{"id":"https://openalex.org/W7204124470","doi":"https://doi.org/10.1590/2178-2547-bgoeldi-2025-0057","title":"Entre rios e lagoas: novos dados para o contexto Guarani do litoral sul catarinense a partir do s\u00edtio arqueol\u00f3gico Lagoa da Velhinha","display_name":"Entre rios e lagoas: novos dados para o contexto Guarani do litoral sul catarinense a partir do s\u00edtio arqueol\u00f3gico Lagoa da Velhinha","publication_year":2026,"publication_date":"2026-01-01","ids":{"openalex":"https://openalex.org/W7204124470","doi":"https://doi.org/10.1590/2178-2547-bgoeldi-2025-0057"},"language":"pt","primary_location":{"id":"doi:10.1590/2178-2547-bgoeldi-2025-0057","doi":"https://doi.org/10.1590/2178-2547-bgoeldi-2025-0057","is_oa":true,"landing_page_url":"https://doi.org/10.1590/2178-2547-bgoeldi-2025-0057","pdf_url":"https://www.scielo.br/j/bgoeldi/a/5rcvphvdcWhmRrX7JsB9ztS/?lang=pt&format=pdf","source":{"id":"https://openalex.org/S2737485534","display_name":"Boletim do Museu Paraense Em\u00edlio Goeldi Ci\u00eancias Humanas","issn_l":"1981-8122","issn":["1981-8122","2178-2547"],"is_oa":true,"is_in_doaj":true,"is_core":true,"listed_in":["cwts-core","doaj","jufo-1","poland-40","russia-white-list-1","scielo","vabb-shw"],"host_organization":"https://openalex.org/P4310312344","host_organization_name":"Museu Paraense Em\u00edlio Goeldi","host_organization_lineage":["https://openalex.org/P4310312344"],"host_organization_lineage_names":["Museu Paraense Em\u00edlio Goeldi"],"type":"journal"},"license":"cc-by","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by","version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"Boletim do Museu Paraense Em\u00edlio Goeldi. Ci\u00eancias Humanas","raw_type":"journal-article"},"parent_works":[],"lineage":["https://openalex.org/W7204124470"],"child_works_count":0,"type":"article","is_traditional":true,"indexed_in":["crossref","doaj"],"open_access":{"is_oa":true,"oa_status":"diamond","oa_url":"https://www.scielo.br/j/bgoeldi/a/5rcvphvdcWhmRrX7JsB9ztS/?lang=pt&format=pdf","any_repository_has_fulltext":false},"authorships":[{"author_position":"first","author":{"id":"https://openalex.org/A5031486875","display_name":"Juliano Bitencourt Campos","orcid":"https://orcid.org/0000-0002-0300-1303","observed_orcids":["https://orcid.org/0000-0002-0300-1303"]},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I77063049","display_name":"Universidade do Extremo Sul Catarinense","ror":"https://ror.org/052z2q786","country_code":"BR","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I77063049"]}],"countries":["BR"],"is_corresponding":true,"raw_author_name":"Juliano Bitencourt Campos","raw_affiliation_strings":["Universidade do Extremo Sul Catarinense,  Brasil"],"raw_orcid":"https://orcid.org/0000-0002-0300-1303","affiliations":[{"raw_affiliation_string":"Universidade do Extremo Sul Catarinense,  Brasil","institution_ids":["https://openalex.org/I77063049"]}]},{"author_position":"middle","author":{"id":"https://openalex.org/A5020537838","display_name":"Edenir Bagio Perin","orcid":"https://orcid.org/0000-0002-9744-7081","observed_orcids":["https://orcid.org/0000-0002-9744-7081"]},"institutions":[],"countries":[],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Edenir Bagio Perin","raw_affiliation_strings":["Arqueosul Arqueologia e Gest\u00e3o do Patrim\u00f4nio,  Brasil"],"raw_orcid":"https://orcid.org/0000-0002-9744-7081","affiliations":[{"raw_affiliation_string":"Arqueosul Arqueologia e Gest\u00e3o do Patrim\u00f4nio,  Brasil","institution_ids":[]}]},{"author_position":"middle","author":{"id":"https://openalex.org/A5025452594","display_name":"Fernanda