{"id":"https://openalex.org/W7204183222","doi":"https://doi.org/10.1016/j.gaceta.2026.102641","title":"Listas y tiempos de espera en Costa Rica: propuesta de un marco conceptual","display_name":"Listas y tiempos de espera en Costa Rica: propuesta de un marco conceptual","alternate_titles":[],"publication_year":2026,"publication_date":"2026-01-01","ids":{"openalex":"https://openalex.org/W7204183222","doi":"https://doi.org/10.1016/j.gaceta.2026.102641","pmid":"https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/42641498"},"language":"es","primary_location":{"id":"doi:10.1016/j.gaceta.2026.102641","doi":"https://doi.org/10.1016/j.gaceta.2026.102641","is_oa":true,"landing_page_url":"https://doi.org/10.1016/j.gaceta.2026.102641","pdf_url":null,"source":{"id":"https://openalex.org/S4210172956","display_name":"Gaceta Sanitaria","issn_l":"0213-9111","issn":["0213-9111","1578-1283","1697-8498"],"is_oa":true,"is_in_doaj":true,"is_core":true,"listed_in":["anvur-scientific","cwts-core","doaj","dongbi-c","ki-jl-1","medline","norway-1","poland-40","russia-white-list-2","scielo","vabb-shw"],"host_organization":"https://openalex.org/P4310320990","host_organization_name":"Elsevier BV","host_organization_lineage":["https://openalex.org/P4310320990"],"host_organization_lineage_names":["Elsevier BV"],"type":"journal"},"license":"cc-by-nc-nd","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by-nc-nd","version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"Gaceta Sanitaria","raw_type":"journal-article"},"parent_works":[],"lineage":["https://openalex.org/W7204183222"],"child_works_count":0,"type":"article","is_traditional":true,"indexed_in":["crossref","doaj","pubmed"],"open_access":{"is_oa":true,"oa_status":"gold","oa_url":"https://doi.org/10.1016/j.gaceta.2026.102641","any_repository_has_fulltext":false},"authorships":[{"author_position":"first","author":{"id":"https://openalex.org/A5091192902","display_name":"Mar\u00eda del Roc\u00edo S\u00e1enz Madrigal","orcid":null,"observed_orcids":[]},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I31944674","display_name":"Universidad de Costa Rica","ror":"https://ror.org/02yzgww51","country_code":"CR","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I31944674"]}],"countries":["CR"],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Mar\u00eda del Roc\u00edo S\u00e1enz Madrigal","raw_affiliation_strings":["Centro de Investigaci\u00f3n en Cuidados de Enfermer\u00eda y Salud (CICES), Universidad de Costa Rica, San Jos\u00e9, Costa Rica"],"raw_orcid":null,"affiliations":[{"raw_affiliation_string":"Centro de Investigaci\u00f3n en Cuidados de Enfermer\u00eda y Salud (CICES), Universidad de Costa Rica, San Jos\u00e9, Costa Rica","institution_ids":["https://openalex.org/I31944674"]}]},{"author_position":"middle","author":{"id":"https://openalex.org/A5108746063","display_name":"Claudio Arturo Arce Ram\u00edrez","orcid":null,"observed_orcids":[]},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I2982035970","display_name":"Costa Rican Department of Social Security","ror":"https://ror.org/02jcd6j26","country_code":"CR","type":"other","lineage":["https://openalex.org/I2982035970"]}],"countries":["CR"],"is_corresponding":true,"raw_author_name":"Claudio Arturo Arce Ram\u00edrez","raw_affiliation_strings":["Caja Costarricense de Seguro Social, San Jos\u00e9, Costa Rica. Electronic address: caarce@ccss.sa.cr"],"raw_orcid":null,"affiliations":[{"raw_affiliation_string":"Caja Costarricense de Seguro Social, San Jos\u00e9, Costa Rica. Electronic address: caarce@ccss.sa.cr","institution_ids":["https://openalex.org/I2982035970"]}]},{"author_position":"middle","author":{"id":"https://openalex.org/A5130598140","display_name":"Wendy