{"id":"https://openalex.org/W7204024308","doi":"https://doi.org/10.35977/0104-1096.cct2026.v43.27646","title":"Tecnologias de informa\u00e7\u00e3o e comunica\u00e7\u00e3o na extens\u00e3o rural em Mo\u00e7ambique: principais desafios e poss\u00edveis caminhos para a transi\u00e7\u00e3o na utiliza\u00e7\u00e3o de recursos digitais","display_name":"Tecnologias de informa\u00e7\u00e3o e comunica\u00e7\u00e3o na extens\u00e3o rural em Mo\u00e7ambique: principais desafios e poss\u00edveis caminhos para a transi\u00e7\u00e3o na utiliza\u00e7\u00e3o de recursos digitais","publication_year":2026,"publication_date":"2026-04-28","ids":{"openalex":"https://openalex.org/W7204024308","doi":"https://doi.org/10.35977/0104-1096.cct2026.v43.27646"},"language":"pt","primary_location":{"id":"doi:10.35977/0104-1096.cct2026.v43.27646","doi":"https://doi.org/10.35977/0104-1096.cct2026.v43.27646","is_oa":true,"landing_page_url":"https://doi.org/10.35977/0104-1096.cct2026.v43.27646","pdf_url":"https://apct.sede.embrapa.br/cct/article/download/27646/19228","source":{"id":"https://openalex.org/S4210168110","display_name":"Cadernos de Ci\u00eancia & Tecnologia","issn_l":"0104-1096","issn":["0104-1096","1678-3964"],"is_oa":true,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"listed_in":[],"host_organization":"https://openalex.org/P4310311989","host_organization_name":"Brazilian Agricultural Research Corporation","host_organization_lineage":["https://openalex.org/P4310311989"],"host_organization_lineage_names":["Brazilian Agricultural Research Corporation"],"type":"journal"},"license":null,"license_id":null,"version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"Cadernos de Ci\u00eancia &amp; Tecnologia","raw_type":"journal-article"},"volume":null,"type":"article","is_traditional":true,"indexed_in":["crossref"],"open_access":{"is_oa":true,"oa_status":"diamond","oa_url":"https://apct.sede.embrapa.br/cct/article/download/27646/19228","any_repository_has_fulltext":false},"authorships":[{"author_position":"first","author":{"id":"https://openalex.org/A5068844601","display_name":"Mateus Jo\u00e3o Marassiro","orcid":"https://orcid.org/0000-0003-0871-4377","observed_orcids":["https://orcid.org/0000-0003-0871-4377"]},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I3129864162","display_name":"L\u00fario University","ror":"https://ror.org/03sbnrq14","country_code":"MZ","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I3129864162"]}],"countries":["MZ"],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Mateus Jo\u00e3o Marassiro","raw_affiliation_strings":["Universidade L\u00fario, Faculdade de Ci\u00eancias Agr\u00e1rias, Lichinga, Niassa, Mo\u00e7ambique"],"raw_orcid":null,"affiliations":[{"raw_affiliation_string":"Universidade L\u00fario, Faculdade de Ci\u00eancias Agr\u00e1rias, Lichinga, Niassa, Mo\u00e7ambique","institution_ids":["https://openalex.org/I3129864162"]}]},{"author_position":"middle","author":{"id":"https://openalex.org/A5073427151","display_name":"Lu\u00eds Fernando Soares Zuin","orcid":"https://orcid.org/0000-0001-8571-7665","observed_orcids":["https://orcid.org/0000-0001-8571-7665"]},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I17974374","display_name":"Universidade de S\u00e3o Paulo","ror":"https://ror.org/036rp1748","country_code":"BR","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I17974374"]}],"countries":["BR"],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Luis Fernando Soares Zuin","raw_affiliation_strings":["Universidade de S\u00e3o Paulo, Pirassununga, SP"],"raw_orcid":null,"affiliations":[{"raw_affiliation_string":"Universidade de S\u00e3o Paulo, Pirassununga, SP","institution_ids":["https://openalex.org/I17974374"]}]},{"author_position":"last","author":{"id":"https://openalex.org/A5075359160","display_name":"Renato de Carvalho