Schneider","orcid":"https://orcid.org/0000-0002-8829-911X","observed_orcids":["https://orcid.org/0000-0002-8829-911X"]},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I1279799976","display_name":"Univates","ror":"https://ror.org/025fy2n80","country_code":"BR","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I1279799976"]}],"countries":["BR"],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Fernanda Schneider","raw_affiliation_strings":["Universidade do Vale do Taquari,  Brasil"],"raw_orcid":"https://orcid.org/0000-0002-8829-911X","affiliations":[{"raw_affiliation_string":"Universidade do Vale do Taquari,  Brasil","institution_ids":["https://openalex.org/I1279799976"]}]},{"author_position":"middle","author":{"id":"https://openalex.org/A5063929353","display_name":"Rafael Guedes Milheira","orcid":"https://orcid.org/0000-0002-6503-8806","observed_orcids":["https://orcid.org/0000-0002-6503-8806"]},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I169248161","display_name":"Universidade Federal de Pelotas","ror":"https://ror.org/05msy9z54","country_code":"BR","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I169248161"]}],"countries":["BR"],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Rafael Milheira","raw_affiliation_strings":["Universidade Federal de Pelotas,  Brasil"],"raw_orcid":"https://orcid.org/0000-0002-6503-8806","affiliations":[{"raw_affiliation_string":"Universidade Federal de Pelotas,  Brasil","institution_ids":["https://openalex.org/I169248161"]}]},{"author_position":"middle","author":{"id":"https://openalex.org/A5052513136","display_name":"Silvia Aline Pereira Dagostim","orcid":"https://orcid.org/0000-0003-2774-1004","observed_orcids":["https://orcid.org/0000-0003-2774-1004"]},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I77063049","display_name":"Universidade do Extremo Sul Catarinense","ror":"https://ror.org/052z2q786","country_code":"BR","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I77063049"]}],"countries":["BR"],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Silvia Aline Pereira Dagostim","raw_affiliation_strings":["Universidade do Extremo Sul Catarinense,  Brasil; Arqueosul Arqueologia e Gest\u00e3o do Patrim\u00f4nio,  Brasil"],"raw_orcid":"https://orcid.org/0000-0003-2774-1004","affiliations":[{"raw_affiliation_string":"Universidade do Extremo Sul Catarinense,  Brasil; Arqueosul Arqueologia e Gest\u00e3o do Patrim\u00f4nio,  Brasil","institution_ids":["https://openalex.org/I77063049"]}]},{"author_position":"middle","author":{"id":"https://openalex.org/A5006289580","display_name":"Marcos C\u00e9sar Pereira Santos","orcid":"https://orcid.org/0000-0003-3286-4930","observed_orcids":["https://orcid.org/0000-0003-3286-4930"]},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I1314665148","display_name":"Universidade Federal do Oeste do Par\u00e1","ror":"https://ror.org/04603xj85","country_code":"BR","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I1314665148"]}],"countries":["BR"],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Marcos C\u00e9sar Pereira Santos","raw_affiliation_strings":["Universidade Federal do Oeste do Par\u00e1,  Brasil"],"raw_orcid":"https://orcid.org/0000-0003-3286-4930","affiliations":[{"raw_affiliation_string":"Universidade Federal do Oeste do Par\u00e1,  Brasil","institution_ids":["https://openalex.org/I1314665148"]}]},{"author_position":"middle","author":{"id":"https://openalex.org/A5091481772","display_name":"Francisco Silva Noelli","orcid":"https://orcid.org/0000-0003-0267-583X","observed_orcids":["https://orcid.org/0000-0003-0267-583X"]},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I141596103","display_name":"University of Lisbon","ror":"https://ror.org/01c27hj86","country_code":"PT","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I141596103"]}],"countries":["PT"],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Francisco