{"id":"https://openalex.org/W7202339495","doi":"https://doi.org/10.5281/zenodo.21920930","title":"\"Explorando la descolonizaci\u00f3n en la promoci\u00f3n del conocimiento cient\u00edfico. Un enfoque transdisciplinario y cient\u00edfico desde la editorial Orinoco pensamiento y Praxis\" Trabajo de Ascenso bajo la Modalidad de Investigaci\u00f3n para optar al escalaf\u00f3n de Docente TITULAR, c\u00f3digo de cargo n\u00ba 2020 en la Universidad Bolivariana de Venezuela.","display_name":"\"Explorando la descolonizaci\u00f3n en la promoci\u00f3n del conocimiento cient\u00edfico. Un enfoque transdisciplinario y cient\u00edfico desde la editorial Orinoco pensamiento y Praxis\" Trabajo de Ascenso bajo la Modalidad de Investigaci\u00f3n para optar al escalaf\u00f3n de Docente TITULAR, c\u00f3digo de cargo n\u00ba 2020 en la Universidad Bolivariana de Venezuela.","publication_year":2026,"publication_date":"2026-08-13","ids":{"openalex":"https://openalex.org/W7202339495","doi":"https://doi.org/10.5281/zenodo.21920930"},"language":"es","primary_location":{"id":"doi:10.5281/zenodo.21920930","doi":"https://doi.org/10.5281/zenodo.21920930","is_oa":true,"landing_page_url":"https://doi.org/10.5281/zenodo.21920930","pdf_url":null,"source":{"id":"https://openalex.org/S4306400562","display_name":"Zenodo (CERN European Organization for Nuclear Research)","issn_l":null,"issn":null,"is_oa":true,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"listed_in":[],"host_organization":"https://openalex.org/I67311998","host_organization_name":"European Organization for Nuclear Research","host_organization_lineage":["https://openalex.org/I67311998"],"host_organization_lineage_names":[],"type":"repository"},"license":"cc-by","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by","version":null,"is_accepted":false,"is_published":false,"raw_source_name":null,"raw_type":"Book"},"volume":null,"type":"book","is_traditional":true,"indexed_in":["datacite"],"open_access":{"is_oa":true,"oa_status":"green","oa_url":"https://doi.org/10.5281/zenodo.21920930","any_repository_has_fulltext":true},"authorships":[{"author_position":"first","author":{"id":"https://openalex.org/A5135575510","display_name":"Leonardo Rafael Maestre Vargas","orcid":"https://orcid.org/0000-0001-5504-7824","observed_orcids":["https://orcid.org/0000-0001-5504-7824"]},"institutions":[],"countries":[],"is_corresponding":true,"raw_author_name":"Maestre, Leonardo","raw_affiliation_strings":["Fondo editorial Orinoco Pensamiento y Praxis RIF.- J403372659,  Tutor o asesor de Tesis de Especialidad,  Maestr\u00edas y Doctorados, e investigaciones  cualitativas y  publicaciones cient\u00edficas:  Cel:+58 412-0895755,+58 426-9966180,   RIF J- 403372659"],"raw_orcid":"https://orcid.org/0000-0001-5504-7824","affiliations":[{"raw_affiliation_string":"Fondo editorial Orinoco Pensamiento y Praxis RIF.- J403372659,  Tutor o asesor de Tesis de Especialidad,  Maestr\u00edas y Doctorados, e investigaciones  cualitativas y  publicaciones cient\u00edficas:  Cel:+58 412-0895755,+58 426-9966180,   RIF J- 403372659","institution_ids":[]}]}],"institutions":[],"countries_distinct_count":0,"institutions_distinct_count":0,"corresponding_author_ids":["https://openalex.org/A5135575510"],"corresponding_institution_ids":[],"apc_list":null,"apc_paid":null,"fwci":0.0,"has_fulltext":false,"cited_by_count":0,"citation_normalized_percentile":{"value":0.0,"is_in_top_1_percent":false,"is_in_top_10_percent":false},"cited_by_percentile_year":null,"biblio":{"volume":null,"issue":null,"first_page":null,"last_page":null},"is_retracted":false,"is_paratext":false,"is_xpac":false,"primary_topic":{"id":"https://openalex.org/T14123","display_name":"Decolonial