{"id":"https://openalex.org/W7204227142","doi":"https://doi.org/10.31284/j.adipati.2026.v5i2.8642","title":"Peningkatan Literasi Etika Artificial Intelligence (AI) bagi Guru SMP Negeri 18 Gresik","display_name":"Peningkatan Literasi Etika Artificial Intelligence (AI) bagi Guru SMP Negeri 18 Gresik","alternate_titles":[],"publication_year":2026,"publication_date":"2026-08-06","ids":{"openalex":"https://openalex.org/W7204227142","doi":"https://doi.org/10.31284/j.adipati.2026.v5i2.8642"},"language":"id","primary_location":{"id":"doi:10.31284/j.adipati.2026.v5i2.8642","doi":"https://doi.org/10.31284/j.adipati.2026.v5i2.8642","is_oa":true,"landing_page_url":"https://doi.org/10.31284/j.adipati.2026.v5i2.8642","pdf_url":"https://ejurnal.itats.ac.id/adipati/article/download/8642/5346","source":{"id":"https://openalex.org/S5407035025","display_name":"Jurnal Pengabdian Masyarakat dan aplikasi Teknologi","issn_l":"2828-5980","issn":["2828-5980"],"is_oa":true,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"listed_in":[],"host_organization":"https://openalex.org/I4210146579","host_organization_name":"Institut Teknologi Adhi Tama Surabaya","host_organization_lineage":["https://openalex.org/I4210146579"],"host_organization_lineage_names":[],"type":"journal"},"license":null,"license_id":null,"version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"Jurnal Pengabdian Masyarakat dan aplikasi Teknologi","raw_type":"journal-article"},"parent_works":[],"lineage":["https://openalex.org/W7204227142"],"child_works_count":0,"type":"article","is_traditional":true,"indexed_in":["crossref"],"open_access":{"is_oa":true,"oa_status":"diamond","oa_url":"https://ejurnal.itats.ac.id/adipati/article/download/8642/5346","any_repository_has_fulltext":false},"authorships":[{"author_position":"first","author":{"id":"https://openalex.org/A5080580216","display_name":"Rahadian Bisma","orcid":"https://orcid.org/0000-0003-0979-5148","observed_orcids":["https://orcid.org/0000-0003-0979-5148"]},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I23758234","display_name":"Universitas Negeri Surabaya","ror":"https://ror.org/01jf74q70","country_code":"ID","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I23758234"]}],"countries":["ID"],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Rahadian Bisma","raw_affiliation_strings":["Universitas Negeri Surabaya"],"raw_orcid":"https://orcid.org/0000-0003-0979-5148","affiliations":[{"raw_affiliation_string":"Universitas Negeri Surabaya","institution_ids":["https://openalex.org/I23758234"]}]},{"author_position":"middle","author":{"id":"https://openalex.org/A5020198911","display_name":"Ghea Sekar Palupi","orcid":"https://orcid.org/0000-0003-2571-3296","observed_orcids":["https://orcid.org/0000-0003-2571-3296"]},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I23758234","display_name":"Universitas Negeri Surabaya","ror":"https://ror.org/01jf74q70","country_code":"ID","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I23758234"]}],"countries":["ID"],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Ghea Sekar Palupi","raw_affiliation_strings":["Universitas Negeri Surabaya"],"raw_orcid":"https://orcid.org/0000-0003-2571-3296","affiliations":[{"raw_affiliation_string":"Universitas Negeri Surabaya","institution_ids":["https://openalex.org/I23758234"]}]},{"author_position":"middle","author":{"id":"https://openalex.org/A5115807660","display_name":"Anggraeni Widya Purwita","orcid":"https://orcid.org/0009-0009-0004-9203","observed_orcids":["https://orcid.org/0009-0009-0004-9203"]},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I23758234","display_name":"Universitas Negeri Surabaya","ror":"https://ror.org/01jf74q70","country_code":"ID","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I23758234"]}],"countries":["ID"],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Anggraeni Widya Purwita","raw_affiliation_strings":["Universitas Negeri Surabaya"],"raw_orcid":"https://orcid.org/0009-0009-0004-9203","affiliations":[{"raw_affiliation_string":"Universitas Negeri Surabaya","institution_ids":["https://openalex.org/I23758234"]}]},{"author_position":"last","author":{"id":"https://openalex.org/A5110818170","display_name":"Aries