{"id":"https://openalex.org/W7204173335","doi":"https://doi.org/10.54899/dcs.v23i94.6775","title":"Rob\u00f3tica educacional com materiais recicl\u00e1veis na educa\u00e7\u00e3o b\u00e1sica: uma revis\u00e3o integrativa sobre aprendizagem significativa e educa\u00e7\u00e3o ambiental","display_name":"Rob\u00f3tica educacional com materiais recicl\u00e1veis na educa\u00e7\u00e3o b\u00e1sica: uma revis\u00e3o integrativa sobre aprendizagem significativa e educa\u00e7\u00e3o ambiental","publication_year":2026,"publication_date":"2026-08-25","ids":{"openalex":"https://openalex.org/W7204173335","doi":"https://doi.org/10.54899/dcs.v23i94.6775"},"language":"pt","primary_location":{"id":"doi:10.54899/dcs.v23i94.6775","doi":"https://doi.org/10.54899/dcs.v23i94.6775","is_oa":true,"landing_page_url":"https://doi.org/10.54899/dcs.v23i94.6775","pdf_url":"https://ojs.revistadcs.com/index.php/revista/article/download/6775/5395","source":{"id":"https://openalex.org/S4404663731","display_name":"Derecho y cambio social.","issn_l":"2224-4131","issn":["2224-4131"],"is_oa":false,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"listed_in":[],"host_organization":null,"host_organization_name":null,"host_organization_lineage":[],"host_organization_lineage_names":[],"type":"journal"},"license":"cc-by-nc","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by-nc","version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"Revista DCS","raw_type":"journal-article"},"volume":null,"type":"article","is_traditional":true,"indexed_in":["crossref"],"open_access":{"is_oa":true,"oa_status":"hybrid","oa_url":"https://ojs.revistadcs.com/index.php/revista/article/download/6775/5395","any_repository_has_fulltext":false},"authorships":[{"author_position":"first","author":{"id":"https://openalex.org/A5148055200","display_name":"Alexandre da Silva Costa","orcid":"https://orcid.org/0009-0004-3963-3195","observed_orcids":["https://orcid.org/0009-0004-3963-3195"]},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I211891151","display_name":"Universidade do Estado do Par\u00e1","ror":"https://ror.org/042r36z33","country_code":"BR","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I211891151"]}],"countries":["BR"],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Alexandre da Silva Costa","raw_affiliation_strings":["Tecnologias Educacionais , Universidade do Estado do Par\u00e1 (UEPA) -campus XXII , Ananindeua ,"],"raw_orcid":"https://orcid.org/0009-0004-3963-3195","affiliations":[{"raw_affiliation_string":"Tecnologias Educacionais , Universidade do Estado do Par\u00e1 (UEPA) -campus XXII , Ananindeua ,","institution_ids":["https://openalex.org/I211891151"]}]},{"author_position":"middle","author":{"id":"https://openalex.org/A5082785517","display_name":"Thiago Nicolau Magalh\u00e3es de Souza Conte","orcid":"https://orcid.org/0000-0002-1288-366X","observed_orcids":["https://orcid.org/0000-0002-1288-366X"]},"institutions":[],"countries":[],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Thiago Nicolau Magalh\u00e3es de Souza Conte","raw_affiliation_strings":[],"raw_orcid":"https://orcid.org/0000-0002-1288-366X","affiliations":[]},{"author_position":"middle","author":{"id":"https://openalex.org/A5012538867","display_name":"Tania de Sousa Pinheiro Medeiros","orcid":"https://orcid.org/0000-0001-7805-9457","observed_orcids":["https://orcid.org/0000-0001-7805-9457"]},"institutions":[],"countries":[],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Tania de Sousa Pinheiro Medeiros","raw_affiliation_strings":[],"raw_orcid":"https://orcid.org/0000-0001-7805-9457","affiliations":[]},{"author_position":"middle","author":{"id":"https://openalex.org/A5041746343","display_name":"Tatiane Bahia do Vale Silva","orcid":"https://orcid.org/0000-0003-3726-175X","observed_orcids":["https://orcid.org/0000-0003-3726-175X"]},"institutions":[],"countries":[],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Tatiane Bahia do Vale Silva","raw_affiliation_strings":[],"raw_orcid":"https://orcid.org/0000-0003-3726-175X","affiliations":[]},{"author_position":"last","author":{"id":"https://openalex.org/A5014940330","display_name":"Nat\u00e1lia Karina Nascimento da Silva","orcid":"https://orcid.org/0000-0001-5681-0414","observed_orcids":["https://orcid.org/0000-0001-5681-0414"]},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I211891151","display_name":"Universidade