Thought and Epistemologies","score":0.9458000063896179,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/3314","display_name":"Anthropology"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/33","display_name":"Social Sciences"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/2","display_name":"Social Sciences"}},"topics":[{"id":"https://openalex.org/T14123","display_name":"Decolonial Thought and Epistemologies","score":0.9458000063896179,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/3314","display_name":"Anthropology"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/33","display_name":"Social Sciences"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/2","display_name":"Social Sciences"}},{"id":"https://openalex.org/T13492","display_name":"Science, Technology, and Education in Latin America","score":0.019099999219179153,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/3317","display_name":"Demography"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/33","display_name":"Social Sciences"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/2","display_name":"Social Sciences"}},{"id":"https://openalex.org/T12498","display_name":"Latin American Cultural Politics","score":0.014399999752640724,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/3314","display_name":"Anthropology"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/33","display_name":"Social Sciences"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/2","display_name":"Social Sciences"}}],"keywords":[{"id":"https://openalex.org/keywords/decolonization-of-science","display_name":"decolonization of science","score":0.9330000281333923},{"id":"https://openalex.org/keywords/decoloniality","display_name":"decoloniality","score":0.8130000233650208},{"id":"https://openalex.org/keywords/transdisciplinarity","display_name":"transdisciplinarity","score":0.7139999866485596},{"id":"https://openalex.org/keywords/publishers","display_name":"publishers","score":0.45899999141693115},{"id":"https://openalex.org/keywords/scholarly-publishing","display_name":"scholarly publishing","score":0.3709999918937683},{"id":"https://openalex.org/keywords/scientific-practice","display_name":"scientific practice","score":0.35499998927116394},{"id":"https://openalex.org/keywords/universidad-bolivariana-de-venezuela","display_name":"Universidad Bolivariana de Venezuela","score":0.6809999942779541},{"id":"https://openalex.org/keywords/universidad-de-los-andes","display_name":"Universidad de Los Andes","score":0.414000004529953},{"id":"https://openalex.org/keywords/universidad-de-los-llanos","display_name":"Universidad de los Llanos","score":0.5},{"id":"https://openalex.org/keywords/universidad-de-carabobo","display_name":"Universidad de Carabobo","score":0.4869999885559082}],"concepts":[{"id":"https://openalex.org/C15708023","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q80083","display_name":"Humanities","level":1,"score":0.7013000249862671},{"id":"https://openalex.org/C138885662","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q5891","display_name":"Philosophy","level":0,"score":0.4388999938964844},{"id":"https://openalex.org/C142362112","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q735","display_name":"Art","level":0,"score":0.20640000700950623},{"id":"https://openalex.org/C2779343474","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q3109175","display_name":"Context (archaeology)","level":2,"score":0.1785999983549118},{"id":"https://openalex.org/C17744445","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q36442","display_name":"Political science","level":0,"score":0.16779999434947968},{"id":"https://openalex.org/C144024400","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q21201","display_name":"Sociology","level":0,"score":0.10660000145435333},{"id":"https://openalex.org/C2993267578","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q2485457","display_name":"Scientific education","level":2,"score":0.09749999642372131},{"id":"https://openalex.org/C2991886400","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q490933","display_name":"Local society","level":2,"score":0.09489999711513519},{"id":"https://openalex.org/C3017587649","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q83602","display_name":"Home education","level":2,"score":0.09260000288486481},{"id":"https://openalex.org/C95457728","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q309","display_name":"History","level":0,"score":0.09109999984502792}],"mesh":[],"locations_count":2,"locations":[{"id":"doi:10.5281/zenodo.21920930","doi":"https://doi.org/10.5281/zenodo.21920930","is_oa":true,"landing_page_url":"https://doi.org/10.5281/zenodo.21920930","pdf_url":null,"source":{"id":"https://openalex.org/S4306400562","display_name":"Zenodo (CERN European Organization for Nuclear Research)","issn_l":null,"issn":null,"is_oa":true,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"listed_in":[],"host_organization":"https://openalex.org/I67311998","host_organization_name":"European Organization for Nuclear Research","host_organization_lineage":["https://openalex.org/I67311998"],"host_organization_lineage_names":[],"type":"repository"},"license":"cc-by","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by","version":null,"is_accepted":false,"is_published":false,"raw_source_name":null,"raw_type":"Book"},{"id":"doi:10.5281/zenodo.21920931","doi":"https://doi.org/10.5281/zenodo.21920931","is_oa":true,"landing_page_url":"https://doi.org/10.5281/zenodo.21920931","pdf_url":null,"source":{"id":"https://openalex.org/S4306400562","display_name":"Zenodo (CERN European Organization for Nuclear Research)","issn_l":null,"issn":null,"is_oa":true,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"listed_in":[],"host_organization":"https://openalex.org/I67311998","host_organization_name":"European Organization for Nuclear Research","host_organization_lineage":["https://openalex.org/I67311998"],"host_organization_lineage_names":[],"type":"repository"},"license":"cc-by","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by","version":null,"is_accepted":false,"is_published":false,"raw_source_name":null,"raw_type":"Book"}],"best_oa_location":{"id":"doi:10.5281/zenodo.21920930","doi":"https://doi.org/10.5281/zenodo.21920930","is_oa":true,"landing_page_url":"https://doi.org/10.5281/zenodo.21920930","pdf_url":null,"source":{"id":"https://openalex.org/S4306400562","display_name":"Zenodo (CERN European Organization for Nuclear Research)","issn_l":null,"issn":null,"is_oa":true,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"listed_in":[],"host_organization":"https://openalex.org/I67311998","host_organization_name":"European Organization for Nuclear