{"id":"https://openalex.org/W7203475826","doi":"https://doi.org/10.53382/issn.2810-7977.53","title":"Cognici\u00f3n simbi\u00f3tica e inteligencia artificial en educaci\u00f3n superior: implicancias para las competencias docentes universitarias","display_name":"Cognici\u00f3n simbi\u00f3tica e inteligencia artificial en educaci\u00f3n superior: implicancias para las competencias docentes universitarias","publication_year":2026,"publication_date":"2026-07-31","ids":{"openalex":"https://openalex.org/W7203475826","doi":"https://doi.org/10.53382/issn.2810-7977.53"},"language":"es","primary_location":{"id":"doi:10.53382/issn.2810-7977.53","doi":"https://doi.org/10.53382/issn.2810-7977.53","is_oa":true,"landing_page_url":"https://doi.org/10.53382/issn.2810-7977.53","pdf_url":null,"source":{"id":"https://openalex.org/S5407051429","display_name":"Revista TSup (Transformaci\u00f3n Superior)","issn_l":"2810-7977","issn":["2810-7977"],"is_oa":false,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"listed_in":[],"host_organization":"https://openalex.org/P4404669382","host_organization_name":"Andr\u00e9s Bello University","host_organization_lineage":["https://openalex.org/P4404669382"],"host_organization_lineage_names":["Andr\u00e9s Bello University"],"type":"journal"},"license":"cc-by-nc-sa","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by-nc-sa","version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"Revista TSup (Transformaci\u00f3n Superior)","raw_type":"journal-article"},"volume":null,"type":"article","is_traditional":true,"indexed_in":["crossref"],"open_access":{"is_oa":true,"oa_status":"hybrid","oa_url":"https://doi.org/10.53382/issn.2810-7977.53","any_repository_has_fulltext":false},"authorships":[{"author_position":"first","author":{"id":"https://openalex.org/A5124199819","display_name":"Gonzalo Zambrano Millar","orcid":"https://orcid.org/0000-0001-6117-8572","observed_orcids":["https://orcid.org/0000-0001-6117-8572"]},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I3121512035","display_name":"Universidad Aut\u00f3noma de Chile","ror":"https://ror.org/010r9dy59","country_code":"CL","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I3121512035"]}],"countries":["CL"],"is_corresponding":true,"raw_author_name":"Gonzalo Zambrano Millar","raw_affiliation_strings":["Universidad Aut\u00f3noma de Chile"],"raw_orcid":"https://orcid.org/0000-0001-6117-8572","affiliations":[{"raw_affiliation_string":"Universidad Aut\u00f3noma de Chile","institution_ids":["https://openalex.org/I3121512035"]}]}],"institutions":[],"countries_distinct_count":1,"institutions_distinct_count":1,"corresponding_author_ids":["https://openalex.org/A5124199819"],"corresponding_institution_ids":["https://openalex.org/I3121512035"],"apc_list":null,"apc_paid":null,"fwci":0.0,"has_fulltext":false,"cited_by_count":0,"citation_normalized_percentile":{"value":0.0,"is_in_top_1_percent":false,"is_in_top_10_percent":false},"cited_by_percentile_year":null,"biblio":{"volume":"2","issue":"2","first_page":"5","last_page":"30"},"is_retracted":false,"is_paratext":false,"is_xpac":false,"primary_topic":{"id":"https://openalex.org/T14414","display_name":"Artificial Intelligence in Education","score":0.9976000189781189,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/3304","display_name":"Education"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/33","display_name":"Social Sciences"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/2","display_name":"Social Sciences"}},"topics":[{"id":"https://openalex.org/T14414","display_name":"Artificial Intelligence in Education","score":0.9976000189781189,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/3304","display_name":"Education"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/33","display_name":"Social Sciences"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/2","display_name":"Social Sciences"}},{"id":"https://openalex.org/T12217","display_name":"Higher Education Teaching and Evaluation","score":0.0010999999940395355,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/3304","display_name":"Education"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/33","display_name":"Social Sciences"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/2","display_name":"Social Sciences"}},{"id":"https://openalex.org/T11636","display_name":"Artificial Intelligence in