Lopes","orcid":"https://orcid.org/0000-0002-3624-2496","observed_orcids":["https://orcid.org/0000-0002-3624-2496"]},"institutions":[],"countries":[],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Renato de Carvalho Lopes","raw_affiliation_strings":["Empresa de Assist\u00eancia T\u00e9cnica e Extens\u00e3o Rural, Bras\u00edlia, DF"],"raw_orcid":null,"affiliations":[{"raw_affiliation_string":"Empresa de Assist\u00eancia T\u00e9cnica e Extens\u00e3o Rural, Bras\u00edlia, DF","institution_ids":[]}]}],"institutions":[],"countries_distinct_count":2,"institutions_distinct_count":2,"corresponding_author_ids":[],"corresponding_institution_ids":[],"apc_list":null,"apc_paid":null,"fwci":0.0,"has_fulltext":true,"cited_by_count":0,"citation_normalized_percentile":{"value":0.0,"is_in_top_1_percent":false,"is_in_top_10_percent":false},"cited_by_percentile_year":null,"biblio":{"volume":null,"issue":null,"first_page":"e27646","last_page":"e27646"},"is_retracted":false,"is_paratext":false,"is_xpac":false,"primary_topic":{"id":"https://openalex.org/T13478","display_name":"Agricultural Development and Management","score":0.8345000147819519,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/1100","display_name":"General Agricultural and Biological Sciences"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/11","display_name":"Agricultural and Biological Sciences"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/1","display_name":"Life Sciences"}},"topics":[{"id":"https://openalex.org/T13478","display_name":"Agricultural Development and Management","score":0.8345000147819519,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/1100","display_name":"General Agricultural and Biological Sciences"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/11","display_name":"Agricultural and Biological Sciences"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/1","display_name":"Life Sciences"}},{"id":"https://openalex.org/T13194","display_name":"ICT in Developing Communities","score":0.1445000022649765,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/1710","display_name":"Information Systems"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/17","display_name":"Computer Science"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/3","display_name":"Physical Sciences"}},{"id":"https://openalex.org/T10367","display_name":"Agricultural Innovations and Practices","score":0.012000000104308128,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/1100","display_name":"General Agricultural and Biological Sciences"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/11","display_name":"Agricultural and Biological Sciences"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/1","display_name":"Life Sciences"}}],"keywords":[{"id":"https://openalex.org/keywords/information-and-communication-technologies","display_name":"information and communication technologies","score":0.9739999771118164},{"id":"https://openalex.org/keywords/rural-extension","display_name":"rural extension","score":0.890999972820282},{"id":"https://openalex.org/keywords/agricultural-extension","display_name":"agricultural extension","score":0.4309999942779541},{"id":"https://openalex.org/keywords/family-farmers","display_name":"family farmers","score":0.6259999871253967},{"id":"https://openalex.org/keywords/extensionists","display_name":"extensionists","score":0.43799999356269836},{"id":"https://openalex.org/keywords/digital-divide","display_name":"digital divide","score":0.6110000014305115},{"id":"https://openalex.org/keywords/agriculture-4-0","display_name":"Agriculture 4.0","score":0.7829999923706055},{"id":"https://openalex.org/keywords/mozambique","display_name":"Mozambique","score":0.7559999823570251}],"concepts":[{"id":"https://openalex.org/C15708023","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q80083","display_name":"Humanities","level":1,"score":0.5073000192642212},{"id":"https://openalex.org/C17744445","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q36442","display_name":"Political