{"id":"https://openalex.org/W7204268969","doi":"https://doi.org/10.68044/q0vc0t60","title":"INTELIG\u00caNCIA ARTIFICIAL E TECNOLOGIAS DIGITAIS NOS ESTUDOS SURDOS: ACESSIBILIDADE LINGU\u00cdSTICA, PR\u00c1TICAS BIL\u00cdNGUES E RECURSOS EDUCACIONAIS","display_name":"INTELIG\u00caNCIA ARTIFICIAL E TECNOLOGIAS DIGITAIS NOS ESTUDOS SURDOS: ACESSIBILIDADE LINGU\u00cdSTICA, PR\u00c1TICAS BIL\u00cdNGUES E RECURSOS EDUCACIONAIS","alternate_titles":[],"publication_year":2026,"publication_date":"2026-08-12","ids":{"openalex":"https://openalex.org/W7204268969","doi":"https://doi.org/10.68044/q0vc0t60"},"language":"pt","primary_location":{"id":"doi:10.68044/q0vc0t60","doi":"https://doi.org/10.68044/q0vc0t60","is_oa":true,"landing_page_url":"https://doi.org/10.68044/q0vc0t60","pdf_url":"https://revistaries.com.br/ries/article/download/3/4","source":{"id":"https://openalex.org/S7407064028","display_name":"Revista Internacional de Estudos Surdos (RIES)","issn_l":"3086-7266","issn":["3086-7266"],"is_oa":false,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"listed_in":[],"host_organization":null,"host_organization_name":null,"host_organization_lineage":[],"host_organization_lineage_names":[],"type":"journal"},"license":"cc-by","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by","version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"Revista Internacional de Estudos Surdos (RIES)","raw_type":"journal-article"},"parent_works":[],"lineage":["https://openalex.org/W7204268969"],"child_works_count":0,"type":"article","is_traditional":true,"indexed_in":["crossref"],"open_access":{"is_oa":true,"oa_status":"hybrid","oa_url":"https://revistaries.com.br/ries/article/download/3/4","any_repository_has_fulltext":false},"authorships":[{"author_position":"first","author":{"id":"https://openalex.org/A5124418778","display_name":"Amarildo Jo\u00e3o Espindola","orcid":"https://orcid.org/0000-0002-0947-2106","observed_orcids":["https://orcid.org/0000-0002-0947-2106"]},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I150729083","display_name":"Universidade de Bras\u00edlia","ror":"https://ror.org/02xfp8v59","country_code":"BR","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I150729083"]}],"countries":["BR"],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Amarildo Jo\u00e3o Esp\u00edndola","raw_affiliation_strings":["Universidade de Bras\u00edlia"],"raw_orcid":"https://orcid.org/0000-0002-0947-2106","affiliations":[{"raw_affiliation_string":"Universidade de Bras\u00edlia","institution_ids":["https://openalex.org/I150729083"]}]},{"author_position":"middle","author":{"id":"https://openalex.org/A5124977565","display_name":"D\u00e9bora Gon\u00e7alves Ribeiro Dias","orcid":"https://orcid.org/0000-0003-4817-1266","observed_orcids":["https://orcid.org/0000-0003-4817-1266"]},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I177909021","display_name":"Universidade Federal de S\u00e3o Carlos","ror":"https://ror.org/00qdc6m37","country_code":"BR","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I177909021"]}],"countries":["BR"],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"D\u00e9bora Gon\u00e7alves Ribeiro Dias","raw_affiliation_strings":["Universidade Federal de S\u00e3o Carlos"],"raw_orcid":"https://orcid.org/0000-0003-4817-1266","affiliations":[{"raw_affiliation_string":"Universidade Federal de S\u00e3o Carlos","institution_ids":["https://openalex.org/I177909021"]}]},{"author_position":"middle","author":{"id":"https://openalex.org/A5114740663","display_name":"Diego Alexandre Hackl","orcid":"https://orcid.org/0009-0007-8485-5047","observed_orcids":["https://orcid.org/0009-0007-8485-5047"]},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I122558511","display_name":"Universidade Federal de Mato Grosso do Sul","ror":"https://ror.org/0366d2847","country_code":"BR","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I122558511"]}],"countries":["BR"],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Diego Alexandre Hackl","raw_affiliation_strings":["Universidade