{"id":"https://openalex.org/W7204187751","doi":"https://doi.org/10.48102/ecoss10182026","title":"La inteligencia artificial para potenciar procesos formativos en la econom\u00eda social y solidaria: el caso de Ensamble Artesano","display_name":"La inteligencia artificial para potenciar procesos formativos en la econom\u00eda social y solidaria: el caso de Ensamble Artesano","publication_year":2026,"publication_date":"2026-08-25","ids":{"openalex":"https://openalex.org/W7204187751","doi":"https://doi.org/10.48102/ecoss10182026"},"language":"es","primary_location":{"id":"doi:10.48102/ecoss10182026","doi":"https://doi.org/10.48102/ecoss10182026","is_oa":true,"landing_page_url":"https://doi.org/10.48102/ecoss10182026","pdf_url":"https://ecoss.ibero.mx/index.php/ecoss/article/download/101/121","source":{"id":"https://openalex.org/S5407056256","display_name":"Revista Iberoamericana de Econom\u00eda Social y Solidaria ECOSS","issn_l":"3122-3818","issn":["3122-3818"],"is_oa":false,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"listed_in":[],"host_organization":null,"host_organization_name":null,"host_organization_lineage":[],"host_organization_lineage_names":[],"type":"journal"},"license":"cc-by-nc-sa","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by-nc-sa","version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"Revista Iberoamericana de Econom\u00eda Social y Solidaria ECOSS","raw_type":"journal-article"},"parent_works":[],"lineage":["https://openalex.org/W7204187751"],"child_works_count":0,"type":"article","is_traditional":true,"indexed_in":["crossref"],"open_access":{"is_oa":true,"oa_status":"hybrid","oa_url":"https://ecoss.ibero.mx/index.php/ecoss/article/download/101/121","any_repository_has_fulltext":false},"authorships":[{"author_position":"first","author":{"id":"https://openalex.org/A5148080493","display_name":"Juana L\u00f3pez D\u00edaz","orcid":null,"observed_orcids":[]},"institutions":[],"countries":[],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Juana L\u00f3pez D\u00edaz","raw_affiliation_strings":["Ensamble Artesano"],"raw_orcid":null,"affiliations":[{"raw_affiliation_string":"Ensamble Artesano","institution_ids":[]}]},{"author_position":"middle","author":{"id":"https://openalex.org/A5159790143","display_name":"Paulina Gonz\u00e1lez","orcid":null,"observed_orcids":[]},"institutions":[],"countries":[],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Paulina Gonz\u00e1lez","raw_affiliation_strings":["Fundaci\u00f3n Haciendas del Mundo Maya"],"raw_orcid":null,"affiliations":[{"raw_affiliation_string":"Fundaci\u00f3n Haciendas del Mundo Maya","institution_ids":[]}]},{"author_position":"middle","author":{"id":"https://openalex.org/A5027524556","display_name":"Luis Medina Gual","orcid":"https://orcid.org/0000-0002-6783-606X","observed_orcids":["https://orcid.org/0000-0002-6783-606X"]},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I205571821","display_name":"Universidad Iberoamericana","ror":"https://ror.org/05vss7635","country_code":"MX","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I205571821"]}],"countries":["MX"],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Luis Medina-Gual","raw_affiliation_strings":["Universidad Iberoamericana Ciudad de M\u00e9xico"],"raw_orcid":"https://orcid.org/0000-0002-6783-606X","affiliations":[{"raw_affiliation_string":"Universidad Iberoamericana Ciudad de M\u00e9xico","institution_ids":["https://openalex.org/I205571821"]}]},{"author_position":"middle","author":{"id":"https://openalex.org/A5135735103","display_name":"Dante Fernando Bazald\u00faa Huerta","orcid":"https://orcid.org/0009-0004-3074-9319","observed_orcids":["https://orcid.org/0009-0004-3074-9319"]},"institutions":[],"countries":[],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Dante Fernando Bazaldua Huerta","raw_affiliation_strings":["Criterial"],"raw_orcid":"https://orcid.org/0009-0004-3074-9319","affiliations":[{"raw_affiliation_string":"Criterial","institution_ids":[]}]},{"author_position":"middle","author":{"id":"https://openalex.org/A5018503283","display_name":"Diego Degetau Arsuaga","orcid":"https://orcid.org/0000-0001-6884-5710","observed_orcids":["https://orcid.org/0000-0001-6884-5710"]},"institutions":[],"countries":[],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Diego Degetau