{"id":"https://openalex.org/W7204220122","doi":"https://doi.org/10.5281/zenodo.22103804","title":"Design thinking para el desarrollo del pensamiento cr\u00edtico y creativo en estudiantes de Educaci\u00f3n General B\u00e1sica","display_name":"Design thinking para el desarrollo del pensamiento cr\u00edtico y creativo en estudiantes de Educaci\u00f3n General B\u00e1sica","alternate_titles":[],"publication_year":2026,"publication_date":"2026-08-25","ids":{"openalex":"https://openalex.org/W7204220122","doi":"https://doi.org/10.5281/zenodo.22103804"},"language":"es","primary_location":{"id":"pmh:oai:ojs2.www.cienciayeducacion.com:article/3425","doi":null,"is_oa":true,"landing_page_url":"https://cienciayeducacion.com/index.php/journal/article/view/zenodo.22103805","pdf_url":"https://cienciayeducacion.com/index.php/journal/article/download/zenodo.22103805/4787","source":{"id":"https://openalex.org/S4387278416","display_name":"Ciencia y Educaci\u00f3n","issn_l":"2707-3378","issn":["2707-3378"],"is_oa":true,"is_in_doaj":true,"is_core":false,"listed_in":["doaj"],"host_organization":"https://openalex.org/I4210121932","host_organization_name":"Ecuatesis","host_organization_lineage":["https://openalex.org/I4210121932"],"host_organization_lineage_names":[],"type":"journal"},"license":"cc-by-nc","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by-nc","version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"2707-3378","raw_type":"info:eu-repo/semantics/article"},"parent_works":[],"lineage":["https://openalex.org/W7204220122"],"child_works_count":0,"type":"article","is_traditional":true,"indexed_in":["datacite","doaj"],"open_access":{"is_oa":true,"oa_status":"diamond","oa_url":"https://cienciayeducacion.com/index.php/journal/article/download/zenodo.22103805/4787","any_repository_has_fulltext":true},"authorships":[{"author_position":"first","author":{"id":"https://openalex.org/A5004619598","display_name":"M\u00f3nica Margarita Tuarez Chico","orcid":"https://orcid.org/0000-0002-1683-6772","observed_orcids":["https://orcid.org/0000-0002-1683-6772"]},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I92560967","display_name":"Universidad T\u00e9cnica Estatal de Quevedo","ror":"https://ror.org/05qrwjj27","country_code":"EC","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I92560967"]}],"countries":["EC"],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Tuarez Chico, M\u00f3nica Margarita","raw_affiliation_strings":["Universidad T\u00e9cnica Estatal de Quevedo, (Ecuador)"],"raw_orcid":"https://orcid.org/0000-0002-1683-6772","affiliations":[{"raw_affiliation_string":"Universidad T\u00e9cnica Estatal de Quevedo, (Ecuador)","institution_ids":["https://openalex.org/I92560967"]}]},{"author_position":"middle","author":{"id":"https://openalex.org/A5054289778","display_name":"Marjorie Yeritza Olivo V\u00e9lez","orcid":"https://orcid.org/0000-0003-2429-4798","observed_orcids":["https://orcid.org/0000-0003-2429-4798"]},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I92560967","display_name":"Universidad T\u00e9cnica Estatal de Quevedo","ror":"https://ror.org/05qrwjj27","country_code":"EC","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I92560967"]}],"countries":["EC"],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Olivo Velez, Marjorie Yeritza","raw_affiliation_strings":["Universidad T\u00e9cnica Estatal de Quevedo, (Ecuador)"],"raw_orcid":"https://orcid.org/0000-0003-2429-4798","affiliations":[{"raw_affiliation_string":"Universidad T\u00e9cnica Estatal de Quevedo, (Ecuador)","institution_ids":["https://openalex.org/I92560967"]}]},{"author_position":"middle","author":{"id":null,"display_name":"Intriago Zambrano, Martha Isabel","orcid":"https://orcid.org/0000-0001-8721-2804","observed_orcids":["https://orcid.org/0000-0001-8721-2804"]},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I92560967","display_name":"Universidad T\u00e9cnica Estatal