{"id":"https://openalex.org/W7202139672","doi":"https://doi.org/10.22533/at.ed.81782726200713","title":"Educa\u00e7\u00e3o Inclusiva no Ensino Superior Brasileiro: Uma An\u00e1lise Bibliom\u00e9trica e Tend\u00eancias da Produ\u00e7\u00e3o Cient\u00edfica","display_name":"Educa\u00e7\u00e3o Inclusiva no Ensino Superior Brasileiro: Uma An\u00e1lise Bibliom\u00e9trica e Tend\u00eancias da Produ\u00e7\u00e3o Cient\u00edfica","alternate_titles":[],"publication_year":2026,"publication_date":"2026-07-20","ids":{"openalex":"https://openalex.org/W7202139672","doi":"https://doi.org/10.22533/at.ed.81782726200713"},"language":"pt","primary_location":{"id":"doi:10.22533/at.ed.81782726200713","doi":"https://doi.org/10.22533/at.ed.81782726200713","is_oa":true,"landing_page_url":"https://doi.org/10.22533/at.ed.81782726200713","pdf_url":"https://cdn.atenaeditora.com.br/atenaeditora/artigos_anexos/202608/1HSO8CZ2wbw8N6IT4RlpUR3oLq7tOxfoeKDYco5A.pdf","source":{"id":"https://openalex.org/S5407049723","display_name":"Revista Brasileira de Ci\u00eancias Humanas","issn_l":"3085-8178","issn":["3085-8178"],"is_oa":false,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"listed_in":[],"host_organization":null,"host_organization_name":null,"host_organization_lineage":[],"host_organization_lineage_names":[],"type":"journal"},"license":null,"license_id":null,"version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"Revista Brasileira de Ci\u00eancias Humanas","raw_type":"journal-article"},"parent_works":[],"lineage":["https://openalex.org/W7202139672"],"child_works_count":0,"type":"article","is_traditional":true,"indexed_in":["crossref"],"open_access":{"is_oa":true,"oa_status":"bronze","oa_url":"https://cdn.atenaeditora.com.br/atenaeditora/artigos_anexos/202608/1HSO8CZ2wbw8N6IT4RlpUR3oLq7tOxfoeKDYco5A.pdf","any_repository_has_fulltext":false},"authorships":[{"author_position":"first","author":{"id":"https://openalex.org/A5146288002","display_name":"Layse Policarpo Moita da Silva","orcid":null,"observed_orcids":[]},"institutions":[],"countries":[],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Layse Policarpo Moita da Silva","raw_affiliation_strings":[],"raw_orcid":null,"affiliations":[]},{"author_position":"last","author":{"id":"https://openalex.org/A5109163063","display_name":"Florisvaldo Clementino Santos Filho","orcid":"https://orcid.org/0000-0002-2435-7851","observed_orcids":["https://orcid.org/0000-0002-2435-7851"]},"institutions":[],"countries":[],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Florisvaldo Clementino Santos Filho","raw_affiliation_strings":[],"raw_orcid":null,"affiliations":[]}],"institutions":[],"countries_distinct_count":0,"institutions_distinct_count":0,"corresponding_author_ids":[],"corresponding_institution_ids":[],"apc_list":null,"apc_paid":null,"fwci":0.0,"has_fulltext":true,"cited_by_count":0,"citation_normalized_percentile":{"value":0.0,"is_in_top_1_percent":false,"is_in_top_10_percent":false},"cited_by_percentile_year":null,"biblio":{"volume":"2","issue":"7","first_page":"1","last_page":"28"},"is_retracted":false,"is_pulled":false,"is_paratext":false,"is_xpac":false,"primary_topic":{"id":"https://openalex.org/T13403","display_name":"Higher Education in Latin America","score":0.6338000297546387,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/3304","display_name":"Education"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/33","display_name":"Social Sciences"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/2","display_name":"Social Sciences"}},"topics":[{"id":"https://openalex.org/T13403","display_name":"Higher Education in Latin America","score":0.6338000297546387,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/3304","display_name":"Education"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/33","display_name":"Social Sciences"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/2","display_name":"Social Sciences"}},{"id":"https://openalex.org/T10102","display_name":"scientometrics and bibliometrics research","score":0.0560000017285347,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/3309","display_name":"Library and Information Sciences"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/33","display_name":"Social Sciences"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/2","display_name":"Social Sciences"}},{"id":"https://openalex.org/T12591","display_name":"Inclusive Education and Diversity","score":0.05480000004172325,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/3304","display_name":"Education"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/33","display_name":"Social Sciences"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/2","display_name":"Social