Silva Noelli","raw_affiliation_strings":["Universidade de Lisboa,  Portugal"],"raw_orcid":"https://orcid.org/0000-0003-0267-583X","affiliations":[{"raw_affiliation_string":"Universidade de Lisboa,  Portugal","institution_ids":["https://openalex.org/I141596103"]}]},{"author_position":"last","author":{"id":"https://openalex.org/A5065511197","display_name":"Paulo DeBlasis","orcid":"https://orcid.org/0000-0003-4021-3441","observed_orcids":["https://orcid.org/0000-0003-4021-3441"]},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I17974374","display_name":"Universidade de S\u00e3o Paulo","ror":"https://ror.org/036rp1748","country_code":"BR","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I17974374"]}],"countries":["BR"],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Paulo DeBlasis","raw_affiliation_strings":["Universidade de S\u00e3o Paulo,  Brasil"],"raw_orcid":"https://orcid.org/0000-0003-4021-3441","affiliations":[{"raw_affiliation_string":"Universidade de S\u00e3o Paulo,  Brasil","institution_ids":["https://openalex.org/I17974374"]}]}],"institutions":[],"countries_distinct_count":2,"institutions_distinct_count":6,"corresponding_author_ids":["https://openalex.org/A5031486875"],"corresponding_institution_ids":["https://openalex.org/I77063049"],"apc_list":null,"apc_paid":null,"fwci":0.0,"has_fulltext":true,"cited_by_count":0,"citation_normalized_percentile":{"value":0.0,"is_in_top_1_percent":false,"is_in_top_10_percent":false},"cited_by_percentile_year":null,"biblio":{"volume":"21","issue":"2","first_page":null,"last_page":null},"is_retracted":false,"is_paratext":false,"is_xpac":false,"primary_topic":{"id":"https://openalex.org/T13302","display_name":"Amazonian Archaeology and Ethnohistory","score":0.9613999724388123,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/1202","display_name":"History"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/12","display_name":"Arts and Humanities"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/2","display_name":"Social Sciences"}},"topics":[{"id":"https://openalex.org/T13302","display_name":"Amazonian Archaeology and Ethnohistory","score":0.9613999724388123,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/1202","display_name":"History"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/12","display_name":"Arts and Humanities"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/2","display_name":"Social Sciences"}},{"id":"https://openalex.org/T10087","display_name":"Archaeology and ancient environmental studies","score":0.014499999582767487,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/3302","display_name":"Archeology"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/33","display_name":"Social Sciences"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/2","display_name":"Social Sciences"}},{"id":"https://openalex.org/T12624","display_name":"Maritime and Coastal Archaeology","score":0.005499999970197678,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/1204","display_name":"Archeology (arts and humanities)"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/12","display_name":"Arts and Humanities"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/2","display_name":"Social Sciences"}}],"keywords":[{"id":"https://openalex.org/keywords/sambaquis","display_name":"sambaquis","score":0.4659999907016754},{"id":"https://openalex.org/keywords/radiocarbon-dating","display_name":"radiocarbon dating","score":0.7020000219345093},{"id":"https://openalex.org/keywords/village-abandonment","display_name":"village