science","level":0,"score":0.4683000147342682},{"id":"https://openalex.org/C41008148","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q21198","display_name":"Computer science","level":0,"score":0.3255000114440918},{"id":"https://openalex.org/C121332964","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q413","display_name":"Physics","level":0,"score":0.32420000433921814},{"id":"https://openalex.org/C144133560","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q4830453","display_name":"Business","level":0,"score":0.28690001368522644},{"id":"https://openalex.org/C138885662","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q5891","display_name":"Philosophy","level":0,"score":0.22660000622272491},{"id":"https://openalex.org/C18762648","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q42213","display_name":"Work (physics)","level":2,"score":0.22220000624656677},{"id":"https://openalex.org/C182306322","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q1779371","display_name":"Order (exchange)","level":2,"score":0.20589999854564667},{"id":"https://openalex.org/C207267971","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q120208","display_name":"Emerging technologies","level":2,"score":0.20309999585151672},{"id":"https://openalex.org/C98045186","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q205663","display_name":"Process (computing)","level":2,"score":0.18549999594688416}],"mesh":[],"locations_count":1,"locations":[{"id":"doi:10.35977/0104-1096.cct2026.v43.27646","doi":"https://doi.org/10.35977/0104-1096.cct2026.v43.27646","is_oa":true,"landing_page_url":"https://doi.org/10.35977/0104-1096.cct2026.v43.27646","pdf_url":"https://apct.sede.embrapa.br/cct/article/download/27646/19228","source":{"id":"https://openalex.org/S4210168110","display_name":"Cadernos de Ci\u00eancia & Tecnologia","issn_l":"0104-1096","issn":["0104-1096","1678-3964"],"is_oa":true,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"listed_in":[],"host_organization":"https://openalex.org/P4310311989","host_organization_name":"Brazilian Agricultural Research Corporation","host_organization_lineage":["https://openalex.org/P4310311989"],"host_organization_lineage_names":["Brazilian Agricultural Research Corporation"],"type":"journal"},"license":null,"license_id":null,"version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"Cadernos de Ci\u00eancia &amp; Tecnologia","raw_type":"journal-article"}],"best_oa_location":{"id":"doi:10.35977/0104-1096.cct2026.v43.27646","doi":"https://doi.org/10.35977/0104-1096.cct2026.v43.27646","is_oa":true,"landing_page_url":"https://doi.org/10.35977/0104-1096.cct2026.v43.27646","pdf_url":"https://apct.sede.embrapa.br/cct/article/download/27646/19228","source":{"id":"https://openalex.org/S4210168110","display_name":"Cadernos de Ci\u00eancia & Tecnologia","issn_l":"0104-1096","issn":["0104-1096","1678-3964"],"is_oa":true,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"listed_in":[],"host_organization":"https://openalex.org/P4310311989","host_organization_name":"Brazilian Agricultural Research Corporation","host_organization_lineage":["https://openalex.org/P4310311989"],"host_organization_lineage_names":["Brazilian Agricultural Research Corporation"],"type":"journal"},"license":null,"license_id":null,"version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"Cadernos de Ci\u00eancia &amp; Tecnologia","raw_type":"journal-article"},"sustainable_development_goals":[{"score":0.7789000272750854,"display_name":"Industry, innovation and infrastructure","id":"https://metadata.un.org/sdg/9"},{"score":0.5365999937057495,"display_name":"Zero