do Estado do Par\u00e1","ror":"https://ror.org/042r36z33","country_code":"BR","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I211891151"]}],"countries":["BR"],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Nat\u00e1lia Karina Nascimento da Silva","raw_affiliation_strings":["Doutora em Gen\u00e9tica e Biologia Molecular , Universidade do Estado do Par\u00e1 (UEPA) , Ananindeua , Par\u00e1 , Brasil"],"raw_orcid":"https://orcid.org/0000-0001-5681-0414","affiliations":[{"raw_affiliation_string":"Doutora em Gen\u00e9tica e Biologia Molecular , Universidade do Estado do Par\u00e1 (UEPA) , Ananindeua , Par\u00e1 , Brasil","institution_ids":["https://openalex.org/I211891151"]}]}],"institutions":[],"countries_distinct_count":1,"institutions_distinct_count":1,"corresponding_author_ids":[],"corresponding_institution_ids":[],"apc_list":null,"apc_paid":null,"fwci":0.0,"has_fulltext":true,"cited_by_count":0,"citation_normalized_percentile":{"value":0.0,"is_in_top_1_percent":false,"is_in_top_10_percent":false},"cited_by_percentile_year":null,"biblio":{"volume":"23","issue":"94","first_page":"e6775","last_page":"e6775"},"is_retracted":false,"is_paratext":false,"is_xpac":false,"primary_topic":{"id":"https://openalex.org/T14335","display_name":"Educational Robotics and Engineering","score":0.9824000000953674,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/3304","display_name":"Education"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/33","display_name":"Social Sciences"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/2","display_name":"Social Sciences"}},"topics":[{"id":"https://openalex.org/T14335","display_name":"Educational Robotics and Engineering","score":0.9824000000953674,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/3304","display_name":"Education"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/33","display_name":"Social Sciences"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/2","display_name":"Social Sciences"}},{"id":"https://openalex.org/T12165","display_name":"Environmental Education in Latin America","score":0.0142000000923872,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/2308","display_name":"Management, Monitoring, Policy and Law"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/23","display_name":"Environmental Science"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/3","display_name":"Physical Sciences"}},{"id":"https://openalex.org/T14376","display_name":"Science and Education Research","score":0.0008999999845400453,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/3304","display_name":"Education"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/33","display_name":"Social Sciences"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/2","display_name":"Social Sciences"}}],"keywords":[{"id":"https://openalex.org/keywords/educational-robotics","display_name":"educational robotics","score":0.9950000047683716},{"id":"https://openalex.org/keywords/recycled-materials","display_name":"recycled materials","score":0.9570000171661377},{"id":"https://openalex.org/keywords/environmental-education","display_name":"environmental education","score":0.8309999704360962},{"id":"https://openalex.org/keywords/meaningful-learning","display_name":"meaningful learning","score":0.9900000095367432},{"id":"https://openalex.org/keywords/science-education","display_name":"science education","score":0.6639999747276306},{"id":"https://openalex.org/keywords/basic-education","display_name":"basic education","score":0.9190000295639038},{"id":"https://openalex.org/keywords/sustainability-education","display_name":"sustainability education","score":0.49300000071525574},{"id":"https://openalex.org/keywords/socio-environmental-awareness","display_name":"socio-environmental awareness","score":0.7580000162124634},{"id":"https://openalex.org/keywords/technological-inclusion","display_name":"technological inclusion","score":0.527999997138977},{"id":"https://openalex.org/keywords/interdisciplinary-teaching","display_name":"interdisciplinary teaching","score":0.6129999756813049},{"id":"https://openalex.org/keywords/student-agency","display_name":"student agency","score":0.515999972820282},{"id":"https://openalex.org/keywords/critical-and-creative-thinking","display_name":"critical and creative