Research","host_organization_lineage":["https://openalex.org/I67311998"],"host_organization_lineage_names":[],"type":"repository"},"license":"cc-by","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by","version":null,"is_accepted":false,"is_published":false,"raw_source_name":null,"raw_type":"Book"},"sustainable_development_goals":[{"display_name":"Reduced inequalities","id":"https://metadata.un.org/sdg/10","score":0.4000000059604645}],"study_designs":[],"awards":[],"funders":[],"has_content":{"pdf":false,"grobid_xml":false},"content_urls":null,"referenced_works_count":0,"referenced_works":[],"related_works":["https://openalex.org/W4393971107","https://openalex.org/W7221046335","https://openalex.org/W2958806094","https://openalex.org/W7165956754","https://openalex.org/W7172352719","https://openalex.org/W2733151921","https://openalex.org/W7081565699","https://openalex.org/W2969672310","https://openalex.org/W2978761093","https://openalex.org/W4376854741"],"abstract_inverted_index":{"REP\u00daBLICA":[0],"BOLIVARIANA":[1,4],"DE":[2,5],"UNIVERSIDAD":[3],"VENEZUELA":[6],"Autor:":[7,69,107,702],"Maestre":[8,70,108,453,705],"Vargas":[9,71,109],"Leonardo":[10,72,110,451,703],"Rafael.":[11,73,111],"C.I.":[12,74,112],"V":[13,75,113],"\u2013":[14,76,114],"8.937.089":[15,77,115],"C\u00f3digo":[16,78,116],"ORCID:":[17,79,117],"https://orcid.org/0000-0001-5504-7824":[18,80,118],",":[19,81,119],"Correo:":[20,82,120],"afoaleonardo@gmail.com":[21,83],"\"Explorando":[22,86],"la":[23,26,37,47,64,87,90,101,126,138,154,157,160,189,216,223,226,231,239,268,282,288,337,370,372,375,378,381,399,408,963,966,975,992,995,998,1023,1054,1061,1064,1069,1077,1103,1120,1143,1148,1154,1159,1178,1187,1191,1195,1205,1222,1236],"descolonizaci\u00f3n":[24,88,155,993],"en":[25,63,89,137,165,182,188,192,219,251,287,299,305,333,360,407,965,1003,1009,1057,1089,1126,1142,1158,1194,1221,1262],"promoci\u00f3n":[27,91,161,217,303,422,999,1055,1121,1266],"del":[28,92,233,349,968,1071,1097,1105,1116,1122,1163,1174,1180,1259],"conocimiento":[29,93,200,234,291,411,1038,1072,1123,1164],"cient\u00edfico.":[30,94,292,412,857],"Un":[31,95,971],"enfoque":[32,96,315,389,1232],"transdisciplinario":[33,97],"y":[34,41,98,105,159,178,203,235,255,280,329,340,364,377,404,448,700,979,997,1030,1041,1073,1093,1153,1161,1190,1217,1239,1248,1254],"cient\u00edfico":[35,99],"desde":[36,100,230,974,1068],"editorial":[38,102],"Orinoco":[39,103,446,698,977],"pensamiento":[40,104],"Praxis\"":[42,106],"Trabajo":[43,122],"de":[44,49,55,59,67,123,128,134,141,156,162,199,207,215,222,225,238,244,253,270,284,290,295,302,308,324,336,355,374,380,401,410,473,710,716,722,739,749,773,813,823,850,861,882,994,1000,1012,1025,1037,1053,1060,1063,1076,1082,1091,1099,1102,1110,1113,1118,1136,1145,1150,1156,1170,1177,1204,1215,1230,1265],"Ascenso":[45,124],"bajo":[46,125],"Modalidad":[48,127],"Investigaci\u00f3n":[50,129],"para":[51,130,194,368,712,767,833,913,1033,1211,1243],"optar":[52,131,713],"al":[53,132,397],"escalaf\u00f3n":[54,133],"Docente":[56,135],"TITULAR,":[57],"c\u00f3digo":[58],"cargo":[60,715],"n\u00ba":[61],"2020":[62],"Universidad":[65,139,471,720],"Bolivariana":[66,140,472,721],"Venezuela.":[68,142,474,723],"DOI:":[84],"10.5281/zenodo.21920931":[85],"afoaderehumanos@gmail.com":[121],"TITULAR":[136],"Resumen":[143],"En":[144,981,1007],"los":[145,262,347,982],"\u00faltimos":[146,726,983],"a\u00f1os,":[147,984],"ha":[148,986,1017,1130],"surgido":[149],"un":[150,314,988,1183,1231],"creciente":[151,989,1020],"inter\u00e9s":[152,990],"por":[153,242,811,817,957,991,1080,1134],"ciencia":[158,227,382,996,