{"id":"https://openalex.org/W7204221605","doi":"https://doi.org/10.17143/rbaad.v26i1.860","title":"NSTITUCIONALIZA\u00c7\u00c3O DA EDUCA\u00c7\u00c3O A DIST\u00c2NCIA NAS INSTITUI\u00c7\u00d5ES P\u00daBLICAS DE ENSINO SUPERIOR: UMA REVIS\u00c3O SISTEM\u00c1TICA DE LITERATURA","display_name":"NSTITUCIONALIZA\u00c7\u00c3O DA EDUCA\u00c7\u00c3O A DIST\u00c2NCIA NAS INSTITUI\u00c7\u00d5ES P\u00daBLICAS DE ENSINO SUPERIOR: UMA REVIS\u00c3O SISTEM\u00c1TICA DE LITERATURA","alternate_titles":[],"publication_year":2026,"publication_date":"2026-08-26","ids":{"openalex":"https://openalex.org/W7204221605","doi":"https://doi.org/10.17143/rbaad.v26i1.860"},"language":"pt","primary_location":{"id":"doi:10.17143/rbaad.v26i1.860","doi":"https://doi.org/10.17143/rbaad.v26i1.860","is_oa":true,"landing_page_url":"https://doi.org/10.17143/rbaad.v26i1.860","pdf_url":"https://seer.abed.net.br/RBAAD/article/download/860/656","source":{"id":"https://openalex.org/S4210231713","display_name":"Revista Brasileira de Aprendizagem Aberta e a Dist\u00e2ncia","issn_l":"1806-1362","issn":["1806-1362","2359-0343"],"is_oa":true,"is_in_doaj":true,"is_core":false,"listed_in":["doaj"],"host_organization":null,"host_organization_name":null,"host_organization_lineage":[],"host_organization_lineage_names":[],"type":"journal"},"license":"cc-by","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by","version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"Revista Brasileira de Aprendizagem Aberta e a Dist\u00e2ncia","raw_type":"journal-article"},"parent_works":[],"lineage":["https://openalex.org/W7204221605"],"child_works_count":0,"type":"article","is_traditional":true,"indexed_in":["crossref","datacite"],"open_access":{"is_oa":true,"oa_status":"diamond","oa_url":"https://seer.abed.net.br/RBAAD/article/download/860/656","any_repository_has_fulltext":true},"authorships":[{"author_position":"first","author":{"id":"https://openalex.org/A5031537313","display_name":"Eniel do Esp\u00edrito Santo","orcid":"https://orcid.org/0000-0003-0589-1298","observed_orcids":["https://orcid.org/0000-0003-0589-1298"]},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I129192303","display_name":"Universidade Federal do Rec\u00f4ncavo da Bahia","ror":"https://ror.org/057mvv518","country_code":"BR","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I129192303"]}],"countries":["BR"],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Eniel do Esp\u00edrito Santo","raw_affiliation_strings":["Universidade Federal do Rec\u00f4ncavo da Bahia"],"raw_orcid":null,"affiliations":[{"raw_affiliation_string":"Universidade Federal do Rec\u00f4ncavo da Bahia","institution_ids":["https://openalex.org/I129192303"]}]},{"author_position":"middle","author":{"id":"https://openalex.org/A5015933373","display_name":"Tatiana Polliana Pinto de Lima","orcid":"https://orcid.org/0000-0003-2896-5616","observed_orcids":["https://orcid.org/0000-0003-2896-5616"]},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I129192303","display_name":"Universidade Federal do Rec\u00f4ncavo da Bahia","ror":"https://ror.org/057mvv518","country_code":"BR","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I129192303"]}],"countries":["BR"],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Tatiana Polliana Pinto de Lima","raw_affiliation_strings":["Universidade Federal do Rec\u00f4ncavo da Bahia"],"raw_orcid":null,"affiliations":[{"raw_affiliation_string":"Universidade Federal do Rec\u00f4ncavo da Bahia","institution_ids":["https://openalex.org/I129192303"]}]},{"author_position":"last","author":{"id":"https://openalex.org/A5140142936","display_name":"Jamile Machado da Fran\u00e7a Saturnino","orcid":"https://orcid.org/0009-0000-7467-3660","observed_orcids":["https://orcid.org/0009-0000-7467-3660"]},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I129192303","display_name":"Universidade Federal do Rec\u00f4ncavo da Bahia","ror":"https://ror.org/057mvv518","country_code":"BR","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I129192303"]}],"countries":["BR"],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Jamile Machado da Fran\u00e7a Saturnino","raw_affiliation_strings":["Universidade Federal do Rec\u00f4ncavo da Bahia"],"raw_orcid":null,"affiliations":[{"raw_affiliation_string":"Universidade Federal do Rec\u00f4ncavo da