thinking","score":0.7900000214576721},{"id":"https://openalex.org/keywords/waste-reduction","display_name":"waste reduction","score":0.3199999928474426},{"id":"https://openalex.org/keywords/reuse-of-materials","display_name":"reuse of materials","score":0.7160000205039978},{"id":"https://openalex.org/keywords/project-based-learning","display_name":"project-based learning","score":0.5249999761581421},{"id":"https://openalex.org/keywords/interdisciplinarity","display_name":"interdisciplinarity","score":0.5619999766349792}],"concepts":[{"id":"https://openalex.org/C15708023","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q80083","display_name":"Humanities","level":1,"score":0.5997999906539917},{"id":"https://openalex.org/C138885662","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q5891","display_name":"Philosophy","level":0,"score":0.585099995136261},{"id":"https://openalex.org/C15744967","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q9418","display_name":"Psychology","level":0,"score":0.46860000491142273},{"id":"https://openalex.org/C121332964","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q413","display_name":"Physics","level":0,"score":0.251800000667572},{"id":"https://openalex.org/C144024400","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q21201","display_name":"Sociology","level":0,"score":0.2328999936580658},{"id":"https://openalex.org/C71924100","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q11190","display_name":"Medicine","level":0,"score":0.20229999721050262},{"id":"https://openalex.org/C2779343474","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q3109175","display_name":"Context (archaeology)","level":2,"score":0.18770000338554382},{"id":"https://openalex.org/C41008148","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q21198","display_name":"Computer science","level":0,"score":0.18529999256134033},{"id":"https://openalex.org/C19417346","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q7922","display_name":"Pedagogy","level":1,"score":0.1770000010728836},{"id":"https://openalex.org/C18762648","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q42213","display_name":"Work (physics)","level":2,"score":0.17319999635219574}],"mesh":[],"locations_count":1,"locations":[{"id":"doi:10.54899/dcs.v23i94.6775","doi":"https://doi.org/10.54899/dcs.v23i94.6775","is_oa":true,"landing_page_url":"https://doi.org/10.54899/dcs.v23i94.6775","pdf_url":"https://ojs.revistadcs.com/index.php/revista/article/download/6775/5395","source":{"id":"https://openalex.org/S4404663731","display_name":"Derecho y cambio social.","issn_l":"2224-4131","issn":["2224-4131"],"is_oa":false,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"listed_in":[],"host_organization":null,"host_organization_name":null,"host_organization_lineage":[],"host_organization_lineage_names":[],"type":"journal"},"license":"cc-by-nc","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by-nc","version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"Revista DCS","raw_type":"journal-article"}],"best_oa_location":{"id":"doi:10.54899/dcs.v23i94.6775","doi":"https://doi.org/10.54899/dcs.v23i94.6775","is_oa":true,"landing_page_url":"https://doi.org/10.54899/dcs.v23i94.6775","pdf_url":"https://ojs.revistadcs.com/index.php/revista/article/download/6775/5395","source":{"id":"https://openalex.org/S4404663731","display_name":"Derecho y cambio social.","issn_l":"2224-4131","issn":["2224-4131"],"is_oa":false,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"listed_in":[],"host_organization":null,"host_organization_name":null,"host_organization_lineage":[],"host_organization_lineage_names":[],"type":"journal"},"license":"cc-by-nc","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by-nc","version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"Revista DCS","raw_type":"journal-article"},"sustainable_development_goals":[{"id":"https://metadata.un.org/sdg/4","display_name":"Quality education","score":0.9901999831199646},{"id":"https://metadata.un.org/sdg/12","display_name":"Responsible consumption and production","score":0.6000000238418579}],"study_designs":[{"id":"https://openalex.org/study-designs/systematic-review","display_name":"Systematic