Dwi Indriyanti","orcid":"https://orcid.org/0000-0003-2572-8607","observed_orcids":["https://orcid.org/0000-0003-2572-8607"]},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I23758234","display_name":"Universitas Negeri Surabaya","ror":"https://ror.org/01jf74q70","country_code":"ID","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I23758234"]}],"countries":["ID"],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Aries Dwi Indriyanti","raw_affiliation_strings":["Universitas Negeri Surabaya"],"raw_orcid":null,"affiliations":[{"raw_affiliation_string":"Universitas Negeri Surabaya","institution_ids":["https://openalex.org/I23758234"]}]}],"institutions":[],"countries_distinct_count":1,"institutions_distinct_count":1,"corresponding_author_ids":[],"corresponding_institution_ids":["https://openalex.org/I23758234"],"apc_list":null,"apc_paid":null,"fwci":0.0,"has_fulltext":true,"cited_by_count":0,"citation_normalized_percentile":{"value":0.0,"is_in_top_1_percent":false,"is_in_top_10_percent":false},"cited_by_percentile_year":null,"biblio":{"volume":"5","issue":"2","first_page":"193","last_page":"201"},"is_retracted":false,"is_pulled":false,"is_paratext":false,"is_xpac":false,"primary_topic":{"id":"https://openalex.org/T14414","display_name":"Artificial Intelligence in Education","score":0.9125999808311462,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/3304","display_name":"Education"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/33","display_name":"Social Sciences"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/2","display_name":"Social Sciences"}},"topics":[{"id":"https://openalex.org/T14414","display_name":"Artificial Intelligence in Education","score":0.9125999808311462,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/3304","display_name":"Education"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/33","display_name":"Social Sciences"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/2","display_name":"Social Sciences"}},{"id":"https://openalex.org/T10883","display_name":"Ethics and Social Impacts of AI","score":0.07760000228881836,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/1702","display_name":"Artificial Intelligence"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/17","display_name":"Computer Science"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/3","display_name":"Physical Sciences"}},{"id":"https://openalex.org/T12338","display_name":"Digital literacy in education","score":0.002300000051036477,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/3304","display_name":"Education"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/33","display_name":"Social Sciences"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/2","display_name":"Social Sciences"}}],"keywords":[{"id":"https://openalex.org/keywords/artificial-intelligence-in-education","display_name":"artificial intelligence in education","score":0.984000027179718},{"id":"https://openalex.org/keywords/teacher-education","display_name":"teacher professional development","score":0.7450000047683716},{"id":"https://openalex.org/keywords/middle-school-teachers","display_name":"junior high school teachers","score":0.8069999814033508},{"id":"https://openalex.org/keywords/chatgpt","display_name":"ChatGPT","score":0.8330000042915344},{"id":"https://openalex.org/keywords/instructional-media-design","display_name":"instructional media design","score":0.718999981880188},{"id":"https://openalex.org/keywords/automated-assessment","display_name":"automated assessment","score":0.8930000066757202},{"id":"https://openalex.org/keywords/algorithmic-bias","display_name":"algorithmic bias","score":0.9559999704360962},{"id":"https://openalex.org/keywords/human-in-the-loop","display_name":"human-in-the-loop","score":0.9860000014305115},{"id":"https://openalex.org/keywords/academic-integrity","display_name":"academic integrity","score":0.9150000214576721},{"id":"https://openalex.org/keywords/data-privacy","display_name":"data privacy","score":0.9020000100135803},{"id":"https://openalex.org/keywords/transparency-and-accountability","display_name":"transparency and