abandonment","score":0.6439999938011169}],"concepts":[{"id":"https://openalex.org/C205649164","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q1071","display_name":"Geography","level":0,"score":0.5550000071525574},{"id":"https://openalex.org/C2779343474","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q3109175","display_name":"Context (archaeology)","level":2,"score":0.5149000287055969},{"id":"https://openalex.org/C2908647359","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q2625603","display_name":"Population","level":2,"score":0.3109000027179718},{"id":"https://openalex.org/C95457728","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q309","display_name":"History","level":0,"score":0.2994999885559082},{"id":"https://openalex.org/C18762648","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q42213","display_name":"Work (physics)","level":2,"score":0.2768000066280365},{"id":"https://openalex.org/C129454956","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q1402508","display_name":"Field research","level":2,"score":0.27149999141693115},{"id":"https://openalex.org/C2991879133","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q5148426","display_name":"Colonial period","level":3,"score":0.241799995303154},{"id":"https://openalex.org/C12713177","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q1900281","display_name":"Perspective (graphical)","level":2,"score":0.23440000414848328},{"id":"https://openalex.org/C55958113","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q169480","display_name":"Indigenous","level":2,"score":0.23440000414848328},{"id":"https://openalex.org/C197099058","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q1561862","display_name":"Environmental history","level":2,"score":0.23340000212192535}],"mesh":[],"locations_count":2,"locations":[{"id":"doi:10.1590/2178-2547-bgoeldi-2025-0057","doi":"https://doi.org/10.1590/2178-2547-bgoeldi-2025-0057","is_oa":true,"landing_page_url":"https://doi.org/10.1590/2178-2547-bgoeldi-2025-0057","pdf_url":"https://www.scielo.br/j/bgoeldi/a/5rcvphvdcWhmRrX7JsB9ztS/?lang=pt&format=pdf","source":{"id":"https://openalex.org/S2737485534","display_name":"Boletim do Museu Paraense Em\u00edlio Goeldi Ci\u00eancias Humanas","issn_l":"1981-8122","issn":["1981-8122","2178-2547"],"is_oa":true,"is_in_doaj":true,"is_core":true,"listed_in":["cwts-core","doaj","jufo-1","poland-40","russia-white-list-1","scielo","vabb-shw"],"host_organization":"https://openalex.org/P4310312344","host_organization_name":"Museu Paraense Em\u00edlio Goeldi","host_organization_lineage":["https://openalex.org/P4310312344"],"host_organization_lineage_names":["Museu Paraense Em\u00edlio Goeldi"],"type":"journal"},"license":"cc-by","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by","version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"Boletim do Museu Paraense Em\u00edlio Goeldi. Ci\u00eancias Humanas","raw_type":"journal-article"},{"id":"pmh:oai:doaj.org/article:6f709de5670241f79507f70729ab7afb","doi":null,"is_oa":false,"landing_page_url":"https://doaj.org/article/6f709de5670241f79507f70729ab7afb","pdf_url":null,"source":{"id":"https://openalex.org/S4306401280","display_name":"DOAJ (DOAJ: Directory of Open Access Journals)","issn_l":null,"issn":null,"is_oa":false,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"listed_in":[],"host_organization":null,"host_organization_name":null,"host_organization_lineage":[],"host_organization_lineage_names":[],"type":"repository"},"license":null,"license_id":null,"version":"submittedVersion","is_accepted":false,"is_published":false,"raw_source_name":"Boletim do Museu Paraense Em\u00edlio Goeldi. Ci\u00eancias Humanas, Vol 21, Iss 2 (2026)","raw_type":"article"}],"best_oa_location":{"id":"doi:10.1590/2178-2547-bgoeldi-2025-0057","doi":"https://doi.org/10.1590/2178-2547-bgoeldi-2025-0057","is_oa":true,"landing_page_url":"https://doi.org/10.1590/2178-2547-bgoeldi-2025-0057","pdf_url":"https://www.scielo.br/j/bgoeldi/a/5rcvphvdcWhmRrX7JsB9ztS/?lang=pt&format=pdf","source":{"id":"https://openalex.org/S2737485534","display_name":"Boletim do Museu Paraense Em\u00edlio Goeldi Ci\u00eancias Humanas","issn_l":"1981-8122","issn":["1981-8122","2178-2547"],"is_oa":true,"is_in_doaj":true,"is_core":true,"listed_in":["cwts-core","doaj","jufo-1","poland-40","russia-white-list-1","scielo","vabb-shw"],"host_organization":"https://openalex.org/P4310312344","host_organization_name":"Museu Paraense Em\u00edlio Goeldi","host_organization_lineage":["https://openalex.org/P4310312344"],"host_organization_lineage_names":["Museu Paraense Em\u00edlio Goeldi"],"type":"journal"},"license":"cc-by","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by","version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"Boletim do Museu Paraense Em\u00edlio Goeldi. Ci\u00eancias Humanas","raw_type":"journal-article"},"sustainable_development_goals":[],"study_designs":[],"awards":[{"id":"https://openalex.org/G2325151144","display_name":null,"funder_award_id":"984/2025","funder_id":"https://openalex.org/F4320323349","funder_display_name":"Funda\u00e7\u00e3o de Amparo \u00e0 Pesquisa e Inova\u00e7\u00e3o do Estado de Santa Catarina"},{"id":"https://openalex.org/G3208947786","display_name":null,"funder_award_id":"312543/2022-0","funder_id":"https://openalex.org/F4320322025","funder_display_name":"Conselho Nacional de Desenvolvimento Cient\u00edfico e Tecnol\u00f3gico"},{"id":"https://openalex.org/G3684653086","display_name":null,"funder_award_id":"403308/2024-0","funder_id":"https://openalex.org/F4320322025","funder_display_name":"Conselho Nacional de Desenvolvimento Cient\u00edfico e Tecnol\u00f3gico"},{"id":"https://openalex.org/G4631905670","display_name":null,"funder_award_id":"403308/2024-0","funder_id":"https://openalex.org/F4320323349","funder_display_name":"Funda\u00e7\u00e3o de Amparo \u00e0 Pesquisa e Inova\u00e7\u00e3o do Estado de Santa Catarina"},{"id":"https://openalex.org/G4906564977","display_name":null,"funder_award_id":"304070/2026-2","funder_id":"https://openalex.org/F4320322025","funder_display_name":"Conselho Nacional de Desenvolvimento Cient\u00edfico e Tecnol\u00f3gico"},{"id":"https://openalex.org/G4956212403","display_name":null,"funder_award_id":"304070/2026-2","funder_id":"https://openalex.org/F4320323349","funder_display_name":"Funda\u00e7\u00e3o de Amparo \u00e0 Pesquisa e Inova\u00e7\u00e3o do Estado de Santa Catarina"},{"id":"https://openalex.org/G5013321308","display_name":null,"funder_award_id":"984/2025","funder_id":"https://openalex.org/F4320322025","funder_display_name":"Conselho Nacional de Desenvolvimento Cient\u00edfico e Tecnol\u00f3gico"},{"id":"https://openalex.org/G7104392089","display_name":null,"funder_award_id":"312543/2022-0","funder_id":"https://openalex.org/F4320323349","funder_display_name":"Funda\u00e7\u00e3o de Amparo \u00e0 Pesquisa e Inova\u00e7\u00e3o do Estado de Santa Catarina"},{"id":"https://openalex.org/G7162118332","display_name":null,"funder_award_id":"201642/2025-5","funder_id":"https://openalex.org/F4320323349","funder_display_name":"Funda\u00e7\u00e3o de Amparo \u00e0 Pesquisa e Inova\u00e7\u00e3o do Estado de Santa Catarina"},{"id":"https://openalex.org/G7634353531","display_name":null,"funder_award_id":"201642/2025-5","funder_id":"https://openalex.org/F4320322025","funder_display_name":"Conselho Nacional de Desenvolvimento Cient\u00edfico e Tecnol\u00f3gico"}],"funders":[{"id":"https://openalex.org/F4320322025","display_name":"Conselho Nacional de Desenvolvimento Cient\u00edfico e