1065,1196,1223],"perspectivas":[163,213,403,740,786,1001,1051,1146,1246],"decoloniales":[164,214,264,1002,1052,1247],"las":[166,176,183,212,245,271,300,309,341,356,361,1004,1013,1028,1050,1083,1127,1213,1218,1245,1263],"disciplinas":[167,743,1005],"acad\u00e9micas.":[168,1006],"Se":[169,258,312,344],"argumenta":[170],"que":[171,317,346,387,875,898,928,1119,1185,1234],"es":[172,210],"fundamental":[173,748],"examinar":[174,750,1026],"cr\u00edticamente":[175,1027],"estructuras":[177,1029,1135,1214],"pr\u00e1cticas":[179,272,301,357,1031,1264],"cient\u00edficas":[180,273,358,756,838,907],"existentes":[181,359,757,1032],"ciencias":[184,310,342,362,417,1014,1128],"sociales,":[185,1015,1129],"as\u00ed":[186],"como":[187,326,827,884,1046,1182,1208],"actividad":[190,420],"cient\u00edfica":[191,218,304,396,693,764,790,810,863,935,1056,1079,1267],"general,":[193],"avanzar":[195],"hacia":[196],"una":[197,276,352,393,1019,1035],"producci\u00f3n":[198,232,289,409,1036,1070,1160],"m\u00e1s":[201,1039],"inclusiva":[202,776,1040],"equitativa.":[204,778,1042],"El":[205,293],"objetivo":[206,780,1047],"este":[208,388,1111],"estudio,":[209],"explorar":[211,784,1049,1244],"el":[220,236,306,334,1010,1058,1074,1240],"contexto":[221,792,1059],"socializaci\u00f3n":[224,379,1062],"social":[228,383,512,542,590,647,668,1066,1193],"transdisciplinarias,":[229,419],"aumento":[237,1075],"literatura":[240,809,1078],"cientifica":[241],"intermedio":[243,1081],"publicaciones":[246,256,426,1084,1094],"seriadas,":[247,427,815,955,1085,1269],"arbitradas":[248,428,1086],"e":[249,429,692,736,754,761,777,805,819,845,887,909,920,939,959,1087],"indexadas":[250,820,1088],"revistas":[252,1090],"investigaciones":[254,1092],"cient\u00edficas.":[257,1095],"busca":[259],"analizar,":[260],"c\u00f3mo":[261],"enfoques":[263],"pueden":[265],"contribuir":[266,832],"a":[267,392,457,479,520,595,599,626,652,682,694,746,770,799,834,847,869,915,917,921,933],"transformaci\u00f3n":[269],"dominantes,":[274,839],"fomentando":[275,840],"mayor":[277,394],"diversidad":[278,1188],"epist\u00e9mica":[279,1189],"promoviendo":[281],"participaci\u00f3n":[283],"comunidades":[285,851],"marginadas":[286],"objeto":[294,1112],"estudio":[296,350,1044,1114],"se":[297,985,1016,1140],"centra":[298],"\u00e1mbito":[307,1011],"sociales.":[311,343],"utiliza":[313],"cualitativo":[316,1233],"combinar\u00e1":[318],"revisi\u00f3n":[319,1237],"bibliogr\u00e1fica,":[320],"sistem\u00e1tica,":[321],"empleando":[322],"bases":[323,881],"datos":[325],"LATINDEX,":[327,608,885],"FLACSO":[328,886],"DIALNET,":[330],"an\u00e1lisis":[331,1241],"documental":[332,891,1242],"campo":[335,893],"investigaci\u00f3n":[338,415],"decolonial":[339,390,493,532,562,618,653,931,1207],"espera":[345],"resultados":[348,900],"ofrezcan":[351],"visi\u00f3n":[353],"cr\u00edtica":[354,904],"sociales":[363,418],"presenten":[365],"propuestas":[366],"concretas":[367,912],"promover":[369,914],"descolonizaci\u00f3n,":[371],"episteme":[373],"poscoloniedad":[376],"transdisciplinaria.":[384],"La":[385,1108],"perspectiva":[386,930],"contribuya":[391],"productividad":[395,424],"fomentar":[398],"inclusi\u00f3n":[400],"m\u00faltiples":[402],"conocimientos":[405],"diversos":[406],"Palabras":[413],"clave:":[414],"decolonial,":[416,944],"cient\u00edfica,":[421,423,425,949,951,953],"indexada.":[430],"Exploring":[431],"Decolonization":[432],"in":[433,534,580,617],"the":[434,462,470,485,490,499,511,538,589,592,643],"Promotion":[435],"of":[436,464,487,492,540,629,646,662],"Scientific":[437,