accountability","score":0.8190000057220459},{"id":"https://openalex.org/keywords/digital-literacy","display_name":"digital literacy","score":0.843999981880188},{"id":"https://openalex.org/keywords/student-digital-competence","display_name":"digital competence of students","score":0.46799999475479126},{"id":"https://openalex.org/keywords/lesson-plan-design","display_name":"lesson plan design","score":0.49000000953674316}],"concepts":[{"id":"https://openalex.org/C2777646416","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q242069","display_name":"Digital literacy","level":2,"score":0.46950000524520874},{"id":"https://openalex.org/C19417346","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q7922","display_name":"Pedagogy","level":1,"score":0.3952000141143799},{"id":"https://openalex.org/C41008148","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q21198","display_name":"Computer science","level":0,"score":0.376800000667572},{"id":"https://openalex.org/C15744967","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q9418","display_name":"Psychology","level":0,"score":0.3668000102043152},{"id":"https://openalex.org/C15708023","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q80083","display_name":"Humanities","level":1,"score":0.3034000098705292},{"id":"https://openalex.org/C49774154","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q131765","display_name":"Multimedia","level":1,"score":0.29330000281333923},{"id":"https://openalex.org/C17744445","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q36442","display_name":"Political science","level":0,"score":0.2676999866962433},{"id":"https://openalex.org/C2994427434","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q35874","display_name":"Sense of humor","level":2,"score":0.23659999668598175},{"id":"https://openalex.org/C145420912","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q853077","display_name":"Mathematics education","level":1,"score":0.22669999301433563},{"id":"https://openalex.org/C139621336","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q3190382","display_name":"Economic Justice","level":2,"score":0.22220000624656677}],"mesh":[],"locations_count":2,"locations":[{"id":"doi:10.31284/j.adipati.2026.v5i2.8642","doi":"https://doi.org/10.31284/j.adipati.2026.v5i2.8642","is_oa":true,"landing_page_url":"https://doi.org/10.31284/j.adipati.2026.v5i2.8642","pdf_url":"https://ejurnal.itats.ac.id/adipati/article/download/8642/5346","source":{"id":"https://openalex.org/S5407035025","display_name":"Jurnal Pengabdian Masyarakat dan aplikasi Teknologi","issn_l":"2828-5980","issn":["2828-5980"],"is_oa":true,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"listed_in":[],"host_organization":"https://openalex.org/I4210146579","host_organization_name":"Institut Teknologi Adhi Tama Surabaya","host_organization_lineage":["https://openalex.org/I4210146579"],"host_organization_lineage_names":[],"type":"journal"},"license":null,"license_id":null,"version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"Jurnal Pengabdian Masyarakat dan aplikasi Teknologi","raw_type":"journal-article"},{"id":"pmh:oai:ojs.itats.journal:article/8642","doi":null,"is_oa":true,"landing_page_url":"https://ejurnal.itats.ac.id/adipati/article/view/8642","pdf_url":null,"source":{"id":"https://openalex.org/S5407035025","display_name":"Jurnal Pengabdian Masyarakat dan aplikasi Teknologi","issn_l":"2828-5980","issn":["2828-5980"],"is_oa":true,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"listed_in":[],"host_organization":"https://openalex.org/I4210146579","host_organization_name":"Institut Teknologi Adhi Tama Surabaya","host_organization_lineage":["https://openalex.org/I4210146579"],"host_organization_lineage_names":[],"type":"journal"},"license":null,"license_id":null,"version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"2828-5980","raw_type":"info:eu-repo/semantics/article"}],"best_oa_location":{"id":"doi:10.31284/j.adipati.2026.v5i2.8642","doi":"https://doi.org/10.31284/j.adipati.2026.v5i2.8642","is_oa":true,"landing_page_url":"https://doi.org/10.31284/j.adipati.2026.v5i2.8642","pdf_url":"https://ejurnal.itats.ac.id/adipati/article/download/8642/5346","source":{"id":"https://openalex.org/S5407035025","display_name":"Jurnal