Sciences"}}],"keywords":[{"id":"https://openalex.org/keywords/inclusive-education","display_name":"inclusive education","score":0.9900000095367432},{"id":"https://openalex.org/keywords/higher-education","display_name":"higher education","score":0.984000027179718},{"id":"https://openalex.org/keywords/university-inclusion","display_name":"university inclusion","score":0.8040000200271606},{"id":"https://openalex.org/keywords/access-to-higher-education","display_name":"higher education access","score":0.7730000019073486},{"id":"https://openalex.org/keywords/educational-equity","display_name":"educational equity","score":0.5550000071525574},{"id":"https://openalex.org/keywords/diversity","display_name":"diversity","score":0.5450000166893005},{"id":"https://openalex.org/keywords/special-education","display_name":"special education","score":0.7590000033378601},{"id":"https://openalex.org/keywords/teacher-education","display_name":"teacher professional development","score":0.6439999938011169},{"id":"https://openalex.org/keywords/accessibility","display_name":"accessibility","score":0.5130000114440918},{"id":"https://openalex.org/keywords/public-inclusion-policies","display_name":"public inclusion policies","score":0.6700000166893005},{"id":"https://openalex.org/keywords/research-trends","display_name":"research trends","score":0.5350000262260437},{"id":"https://openalex.org/keywords/brazil","display_name":"Brazil","score":0.4860000014305115},{"id":"https://openalex.org/keywords/international-research-collaboration","display_name":"international research collaboration","score":0.6830000281333923},{"id":"https://openalex.org/keywords/social-justice","display_name":"social justice","score":0.5910000205039978},{"id":"https://openalex.org/keywords/human-rights","display_name":"human rights","score":0.7839999794960022},{"id":"https://openalex.org/keywords/sustainable-development","display_name":"sustainable development","score":0.8159999847412109},{"id":"https://openalex.org/keywords/disability-perspectives","display_name":"disability perspectives","score":0.41100001335144043},{"id":"https://openalex.org/keywords/word-co-occurrence-networks","display_name":"word co-occurrence networks","score":0.4819999933242798},{"id":"https://openalex.org/keywords/co-citation-networks","display_name":"co-citation networks","score":0.6850000023841858},{"id":"https://openalex.org/keywords/co-authorship-networks","display_name":"co-authorship networks","score":0.640999972820282}],"concepts":[{"id":"https://openalex.org/C41008148","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q21198","display_name":"Computer science","level":0,"score":0.3303000032901764},{"id":"https://openalex.org/C138885662","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q5891","display_name":"Philosophy","level":0,"score":0.2786000072956085},{"id":"https://openalex.org/C12713177","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q1900281","display_name":"Perspective (graphical)","level":2,"score":0.26409998536109924},{"id":"https://openalex.org/C111472728","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q9471","display_name":"Epistemology","level":1,"score":0.24369999766349792},{"id":"https://openalex.org/C2777855551","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q12310021","display_name":"Subject (documents)","level":2,"score":0.24040000140666962},{"id":"https://openalex.org/C15744967","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q9418","display_name":"Psychology","level":0,"score":0.23899999260902405},{"id":"https://openalex.org/C192209626","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q190909","display_name":"Focus (optics)","level":2,"score":0.23749999701976776},{"id":"https://openalex.org/C182306322","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q1779371","display_name":"Order (exchange)","level":2,"score":0.22470000386238098},{"id":"https://openalex.org/C2779304628","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q3503480","display_name":"Face (sociological concept)","level":2,"score":0.2223999947309494},{"id":"https://openalex.org/C61797465","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q1188986","display_name":"Term (time)","level":2,"score":0.22030000388622284}],"mesh":[],"locations_count":1,"locations":[{"id":"doi:10.22533/at.ed.81782726200713","doi":"https://doi.org/10.22533/at.ed.81782726200713","is_oa":true,"landing_page_url":"https://doi.org/10.22533/at.ed.81782726200713","pdf_url":"https://cdn.atenaeditora.com.br/atenaeditora/artigos_anexos/202608/1HSO8CZ2wbw8N6IT4RlpUR3oLq7tOxfoeKDYco5A.pdf","source":{"id":"https://openalex.org/S5407049723","display_name":"Revista Brasileira de Ci\u00eancias