de Quevedo","ror":"https://ror.org/05qrwjj27","country_code":"EC","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I92560967"]}],"countries":["EC"],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Intriago Zambrano, Martha Isabel","raw_affiliation_strings":["Universidad T\u00e9cnica Estatal de Quevedo, (Ecuador)"],"raw_orcid":"https://orcid.org/0000-0001-8721-2804","affiliations":[{"raw_affiliation_string":"Universidad T\u00e9cnica Estatal de Quevedo, (Ecuador)","institution_ids":["https://openalex.org/I92560967"]}]},{"author_position":"last","author":{"id":"https://openalex.org/A5044361728","display_name":"Carlos Manuel N\u00fa\u00f1ez Michuy","orcid":"https://orcid.org/0000-0003-2298-7697","observed_orcids":["https://orcid.org/0000-0003-2298-7697"]},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I92560967","display_name":"Universidad T\u00e9cnica Estatal de Quevedo","ror":"https://ror.org/05qrwjj27","country_code":"EC","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I92560967"]}],"countries":["EC"],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"N\u00fa\u00f1ez Michuy, Carlos Manuel","raw_affiliation_strings":["Universidad T\u00e9cnica Estatal de Quevedo, (Ecuador)"],"raw_orcid":"https://orcid.org/0000-0003-2298-7697","affiliations":[{"raw_affiliation_string":"Universidad T\u00e9cnica Estatal de Quevedo, (Ecuador)","institution_ids":["https://openalex.org/I92560967"]}]}],"institutions":[],"countries_distinct_count":1,"institutions_distinct_count":1,"corresponding_author_ids":[],"corresponding_institution_ids":["https://openalex.org/I92560967"],"apc_list":null,"apc_paid":null,"fwci":0.0,"has_fulltext":true,"cited_by_count":0,"citation_normalized_percentile":{"value":0.0,"is_in_top_1_percent":false,"is_in_top_10_percent":false},"cited_by_percentile_year":null,"biblio":{"volume":null,"issue":null,"first_page":null,"last_page":null},"is_retracted":false,"is_paratext":false,"is_xpac":false,"primary_topic":{"id":"https://openalex.org/T10672","display_name":"Design Education and Practice","score":0.850600004196167,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/2210","display_name":"Mechanical Engineering"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/22","display_name":"Engineering"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/3","display_name":"Physical Sciences"}},"topics":[{"id":"https://openalex.org/T10672","display_name":"Design Education and Practice","score":0.850600004196167,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/2210","display_name":"Mechanical Engineering"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/22","display_name":"Engineering"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/3","display_name":"Physical Sciences"}},{"id":"https://openalex.org/T11715","display_name":"Education and Critical Thinking Development","score":0.09560000151395798,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/3304","display_name":"Education"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/33","display_name":"Social Sciences"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/2","display_name":"Social Sciences"}},{"id":"https://openalex.org/T11079","display_name":"Creativity in Education and Neuroscience","score":0.03970000147819519,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/3205","display_name":"Experimental and Cognitive Psychology"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/32","display_name":"Psychology"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/2","display_name":"Social Sciences"}}],"keywords":[{"id":"https://openalex.org/keywords/design-thinking","display_name":"design thinking","score":0.9580000042915344},{"id":"https://openalex.org/keywords/critical-thinking","display_name":"critical thinking","score":1.0},{"id":"https://openalex.org/keywords/creative-thinking","display_name":"creative