442],"Knowledge:":[438],"A":[439],"Transdisciplinary":[440],"and":[441,489,508,514,523,547,556,573,610,642,677],"Approach":[443],"from":[444,576],"Editorial":[445,697,976],"Pensamiento":[447,699,978],"Praxis.":[449,701],"Author:":[450],"Rafael":[452,704],"Vargas.":[454,706],"Submitted":[455],"as":[456,607,752,785,828],"research-based":[458],"contribution":[459],"to":[460,502,518,530,624,637],"attain":[461],"rank":[463],"Full":[465],"Professor":[466,717],"(Docente":[467],"Titular)":[468],"at":[469],"Abstract:":[475],"In":[476],"recent":[477],"years,":[478],"growing":[480],"interest":[481],"has":[482],"emerged":[483],"surrounding":[484],"decolonization":[486],"science":[488],"promotion":[491,536,586],"perspectives":[494,533],"across":[495,603],"academic":[496],"disciplines,":[497],"underscoring":[498],"urgent":[500],"need":[501],"critically":[503],"examine":[504],"existing":[505],"scientific":[506,516,535,549,567,581,585,631,656,670,672,674],"structures":[507],"practices":[509,587,632],"within":[510,588],"sciences":[513],"broader":[515,570],"endeavors":[517],"foster":[519],"more":[521],"inclusive":[522],"equitable":[524],"knowledge":[525,545],"production.":[526],"This":[527],"study":[528],"aims":[529],"explore":[531],"through":[537],"socialization":[539,645],"transdisciplinary":[541,644,667],"science,":[543,648],"driving":[544],"generation":[546],"expanding":[548],"literature":[550,601],"via":[551],"peer-reviewed,":[552],"indexed":[553,678],"serial":[554,679],"publications":[555],"research":[557],"journals.":[558],"It":[559],"analyzes":[560],"how":[561],"approaches":[563],"can":[564],"transform":[565],"dominant":[566],"paradigms,":[568],"encouraging":[569],"epistemic":[571],"diversity":[572],"active":[574],"participation":[575],"historically":[577],"marginalized":[578],"communities":[579],"creation.":[582],"Focusing":[583],"on":[584],"sciences,":[591,669],"inquiry":[593],"employs":[594],"qualitative":[596],"methodology":[597],"combining":[598],"systematic":[600],"review":[602],"key":[604],"databases":[605],"such":[606],"FLACSO,":[609],"DIALNET":[611,888],"with":[612],"rigorous":[613],"documentary":[614],"analysis":[615],"grounded":[616],"studies.":[619],"The":[620],"findings":[621],"are":[622],"expected":[623],"offer":[625],"critical":[627],"view":[628],"current":[630],"while":[633],"presenting":[634],"concrete":[635],"proposals":[636],"advance":[638],"decolonization,":[639],"postcolonial":[640],"epistemology,":[641],"ultimately":[649],"asserting":[650],"that":[651],"framework":[654],"enhances":[655],"productivity":[657],"by":[658],"embracing":[659],"diverse":[660],"ways":[661],"knowing.":[663],"Keywords:":[664],"Decolonial":[665],"research,":[666],"activity,":[671],"promotion,":[673],"productivity,":[675],"peer-reviewed":[676],"publications.":[680],"Explorando":[681,962],"descoloniza\u00e7\u00e3o":[683,733],"na":[684,708,719,762,853],"promo\u00e7\u00e3o":[685,738,789,862,950],"do":[686,803,806,855],"conhecimento":[687,774,804],"cient\u00edfico:":[688],"Uma":[689],"abordagem":[690,873],"transdisciplinar":[691,923],"partir":[695,800],"da":[696,734,788,793,801,808,924],"Apresentado":[707],"modalidade":[709],"pesquisa":[711],"ao":[714,936],"Titular":[718],"Resumo:":[724],"Nos":[725],"anos,":[727],"emergiu":[728],"um":[729],"interesse":[730],"crescente":[731],"pela":[732,737],"ci\u00eancia":[735,925],"decoloniais":[741,787,830],"nas":[742,758,859],"acad\u00eamicas,":[744],"evidenciando":[745],"necessidade":[747],"criticamente":[751],"estruturas":[753],"