{"id":"https://openalex.org/W7203547829","doi":"https://doi.org/10.26623/dimastik.v4i2.15897","title":"PENINGKATAN PEMAHAMAN ETIKA PENGGUNAAN AI UNTUK PARA SISWA SMK WALISONGO SEMARANG","display_name":"PENINGKATAN PEMAHAMAN ETIKA PENGGUNAAN AI UNTUK PARA SISWA SMK WALISONGO SEMARANG","publication_year":2026,"publication_date":"2026-07-31","ids":{"openalex":"https://openalex.org/W7203547829","doi":"https://doi.org/10.26623/dimastik.v4i2.15897"},"language":"id","primary_location":{"id":"doi:10.26623/dimastik.v4i2.15897","doi":"https://doi.org/10.26623/dimastik.v4i2.15897","is_oa":true,"landing_page_url":"https://doi.org/10.26623/dimastik.v4i2.15897","pdf_url":"https://journals.usm.ac.id/index.php/dmstik/article/download/15897/7368","source":{"id":"https://openalex.org/S4404674331","display_name":"Jurnal Dimastik.","issn_l":"2988-3296","issn":["2988-3296"],"is_oa":true,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"listed_in":[],"host_organization":"https://openalex.org/P4310315192","host_organization_name":"Universitas Semarang","host_organization_lineage":["https://openalex.org/P4310315192"],"host_organization_lineage_names":["Universitas Semarang"],"type":"journal"},"license":null,"license_id":null,"version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"Jurnal DIMASTIK","raw_type":"journal-article"},"volume":null,"type":"article","indexed_in":["crossref"],"open_access":{"is_oa":true,"oa_status":"diamond","oa_url":"https://journals.usm.ac.id/index.php/dmstik/article/download/15897/7368","any_repository_has_fulltext":false},"authorships":[{"author_position":"first","author":{"id":"https://openalex.org/A5051460208","display_name":"Alauddin Maulana Hirzan","orcid":"https://orcid.org/0000-0002-2486-6787","observed_orcids":["https://orcid.org/0000-0002-2486-6787"]},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I148158369","display_name":"State University of Semarang","ror":"https://ror.org/02fsk7e17","country_code":"ID","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I148158369"]},{"id":"https://openalex.org/I4210141869","display_name":"Universitas Semarang","ror":"https://ror.org/050adtn77","country_code":"ID","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I4210141869"]}],"countries":["ID"],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Alauddin Maulana Hirzan","raw_affiliation_strings":["Universitas Semarang"],"raw_orcid":null,"affiliations":[{"raw_affiliation_string":"Universitas Semarang","institution_ids":["https://openalex.org/I148158369","https://openalex.org/I4210141869"]}]},{"author_position":"middle","author":{"id":"https://openalex.org/A5059611285","display_name":"April Firman Daru","orcid":"https://orcid.org/0000-0001-9494-7032","observed_orcids":["https://orcid.org/0000-0001-9494-7032"]},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I4210141869","display_name":"Universitas Semarang","ror":"https://ror.org/050adtn77","country_code":"ID","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I4210141869"]}],"countries":["ID"],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"April Firman Daru","raw_affiliation_strings":["Program Studi Teknik Informatika , Universitas Semarang ,"],"raw_orcid":null,"affiliations":[{"raw_affiliation_string":"Program Studi Teknik Informatika , Universitas Semarang ,","institution_ids":["https://openalex.org/I4210141869"]}]},{"author_position":"middle","author":{"id":"https://openalex.org/A5079055710","display_name":"Whisnumurti Adhiwibowo","orcid":"https://orcid.org/0009-0002-8512-0927","observed_orcids":["https://orcid.org/0009-0002-8512-0927"]},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I4210141869","display_name":"Universitas Semarang","ror":"https://ror.org/050adtn77","country_code":"ID","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I4210141869"]}],"countries":["ID"],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Whisnumurti Adhiwibowo","raw_affiliation_strings":["Program Studi Teknik Informatika , Universitas Semarang ,"],"raw_orcid":null,"affiliations":[{"raw_affiliation_string":"Program Studi Teknik Informatika , Universitas Semarang ,","institution_ids":["https://openalex.org/I4210141869"]}]},{"author_position":"last","author":{"id":"https://openalex.org/A5001032872","display_name":"Agus