thinking","score":0.8399999737739563},{"id":"https://openalex.org/keywords/basic-general-education","display_name":"basic general education","score":0.796999990940094},{"id":"https://openalex.org/keywords/active-learning","display_name":"active learning","score":0.6290000081062317},{"id":"https://openalex.org/keywords/student-centered-learning","display_name":"student-centered learning","score":0.7929999828338623},{"id":"https://openalex.org/keywords/problem-solving","display_name":"problem solving","score":0.7749999761581421},{"id":"https://openalex.org/keywords/empathy","display_name":"empathy","score":0.6169999837875366},{"id":"https://openalex.org/keywords/idea-generation","display_name":"idea generation","score":0.7670000195503235},{"id":"https://openalex.org/keywords/prototyping","display_name":"prototype development","score":0.921999990940094},{"id":"https://openalex.org/keywords/meaningful-learning","display_name":"meaningful learning","score":0.621999979019165},{"id":"https://openalex.org/keywords/student-motivation","display_name":"student motivation","score":0.7990000247955322},{"id":"https://openalex.org/keywords/teacher-education","display_name":"teacher professional development","score":0.7490000128746033},{"id":"https://openalex.org/keywords/collaborative-learning","display_name":"cooperative learning","score":0.5830000042915344}],"concepts":[{"id":"https://openalex.org/C15708023","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q80083","display_name":"Humanities","level":1,"score":0.7142000198364258},{"id":"https://openalex.org/C15744967","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q9418","display_name":"Psychology","level":0,"score":0.41350001096725464},{"id":"https://openalex.org/C2779343474","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q3109175","display_name":"Context (archaeology)","level":2,"score":0.36570000648498535},{"id":"https://openalex.org/C144024400","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q21201","display_name":"Sociology","level":0,"score":0.36039999127388},{"id":"https://openalex.org/C138885662","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q5891","display_name":"Philosophy","level":0,"score":0.2802000045776367},{"id":"https://openalex.org/C142778471","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q1200670","display_name":"Design thinking","level":2,"score":0.2662000060081482},{"id":"https://openalex.org/C2988206411","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q170658","display_name":"Creative thinking","level":3,"score":0.2329999953508377},{"id":"https://openalex.org/C17744445","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q36442","display_name":"Political science","level":0,"score":0.21389999985694885},{"id":"https://openalex.org/C169900460","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q2200417","display_name":"Cognition","level":2,"score":0.20149999856948853},{"id":"https://openalex.org/C533356498","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q843894","display_name":"Critical thinking","level":2,"score":0.19169999659061432}],"mesh":[],"locations_count":4,"locations":[{"id":"pmh:oai:ojs2.www.cienciayeducacion.com:article/3425","doi":null,"is_oa":true,"landing_page_url":"https://cienciayeducacion.com/index.php/journal/article/view/zenodo.22103805","pdf_url":"https://cienciayeducacion.com/index.php/journal/article/download/zenodo.22103805/4787","source":{"id":"https://openalex.org/S4387278416","display_name":"Ciencia y Educaci\u00f3n","issn_l":"2707-3378","issn":["2707-3378"],"is_oa":true,"is_in_doaj":true,"is_core":false,"listed_in":["doaj"],"host_organization":"https://openalex.org/I4210121932","host_organization_name":"Ecuatesis","host_organization_lineage":["https://openalex.org/I4210121932"],"host_organization_lineage_names":[],"type":"journal"},"license":"cc-by-nc","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by-nc","version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"2707-3378","raw_type":"info:eu-repo/semantics/article"},{"id":"pmh:oai:doaj.org/article:b6f6ed18b71f4b5c99bcf4238512b6c0","doi":null,"is_oa":false,"landing_page_url":"https://doaj.org/article/b6f6ed18b71f4b5c99bcf4238512b6c0","pdf_url":null,"source":{"id":"https://openalex.org/S4306401280","display_name":"DOAJ (DOAJ: Directory of Open Access Journals)","issn_l":null,"issn":null,"is_oa":false,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"listed_in":[],"host_organization":null,"host_organization_name":null,"host_organization_lineage":[],"host_organization_lineage_names":[],"type":"repository"},"license":null,"license_id":null,"version":"submittedVersion","is_accepted":false,"is_published":false,"raw_source_name":"Ciencia y Educaci\u00f3n, Vol 7, Iss 7.2 (2026)","raw_type":"article"},{"id":"doi:10.5281/zenodo.22103804","doi":"https://doi.org/10.5281/zenodo.22103804","is_oa":true,"landing_page_url":"https://doi.org/10.5281/zenodo.22103804","pdf_url":null,"source":{"id":"https://openalex.org/S4306400562","display_name":"Zenodo (CERN European Organization for Nuclear Research)","issn_l":null,"issn":null,"is_oa":true,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"listed_in":[],"host_organization":"https://openalex.org/I67311998","host_organization_name":"European Organization for Nuclear Research","host_organization_lineage":["https://openalex.org/I67311998"],"host_organization_lineage_names":[],"type":"repository"},"license":"cc-by","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by","version":null,"is_accepted":false,"is_published":false,"raw_source_name":null,"raw_type":"JournalArticle"},{"id":"doi:10.5281/zenodo.22103805","doi":"https://doi.org/10.5281/zenodo.22103805","is_oa":true,"landing_page_url":"https://doi.org/10.5281/zenodo.22103805","pdf_url":null,"source":{"id":"https://openalex.org/S4306400562","display_name":"Zenodo (CERN European Organization for Nuclear Research)","issn_l":null,"issn":null,"is_oa":true,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"listed_in":[],"host_organization":"https://openalex.org/I67311998","host_organization_name":"European Organization for Nuclear Research","host_organization_lineage":["https://openalex.org/I67311998"],"host_organization_lineage_names":[],"type":"repository"},"license":"cc-by","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by","version":null,"is_accepted":false,"is_published":false,"raw_source_name":null,"raw_type":"JournalArticle"}],"best_oa_location":{"id":"pmh:oai:ojs2.www.cienciayeducacion.com:article/3425","doi":null,"is_oa":true,"landing_page_url":"https://cienciayeducacion.com/index.php/journal/article/view/zenodo.22103805","pdf_url":"https://cienciayeducacion.com/index.php/journal/article/download/zenodo.22103805/4787","source":{"id":"https://openalex.org/S4387278416","display_name":"Ciencia y Educaci\u00f3n","issn_l":"2707-3378","issn":["2707-3378"],"is_oa":true,"is_in_doaj":true,"is_core":false,"listed_in":["doaj"],"host_organization":"https://openalex.org/I4210121932","host_organization_name":"Ecuatesis","host_organization_lineage":["https://openalex.org/I4210121932"],"host_organization_lineage_names":[],"type":"journal"},"license":"cc-by-nc","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by-nc","version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"2707-3378","raw_type":"info:eu-repo/semantics/article"},"sustainable_development_goals":[{"id":"https://metadata.un.org/sdg/4","display_name":"Quality education","score":0.975600004196167}],"study_designs":[{"id":"https://openalex.org/study-designs/systematic-review","display_name":"Systematic