L\u00f3pez-Vargas","orcid":"https://orcid.org/0009-0007-7089-8628","observed_orcids":["https://orcid.org/0009-0007-7089-8628"]},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I31944674","display_name":"Universidad de Costa Rica","ror":"https://ror.org/02yzgww51","country_code":"CR","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I31944674"]}],"countries":["CR"],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Wendy L\u00f3pez-Vargas","raw_affiliation_strings":["Centro de Investigaci\u00f3n en Cuidados de Enfermer\u00eda y Salud (CICES), Universidad de Costa Rica, San Jos\u00e9, Costa Rica"],"raw_orcid":null,"affiliations":[{"raw_affiliation_string":"Centro de Investigaci\u00f3n en Cuidados de Enfermer\u00eda y Salud (CICES), Universidad de Costa Rica, San Jos\u00e9, Costa Rica","institution_ids":["https://openalex.org/I31944674"]}]},{"author_position":"last","author":{"id":"https://openalex.org/A5116558291","display_name":"Wilmer Sancho","orcid":"https://orcid.org/0009-0003-7809-1512","observed_orcids":["https://orcid.org/0009-0003-7809-1512"]},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I31944674","display_name":"Universidad de Costa Rica","ror":"https://ror.org/02yzgww51","country_code":"CR","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I31944674"]}],"countries":["CR"],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Wilmer Sancho Rojas","raw_affiliation_strings":["Centro de Investigaci\u00f3n en Cuidados de Enfermer\u00eda y Salud (CICES), Universidad de Costa Rica, San Jos\u00e9, Costa Rica"],"raw_orcid":null,"affiliations":[{"raw_affiliation_string":"Centro de Investigaci\u00f3n en Cuidados de Enfermer\u00eda y Salud (CICES), Universidad de Costa Rica, San Jos\u00e9, Costa Rica","institution_ids":["https://openalex.org/I31944674"]}]}],"institutions":[],"countries_distinct_count":1,"institutions_distinct_count":2,"corresponding_author_ids":["https://openalex.org/A5108746063"],"corresponding_institution_ids":["https://openalex.org/I2982035970"],"apc_list":{"value":1800,"currency":"EUR","value_usd":2034},"apc_paid":{"value":1800,"currency":"EUR","value_usd":2034},"fwci":0.0,"has_fulltext":false,"cited_by_count":0,"citation_normalized_percentile":{"value":0.0,"is_in_top_1_percent":false,"is_in_top_10_percent":false},"cited_by_percentile_year":null,"biblio":{"volume":"40","issue":null,"first_page":"102641","last_page":"102641"},"is_retracted":false,"is_pulled":false,"is_paratext":false,"is_xpac":false,"primary_topic":{"id":"https://openalex.org/T11531","display_name":"Healthcare Systems and Reforms","score":0.7167999744415283,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/2739","display_name":"Public Health, Environmental and Occupational Health"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/27","display_name":"Medicine"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/4","display_name":"Health Sciences"}},"topics":[{"id":"https://openalex.org/T11531","display_name":"Healthcare Systems and Reforms","score":0.7167999744415283,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/2739","display_name":"Public Health, Environmental and Occupational Health"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/27","display_name":"Medicine"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/4","display_name":"Health Sciences"}},{"id":"https://openalex.org/T14186","display_name":"Healthcare Systems and Practices","score":0.23160000145435333,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/2739","display_name":"Public Health, Environmental and Occupational Health"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/27","display_name":"Medicine"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/4","display_name":"Health Sciences"}},{"id":"https://openalex.org/T13896","display_name":"Health Services Management and