Pengabdian Masyarakat dan aplikasi Teknologi","issn_l":"2828-5980","issn":["2828-5980"],"is_oa":true,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"listed_in":[],"host_organization":"https://openalex.org/I4210146579","host_organization_name":"Institut Teknologi Adhi Tama Surabaya","host_organization_lineage":["https://openalex.org/I4210146579"],"host_organization_lineage_names":[],"type":"journal"},"license":null,"license_id":null,"version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"Jurnal Pengabdian Masyarakat dan aplikasi Teknologi","raw_type":"journal-article"},"sustainable_development_goals":[{"id":"https://metadata.un.org/sdg/4","display_name":"Quality education","score":0.975600004196167}],"study_designs":[],"awards":[],"funders":[],"has_content":{"pdf":true,"grobid_xml":true},"content_urls":{"pdf":"https://content.openalex.org/works/W7204227142.pdf","grobid_xml":"https://content.openalex.org/works/W7204227142.grobid-xml"},"referenced_works_count":7,"referenced_works":["https://openalex.org/W2781265533","https://openalex.org/W2954266614","https://openalex.org/W3006630858","https://openalex.org/W4412998754","https://openalex.org/W4415105879","https://openalex.org/W4416088496","https://openalex.org/W4416920454"],"related_works":["https://openalex.org/W7223555073","https://openalex.org/W7125682340","https://openalex.org/W7217969252","https://openalex.org/W4410008550","https://openalex.org/W7117736082","https://openalex.org/W7171967247","https://openalex.org/W7143400788","https://openalex.org/W7221183278","https://openalex.org/W7163999213","https://openalex.org/W7221116741"],"abstract_inverted_index":{"Kegiatan":[0,122],"Pengabdian":[1],"kepada":[2],"Masyarakat":[3],"(PkM)":[4],"bertema":[5],"\u201cPenggunaan":[6],"Artificial":[7],"Intelligence":[8],"(AI)":[9],"secara":[10,44],"Beretika":[11],"untuk":[12,70],"Pembelajaran\u201d":[13],"telah":[14],"dilaksanakan":[15],"oleh":[16],"tim":[17],"dosen":[18],"Program":[19,146],"Studi":[20],"Sistem":[21],"Informasi":[22],"Universitas":[23],"Negeri":[24,29],"Surabaya":[25],"(UNESA)":[26],"di":[27],"SMP":[28],"18":[30],"Gresik":[31],"dengan":[32,87],"tujuan":[33],"meningkatkan":[34,136],"literasi":[35,153],"digital":[36,144,158],"dan":[37,47,65,93,103,119,155,162,168],"kapasitas":[38],"guru":[39,139],"dalam":[40,151],"memanfaatkan":[41],"teknologi":[42,171],"AI":[43,59,86,108,154],"bijak,":[45],"kreatif,":[46],"bertanggung":[48],"jawab.":[49],"Workshop":[50],"interaktif":[51],"selama":[52],"tiga":[53],"jam":[54],"ini":[55,126,147],"mengenalkan":[56],"berbagai":[57],"aplikasi":[58],"seperti":[60],"ChatGPT,":[61],"Canva":[62],"AI,":[63],"Quillionz,":[64],"DALL\u00b7E":[66],"yang":[67,131,164],"dapat":[68],"digunakan":[69],"pembuatan":[71],"soal,":[72],"desain":[73],"media":[74],"pembelajaran,":[75],"serta":[76,135],"asesmen":[77],"otomatis.":[78],"Selain":[79],"aspek":[80],"teknis,":[81],"pelatihan":[82],"menekankan":[83],"pentingnya":[84],"etika":[85,133,167],"mengacu":[88],"pada":[89,166],"prinsip":[90],"UNESCO":[91],"(2021)":[92],"OECD":[94],"(2023),":[95],"meliputi":[96],"tanggung":[97],"jawab,":[98],"privasi":[99],"data,":[100],"keadilan,":[101],"transparansi,":[102],"akuntabilitas.":[104],"Guru":[105],"dilatih":[106],"memahami":[107],"Ethics":[109],"Literacy":[110],"melalui":[111,160],"studi":[112],"kasus":[113],"bias":[114],"algoritmik,":[115],"penerapan":[116],"human-in-the-loop":[117],",":[118],"integritas":[120],"akademik.":[121],"berbasis":[123],"collaborative":[124],"workshop":[125],"menghasilkan":[127],"rancangan":[128],"RPP":[129],"sederhana":[130],"mengintegrasikan":[132],"digital,":[134],"kesadaran":[137],"peran":[138],"sebagai":[140],"agen":[141],"pembentuk":[142],"kepekaan":[143],"siswa.":[145],"mencerminkan":[148],"komitmen":[149],"UNESA":[150],"memperkuat":[152],"mendorong":[156],"transformasi":[157],"pendidikan":[159],"riset":[161],"pengabdian":[163],"berfokus":[165],"tata":[169],"kelola":[170],"pembelajaran":[172]},"cited_by_api_url":"https://api.openalex.org/works?filter=cites:W7204227142","counts_by_year":[],"updated_date":"2026-11-16T12:05:36.265796","created_date":"2026-08-27T00:00:00"}