Review"}],"awards":[],"funders":[],"has_content":{"grobid_xml":true,"pdf":true},"content_urls":{"pdf":"https://content.openalex.org/works/W7204173335.pdf","grobid_xml":"https://content.openalex.org/works/W7204173335.grobid-xml"},"referenced_works_count":0,"referenced_works":[],"related_works":["https://openalex.org/W7128504280","https://openalex.org/W7154702324","https://openalex.org/W4405030102","https://openalex.org/W2920798661","https://openalex.org/W7128541688","https://openalex.org/W7148809790","https://openalex.org/W7125688898","https://openalex.org/W3097351806","https://openalex.org/W2620745466","https://openalex.org/W7125472446"],"abstract_inverted_index":{"O":[0],"ensino":[1],"de":[2,9,41,55,110,128,144,171,176,190,209,217,221,230],"Ci\u00eancias":[3,74,256],"da":[4,59,63,75,257],"Natureza":[5,76,258],"enfrenta":[6],"o":[7,20,88],"desafio":[8],"articular":[10],"os":[11],"conte\u00fados":[12],"curriculares":[13],"as":[14,61,224],"experi\u00eancias":[15],"concretas":[16],"dos":[17,90,137,162,236],"estudantes,":[18],"favorecendo":[19],"engajamento,":[21],"a":[22,29,70,79,169,181,214,219,228,234,240,253,260],"interdisciplinaridade":[23],"e":[24,45,77,87,103,108,146,150,154,157,160,186,196,211,227,259,275],"consci\u00eancia":[25,149],"socioambiental.":[26],"Nesse":[27],"contexto,":[28],"rob\u00f3tica":[30,64,177,241],"educacional":[31,65,178,242],"desenvolvida":[32],"com":[33,66,97,243],"materiais":[34,67,172,210,244],"recicl\u00e1veis,":[35],"apresenta-se":[36],"como":[37,50,248],"estrat\u00e9gia":[38,249],"pedag\u00f3gica":[39],"capaz":[40],"integrar":[42,252],"ci\u00eancia,":[43],"tecnologia":[44],"sustentabilidade.":[46,212],"Este":[47],"estudo":[48],"teve":[49],"objetivo":[51],"analisar,":[52],"por":[53],"meio":[54],"uma":[56],"revis\u00e3o":[57],"integrativa":[58],"literatura,":[60],"contribui\u00e7\u00f5es":[62,202],"recicl\u00e1veis":[68,173,245],"para":[69,78,251,270],"aprendizagem":[71,147,254],"significativa":[72],"em":[73,114,131,174,255,278],"educa\u00e7\u00e3o":[80,261],"ambiental":[81],"na":[82,104],"Educa\u00e7\u00e3o":[83],"B\u00e1sica.":[84],"A":[85],"sele\u00e7\u00e3o":[86],"relato":[89],"estudos":[91,165,266],"foram":[92,124,200],"orientados":[93],"pelas":[94],"recomenda\u00e7\u00f5es":[95],"PRISMA,":[96],"buscas":[98],"realizadas":[99],"no":[100],"Google":[101],"Acad\u00eamico":[102],"SciELO,":[105],"entre":[106,183],"fevereiro":[107],"mar\u00e7o":[109],"2026,":[111],"considerando":[112],"artigos":[113],"l\u00edngua":[115],"portuguesa":[116],"publicados":[117],"nos":[118],"\u00faltimos":[119],"dez":[120],"anos.":[121],"Os":[122,164],"dados":[123],"submetidos":[125],"\u00e0":[126,204],"an\u00e1lise":[127],"conte\u00fado,":[129],"fundamentada":[130],"Bardin.":[132],"Foram":[133],"inclu\u00eddos":[134],"cinco":[135],"estudos,":[136,218],"quais":[138],"emergiram":[139],"quatro":[140],"categorias":[141],"tem\u00e1ticas:":[142],"desenvolvimento":[143],"compet\u00eancias":[145],"significativa;":[148],"atitude":[151],"ambiental;":[152],"inclus\u00e3o":[153],"acessibilidade":[155],"tecnol\u00f3gica;":[156],"desafios,":[158],"limita\u00e7\u00f5es":[159],"gest\u00e3o":[161],"projetos.":[163],"analisados":[166],"indicaram":[167],"que":[168,239],"utiliza\u00e7\u00e3o":[170],"projetos":[175],"pode":[179],"favorecer":[180],"articula\u00e7\u00e3o":[182],"conhecimentos":[184],"cient\u00edfico-tecnol\u00f3gicos":[185],"quest\u00f5es":[187],"socioambientais,":[188],"al\u00e9m":[189],"estimular":[191],"criatividade,":[192],"pensamento":[193],"cr\u00edtico,":[194],"colabora\u00e7\u00e3o":[195],"protagonismo":[197],"estudantil.":[198],"Tamb\u00e9m":[199],"identificadas":[201],"relacionadas":[203],"conscientiza\u00e7\u00e3o":[205],"sobre":[206],"descarte,":[207],"reutiliza\u00e7\u00e3o":[208],"Entretanto,":[213],"reduzida":[215],"quantidade":[216],"predomin\u00e2ncia":[220],"abordagens":[222],"qualitativas,":[223],"amostras":[225],"restritas":[226],"aus\u00eancia":[229],"avalia\u00e7\u00f5es":[231],"longitudinais":[232],"limitam":[233],"generaliza\u00e7\u00e3o":[235],"achados.":[237],"Conclui-se":[238],"apresenta":[246],"potencial":[247],"interdisciplinar":[250],"ambiental,":[262],"embora":[263],"sejam":[264],"necess\u00e1rios":[265],"metodologicamente":[267],"mais":[268],"robustos":[269],"avaliar":[271],"seus":[272],"efeitos":[273],"educacionais":[274],"sua":[276],"aplicabilidade":[277],"diferentes":[279],"contextos":[280],"escolares.":[281]},"counts_by_year":[],"updated_date":"2026-10-28T10:33:24.094632","created_date":"2026-08-26T00:00:00"}