Review"}],"awards":[],"funders":[],"has_content":{"grobid_xml":true,"pdf":true},"content_urls":{"pdf":"https://content.openalex.org/works/W7204220122.pdf","grobid_xml":"https://content.openalex.org/works/W7204220122.grobid-xml"},"referenced_works_count":13,"referenced_works":["https://openalex.org/W3137921349","https://openalex.org/W3160547433","https://openalex.org/W3185783321","https://openalex.org/W4220773579","https://openalex.org/W4396612916","https://openalex.org/W4399497301","https://openalex.org/W4403604460","https://openalex.org/W4407986455","https://openalex.org/W4410192870","https://openalex.org/W4412397499","https://openalex.org/W4415231276","https://openalex.org/W6892620534","https://openalex.org/W7220366318"],"related_works":["https://openalex.org/W6892620534","https://openalex.org/W7155255195","https://openalex.org/W7009014419","https://openalex.org/W7197031182","https://openalex.org/W7223575526","https://openalex.org/W6989298764","https://openalex.org/W4412834515","https://openalex.org/W6958178993","https://openalex.org/W3208210985"],"abstract_inverted_index":{"El":[0],"presente":[1],"estudio":[2],"tuvo":[3],"como":[4],"objetivo":[5],"analizar":[6],"la":[7,28,33,77,124,126,130,134,136,138,154,156,160,165,175,177,183,219],"contribuci\u00f3n":[8],"del":[9,14,226],"Design":[10,109,189],"Thinking":[11,110,190],"al":[12],"desarrollo":[13],"pensamiento":[15,199],"cr\u00edtico":[16,200],"y":[17,45,60,65,71,83,100,116,141,164,182,201,221],"creativo":[18,202],"en":[19,32,55,67,73,118,203],"estudiantes":[20],"de":[21,27,42,48,57,79,81,96,98,128,132,158,167,215],"Educaci\u00f3n":[22,204],"General":[23,205],"B\u00e1sica,":[24],"a":[25,223],"partir":[26],"evidencia":[29],"cient\u00edfica":[30],"reportada":[31],"literatura":[34],"especializada.":[35],"Se":[36,185],"desarroll\u00f3":[37],"bajo":[38],"un":[39,112],"enfoque":[40],"cualitativo,":[41],"car\u00e1cter":[43],"documental":[44],"con":[46,174],"dise\u00f1o":[47],"revisi\u00f3n":[49],"sistem\u00e1tica.":[50],"La":[51],"b\u00fasqueda":[52],"se":[53,85,146,170],"realiz\u00f3":[54],"bases":[56],"datos":[58,99],"acad\u00e9micas":[59],"consider\u00f3":[61],"publicaciones":[62],"entre":[63],"2021":[64],"2026,":[66],"espa\u00f1ol":[68],"e":[69],"ingl\u00e9s":[70],"disponibles":[72],"texto":[74],"completo.":[75],"Tras":[76],"aplicaci\u00f3n":[78],"criterios":[80],"inclusi\u00f3n":[82],"exclusi\u00f3n,":[84],"seleccionaron":[86],"diez":[87],"estudios,":[88],"cuya":[89],"informaci\u00f3n":[90],"fue":[91],"organizada":[92],"mediante":[93],"una":[94,192],"matriz":[95],"extracci\u00f3n":[97],"analizada":[101],"por":[102],"categor\u00edas.":[103],"Los":[104],"resultados":[105],"evidenciaron":[106],"que":[107,148,187],"el":[108,119,122,142,162,179,188,198],"favorece":[111],"aprendizaje":[113,180],"activo,":[114],"participativo":[115],"centrado":[117],"estudiante,":[120],"fortaleciendo":[121],"an\u00e1lisis,":[123],"argumentaci\u00f3n,":[125],"toma":[127],"decisiones,":[129],"resoluci\u00f3n":[131],"problemas,":[133,159],"creatividad,":[135],"innovaci\u00f3n,":[137],"flexibilidad":[139],"cognitiva":[140],"trabajo":[143],"colaborativo.":[144],"Asimismo,":[145],"identific\u00f3":[147],"las":[149,224],"estrategias":[150],"m\u00e1s":[151],"utilizadas":[152],"comprenden":[153],"empat\u00eda,":[155],"definici\u00f3n":[157],"ideaci\u00f3n,":[161],"prototipado":[163],"evaluaci\u00f3n":[166],"soluciones.":[168],"Tambi\u00e9n":[169],"reconocieron":[171],"beneficios":[172],"relacionados":[173],"motivaci\u00f3n,":[176],"participaci\u00f3n,":[178],"significativo":[181],"autonom\u00eda.":[184],"concluye":[186],"constituye":[191],"metodolog\u00eda":[193],"pedag\u00f3gica":[194],"pertinente":[195],"para":[196,218],"fortalecer":[197],"B\u00e1sica;":[206],"sin":[207],"embargo,":[208],"su":[209],"implementaci\u00f3n":[210],"requiere":[211],"capacitaci\u00f3n":[212],"docente,":[213],"disponibilidad":[214],"recursos,":[216],"tiempo":[217],"planificaci\u00f3n":[220],"adaptaci\u00f3n":[222],"caracter\u00edsticas":[225],"contexto":[227],"educativo.":[228]},"cited_by_api_url":"https://api.openalex.org/works?filter=cites:W7204220122","counts_by_year":[],"updated_date":"2026-11-16T12:05:36.265796","created_date":"2026-08-27T00:00:00"}