Bahia","institution_ids":["https://openalex.org/I129192303"]}]}],"institutions":[],"countries_distinct_count":1,"institutions_distinct_count":1,"corresponding_author_ids":[],"corresponding_institution_ids":["https://openalex.org/I129192303"],"apc_list":null,"apc_paid":null,"fwci":10.7838,"has_fulltext":true,"cited_by_count":3,"citation_normalized_percentile":{"value":0.97418298,"is_in_top_1_percent":false,"is_in_top_10_percent":true},"cited_by_percentile_year":{"min":96,"max":97},"biblio":{"volume":"26","issue":"1","first_page":"2026","last_page":"1"},"is_retracted":false,"is_pulled":false,"is_paratext":false,"is_xpac":false,"primary_topic":{"id":"https://openalex.org/T12408","display_name":"Digital Transformation of Higher Education","score":0.7217000126838684,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/3304","display_name":"Education"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/33","display_name":"Social Sciences"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/2","display_name":"Social Sciences"}},"topics":[{"id":"https://openalex.org/T12408","display_name":"Digital Transformation of Higher Education","score":0.7217000126838684,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/3304","display_name":"Education"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/33","display_name":"Social Sciences"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/2","display_name":"Social Sciences"}},{"id":"https://openalex.org/T12395","display_name":"Educational Innovations and Technology","score":0.11739999800920486,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/3304","display_name":"Education"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/33","display_name":"Social Sciences"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/2","display_name":"Social Sciences"}},{"id":"https://openalex.org/T13564","display_name":"Education and Public Policy","score":0.05429999902844429,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/3320","display_name":"Political Science and International Relations"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/33","display_name":"Social Sciences"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/2","display_name":"Social Sciences"}}],"keywords":[{"id":"https://openalex.org/keywords/distance-education","display_name":"distance education","score":0.8069999814033508},{"id":"https://openalex.org/keywords/institutionalization","display_name":"institutionalization","score":0.9259999990463257},{"id":"https://openalex.org/keywords/public-universities","display_name":"public universities","score":0.9750000238418579},{"id":"https://openalex.org/keywords/institutional-management","display_name":"institutional management","score":0.7829999923706055},{"id":"https://openalex.org/keywords/public-policy","display_name":"public policy","score":0.8479999899864197},{"id":"https://openalex.org/keywords/organizational-culture","display_name":"organizational culture","score":0.5590000152587891},{"id":"https://openalex.org/keywords/higher-education-in-brazil","display_name":"Brazilian higher education","score":0.652999997138977}],"concepts":[{"id":"https://openalex.org/C98045186","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q205663","display_name":"Process (computing)","level":2,"score":0.42570000886917114},{"id":"https://openalex.org/C9652623","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q190109","display_name":"Field (mathematics)","level":2,"score":0.40639999508857727},{"id":"https://openalex.org/C17744445","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q36442","display_name":"Political science","level":0,"score":0.3995000123977661},{"id":"https://openalex.org/C188087704","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q369577","display_name":"Standardization","level":2,"score":0.38830000162124634},{"id":"https://openalex.org/C39549134","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q133080","display_name":"Public relations","level":1,"score":0.3822000026702881},{"id":"https://openalex.org/C41008148","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q21198","display_name":"Computer science","level":0,"score":0.3691999912261963},{"id":"https://openalex.org/C18762648","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q42213","display_name":"Work (physics)","level":2,"score":0.35589998960494995},{"id":"https://openalex.org/C158154518","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q7310970","display_name":"Relevance (law)","level":2,"score":0.3149999976158142},{"id":"https://openalex.org/C144133560","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q4830453","display_name":"Business","level":0,"score":0.31150001287460327},{"id":"https://openalex.org/C2778012447","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q1034415","display_name":"Scope (computer