Arsuaga","raw_affiliation_strings":["Criterial"],"raw_orcid":"https://orcid.org/0000-0001-6884-5710","affiliations":[{"raw_affiliation_string":"Criterial","institution_ids":[]}]},{"author_position":"middle","author":{"id":"https://openalex.org/A5117811882","display_name":"Alberto Irezabal Vilaclara","orcid":"https://orcid.org/0009-0005-6694-1721","observed_orcids":["https://orcid.org/0009-0005-6694-1721"]},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I205571821","display_name":"Universidad Iberoamericana","ror":"https://ror.org/05vss7635","country_code":"MX","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I205571821"]}],"countries":["MX"],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Alberto Irezabal Vilaclara","raw_affiliation_strings":["Universidad Iberoamericana Ciudad de M\u00e9xico"],"raw_orcid":"https://orcid.org/0009-0005-6694-1721","affiliations":[{"raw_affiliation_string":"Universidad Iberoamericana Ciudad de M\u00e9xico","institution_ids":["https://openalex.org/I205571821"]}]},{"author_position":"last","author":{"id":"https://openalex.org/A5148065031","display_name":"Gabriela Franco Cejudo","orcid":null,"observed_orcids":[]},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I205571821","display_name":"Universidad Iberoamericana","ror":"https://ror.org/05vss7635","country_code":"MX","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I205571821"]}],"countries":["MX"],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Gabriela Franco Cejudo","raw_affiliation_strings":["Universidad Iberoamericana Ciudad de M\u00e9xico"],"raw_orcid":null,"affiliations":[{"raw_affiliation_string":"Universidad Iberoamericana Ciudad de M\u00e9xico","institution_ids":["https://openalex.org/I205571821"]}]}],"institutions":[],"countries_distinct_count":1,"institutions_distinct_count":1,"corresponding_author_ids":[],"corresponding_institution_ids":[],"apc_list":null,"apc_paid":null,"fwci":0.0,"has_fulltext":true,"cited_by_count":0,"citation_normalized_percentile":{"value":0.0,"is_in_top_1_percent":false,"is_in_top_10_percent":false},"cited_by_percentile_year":null,"biblio":{"volume":"5","issue":"8","first_page":null,"last_page":null},"is_retracted":false,"is_paratext":false,"is_xpac":false,"primary_topic":{"id":"https://openalex.org/T14414","display_name":"Artificial Intelligence in Education","score":0.9678000211715698,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/3304","display_name":"Education"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/33","display_name":"Social Sciences"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/2","display_name":"Social Sciences"}},"topics":[{"id":"https://openalex.org/T14414","display_name":"Artificial Intelligence in Education","score":0.9678000211715698,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/3304","display_name":"Education"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/33","display_name":"Social Sciences"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/2","display_name":"Social Sciences"}},{"id":"https://openalex.org/T11902","display_name":"Intelligent Tutoring Systems and Adaptive Learning","score":0.01679999940097332,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/1702","display_name":"Artificial Intelligence"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/17","display_name":"Computer Science"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/3","display_name":"Physical Sciences"}},{"id":"https://openalex.org/T13614","display_name":"Social and Economic Solidarity","score":0.00139999995008111,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/3312","display_name":"Sociology and Political Science"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/33","display_name":"Social Sciences"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/2","display_name":"Social Sciences"}}],"keywords":[{"id":"https://openalex.org/keywords/artificial-intelligence-in-education","display_name":"artificial intelligence in education","score":0.9769999980926514},{"id":"https://openalex.org/keywords/chatbots","display_name":"chatbots","score":0.6380000114440918},{"id":"https://openalex.org/keywords/artisans","display_name":"artisans","score":0.41600000858306885},{"id":"https://openalex.org/keywords/social-economy","display_name":"social economy","score":0.6100000143051147},{"id":"https://openalex.org/keywords/popular-education","display_name":"popular education","score":0.9819999933242798},{"id":"https://openalex.org/keywords/whatsapp","display_name":"WhatsApp","score":0.4090000092983246},{"id":"https://openalex.org/keywords/non-formal-education","display_name":"non-formal