Policy","score":0.010700000450015068,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/3600","display_name":"General Health Professions"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/36","display_name":"Health Professions"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/4","display_name":"Health Sciences"}}],"keywords":[{"id":"https://openalex.org/keywords/waiting-lists","display_name":"waiting lists","score":0.8989999890327454},{"id":"https://openalex.org/keywords/waiting-time","display_name":"waiting time","score":0.9739999771118164},{"id":"https://openalex.org/keywords/specialist-care","display_name":"specialist care","score":0.4659999907016754},{"id":"https://openalex.org/keywords/ambulatory-procedures","display_name":"outpatient procedure","score":0.7200000286102295},{"id":"https://openalex.org/keywords/health-equity","display_name":"health equity","score":0.4950000047683716},{"id":"https://openalex.org/keywords/social-justice","display_name":"social justice","score":0.8360000252723694},{"id":"https://openalex.org/keywords/distributive-justice","display_name":"distributive justice","score":0.8019999861717224},{"id":"https://openalex.org/keywords/health-care-ethics","display_name":"health care ethics","score":0.6779999732971191},{"id":"https://openalex.org/keywords/uninsured-population","display_name":"uninsured population","score":0.6079999804496765},{"id":"https://openalex.org/keywords/rural-health-care-access","display_name":"rural healthcare access","score":0.8429999947547913},{"id":"https://openalex.org/keywords/health-policy-framework","display_name":"health policy framework","score":0.3440000116825104}],"concepts":[{"id":"https://openalex.org/C15708023","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q80083","display_name":"Humanities","level":1,"score":0.8008999824523926},{"id":"https://openalex.org/C17744445","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q36442","display_name":"Political science","level":0,"score":0.6244000196456909},{"id":"https://openalex.org/C205649164","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q1071","display_name":"Geography","level":0,"score":0.2093999981880188},{"id":"https://openalex.org/C138885662","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q5891","display_name":"Philosophy","level":0,"score":0.2003999948501587},{"id":"https://openalex.org/C3017944768","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q1450463","display_name":"Poison control","level":2,"score":0.1899999976158142},{"id":"https://openalex.org/C58640448","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q42515","display_name":"Cartography","level":1,"score":0.1746000051498413},{"id":"https://openalex.org/C144024400","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q21201","display_name":"Sociology","level":0,"score":0.15889999270439148},{"id":"https://openalex.org/C121332964","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q413","display_name":"Physics","level":0,"score":0.13860000669956207},{"id":"https://openalex.org/C2982832299","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q264892","display_name":"Social justice","level":2,"score":0.12800000607967377},{"id":"https://openalex.org/C179530779","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q272893","display_name":"Easement","level":2,"score":0.10779999941587448}],"mesh":[{"descriptor_ui":"D003364","descriptor_name":"Costa Rica","qualifier_ui":null,"qualifier_name":null,"is_major_topic":false},{"descriptor_ui":"D006297","descriptor_name":"Health Services Accessibility","qualifier_ui":"Q000706","qualifier_name":"statistics & numerical data","is_major_topic":true},{"descriptor_ui":"D006801","descriptor_name":"Humans","qualifier_ui":null,"qualifier_name":null,"is_major_topic":false},{"descriptor_ui":"D006806","descriptor_name":"Human