pr\u00e1ticas":[755,837,860,906],"ci\u00eancias":[759,796,867,945],"sociais":[760,797,946],"atividade":[763,948],"em":[765,821,880],"geral":[766],"avan\u00e7ar":[768],"rumo":[769],"uma":[771,841,872,902],"produ\u00e7\u00e3o":[772,802],"mais":[775],"O":[779],"deste":[781],"estudo":[782],"\u00e9":[783],"no":[791,864,892],"socializa\u00e7\u00e3o":[794,922],"das":[795,836,866,905],"transdisciplinares,":[798,947],"fortalecimento":[807],"meio":[812],"publica\u00e7\u00f5es":[814,954],"avaliadas":[816,956],"pares":[818,958],"peri\u00f3dicos":[822],"pesquisa.":[824],"Busca-se":[825],"analisar":[826],"abordagens":[829],"podem":[831],"transforma\u00e7\u00e3o":[835],"maior":[842],"diversidade":[843],"epist\u00eamica":[844],"promovendo":[846],"participa\u00e7\u00e3o":[848],"ativa":[849],"marginalizadas":[852],"cria\u00e7\u00e3o":[854],"saber":[856,1181],"Concentrando-se":[858],"\u00e2mbito":[865],"sociais,":[868],"investiga\u00e7\u00e3o":[870],"adota":[871],"qualitativa":[874],"combina":[876],"revis\u00e3o":[877],"bibliogr\u00e1fica":[878,1238],"sistem\u00e1tica":[879],"dados":[883],"com":[889],"an\u00e1lise":[890],"dos":[894],"estudos":[895],"decoloniais.":[896],"Espera-se":[897],"os":[899],"ofere\u00e7am":[901],"vis\u00e3o":[903],"vigentes":[908],"apresentem":[910],"propostas":[911],"descoloniza\u00e7\u00e3o,":[916],"epistemologia":[918],"p\u00f3s-colonial":[919],"social,":[926],"sustentando":[927],"essa":[929],"amplia":[932],"produtividade":[934,952],"integrar":[937],"saberes":[938,1151],"conhecimentos":[940],"diversos.":[941],"Palavras-chave:":[942],"Pesquisa":[943],"indexadas.":[960],"Introducci\u00f3n:":[961],"Descolonizaci\u00f3n":[964,1101],"Promoci\u00f3n":[967,1104],"Conocimiento":[969,1106],"Cient\u00edfico:":[970],"Enfoque":[972,1227],"Transdisciplinario":[973],"Praxis":[980],"despertado":[987],"particular,":[1008],"observado":[1018],"conciencia":[1021],"sobre":[1022],"necesidad":[1024],"lograr":[1034],"Este":[1043],"tiene":[1045],"principal":[1048],"transdisciplinaria,":[1067],"Construcci\u00f3n":[1096],"Objeto":[1098],"Estudio:":[1100],"Cient\u00edfico":[1107],"construcci\u00f3n":[1109],"parte":[1115],"reconocimiento":[1117],"cient\u00edfico,":[1124],"particularmente":[1125],"estado":[1131],"hist\u00f3ricamente":[1132],"influenciada":[1133],"poder":[1137,1216],"coloniales.":[1138],"Esto":[1139],"manifiesta":[1141],"hegemon\u00eda":[1144],"euroc\u00e9ntricas,":[1147],"marginaci\u00f3n":[1149],"locales":[1152],"perpetuaci\u00f3n":[1155],"desigualdades":[1157],"difusi\u00f3n":[1162],"(Rivera-N\u00fa\u00f1ez":[1165],"et":[1166],"al.,":[1167],"2023).":[1168,1199],"Esquema":[1169],"Construcci\u00f3n:":[1171],"1.":[1172],"Identificaci\u00f3n":[1173],"Problema:":[1175],"Reconocimiento":[1176],"colonialidad":[1179],"sesgo":[1184],"limita":[1186],"justicia":[1192],"(Jim\u00e9nez":[1197],"Ram\u00edrez,":[1198],"2.":[1200],"Marco":[1201],"Te\u00f3rico:":[1202],"Adopci\u00f3n":[1203],"teor\u00eda":[1206],"lente":[1209],"anal\u00edtico":[1210],"cuestionar":[1212],"narrativas":[1219],"dominantes":[1220],"(Mignolo,":[1224],"2011).":[1225],"3.":[1226],"Metodol\u00f3gico:":[1228],"Utilizaci\u00f3n":[1229],"combine":[1235],"construir":[1249],"nuevas":[1250],"categor\u00edas":[1251],"discursivas":[1252],"(Strauss":[1253],"Corbin,":[1255],"1998).":[1256],"4.":[1257],"Delimitaci\u00f3n":[1258],"Objeto:":[1260],"Centrarse":[1261],"(publicaciones":[1268],"index":[1270]},"counts_by_year":[],"updated_date":"2026-10-28T10:33:24.094632","created_date":"2026-08-14T00:00:00"}