science)","level":2,"score":0.3098999857902527},{"id":"https://openalex.org/C15708023","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q80083","display_name":"Humanities","level":1,"score":0.2989000082015991},{"id":"https://openalex.org/C56739046","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q192060","display_name":"Knowledge management","level":1,"score":0.29840001463890076},{"id":"https://openalex.org/C182306322","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q1779371","display_name":"Order (exchange)","level":2,"score":0.2969000041484833},{"id":"https://openalex.org/C2779343474","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q3109175","display_name":"Context (archaeology)","level":2,"score":0.28439998626708984},{"id":"https://openalex.org/C12713177","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q1900281","display_name":"Perspective (graphical)","level":2,"score":0.2824999988079071},{"id":"https://openalex.org/C133462117","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q4929239","display_name":"Data collection","level":2,"score":0.2800999879837036},{"id":"https://openalex.org/C138885662","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q5891","display_name":"Philosophy","level":0,"score":0.27630001306533813},{"id":"https://openalex.org/C195094911","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q14167904","display_name":"Process management","level":1,"score":0.2632000148296356},{"id":"https://openalex.org/C98147612","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q215599","display_name":"Promotion (chess)","level":3,"score":0.2554999887943268}],"mesh":[],"locations_count":3,"locations":[{"id":"doi:10.17143/rbaad.v26i1.860","doi":"https://doi.org/10.17143/rbaad.v26i1.860","is_oa":true,"landing_page_url":"https://doi.org/10.17143/rbaad.v26i1.860","pdf_url":"https://seer.abed.net.br/RBAAD/article/download/860/656","source":{"id":"https://openalex.org/S4210231713","display_name":"Revista Brasileira de Aprendizagem Aberta e a Dist\u00e2ncia","issn_l":"1806-1362","issn":["1806-1362","2359-0343"],"is_oa":true,"is_in_doaj":true,"is_core":false,"listed_in":["doaj"],"host_organization":null,"host_organization_name":null,"host_organization_lineage":[],"host_organization_lineage_names":[],"type":"journal"},"license":"cc-by","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by","version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"Revista Brasileira de Aprendizagem Aberta e a Dist\u00e2ncia","raw_type":"journal-article"},{"id":"doi:10.5281/zenodo.21211627","doi":"https://doi.org/10.5281/zenodo.21211627","is_oa":true,"landing_page_url":"https://doi.org/10.5281/zenodo.21211627","pdf_url":null,"source":{"id":"https://openalex.org/S4306400562","display_name":"Zenodo (CERN European Organization for Nuclear Research)","issn_l":null,"issn":null,"is_oa":true,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"listed_in":[],"host_organization":"https://openalex.org/I67311998","host_organization_name":"European Organization for Nuclear Research","host_organization_lineage":["https://openalex.org/I67311998"],"host_organization_lineage_names":[],"type":"repository"},"license":"cc-by","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by","version":null,"is_accepted":false,"is_published":false,"raw_source_name":null,"raw_type":"Journal"},{"id":"doi:10.5281/zenodo.21211628","doi":"https://doi.org/10.5281/zenodo.21211628","is_oa":true,"landing_page_url":"https://doi.org/10.5281/zenodo.21211628","pdf_url":null,"source":{"id":"https://openalex.org/S4306400562","display_name":"Zenodo (CERN European Organization for Nuclear Research)","issn_l":null,"issn":null,"is_oa":true,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"listed_in":[],"host_organization":"https://openalex.org/I67311998","host_organization_name":"European Organization for Nuclear Research","host_organization_lineage":["https://openalex.org/I67311998"],"host_organization_lineage_names":[],"type":"repository"},"license":"cc-by","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by","version":null,"is_accepted":false,"is_published":false,"raw_source_name":null,"raw_type":"Journal"}],"best_oa_location":{"id":"doi:10.17143/rbaad.v26i1.860","doi":"https://doi.org/10.17143/rbaad.v26i1.860","is_oa":true,"landing_page_url":"https://doi.org/10.17143/rbaad.v26i1.860","pdf_url":"https://seer.abed.net.br/RBAAD/article/download/860/656","source":{"id":"https://openalex.org/S4210231713","display_name":"Revista Brasileira de Aprendizagem Aberta e a Dist\u00e2ncia","issn_l":"1806-1362","issn":["1806-1362","2359-0343"],"is_oa":true,"is_in_doaj":true,"is_core":false,"listed_in":["doaj"],"host_organization":null,"host_organization_name":null,"host_organization_lineage":[],"host_organization_lineage_names":[],"type":"journal"},"license":"cc-by","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by","version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"Revista