Federal de Mato Grosso do Sul"],"raw_orcid":"https://orcid.org/0009-0007-8485-5047","affiliations":[{"raw_affiliation_string":"Universidade Federal de Mato Grosso do Sul","institution_ids":["https://openalex.org/I122558511"]}]},{"author_position":"last","author":{"id":"https://openalex.org/A5148296986","display_name":"Ivanilda de Almeida Meira Novaes","orcid":"https://orcid.org/0000-0002-1396-2474","observed_orcids":["https://orcid.org/0000-0002-1396-2474"]},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I127110123","display_name":"Universidade Estadual de Londrina","ror":"https://ror.org/01585b035","country_code":"BR","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I127110123"]}],"countries":["BR"],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Ivanilda de Almeida Meira Novaes","raw_affiliation_strings":["Universidade Estadual de Londrina"],"raw_orcid":"https://orcid.org/0000-0002-1396-2474","affiliations":[{"raw_affiliation_string":"Universidade Estadual de Londrina","institution_ids":["https://openalex.org/I127110123"]}]}],"institutions":[],"countries_distinct_count":1,"institutions_distinct_count":4,"corresponding_author_ids":[],"corresponding_institution_ids":[],"apc_list":null,"apc_paid":null,"fwci":0.0,"has_fulltext":true,"cited_by_count":0,"citation_normalized_percentile":{"value":0.0,"is_in_top_1_percent":false,"is_in_top_10_percent":false},"cited_by_percentile_year":null,"biblio":{"volume":"1","issue":"1","first_page":"42","last_page":"64"},"is_retracted":false,"is_pulled":false,"is_paratext":false,"is_xpac":false,"primary_topic":{"id":"https://openalex.org/T11285","display_name":"Hearing Impairment and Communication","score":0.9814000129699707,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/3204","display_name":"Developmental and Educational Psychology"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/32","display_name":"Psychology"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/2","display_name":"Social Sciences"}},"topics":[{"id":"https://openalex.org/T11285","display_name":"Hearing Impairment and Communication","score":0.9814000129699707,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/3204","display_name":"Developmental and Educational Psychology"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/32","display_name":"Psychology"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/2","display_name":"Social Sciences"}},{"id":"https://openalex.org/T14414","display_name":"Artificial Intelligence in Education","score":0.0035000001080334187,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/3304","display_name":"Education"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/33","display_name":"Social Sciences"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/2","display_name":"Social Sciences"}},{"id":"https://openalex.org/T12207","display_name":"Assistive Technology in Communication and Mobility","score":0.003000000026077032,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/3609","display_name":"Occupational Therapy"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/36","display_name":"Health Professions"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/4","display_name":"Health Sciences"}}],"keywords":[{"id":"https://openalex.org/keywords/deaf-education","display_name":"deaf education","score":0.718999981880188},{"id":"https://openalex.org/keywords/artificial-intelligence-in-education","display_name":"artificial intelligence in education","score":0.8450000286102295},{"id":"https://openalex.org/keywords/digital-technologies","display_name":"digital technologies","score":0.9399999976158142},{"id":"https://openalex.org/keywords/brazilian-sign-language-libras","display_name":"Brazilian Sign Language (Libras)","score":0.9279999732971191},{"id":"https://openalex.org/keywords/linguistic-accessibility","display_name":"language access","score":0.8799999952316284},{"id":"https://openalex.org/keywords/translation-apps","display_name":"translation