Rights","qualifier_ui":null,"qualifier_name":null,"is_major_topic":false},{"descriptor_ui":"D012935","descriptor_name":"Social Justice","qualifier_ui":null,"qualifier_name":null,"is_major_topic":false},{"descriptor_ui":"D013997","descriptor_name":"Time Factors","qualifier_ui":null,"qualifier_name":null,"is_major_topic":false},{"descriptor_ui":"D014850","descriptor_name":"Waiting Lists","qualifier_ui":null,"qualifier_name":null,"is_major_topic":true}],"locations_count":3,"locations":[{"id":"doi:10.1016/j.gaceta.2026.102641","doi":"https://doi.org/10.1016/j.gaceta.2026.102641","is_oa":true,"landing_page_url":"https://doi.org/10.1016/j.gaceta.2026.102641","pdf_url":null,"source":{"id":"https://openalex.org/S4210172956","display_name":"Gaceta Sanitaria","issn_l":"0213-9111","issn":["0213-9111","1578-1283","1697-8498"],"is_oa":true,"is_in_doaj":true,"is_core":true,"listed_in":["anvur-scientific","cwts-core","doaj","dongbi-c","ki-jl-1","medline","norway-1","poland-40","russia-white-list-2","scielo","vabb-shw"],"host_organization":"https://openalex.org/P4310320990","host_organization_name":"Elsevier BV","host_organization_lineage":["https://openalex.org/P4310320990"],"host_organization_lineage_names":["Elsevier BV"],"type":"journal"},"license":"cc-by-nc-nd","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by-nc-nd","version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"Gaceta Sanitaria","raw_type":"journal-article"},{"id":"pmid:42641498","doi":null,"is_oa":false,"landing_page_url":"https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/42641498","pdf_url":null,"source":{"id":"https://openalex.org/S4306525036","display_name":"PubMed","issn_l":null,"issn":null,"is_oa":false,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"listed_in":[],"host_organization":"https://openalex.org/I1299303238","host_organization_name":"National Institutes of Health","host_organization_lineage":["https://openalex.org/I1299303238"],"host_organization_lineage_names":[],"type":"repository"},"license":null,"license_id":null,"version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"Gaceta sanitaria","raw_type":"English Abstract"},{"id":"pmh:oai:doaj.org/article:f95498d7a51949e3b6ec80a61b91bdb0","doi":null,"is_oa":false,"landing_page_url":"https://doaj.org/article/f95498d7a51949e3b6ec80a61b91bdb0","pdf_url":null,"source":{"id":"https://openalex.org/S4306401280","display_name":"DOAJ (DOAJ: Directory of Open Access Journals)","issn_l":null,"issn":null,"is_oa":false,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"listed_in":[],"host_organization":null,"host_organization_name":null,"host_organization_lineage":[],"host_organization_lineage_names":[],"type":"repository"},"license":null,"license_id":null,"version":"submittedVersion","is_accepted":false,"is_published":false,"raw_source_name":"Gaceta Sanitaria, Vol 40, Iss , Pp 102641- (2026)","raw_type":"article"}],"best_oa_location":{"id":"doi:10.1016/j.gaceta.2026.102641","doi":"https://doi.org/10.1016/j.gaceta.2026.102641","is_oa":true,"landing_page_url":"https://doi.org/10.1016/j.gaceta.2026.102641","pdf_url":null,"source":{"id":"https://openalex.org/S4210172956","display_name":"Gaceta Sanitaria","issn_l":"0213-9111","issn":["0213-9111","1578-1283","1697-8498"],"is_oa":true,"is_in_doaj":true,"is_core":true,"listed_in":["anvur-scientific","cwts-core","doaj","dongbi-c","ki-jl-1","medline","norway-1","poland-40","russia-white-list-2","scielo","vabb-shw"],"host_organization":"https://openalex.org/P4310320990","host_organization_name":"Elsevier BV","host_organization_lineage":["https://openalex.org/P4310320990"],"host_organization_lineage_names":["Elsevier BV"],"type":"journal"},"license":"cc-by-nc-nd","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by-nc-nd","version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"Gaceta