Hartanto","orcid":null,"observed_orcids":[]},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I4210141869","display_name":"Universitas Semarang","ror":"https://ror.org/050adtn77","country_code":"ID","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I4210141869"]}],"countries":["ID"],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Agus Hartanto","raw_affiliation_strings":["Program Studi Teknik Informatika , Universitas Semarang ,"],"raw_orcid":null,"affiliations":[{"raw_affiliation_string":"Program Studi Teknik Informatika , Universitas Semarang ,","institution_ids":["https://openalex.org/I4210141869"]}]}],"institutions":[],"countries_distinct_count":1,"institutions_distinct_count":2,"corresponding_author_ids":[],"corresponding_institution_ids":[],"apc_list":null,"apc_paid":null,"fwci":0.0,"has_fulltext":true,"cited_by_count":0,"citation_normalized_percentile":{"value":0.54785564,"is_in_top_1_percent":false,"is_in_top_10_percent":false},"cited_by_percentile_year":null,"biblio":{"volume":"4","issue":"2","first_page":"156","last_page":"164"},"is_retracted":false,"is_paratext":false,"is_xpac":false,"primary_topic":{"id":"https://openalex.org/T14414","display_name":"Artificial Intelligence in Education","score":0.8579000234603882,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/1710","display_name":"Information Systems"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/17","display_name":"Computer Science"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/3","display_name":"Physical Sciences"}},"topics":[{"id":"https://openalex.org/T14414","display_name":"Artificial Intelligence in Education","score":0.8579000234603882,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/1710","display_name":"Information Systems"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/17","display_name":"Computer Science"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/3","display_name":"Physical Sciences"}},{"id":"https://openalex.org/T10883","display_name":"Ethics and Social Impacts of AI","score":0.10890000313520432,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/3311","display_name":"Safety Research"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/33","display_name":"Social Sciences"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/2","display_name":"Social Sciences"}},{"id":"https://openalex.org/T11492","display_name":"Academic integrity and plagiarism","score":0.009399999864399433,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/3311","display_name":"Safety Research"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/33","display_name":"Social Sciences"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/2","display_name":"Social Sciences"}}],"keywords":[{"id":"https://openalex.org/keywords/ai-ethics","display_name":"AI ethics","score":0.8759999871253967},{"id":"https://openalex.org/keywords/artificial-intelligence-in-education","display_name":"artificial intelligence in education","score":0.8610000014305115},{"id":"https://openalex.org/keywords/student-awareness","display_name":"student awareness","score":0.5070000290870667},{"id":"https://openalex.org/keywords/academic-integrity","display_name":"academic integrity","score":0.7110000252723694},{"id":"https://openalex.org/keywords/personal-data-protection","display_name":"personal data protection","score":0.953000009059906},{"id":"https://openalex.org/keywords/intellectual-property","display_name":"intellectual property","score":0.8619999885559082},{"id":"https://openalex.org/keywords/fact-checking","display_name":"fact-checking","score":0.8259999752044678},{"id":"https://openalex.org/keywords/responsible-use-of-ai","display_name":"responsible AI use","score":0.8960000276565552},{"id":"https://openalex.org/keywords/vocational-high-school-students","display_name":"vocational high school students","score":0.9369999766349792},{"id":"https://openalex.org/keywords/participatory-training","display_name":"participatory training","score":0.8629999756813049},{"id":"https://openalex.org/keywords/semarang","display_name":"Semarang","score":0.4410000145435333},{"id":"https://openalex.org/keywords/copyright-infringement","display_name":"copyright infringement","score":0.44699999690055847},{"id":"https://openalex.org/keywords/data-privacy","display_name":"data