Healthcare and Education","score":0.0003000000142492354,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/2718","display_name":"Health Informatics"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/27","display_name":"Medicine"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/4","display_name":"Health Sciences"}}],"keywords":[{"id":"https://openalex.org/keywords/generative-ai","display_name":"generative AI","score":0.9319999814033508},{"id":"https://openalex.org/keywords/human-ai-collaboration","display_name":"human-AI collaboration","score":0.8529999852180481},{"id":"https://openalex.org/keywords/teacher-competence","display_name":"teacher competence","score":0.5979999899864197},{"id":"https://openalex.org/keywords/algorithmic-literacy","display_name":"algorithmic literacy","score":0.8500000238418579},{"id":"https://openalex.org/keywords/teacher-role-change","display_name":"teacher role transformation","score":0.7720000147819519},{"id":"https://openalex.org/keywords/teacher-education","display_name":"teacher professional development","score":0.41999998688697815},{"id":"https://openalex.org/keywords/higher-education","display_name":"higher education","score":0.6899999976158142}],"concepts":[{"id":"https://openalex.org/C144024400","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q21201","display_name":"Sociology","level":0,"score":0.5026999711990356},{"id":"https://openalex.org/C15708023","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q80083","display_name":"Humanities","level":1,"score":0.44749999046325684},{"id":"https://openalex.org/C15744967","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q9418","display_name":"Psychology","level":0,"score":0.41909998655319214},{"id":"https://openalex.org/C2779343474","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q3109175","display_name":"Context (archaeology)","level":2,"score":0.3066999912261963},{"id":"https://openalex.org/C19417346","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q7922","display_name":"Pedagogy","level":1,"score":0.27250000834465027},{"id":"https://openalex.org/C9652623","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q190109","display_name":"Field (mathematics)","level":2,"score":0.2662999927997589},{"id":"https://openalex.org/C2780876879","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q3054749","display_name":"Meaning (existential)","level":2,"score":0.26109999418258667},{"id":"https://openalex.org/C18762648","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q42213","display_name":"Work (physics)","level":2,"score":0.2387000024318695},{"id":"https://openalex.org/C13606891","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q2623243","display_name":"Conceptual model","level":2,"score":0.22310000658035278},{"id":"https://openalex.org/C138885662","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q5891","display_name":"Philosophy","level":0,"score":0.22030000388622284}],"mesh":[],"locations_count":1,"locations":[{"id":"doi:10.53382/issn.2810-7977.53","doi":"https://doi.org/10.53382/issn.2810-7977.53","is_oa":true,"landing_page_url":"https://doi.org/10.53382/issn.2810-7977.53","pdf_url":null,"source":{"id":"https://openalex.org/S5407051429","display_name":"Revista TSup (Transformaci\u00f3n Superior)","issn_l":"2810-7977","issn":["2810-7977"],"is_oa":false,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"listed_in":[],"host_organization":"https://openalex.org/P4404669382","host_organization_name":"Andr\u00e9s Bello University","host_organization_lineage":["https://openalex.org/P4404669382"],"host_organization_lineage_names":["Andr\u00e9s Bello University"],"type":"journal"},"license":"cc-by-nc-sa","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by-nc-sa","version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"Revista TSup (Transformaci\u00f3n Superior)","raw_type":"journal-article"}],"best_oa_location":{"id":"doi:10.53382/issn.2810-7977.53","doi":"https://doi.org/10.53382/issn.2810-7977.53","is_oa":true,"landing_page_url":"https://doi.org/10.53382/issn.2810-7977.53","pdf_url":null,"source":{"id":"https://openalex.org/S5407051429","display_name":"Revista TSup (Transformaci\u00f3n Superior)","issn_l":"2810-7977","issn":["2810-7977"],"is_oa":false,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"listed_in":[],"host_organization":"https://openalex.org/P4404669382","host_organization_name":"Andr\u00e9s