Sanitaria","raw_type":"journal-article"},"sustainable_development_goals":[{"id":"https://metadata.un.org/sdg/10","display_name":"Reduced inequalities","score":0.7578999996185303}],"study_designs":[],"awards":[],"funders":[],"has_content":{"grobid_xml":false,"pdf":false},"content_urls":null,"referenced_works_count":5,"referenced_works":["https://openalex.org/W4241986531","https://openalex.org/W4392483089","https://openalex.org/W4411494293","https://openalex.org/W4415285615","https://openalex.org/W7048136550"],"related_works":["https://openalex.org/W3046949681","https://openalex.org/W7167455341","https://openalex.org/W7024134227","https://openalex.org/W3137820577","https://openalex.org/W7018439851","https://openalex.org/W2069642811","https://openalex.org/W4411494263","https://openalex.org/W2121456173","https://openalex.org/W171228417","https://openalex.org/W4412573547"],"abstract_inverted_index":{"Costa":[0,74],"Rica's":[1],"health":[2,20],"system,":[3],"which":[4],"is":[5],"predominantly":[6],"public":[7],"and":[8,22,35,69,97,127,162,195,204,211],"organized":[9],"under":[10],"the":[11,50,73,88,112,125,138,155,193,198],"National":[12],"Health":[13],"System,":[14],"has":[15],"achieved":[16],"significant":[17,103],"progress":[18,43],"in":[19,53,59,61,87,105,181],"coverage":[21],"outcomes.":[23],"Nevertheless,":[24],"it":[25],"continues":[26],"to":[27,32,64,192],"face":[28],"persistent":[29],"challenges":[30],"related":[31],"waiting":[33,36,106,150,168,202,205],"lists":[34,151,169,203],"times":[37,206],"for":[38,148],"specialized":[39],"care.":[40],"Despite":[41],"sustained":[42],"toward":[44],"universal":[45],"coverage,":[46],"approximately":[47],"10%":[48],"of":[49,90,114,129,157,183,201],"population":[51],"-particularly":[52],"rural":[54],"areas-":[55],"remains":[56],"uninsured,":[57],"resulting":[58],"gaps":[60],"effective":[62],"access":[63],"healthcare":[65],"services.":[66],"Between":[67],"2019":[68],"2024,":[70],"records":[71],"from":[72],"Rican":[75],"Social":[76],"Security":[77],"Fund":[78],"(Caja":[79],"Costarricense":[80],"de":[81],"Seguro":[82],"Social)":[83],"show":[84],"substantial":[85],"increases":[86],"number":[89],"individuals":[91],"awaiting":[92],"outpatient":[93],"procedures,":[94],"surgical":[95],"interventions,":[96],"specialist":[98],"consultations,":[99],"as":[100,102,137,172],"well":[101],"rises":[104],"times.":[107],"This":[108,142],"situation":[109],"contrasts":[110],"with":[111],"existence":[113],"underutilized":[115],"installed":[116],"capacity":[117],"during":[118],"regular":[119],"working":[120],"hours,":[121],"raising":[122],"questions":[123],"about":[124],"effectiveness":[126],"coherence":[128],"strategies":[130],"that":[131,152,177,197],"rely":[132],"primarily":[133],"on":[134],"overtime":[135],"sessions":[136],"main":[139],"institutional":[140],"response.":[141],"article":[143,187],"develops":[144],"a":[145,173,208],"theoretical":[146],"framework":[147],"addressing":[149],"explicitly":[153],"incorporates":[154],"principles":[156],"equity,":[158],"human":[159],"rights,":[160],"ethics,":[161],"distributive":[163],"justice.":[164],"From":[165],"this":[166],"perspective,":[167],"are":[170],"understood":[171],"social":[174],"justice":[175],"issue":[176],"disproportionately":[178],"affects":[179],"populations":[180],"situations":[182],"greater":[184],"vulnerability.":[185],"The":[186],"also":[188],"reviews":[189],"economic":[190],"approaches":[191],"problem":[194],"concludes":[196],"sustainable":[199],"reduction":[200],"requires":[207],"systemic,":[209],"transparent,":[210],"ethically":[212],"grounded":[213],"approach.":[214]},"cited_by_api_url":"https://api.openalex.org/works?filter=cites:W7204183222","counts_by_year":[],"updated_date":"2026-11-16T12:05:36.265796","created_date":"2026-08-26T00:00:00"}