Brasileira de Aprendizagem Aberta e a Dist\u00e2ncia","raw_type":"journal-article"},"sustainable_development_goals":[{"id":"https://metadata.un.org/sdg/4","display_name":"Quality education","score":0.9235000014305115}],"study_designs":[{"id":"https://openalex.org/study-designs/systematic-review","display_name":"Systematic Review"}],"awards":[],"funders":[],"has_content":{"grobid_xml":true,"pdf":true},"content_urls":{"pdf":"https://content.openalex.org/works/W7204221605.pdf","grobid_xml":"https://content.openalex.org/works/W7204221605.grobid-xml"},"referenced_works_count":12,"referenced_works":["https://openalex.org/W1960959592","https://openalex.org/W2355504668","https://openalex.org/W2776129865","https://openalex.org/W2801718041","https://openalex.org/W2906477723","https://openalex.org/W3096648776","https://openalex.org/W4200229954","https://openalex.org/W4210357543","https://openalex.org/W4226037562","https://openalex.org/W4288805865","https://openalex.org/W4366977190","https://openalex.org/W7029133476"],"related_works":["https://openalex.org/W2906477723","https://openalex.org/W1960959592","https://openalex.org/W2602585236","https://openalex.org/W7217599796","https://openalex.org/W2562211534","https://openalex.org/W2978971223","https://openalex.org/W4403088570","https://openalex.org/W4246023135"],"abstract_inverted_index":{"A":[0,54],"institucionaliza\u00e7\u00e3o":[1,35,136],"da":[2,31,36,70,110,167,182],"Educa\u00e7\u00e3o":[3],"a":[4,34,46,116,135,147,161,165,173,180,188,198],"Dist\u00e2ncia":[5],"(EaD)":[6],"nas":[7],"Institui\u00e7\u00f5es":[8],"P\u00fablicas":[9],"de":[10,44,60,66,75,84,113,124,141,163,175,192,200],"Ensino":[11],"Superior":[12],"(IPES)":[13],"constitui":[14],"processo":[15],"complexo":[16],"e":[17,23,63,68,77,88,96,128,144,172,191],"multifatorial,":[18],"envolvendo":[19],"dimens\u00f5es":[20],"organizacionais,":[21],"pedag\u00f3gicas":[22],"regulat\u00f3rias.":[24],"Este":[25],"estudo":[26],"apresenta":[27],"uma":[28],"revis\u00e3o":[29],"sistem\u00e1tica":[30],"literatura":[32],"sobre":[33,203],"EaD":[37,168],"em":[38,120,152],"institui\u00e7\u00f5es":[39,150],"p\u00fablicas":[40],"brasileiras":[41],"no":[42,58,64],"per\u00edodo":[43],"2010":[45],"2025,":[47],"conduzida":[48],"conforme":[49],"o":[50,101,204],"protocolo":[51],"PRISMA":[52],"2020.":[53],"busca":[55],"foi":[56],"realizada":[57],"Portal":[59],"Peri\u00f3dicos":[61],"CAPES":[62],"Cat\u00e1logo":[65],"Teses":[67],"Disserta\u00e7\u00f5es":[69],"CAPES,":[71],"aplicando":[72],"descritores,":[73],"crit\u00e9rios":[74],"inclus\u00e3o":[76],"exclus\u00e3o":[78],"previamente":[79],"definidos.":[80],"Ap\u00f3s":[81],"as":[82,139],"etapas":[83],"identifica\u00e7\u00e3o,":[85],"triagem,":[86],"elegibilidade":[87],"inclus\u00e3o,":[89],"foram":[90,106],"selecionados":[91],"dez":[92],"estudos":[93,201],"(sete":[94],"artigos":[95],"tr\u00eas":[97,121],"teses),":[98],"que":[99,134,179],"compuseram":[100],"corpus":[102],"anal\u00edtico.":[103],"Os":[104,131],"dados":[105],"examinados":[107],"por":[108],"meio":[109],"an\u00e1lise":[111],"tem\u00e1tica":[112],"conte\u00fado,":[114],"permitindo":[115],"organiza\u00e7\u00e3o":[117],"dos":[118],"resultados":[119],"categorias:":[122],"processos":[123],"institucionaliza\u00e7\u00e3o,":[125],"gest\u00e3o":[126],"institucional":[127],"pol\u00edticas":[129],"p\u00fablicas.":[130],"achados":[132],"indicam":[133],"efetiva":[137],"envolve":[138],"fases":[140],"habitualiza\u00e7\u00e3o,":[142],"objetiva\u00e7\u00e3o":[143],"sedimenta\u00e7\u00e3o,":[145],"embora":[146],"maioria":[148],"das":[149],"permane\u00e7a":[151],"est\u00e1gios":[153],"iniciais":[154],"ou":[155],"intermedi\u00e1rios.":[156],"Destacam-se":[157],"como":[158],"desafios":[159],"recorrentes":[160],"depend\u00eancia":[162],"financiamento,":[164],"integra\u00e7\u00e3o":[166],"aos":[169],"planos":[170],"institucionais":[171],"necessidade":[174],"regulamenta\u00e7\u00e3o":[176],"espec\u00edfica.":[177],"Conclui-se":[178],"sustentabilidade":[181],"modalidade":[183],"depende":[184],"do":[185],"alinhamento":[186],"com":[187],"cultura":[189],"organizacional":[190],"suporte":[193],"regulat\u00f3rio":[194],"permanente,":[195],"evidenciando":[196],"tamb\u00e9m":[197],"escassez":[199],"emp\u00edricos":[202],"tema.":[205]},"cited_by_api_url":"https://api.openalex.org/works?filter=cites:W7204221605","counts_by_year":[{"year":2026,"cited_by_count":3}],"updated_date":"2026-11-16T12:05:36.265796","created_date":"2026-08-27T00:00:00"}