Bello University","host_organization_lineage":["https://openalex.org/P4404669382"],"host_organization_lineage_names":["Andr\u00e9s Bello University"],"type":"journal"},"license":"cc-by-nc-sa","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by-nc-sa","version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"Revista TSup (Transformaci\u00f3n Superior)","raw_type":"journal-article"},"sustainable_development_goals":[{"display_name":"Quality education","score":0.9901999831199646,"id":"https://metadata.un.org/sdg/4"}],"study_designs":[],"awards":[],"funders":[],"has_content":{"grobid_xml":false,"pdf":false},"content_urls":null,"referenced_works_count":0,"referenced_works":[],"related_works":["https://openalex.org/W7204917942","https://openalex.org/W7215196199","https://openalex.org/W7219890669","https://openalex.org/W7153504451","https://openalex.org/W7167575998","https://openalex.org/W7221182158","https://openalex.org/W7169773988","https://openalex.org/W7121441448","https://openalex.org/W7221357434","https://openalex.org/W7216937525"],"abstract_inverted_index":{"La":[0,98],"incorporaci\u00f3n":[1],"de":[2,4,17,22,33,40,47,52,59,70,77,90,102,119,133,142,146,157,163,165,180,186,188,208,214,223,228,247],"sistemas":[3,76],"inteligencia":[5,78,110,150,232,235],"artificial":[6,236],"generativa":[7],"en":[8,37,173,212,250],"la":[9,38,57,120,126,131,139,144,152,155,178,195,209,221],"educaci\u00f3n":[10,112,251],"superior":[11],"est\u00e1":[12,129],"transformando":[13],"las":[14,67,205],"formas":[15,69],"tradicionales":[16],"ense\u00f1anza,":[18],"aprendizaje":[19,166],"y":[20,75,96,106,116,160,177,185,237,245],"producci\u00f3n":[21,222],"conocimiento.":[23],"Este":[24],"escenario":[25],"plantea":[26],"desaf\u00edos":[27],"relevantes":[28,108],"para":[29,65,203,242],"los":[30,42],"modelos":[31],"convencionales":[32],"competencias":[34,114,135],"docentes,":[35],"basados":[36],"premisa":[39],"que":[41,125,194],"procesos":[43,189],"cognitivos":[44,190],"dependen":[45],"exclusivamente":[46],"capacidades":[48,182],"humanas.":[49],"El":[50],"objetivo":[51],"este":[53],"estudio":[54],"es":[55],"analizar":[56],"noci\u00f3n":[58],"cognici\u00f3n":[60,196],"simbi\u00f3tica":[61,197],"como":[62,225],"marco":[63],"conceptual":[64,241],"comprender":[66,220],"nuevas":[68,134],"interacci\u00f3n":[71],"entre":[72,94,231],"docentes":[73,115,136],"universitarios":[74],"artificial.":[79],"Se":[80,192],"desarroll\u00f3":[81],"una":[82,86,199,239],"investigaci\u00f3n":[83],"te\u00f3rico-conceptual":[84],"mediante":[85],"revisi\u00f3n":[87],"narrativa":[88],"estructurada":[89],"literatura":[91],"especializada":[92],"publicada":[93],"2010":[95],"2025.":[97],"b\u00fasqueda":[99],"consider\u00f3":[100],"bases":[101],"datos":[103],"acad\u00e9micas":[104],"internacionales":[105],"documentos":[107],"sobre":[109],"artificial,":[111,151],"superior,":[113],"teor\u00edas":[117],"contempor\u00e1neas":[118,207],"cognici\u00f3n.":[121],"Los":[122],"resultados":[123],"evidencian":[124],"colaboraci\u00f3n":[127,215],"humano\u2013IA":[128],"favoreciendo":[130],"emergencia":[132],"relacionadas":[137],"con":[138],"supervisi\u00f3n":[140],"cr\u00edtica":[141],"algoritmos,":[143],"validaci\u00f3n":[145],"contenidos":[147],"generados":[148],"por":[149],"alfabetizaci\u00f3n":[153],"algor\u00edtmica,":[154],"evaluaci\u00f3n":[156],"informaci\u00f3n":[158],"automatizada":[159],"el":[161,174],"dise\u00f1o":[162],"experiencias":[164],"enriquecidas":[167],"tecnol\u00f3gicamente.":[168],"Asimismo,":[169],"se":[170],"identifican":[171],"transformaciones":[172,206],"rol":[175],"docente":[176,249],"necesidad":[179],"fortalecer":[181],"\u00e9ticas,":[183],"cr\u00edticas":[184],"regulaci\u00f3n":[187],"compartidos.":[191],"concluye":[193],"constituye":[198],"categor\u00eda":[200],"te\u00f3rica":[201],"pertinente":[202],"interpretar":[204],"docencia":[210],"universitaria":[211],"contextos":[213],"humano\u2013IA.":[216],"Esta":[217],"perspectiva":[218],"permite":[219],"conocimiento":[224],"un":[226],"proceso":[227],"interdependencia":[229],"funcional":[230],"humana":[233],"e":[234],"ofrece":[238],"base":[240],"futuras":[243],"investigaciones":[244],"programas":[246],"formaci\u00f3n":[248],"superior.":[252]},"counts_by_year":[],"updated_date":"2026-10-28T10:33:24.094632","created_date":"2026-08-15T00:00:00"}