Tecnol\u00f3gico","ror":"https://ror.org/03swz6y49"},{"id":"https://openalex.org/F4320323349","display_name":"Funda\u00e7\u00e3o de Amparo \u00e0 Pesquisa e Inova\u00e7\u00e3o do Estado de Santa Catarina","ror":"https://ror.org/0503xdx77"}],"has_content":{"grobid_xml":true,"pdf":true},"content_urls":{"pdf":"https://content.openalex.org/works/W7204124470.pdf","grobid_xml":"https://content.openalex.org/works/W7204124470.grobid-xml"},"referenced_works_count":22,"referenced_works":["https://openalex.org/W628414549","https://openalex.org/W1597616433","https://openalex.org/W1922261457","https://openalex.org/W2004192131","https://openalex.org/W2033742250","https://openalex.org/W2056037549","https://openalex.org/W2259092237","https://openalex.org/W2562385181","https://openalex.org/W2601029048","https://openalex.org/W2732778169","https://openalex.org/W2735620056","https://openalex.org/W2802166495","https://openalex.org/W2811199050","https://openalex.org/W2905638940","https://openalex.org/W3048882402","https://openalex.org/W3048951226","https://openalex.org/W3183970346","https://openalex.org/W3195186883","https://openalex.org/W4296088399","https://openalex.org/W4381328172","https://openalex.org/W4382812627","https://openalex.org/W4407063690"],"related_works":["https://openalex.org/W2732778169","https://openalex.org/W1889878634","https://openalex.org/W2971452995","https://openalex.org/W7203818383","https://openalex.org/W2972681204","https://openalex.org/W3018149128","https://openalex.org/W6980044975","https://openalex.org/W2108518812","https://openalex.org/W143097005"],"abstract_inverted_index":{"Resumo":[0],"Este":[1],"artigo":[2],"apresenta":[3],"novos":[4,80],"dados":[5,81],"para":[6],"a":[7,15,60,88,117],"arqueologia":[8],"Guarani":[9,76,90,120],"do":[10,13,17,19,62,77,93,105,111,126,148,152],"litoral":[11,97],"sul":[12],"Brasil":[14],"partir":[16],"estudo":[18],"s\u00edtio":[20],"Lagoa":[21,29,38],"da":[22,39,128,133],"Velhinha,":[23],"um":[24],"contexto":[25],"in\u00e9dito":[26],"junto":[27],"\u00e0":[28],"dos":[30,131],"Esteves,":[31],"munic\u00edpio":[32],"de":[33,138],"Balne\u00e1rio":[34],"Rinc\u00e3o,":[35],"Santa":[36],"Catarina.":[37],"Velhinha":[40],"foi":[41,156],"uma":[42],"aldeia":[43],"pequena,":[44],"mas":[45],"est\u00e1vel":[46],"e":[47,53],"duradoura,":[48],"estabelecida":[49],"no":[50,56,96,143],"s\u00e9culo":[51,57,106,112,144],"XIV":[52],"abandonada,":[54],"provavelmente,":[55],"XVI.":[58],"Apresenta-se":[59],"an\u00e1lise":[61],"registro":[63],"arqueol\u00f3gico,":[64],"mais":[65],"duas":[66],"novas":[67],"datas":[68],"radiocarb\u00f4nicas,":[69],"discutindo-se":[70],"sua":[71],"rela\u00e7\u00e3o":[72],"com":[73],"outros":[74,159],"s\u00edtios":[75],"litoral.":[78],"Os":[79],"i)":[82],"refor\u00e7am":[83],"os":[84],"modelos":[85],"interpretativos":[86],"sobre":[87],"ocupa\u00e7\u00e3o":[89,119,130],"massiva":[91],"pr\u00f3xima":[92],"per\u00edodo":[94],"colonial":[95],"sul-brasileiro,":[98],"que":[99,116],"pode":[100],"ser":[101],"marcada":[102],"em":[103,123,146,158],"meados":[104],"XIV,":[107],"intensificando-se":[108],"ao":[109],"longo":[110],"XV;":[113],"ii)":[114],"mostram":[115],"plena":[118],"se":[121],"distancia,":[122],"alguns":[124],"s\u00e9culos,":[125],"fim":[127],"longeva":[129],"sambaquieiros":[132],"costa;":[134],"iii)":[135],"indicam":[136],"processos":[137],"abandono":[139],"r\u00e1pido":[140],"das":[141,150],"aldeias":[142],"XVI":[145],"raz\u00e3o":[147],"avan\u00e7o":[149],"a\u00e7\u00f5es":[151],"colonialismo":[153],"portugu\u00eas,":[154],"como":[155],"registrado":[157],"contextos":[160],"litor\u00e2neos":[161],"brasileiros.":[162]},"counts_by_year":[],"updated_date":"2026-11-14T11:04:58.165337","created_date":"2026-08-25T00:00:00"}