hunger","id":"https://metadata.un.org/sdg/2"}],"study_designs":[],"awards":[],"funders":[],"has_content":{"pdf":true,"grobid_xml":true},"content_urls":{"pdf":"https://content.openalex.org/works/W7204024308.pdf","grobid_xml":"https://content.openalex.org/works/W7204024308.grobid-xml"},"referenced_works_count":18,"referenced_works":["https://openalex.org/W2943140223","https://openalex.org/W2943456913","https://openalex.org/W2990272218","https://openalex.org/W3013740872","https://openalex.org/W3117466792","https://openalex.org/W3165395828","https://openalex.org/W4200482376","https://openalex.org/W4210871238","https://openalex.org/W4212895794","https://openalex.org/W4220756648","https://openalex.org/W4225069144","https://openalex.org/W4323317250","https://openalex.org/W4388785376","https://openalex.org/W4391592190","https://openalex.org/W4392682591","https://openalex.org/W4400451879","https://openalex.org/W6937145903","https://openalex.org/W6949866841"],"related_works":["https://openalex.org/W6893237679","https://openalex.org/W7168148653","https://openalex.org/W6893058462","https://openalex.org/W4403944043","https://openalex.org/W7220323229","https://openalex.org/W7196965235","https://openalex.org/W2792505042","https://openalex.org/W2768282498","https://openalex.org/W6968471847","https://openalex.org/W6968005294"],"abstract_inverted_index":{"A":[0],"digitaliza\u00e7\u00e3o":[1,121],"dos":[2],"m\u00faltiplos":[3],"processos":[4],"que":[5,95,129,134,172,206],"envolvem":[6],"o":[7,77,97,136],"servi\u00e7o":[8],"de":[9,28,43,63,66,85,90,104,118,138,142,151,159,169,180,194,196,203],"extens\u00e3o":[10,72,112,123,152],"rural,":[11],"ocorrida":[12],"nas":[13],"tr\u00eas":[14],"\u00faltimas":[15],"d\u00e9cadas,":[16],"tem":[17],"permitido":[18],"maior":[19,201],"alcance,":[20],"agilidade":[21],"e":[22,26,34,68,120,146,163,184,198],"flexibiliza\u00e7\u00e3o":[23],"na":[24,49,71,88,122],"comunica\u00e7\u00e3o":[25,69,143],"compartilhamento":[27],"informa\u00e7\u00f5es":[29],"entre":[30,144],"os":[31,59],"agentes":[32],"extensionistas":[33,145],"as":[35,108,167,173,192],"fam\u00edlias":[36],"agricultoras.":[37],"No":[38,102],"entanto,":[39],"h\u00e1":[40],"consider\u00e1vel":[41],"escassez":[42],"evid\u00eancias":[44],"do":[45,61,92],"desenvolvimento":[46],"dessa":[47],"pr\u00e1tica":[48],"realidade":[50],"mo\u00e7ambicana.":[51],"O":[52],"presente":[53],"artigo":[54],"teve":[55],"por":[56],"objetivo":[57],"examinar":[58],"desafios":[60,133],"uso":[62,137,195],"tecnologias":[64],"digitais":[65],"informa\u00e7\u00e3o":[67],"(TDICs)":[70],"rural":[73],"em":[74,100],"Mo\u00e7ambique.":[75,101],"Para":[76],"alcance":[78],"deste":[79],"objetivo,":[80],"recorreu-se":[81],"\u00e0":[82],"pesquisa":[83],"bibliogr\u00e1fica":[84],"publica\u00e7\u00f5es":[86],"dispon\u00edveis":[87],"base":[89],"dados":[91],"Google":[93],"Acad\u00eamico,":[94],"abordam":[96],"referido":[98],"assunto":[99],"motor":[103],"busca,":[105],"foram":[106],"usadas":[107],"seguintes":[109],"palavras-chave:":[110],"TDIC;":[111],"rural;":[113],"Agricultura":[114],"4.0;":[115],"quarta":[116],"gera\u00e7\u00e3o":[117],"agricultura;":[119],"rural.":[124,153,210],"Os":[125],"resultados":[126],"encontrados":[127],"indicam":[128],"Mo\u00e7ambique":[130],"enfrenta":[131],"v\u00e1rios":[132],"dificultam":[135],"TDIC":[139,197],"como":[140,166],"ferramenta":[141],"agricultores":[147,204],"familiares,":[148],"nos":[149],"servi\u00e7os":[150],"Assim,":[154],"a":[155],"expans\u00e3o":[156],"da":[157],"infraestrutura":[158],"telefonia":[160],"m\u00f3vel,":[161],"r\u00e1dio":[162],"televis\u00e3o,":[164],"bem":[165],"linhas":[168],"financiamento":[170],"para":[171,190],"pessoas":[174],"no":[175,208],"campo":[176],"possam":[177],"comprar":[178],"aparelhos":[179],"telefone":[181],"celular,":[182],"tabletes":[183],"outros":[185],"dispositivos":[186],"eletr\u00f4nicos,":[187],"\u00e9":[188],"necess\u00e1ria":[189],"ampliar":[191],"possibilidades":[193],"alcan\u00e7ar":[199],"um":[200],"n\u00famero":[202],"familiares":[205],"residem":[207],"meio":[209]},"counts_by_year":[],"updated_date":"2026-11-04T10:54:05.112534","created_date":"2026-08-24T00:00:00"}