education","score":0.8090000152587891},{"id":"https://openalex.org/keywords/responsible-use-of-ai","display_name":"responsible AI use","score":0.734000027179718},{"id":"https://openalex.org/keywords/university-industry-collaboration","display_name":"university-industry collaboration","score":0.5839999914169312}],"concepts":[{"id":"https://openalex.org/C15708023","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q80083","display_name":"Humanities","level":1,"score":0.6879000067710876},{"id":"https://openalex.org/C144024400","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q21201","display_name":"Sociology","level":0,"score":0.3698999881744385},{"id":"https://openalex.org/C2987946170","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q853725","display_name":"Social relationship","level":2,"score":0.2831000089645386},{"id":"https://openalex.org/C138885662","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q5891","display_name":"Philosophy","level":0,"score":0.27410000562667847},{"id":"https://openalex.org/C2992884035","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q7551229","display_name":"Social life","level":2,"score":0.25},{"id":"https://openalex.org/C15744967","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q9418","display_name":"Psychology","level":0,"score":0.24230000376701355},{"id":"https://openalex.org/C17744445","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q36442","display_name":"Political science","level":0,"score":0.23980000615119934},{"id":"https://openalex.org/C2779343474","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q3109175","display_name":"Context (archaeology)","level":2,"score":0.21330000460147858},{"id":"https://openalex.org/C2778355321","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q17079427","display_name":"Identity (music)","level":2,"score":0.20990000665187836},{"id":"https://openalex.org/C179454799","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q132151","display_name":"Ethnography","level":2,"score":0.19210000336170197}],"mesh":[],"locations_count":1,"locations":[{"id":"doi:10.48102/ecoss10182026","doi":"https://doi.org/10.48102/ecoss10182026","is_oa":true,"landing_page_url":"https://doi.org/10.48102/ecoss10182026","pdf_url":"https://ecoss.ibero.mx/index.php/ecoss/article/download/101/121","source":{"id":"https://openalex.org/S5407056256","display_name":"Revista Iberoamericana de Econom\u00eda Social y Solidaria ECOSS","issn_l":"3122-3818","issn":["3122-3818"],"is_oa":false,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"listed_in":[],"host_organization":null,"host_organization_name":null,"host_organization_lineage":[],"host_organization_lineage_names":[],"type":"journal"},"license":"cc-by-nc-sa","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by-nc-sa","version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"Revista Iberoamericana de Econom\u00eda Social y Solidaria ECOSS","raw_type":"journal-article"}],"best_oa_location":{"id":"doi:10.48102/ecoss10182026","doi":"https://doi.org/10.48102/ecoss10182026","is_oa":true,"landing_page_url":"https://doi.org/10.48102/ecoss10182026","pdf_url":"https://ecoss.ibero.mx/index.php/ecoss/article/download/101/121","source":{"id":"https://openalex.org/S5407056256","display_name":"Revista Iberoamericana de Econom\u00eda Social y Solidaria ECOSS","issn_l":"3122-3818","issn":["3122-3818"],"is_oa":false,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"listed_in":[],"host_organization":null,"host_organization_name":null,"host_organization_lineage":[],"host_organization_lineage_names":[],"type":"journal"},"license":"cc-by-nc-sa","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by-nc-sa","version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"Revista Iberoamericana de Econom\u00eda Social y Solidaria ECOSS","raw_type":"journal-article"},"sustainable_development_goals":[{"id":"https://metadata.un.org/sdg/4","score":0.9235000014305115,"display_name":"Quality education"},{"id":"https://metadata.un.org/sdg/8","score":0.7825999855995178,"display_name":"Decent work and economic growth"},{"id":"https://metadata.un.org/sdg/10","score":0.7578999996185303,"display_name":"Reduced inequalities"},{"id":"https://metadata.un.org/sdg/1","score":0.666700005531311,"display_name":"No poverty"},{"id":"https://metadata.un.org/sdg/9","score":0.5378999710083008,"display_name":"Industry, innovation