privacy","score":0.35600000619888306},{"id":"https://openalex.org/keywords/ai-generated-images-and-videos","display_name":"AI-generated images and videos","score":0.3529999852180481},{"id":"https://openalex.org/keywords/ai-generated-text","display_name":"AI-generated text","score":0.3569999933242798}],"concepts":[{"id":"https://openalex.org/C17744445","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q36442","display_name":"Political science","level":0,"score":0.4702000021934509},{"id":"https://openalex.org/C15708023","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q80083","display_name":"Humanities","level":1,"score":0.4487000107765198},{"id":"https://openalex.org/C15744967","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q9418","display_name":"Psychology","level":0,"score":0.2152000069618225},{"id":"https://openalex.org/C121332964","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q413","display_name":"Physics","level":0,"score":0.2085999995470047},{"id":"https://openalex.org/C138885662","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q5891","display_name":"Philosophy","level":0,"score":0.19850000739097595},{"id":"https://openalex.org/C178550888","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q2043282","display_name":"Business administration","level":1,"score":0.19689999520778656},{"id":"https://openalex.org/C144024400","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q21201","display_name":"Sociology","level":0,"score":0.19460000097751617},{"id":"https://openalex.org/C27206212","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q34178","display_name":"Theology","level":1,"score":0.15960000455379486},{"id":"https://openalex.org/C41008148","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q21198","display_name":"Computer science","level":0,"score":0.15839999914169312},{"id":"https://openalex.org/C144133560","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q4830453","display_name":"Business","level":0,"score":0.1534000039100647}],"mesh":[],"locations_count":2,"locations":[{"id":"doi:10.26623/dimastik.v4i2.15897","doi":"https://doi.org/10.26623/dimastik.v4i2.15897","is_oa":true,"landing_page_url":"https://doi.org/10.26623/dimastik.v4i2.15897","pdf_url":"https://journals.usm.ac.id/index.php/dmstik/article/download/15897/7368","source":{"id":"https://openalex.org/S4404674331","display_name":"Jurnal Dimastik.","issn_l":"2988-3296","issn":["2988-3296"],"is_oa":true,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"listed_in":[],"host_organization":"https://openalex.org/P4310315192","host_organization_name":"Universitas Semarang","host_organization_lineage":["https://openalex.org/P4310315192"],"host_organization_lineage_names":["Universitas Semarang"],"type":"journal"},"license":null,"license_id":null,"version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"Jurnal DIMASTIK","raw_type":"journal-article"},{"id":"pmh:oai:journals.usm.ac.id:article/15897","doi":null,"is_oa":true,"landing_page_url":"https://journals.usm.ac.id/index.php/index/article/view/15897","pdf_url":null,"source":{"id":"https://openalex.org/S4404674331","display_name":"Jurnal Dimastik.","issn_l":"2988-3296","issn":["2988-3296"],"is_oa":true,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"listed_in":[],"host_organization":"https://openalex.org/P4310315192","host_organization_name":"Universitas Semarang","host_organization_lineage":["https://openalex.org/P4310315192"],"host_organization_lineage_names":["Universitas Semarang"],"type":"journal"},"license":null,"license_id":null,"version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"10.26623/dimastik.v4i2","raw_type":"info:eu-repo/semantics/article"}],"best_oa_location":{"id":"doi:10.26623/dimastik.v4i2.15897","doi":"https://doi.org/10.26623/dimastik.v4i2.15897","is_oa":true,"landing_page_url":"https://doi.org/10.26623/dimastik.v4i2.15897","pdf_url":"https://journals.usm.ac.id/index.php/dmstik/article/download/15897/7368","source":{"id":"https://openalex.org/S4404674331","display_name":"Jurnal Dimastik.","issn_l":"2988-3296","issn":["2988-3296"],"is_oa":true,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"listed_in":[],"host_organization":"https://openalex.org/P4310315192","host_organization_name":"Universitas Semarang","host_organization_lineage":["https://openalex.org/P4310315192"],"host_organization_lineage_names":["Universitas