_name":"Education"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/33","display_name":"Social Sciences"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/2","display_name":"Social Sciences"}},"topics":[{"id":"https://openalex.org/T11859","display_name":"Educator Training and Historical Pedagogy","score":0.9458000063896179,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/3304","display_name":"Education"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/33","display_name":"Social Sciences"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/2","display_name":"Social Sciences"}},{"id":"https://openalex.org/T12184","display_name":"Linguistics and Education Research","score":0.04740000143647194,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/3304","display_name":"Education"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/33","display_name":"Social Sciences"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/2","display_name":"Social Sciences"}},{"id":"https://openalex.org/T13061","display_name":"Literacy and Educational Practices","score":0.003000000026077032,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/3304","display_name":"Education"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/33","display_name":"Social Sciences"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/2","display_name":"Social Sciences"}}],"keywords":[{"id":"https://openalex.org/keywords/reading-comprehension","display_name":"reading comprehension","score":0.7739999890327454},{"id":"https://openalex.org/keywords/historical-literacy","display_name":"historical literacy","score":0.925000011920929},{"id":"https://openalex.org/keywords/reading-formation","display_name":"reading formation","score":0.5550000071525574},{"id":"https://openalex.org/keywords/history-education","display_name":"history education","score":0.953000009059906},{"id":"https://openalex.org/keywords/linguistic-literacy","display_name":"linguistic literacy","score":0.621999979019165},{"id":"https://openalex.org/keywords/history-learning","display_name":"history learning","score":0.8640000224113464},{"id":"https://openalex.org/keywords/didactic-practices","display_name":"didactic practices","score":0.652999997138977},{"id":"https://openalex.org/keywords/brazil","display_name":"Brazil","score":0.6480000019073486},{"id":"https://openalex.org/keywords/argentina","display_name":"Argentina","score":1.0}],"concepts":[{"id":"https://openalex.org/C15708023","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q80083","display_name":"Humanities","level":1,"score":0.5286999940872192},{"id":"https://openalex.org/C144024400","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q21201","display_name":"Sociology","level":0,"score":0.30649998784065247},{"id":"https://openalex.org/C19417346","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q7922","display_name":"Pedagogy","level":1,"score":0.2775000035762787},{"id":"https://openalex.org/C547764534","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q8236","display_name":"Literacy","level":2,"score":0.2583000063896179},{"id":"https://openalex.org/C138885662","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q5891","display_name":"Philosophy","level":0,"score":0.22030000388622284},{"id":"https://openalex.org/C142362112","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q735","display_name":"Art","level":0,"score":0.2168000042438507},{"id":"https://openalex.org/C18762648","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q42213","display_name":"Work (physics)","level":2,"score":0.20720000565052032},{"id":"https://openalex.org/C15744967","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q9418","display_name":"Psychology","level":0,"score":0.19599999487400055},{"id":"https://openalex.org/C17744445","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q36442","display_name":"Political science","level":0,"score":0.1535000056028366},{"id":"https://openalex.org/C2779343474","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q3109175","display_name":"Context (archaeology)","level":2,"score":0.13689999282360077}],"mesh":[],"locations_count":2,"locations":[{"id":"doi:10.5433/2238-3018.2025v31n2p10-33","doi":"https://doi.org/10.5433/2238-3018.2025v31n2p10-33","is_oa":true,"landing_page_url":"https://doi.org/10.5433/2238-3018.2025v31n2p10-33","pdf_url":null,"source":{"id":"https://openalex.org/S4210223452","display_name":"Hist\u00f3ria & Ensino","issn_l":"1414-3488","issn":["1414-3488","2238-3018"],"is_oa":true,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"listed_in":["erih-plus","poland-20"],"host_organization":"https://openalex.org/P4310312067","host_organization_name":"State University of Londrina","host_organization_lineage":["https://openalex.org/P4310312067"],"host_organization_lineage_names":["State University of Londrina"],"type":"journal"},"license":"cc-by","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by","version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"Hist\u00f3ria &amp; Ensino","raw_type":"journal-article"},{"id":"pmh:oai:ojs2.ojs.uel.br:article/53576","doi":null,"is_oa":true,"landing_page_url":"https://ojs.uel.br/revistas/uel/index.php/histensino/article/view/53576","pdf_url":null,"source":{"id":"https://openalex.org/S4210223452","display_name":"Hist\u00f3ria & Ensino","issn_l":"1414-3488","issn":["1414-3488","2238-3018"],"is_oa":true,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"listed_in":["erih-plus","poland-20"],"host_organization":"https://openalex.org/P4310312067","host_organization_name":"State University of Londrina","host_organization_lineage":["https://openalex.org/P4310312067"],"host_organization_lineage_names":["State University of Londrina"],"type":"journal"},"license":"cc-by","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by","version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"1414-3488","raw_type":"info:eu-repo/semantics/article"}],"best_oa_location":{"id":"doi:10.5433/2238-3018.2025v31n2p10-33","doi":"https://doi.org/10.5433/2238-3018.2025v31n2p10-33","is_oa":true,"landing_page_url":"https://doi.org/10.5433/2238-3018.2025v31n2p10-33","pdf_url":null,"source":{"id":"https://openalex.org/S4210223452","display_name":"Hist\u00f3ria & Ensino","issn_l":"1414-3488","issn":["1414-3488","2238-3018"],"is_oa":true,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"listed_in":["erih-plus","poland-20"],"host_organization":"https://openalex.org/P4310312067","host_organization_name":"State University of Londrina","host_organization_lineage":["https://openalex.org/P4310312067"],"host_organization_lineage_names":["State University of Londrina"],"type":"journal"},"license":"cc-by","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by","version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"Hist\u00f3ria &amp; Ensino","raw_type":"journal-article"},"sustainable_development_goals":[{"display_name":"Quality education","id":"https://metadata.un.org/sdg/4","score":0.975600004196167}],"study_designs":[],"awards":[],"funders":[],"has_content":{"pdf":false,"grobid_xml":false},"content_urls":null,"referenced_works_count":23,"referenced_works":["https://openalex.org/W27733337","https://openalex.org/W201420921","https://openalex.org/W1503258819","https://openalex.org/W1544974760","https://openalex.org/W1552321013","https://openalex.org/W2008524112","https://openalex.org/W2038718561","https://openalex.org/W2060956991","https://openalex.org/W2063693954","https://openalex.org/W2102862324","https://openalex.org/W2298795281","https://openalex.org/W2301668176","https://openalex.org/W2347181728","https://openalex.org/W2380358939","https://openalex.org/W2402774465","https://openalex.org/W2936706710","https://openalex.org/W2980655423","https://openalex.org/W2989109230","https://openalex.org/W3026312639","https://openalex.org/W3096728999","https://openalex.org/W3142378465","https://openalex.org/W4402802876","https://openalex.org/W7054547664"],"related_works":["https://openalex.org/W2012445291","https://openalex.org/W7114810551","https://openalex.org/W2989109230","https://openalex.org/W4230858523","https://openalex.org/W7204318082","https://openalex.org/W4378717746","https://openalex.org/W6983011553","https://openalex.org/W2591022259","https://openalex.org/W2207152109"],"abstract_inverted_index":{"O":[0],"texto":[1,118],"problematiza":[2],"conceitos":[3,150],"que":[4,60,158],"subsidiam":[5],"o":[6,16,93,101,117,120,130],"processo":[7,58],"de":[8,13,18,52,72,86,89,155,165],"forma\u00e7\u00e3o":[9,44,97],"leitora":[10,45,98,110],"na":[11,33,135],"\u00e1rea":[12],"Hist\u00f3ria,":[14],"com":[15,27,95],"prop\u00f3sito":[17],"discutir":[19],"perspectivas":[20],"te\u00f3ricas":[21],"e":[22,32,64,82],"pr\u00e1ticas":[23,156],"para":[24,78],"essa":[25],"forma\u00e7\u00e3o,":[26],"recorte":[28],"espacial":[29],"no":[30],"Brasil":[31],"Argentina,":[34],"embora":[35],"a":[36,96,139,160],"discuss\u00e3o":[37],"te\u00f3rica":[38],"abarque":[39],"contextos":[40],"mais":[41],"amplos.":[42],"A":[43],"\u00e9":[46],"concebida":[47],"n\u00e3o":[48],"como":[49,56,75,111,129],"um":[50,57],"conjunto":[51],"a\u00e7\u00f5es":[53],"isoladas,":[54],"mas":[55],"integrado":[59],"articula":[61],"letramento":[62,65,102,115,121,131],"lingu\u00edstico":[63],"hist\u00f3rico.":[66],"Parte-se":[67],"da":[68,108,125],"apresenta\u00e7\u00e3o":[69],"do":[70,114],"conceito":[71],"leitura,":[73],"compreendido":[74],"elemento":[76],"fundamental":[77],"situar":[79],"as":[80],"atribui\u00e7\u00f5es":[81],"responsabilidades":[83],"do/a":[84],"professor/a":[85],"Hist\u00f3ria":[87],"que,":[88],"forma":[90],"consciente,":[91],"assume":[92],"compromisso":[94],"ao":[99],"promover":[100],"hist\u00f3rico":[103,132],"dos/as":[104],"estudantes.":[105],"Ao":[106],"tratar":[107],"compreens\u00e3o":[109],"dimens\u00e3o":[112],"constitutiva":[113],"hist\u00f3rico,":[116],"aborda":[119],"enquanto":[122],"uso":[123],"social":[124],"l\u00edngua":[126],"escrita,":[127],"bem":[128],"disciplinar,":[133],"situando":[134],"interse\u00e7\u00e3o":[136],"entre":[137],"ambos":[138],"aprendizagem":[140,161],"hist\u00f3rica.":[141],"Por":[142],"fim,":[143],"s\u00e3o":[144],"apresentadas":[145],"orienta\u00e7\u00f5es":[146],"did\u00e1ticas":[147],"fundamentadas":[148],"nos":[149],"discutidos,":[151],"visando":[152],"\u00e0":[153],"realiza\u00e7\u00e3o":[154],"pedag\u00f3gicas":[157],"favore\u00e7am":[159],"hist\u00f3rica":[162],"nas":[163],"aulas":[164],"Hist\u00f3ria.":[166]},"cited_by_api_url":"https://api.openalex.org/works?filter=cites:W7204453190","counts_by_year":[],"updated_date":"2026-11-17T12:49:18.490984","created_date":"2026-08-28T00:00:00"}