apps","score":0.621999979019165},{"id":"https://openalex.org/keywords/virtual-learning-environments","display_name":"virtual learning environments","score":0.8759999871253967},{"id":"https://openalex.org/keywords/augmented-reality","display_name":"augmented reality","score":0.9959999918937683},{"id":"https://openalex.org/keywords/chatbots","display_name":"chatbots","score":0.9919999837875366},{"id":"https://openalex.org/keywords/writing-support-tools","display_name":"writing support tools","score":0.8500000238418579},{"id":"https://openalex.org/keywords/student-autonomy","display_name":"student independence","score":0.777999997138977},{"id":"https://openalex.org/keywords/algorithmic-bias","display_name":"algorithmic bias","score":0.9580000042915344},{"id":"https://openalex.org/keywords/privacy","display_name":"privacy","score":0.4819999933242798}],"concepts":[{"id":"https://openalex.org/C17744445","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q36442","display_name":"Political science","level":0,"score":0.42719998955726624},{"id":"https://openalex.org/C144024400","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q21201","display_name":"Sociology","level":0,"score":0.4016000032424927},{"id":"https://openalex.org/C39549134","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q133080","display_name":"Public relations","level":1,"score":0.36399999260902405},{"id":"https://openalex.org/C2775924081","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q55608371","display_name":"Control (management)","level":2,"score":0.35899999737739563},{"id":"https://openalex.org/C2779530757","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q1207505","display_name":"Quality (philosophy)","level":2,"score":0.358599990606308},{"id":"https://openalex.org/C65414064","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q484105","display_name":"Autonomy","level":2,"score":0.32280001044273376},{"id":"https://openalex.org/C15708023","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q80083","display_name":"Humanities","level":1,"score":0.30250000953674316},{"id":"https://openalex.org/C56739046","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q192060","display_name":"Knowledge management","level":1,"score":0.28949999809265137},{"id":"https://openalex.org/C2777855551","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q12310021","display_name":"Subject (documents)","level":2,"score":0.27140000462532043},{"id":"https://openalex.org/C190248442","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q839486","display_name":"Qualitative research","level":2,"score":0.26759999990463257},{"id":"https://openalex.org/C144133560","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q4830453","display_name":"Business","level":0,"score":0.26409998536109924},{"id":"https://openalex.org/C41008148","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q21198","display_name":"Computer science","level":0,"score":0.2639000117778778},{"id":"https://openalex.org/C12713177","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q1900281","display_name":"Perspective (graphical)","level":2,"score":0.25769999623298645}],"mesh":[],"locations_count":1,"locations":[{"id":"doi:10.68044/q0vc0t60","doi":"https://doi.org/10.68044/q0vc0t60","is_oa":true,"landing_page_url":"https://doi.org/10.68044/q0vc0t60","pdf_url":"https://revistaries.com.br/ries/article/download/3/4","source":{"id":"https://openalex.org/S7407064028","display_name":"Revista Internacional de Estudos Surdos (RIES)","issn_l":"3086-7266","issn":["3086-7266"],"is_oa":false,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"listed_in":[],"host_organization":null,"host_organization_name":null,"host_organization_lineage":[],"host_organization_lineage_names":[],"type":"journal"},"license":"cc-by","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by","version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"Revista Internacional de Estudos Surdos (RIES)","raw_type":"journal-article"}],"best_oa_location":{"id":"doi:10.68044/q0vc0t60","doi":"https://doi.org/10.68044/q0vc0t60","is_oa":true,"landing_page_url":"https://doi.org/10.68044/q0vc0t60","pdf_url":"https://revistaries.com.br/ries/article/download/3/4","source":{"id":"https://openalex.org/S7407064028","display_name":"Revista Internacional de Estudos Surdos (RIES)","issn_l":"3086-7266","issn":["3086-7266"],"is_oa":false,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"listed_in":[],"host_organization":null,"host_organization_name":null,"host_organization_lineage":[],"host_organization_lineage_names":[],"type":"journal"},"license":"cc-by","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by","version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"Revista Internacional de Estudos Surdos (RIES)","raw_type":"journal-article"},"sustainable_development_goals":[{"id":"https://metadata.un.org/sdg/4","display_name":"Quality education","score":0.8278999924659729},{"id":"https://metadata.un.org/sdg/10","display_name":"Reduced inequalities","score":0.7578999996185303}],"study_designs":[],"awards":[],"funders":[],"has_content":{"pdf":true,"grobid_xml":true},"content_urls":{"pdf":"https://content.openalex.org/works/W7204268969.pdf","grobid_xml":"https://content.openalex.org/works/W7204268969.grobid-xml"},"referenced_works_count":19,"referenced_works":["https://openalex.org/W1682276083","https://openalex.org/W1980063204","https://openalex.org/W2043669972","https://openalex.org/W2088633890","https://openalex.org/W2725217848","https://openalex.org/W2904278736","https://openalex.org/W3015930484","https://openalex.org/W4318474893","https://openalex.org/W4362648949","https://openalex.org/W4383740907","https://openalex.org/W4398196569","https://openalex.org/W4399857520","https://openalex.org/W4405758771","https://openalex.org/W4406086736","https://openalex.org/W4415196529","https://openalex.org/W4416121574","https://openalex.org/W4417056362","https://openalex.org/W7108455745","https://openalex.org/W7170046268"],"related_works":["https://openalex.org/W7213622607","https://openalex.org/W7171717481","https://openalex.org/W7169776534","https://openalex.org/W7203643263","https://openalex.org/W7127635205","https://openalex.org/W7222797459","https://openalex.org/W4402789277","https://openalex.org/W7212397309","https://openalex.org/W4406387834","https://openalex.org/W4405758746"],"abstract_inverted_index":{"Este":[0],"artigo":[1],"analisa":[2],"as":[3],"contribui\u00e7\u00f5es":[4],"da":[5,80],"intelig\u00eancia":[6],"artificial":[7],"e":[8,24,43,65,86,95],"das":[9,97],"tecnologias":[10],"digitais":[11],"para":[12],"os":[13],"Estudos":[14],"Surdos,":[15],"com":[16],"\u00eanfase":[17],"na":[18],"acessibilidade":[19],"lingu\u00edstica,":[20],"nas":[21],"pr\u00e1ticas":[22],"bil\u00edngues":[23],"nos":[25],"recursos":[26,55],"educacionais.":[27],"Mediante":[28],"pesquisa":[29],"bibliogr\u00e1fica,":[30],"discutem-se":[31],"aplicativos":[32],"de":[33,45,89],"tradu\u00e7\u00e3o,":[34],"ambientes":[35],"virtuais,":[36],"v\u00eddeos":[37],"em":[38],"Libras,":[39],"realidade":[40],"aumentada,":[41],"chatbots":[42],"ferramentas":[44],"apoio":[46],"\u00e0":[47,60,84],"escrita.":[48],"Os":[49],"resultados":[50],"te\u00f3ricos":[51],"indicam":[52],"que":[53],"esses":[54],"podem":[56],"ampliar":[57],"o":[58],"acesso":[59],"informa\u00e7\u00e3o,":[61],"favorecer":[62],"a":[63,67],"aprendizagem":[64],"fortalecer":[66],"autonomia":[68],"dos":[69],"estudantes":[70],"surdos.":[71],"Contudo,":[72],"sua":[73],"ado\u00e7\u00e3o":[74],"respons\u00e1vel":[75],"requer":[76],"media\u00e7\u00e3o":[77],"pedag\u00f3gica,":[78],"participa\u00e7\u00e3o":[79],"comunidade":[81],"surda,":[82],"respeito":[83],"Libras":[85],"avalia\u00e7\u00e3o":[87],"cr\u00edtica":[88],"limita\u00e7\u00f5es":[90],"lingu\u00edsticas,":[91],"vieses":[92],"algor\u00edtmicos,":[93],"privacidade":[94],"qualidade":[96],"tradu\u00e7\u00f5es":[98],"automatizadas.":[99]},"cited_by_api_url":"https://api.openalex.org/works?filter=cites:W7204268969","counts_by_year":[],"updated_date":"2026-11-16T12:05:36.265796","created_date":"2026-08-27T00:00:00"}