Semarang"],"type":"journal"},"license":null,"license_id":null,"version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"Jurnal DIMASTIK","raw_type":"journal-article"},"sustainable_development_goals":[{"display_name":"Quality education","id":"https://metadata.un.org/sdg/4","score":0.9901999831199646}],"study_designs":[{"display_name":"Clinical Trial","id":"https://openalex.org/study-designs/clinical-trial"}],"awards":[],"funders":[],"has_content":{"grobid_xml":true,"pdf":true},"content_urls":{"pdf":"https://content.openalex.org/works/W7203547829.pdf","grobid_xml":"https://content.openalex.org/works/W7203547829.grobid-xml"},"referenced_works_count":9,"referenced_works":["https://openalex.org/W3086535845","https://openalex.org/W3155263273","https://openalex.org/W4304943299","https://openalex.org/W4382133845","https://openalex.org/W4389232715","https://openalex.org/W4394615179","https://openalex.org/W4404776886","https://openalex.org/W4405491867","https://openalex.org/W4416691642"],"related_works":["https://openalex.org/W7168185135","https://openalex.org/W7125682340","https://openalex.org/W4410008550","https://openalex.org/W7214642593","https://openalex.org/W7163160644","https://openalex.org/W7215754742","https://openalex.org/W4409467343","https://openalex.org/W7202280646","https://openalex.org/W7117736082","https://openalex.org/W4413259155"],"abstract_inverted_index":{"Pemanfaatan":[0],"Artificial":[1,229],"Intelligence":[2],"(AI)":[3],"dalam":[4,63],"kegiatan":[5],"pembelajaran":[6,66],"memberikan":[7,191],"peluang":[8],"bagi":[9],"siswa":[10,58,197,221,235],"untuk":[11,214],"memperoleh":[12],"informasi":[13,35,130],"dan":[14,44,86,97,105,128,203,218],"menyelesaikan":[15],"berbagai":[16],"aktivitas":[17],"akademik":[18],"secara":[19,90,201],"lebih":[20],"efektif.":[21],"Namun,":[22],"penggunaan":[23,34,61,88,118,199],"AI":[24,62,89,200,217],"tanpa":[25,36],"pemahaman":[26,57,113,139,171,175,196],"etika":[27,60,117,231],"yang":[28,77,99,131],"memadai":[29],"dapat":[30,208],"menimbulkan":[31],"permasalahan,":[32],"seperti":[33],"verifikasi,":[37],"pelanggaran":[38,45],"integritas":[39,219],"akademik,":[40,121],"penyalahgunaan":[41],"data":[42,123,144],"pribadi,":[43,124],"hak":[46,125],"kekayaan":[47,126],"intelektual.":[48],"Kegiatan":[49,71,206],"Pengabdian":[50,237],"kepada":[51,238],"Masyarakat":[52,239],"(PkM)":[53],"ini":[54,207],"bertujuan":[55],"meningkatkan":[56],"mengenai":[59,198],"mendukung":[64],"proses":[65],"di":[67],"SMK":[68],"Walisongo":[69],"Semarang.":[70],"dilaksanakan":[72],"menggunakan":[73],"pendekatan":[74,212],"pelatihan":[75,190],"partisipatif":[76],"meliputi":[78],"penyampaian":[79],"materi,":[80,170],"diskusi":[81],"interaktif,":[82],"analisis":[83],"studi":[84],"kasus,":[85],"praktik":[87],"bertanggung":[91,204],"jawab.":[92,205],"Evaluasi":[93],"dilakukan":[94],"melalui":[95],"pre-test":[96,154],"post-test":[98],"terdiri":[100],"atas":[101],"10":[102],"butir":[103],"pertanyaan":[104],"diikuti":[106],"oleh":[107],"21":[108],"siswa.":[109],"Materi":[110],"evaluasi":[111,135,167],"mencakup":[112],"konsep":[114],"AI,":[115,119,232,234],"prinsip":[116],"kejujuran":[120],"perlindungan":[122],"intelektual,":[127],"verifikasi":[129],"dihasilkan":[132],"AI.":[133],"Hasil":[134,186],"menunjukkan":[136,188],"adanya":[137],"peningkatan":[138,161,195],"peserta":[140,149],"setelah":[141,184],"pelatihan.":[142,185],"Berdasarkan":[143],"hasil":[145],"kuesioner,":[146],"skor":[147],"rata-rata":[148],"meningkat":[150],"dari":[151],"6,24":[152],"pada":[153,157,222],"menjadi":[155,209],"8,33":[156],"post-test,":[158],"atau":[159],"mengalami":[160],"sebesar":[162],"2,09":[163],"poin":[164],"(33,49%).":[165],"Pada":[166],"berdasarkan":[168],"aspek":[169,180],"konseptual":[172],"mencapai":[173,177,182],"84%,":[174],"prompt":[176],"88%,":[178],"sedangkan":[179],"sentence":[181],"62%":[183],"tersebut":[187],"bahwa":[189],"dampak":[192],"positif":[193],"terhadap":[194],"etis":[202],"salah":[210],"satu":[211],"edukatif":[213],"memperkuat":[215],"literasi":[216,233],"digital":[220],"jenjang":[223],"pendidikan":[224],"menengah":[225],"kejuruan.":[226],"Kata":[227],"Kunci:":[228],"Intelligence,":[230],"SMK,":[236]},"counts_by_year":[],"updated_date":"2026-11-04T10:54:05.112534","created_date":"2026-08-16T00:00:00"}