and infrastructure"}],"study_designs":[],"awards":[],"funders":[],"has_content":{"grobid_xml":true,"pdf":true},"content_urls":{"pdf":"https://content.openalex.org/works/W7204187751.pdf","grobid_xml":"https://content.openalex.org/works/W7204187751.grobid-xml"},"referenced_works_count":31,"referenced_works":["https://openalex.org/W2157474793","https://openalex.org/W2755761778","https://openalex.org/W2792257803","https://openalex.org/W2941035428","https://openalex.org/W2967311038","https://openalex.org/W3093876711","https://openalex.org/W3155464642","https://openalex.org/W3169680066","https://openalex.org/W3216468767","https://openalex.org/W4304943299","https://openalex.org/W4319455582","https://openalex.org/W4387427595","https://openalex.org/W4388660887","https://openalex.org/W4389286680","https://openalex.org/W4389559003","https://openalex.org/W4390099321","https://openalex.org/W4391883919","https://openalex.org/W4394611033","https://openalex.org/W4399851955","https://openalex.org/W4400565839","https://openalex.org/W4400679066","https://openalex.org/W4402670290","https://openalex.org/W4403182022","https://openalex.org/W4403443396","https://openalex.org/W4404173560","https://openalex.org/W4406301819","https://openalex.org/W4407856367","https://openalex.org/W4408132665","https://openalex.org/W4409282347","https://openalex.org/W4411842024","https://openalex.org/W4412945382"],"related_works":["https://openalex.org/W6968196124","https://openalex.org/W7166840474","https://openalex.org/W7125113401","https://openalex.org/W7138843492","https://openalex.org/W4400598932","https://openalex.org/W7165483739","https://openalex.org/W7009268793","https://openalex.org/W7161457917","https://openalex.org/W7133580366"],"abstract_inverted_index":{"Este":[0],"art\u00edculo":[1],"presenta":[2],"el":[3,24,36,57,161],"proyecto":[4],"@Aprende":[5],"con":[6,81,98],"Ensamble":[7,31],"Artesano,":[8],"una":[9,133,176],"plataforma":[10],"educativa":[11],"mediada":[12],"por":[13,72,78,84],"inteligencia":[14,130,194],"artificial":[15,195],"orientada":[16,138],"al":[17],"fortalecimiento":[18],"de":[19,26,30,38,50,53,61,75,90,94,102,105,117,125,146,148,163,192],"capacidades":[20],"y":[21,28,42,44,107,137,152,157,167,185],"habilidades":[22],"para":[23,160,179,186],"colectivo":[25],"artesanas":[27,151],"artesanos":[29,109],"Artesano":[32],"en":[33,65,69,129,196],"M\u00e9xico,":[34],"desde":[35],"marco":[37],"la":[39,45,85,103,115,140,144,173,180,187,193],"econom\u00eda":[40],"social":[41],"solidaria":[43],"educaci\u00f3n":[46],"popular.":[47],"A":[48],"partir":[49],"los":[51,108],"principios":[52],"investigaci\u00f3n-acci\u00f3n,":[54],"se":[55],"describe":[56],"dise\u00f1o":[58,162],"e":[59],"implementaci\u00f3n":[60],"un":[62,66,73],"piloto":[63],"basado":[64],"agente":[67],"conversacional":[68],"WhatsApp,":[70],"alimentado":[71],"sistema":[74,97],"generaci\u00f3n":[76],"aumentada":[77],"recuperaci\u00f3n":[79],"construido":[80],"conocimientos":[82],"sistematizados":[83],"propia":[86],"organizaci\u00f3n.":[87],"El":[88],"estudio":[89],"caso":[91],"combina":[92],"indicadores":[93],"desempe\u00f1o":[95],"del":[96,182,201],"hallazgos":[99],"cualitativos":[100],"derivados":[101],"experiencia":[104,174],"las":[106],"participantes.":[110],"Los":[111],"resultados":[112],"preliminares":[113],"muestran":[114],"viabilidad":[116],"acercar":[118],"recursos":[119],"formativos":[120],"a":[121,139],"poblaciones":[122],"hist\u00f3ricamente":[123],"excluidas":[124],"innovaciones":[126],"educativas":[127],"basadas":[128],"artificial,":[131],"mediante":[132],"propuesta":[134],"accesible,":[135],"situada":[136],"praxis.":[141],"Asimismo,":[142],"evidencian":[143],"relevancia":[145],"procesos":[147],"colaboraci\u00f3n":[149],"entre":[150],"artesanos,":[153],"organizaciones":[154],"aliadas,":[155],"universidad":[156],"actores":[158],"tecnol\u00f3gicos":[159],"soluciones":[164],"pertinentes,":[165],"\u00e9ticas":[166],"culturalmente":[168],"sensibles.":[169],"Se":[170],"concluye":[171],"que":[172],"abre":[175],"ruta":[177],"prometedora":[178],"profesionalizaci\u00f3n":[181],"sector":[183],"artesanal":[184],"discusi\u00f3n":[188],"sobre":[189],"usos":[190],"responsables":[191],"contextos":[197],"educativos":[198],"no":[199],"formales":[200],"sur":[202],"global.":[203]},"counts_by_year":[],"updated_date":"2026-11-14T11:04:58.165337","created_date":"2026-08-26T00:00:00"}