Humanas","issn_l":"3085-8178","issn":["3085-8178"],"is_oa":false,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"listed_in":[],"host_organization":null,"host_organization_name":null,"host_organization_lineage":[],"host_organization_lineage_names":[],"type":"journal"},"license":null,"license_id":null,"version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"Revista Brasileira de Ci\u00eancias Humanas","raw_type":"journal-article"}],"best_oa_location":{"id":"doi:10.22533/at.ed.81782726200713","doi":"https://doi.org/10.22533/at.ed.81782726200713","is_oa":true,"landing_page_url":"https://doi.org/10.22533/at.ed.81782726200713","pdf_url":"https://cdn.atenaeditora.com.br/atenaeditora/artigos_anexos/202608/1HSO8CZ2wbw8N6IT4RlpUR3oLq7tOxfoeKDYco5A.pdf","source":{"id":"https://openalex.org/S5407049723","display_name":"Revista Brasileira de Ci\u00eancias Humanas","issn_l":"3085-8178","issn":["3085-8178"],"is_oa":false,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"listed_in":[],"host_organization":null,"host_organization_name":null,"host_organization_lineage":[],"host_organization_lineage_names":[],"type":"journal"},"license":null,"license_id":null,"version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"Revista Brasileira de Ci\u00eancias Humanas","raw_type":"journal-article"},"sustainable_development_goals":[{"display_name":"Reduced inequalities","id":"https://metadata.un.org/sdg/10","score":0.8974000215530396},{"display_name":"Quality education","id":"https://metadata.un.org/sdg/4","score":0.8278999924659729}],"study_designs":[],"awards":[],"funders":[],"has_content":{"grobid_xml":true,"pdf":true},"content_urls":{"pdf":"https://content.openalex.org/works/W7202139672.pdf","grobid_xml":"https://content.openalex.org/works/W7202139672.grobid-xml"},"referenced_works_count":36,"referenced_works":["https://openalex.org/W1516691273","https://openalex.org/W1997116422","https://openalex.org/W2149464328","https://openalex.org/W2749837364","https://openalex.org/W2787084808","https://openalex.org/W2805317054","https://openalex.org/W2940941417","https://openalex.org/W2945895892","https://openalex.org/W2953411352","https://openalex.org/W2967136933","https://openalex.org/W2985503058","https://openalex.org/W2990221536","https://openalex.org/W3041163841","https://openalex.org/W3096231161","https://openalex.org/W3097186576","https://openalex.org/W3100747644","https://openalex.org/W3103477070","https://openalex.org/W3123893780","https://openalex.org/W3128543956","https://openalex.org/W3200246800","https://openalex.org/W4232751663","https://openalex.org/W4289522060","https://openalex.org/W4303413584","https://openalex.org/W4321612424","https://openalex.org/W4322632347","https://openalex.org/W4387017706","https://openalex.org/W4389207734","https://openalex.org/W4392189673","https://openalex.org/W4401014679","https://openalex.org/W4406775238","https://openalex.org/W4409768797","https://openalex.org/W4412465421","https://openalex.org/W4413952911","https://openalex.org/W7119531184","https://openalex.org/W7142808435","https://openalex.org/W7217082836"],"related_works":["https://openalex.org/W2546956726","https://openalex.org/W2955511305","https://openalex.org/W7119344128","https://openalex.org/W3192409950","https://openalex.org/W3200246800","https://openalex.org/W4378471740","https://openalex.org/W2964064625","https://openalex.org/W7215179674","https://openalex.org/W4410960661","https://openalex.org/W2790771385"],"abstract_inverted_index":{"Resumo:":[0],"A":[1],"educa\u00e7\u00e3o":[2,53,223,238,269],"inclusiva":[3,54,270],"no":[4,55,58,271],"ensino":[5,56,192,272],"superior":[6,57,273],"tem":[7],"assumido":[8],"papel":[9],"estrat\u00e9gico":[10],"na":[11,246,254],"promo\u00e7\u00e3o":[12,255],"da":[13,15,18,49,132,148,164,170,187,256,263,265],"equidade,":[14,226],"diversidade":[16],"e":[17,34,76,90,99,115,145,186,229,262,284,294,306],"democratiza\u00e7\u00e3o":[19],"do":[20,123,189,235],"acesso":[21,190],"\u00e0":[22,30,37],"educa\u00e7\u00e3o,":[23],"impulsionando":[24],"o":[25,179],"desenvolvimento":[26,230],"de":[27,62,68,74,85,105,129,140,143,152,176,184,199,207,219,237,242,300],"pesquisas":[28],"voltadas":[29,297],"compreens\u00e3o":[31],"dos":[32,103,259],"desafios":[33],"avan\u00e7os":[35],"relacionados":[36],"inclus\u00e3o":[38,185],"universit\u00e1ria.Nesse":[39],"contexto,":[40],"este":[41],"cap\u00edtulo":[42],"teve":[43],"como":[44,196],"objetivo":[45],"analisar":[46],"a":[47,101,174,213,268],"evolu\u00e7\u00e3o":[48,130,234],"produ\u00e7\u00e3o":[50,133,171],"cient\u00edfica":[51],"sobre":[52],"Brasil":[59,194],"por":[60,121,281],"meio":[61,122],"uma":[63,233,243,249],"abordagem":[64,244],"bibliom\u00e9trica,":[65],"identificando":[66],"tend\u00eancias":[67,163],"pesquisa,":[69],"principais":[70,162],"autores,":[71],"peri\u00f3dicos,":[72],"redes":[73,142,205],"colabora\u00e7\u00e3o":[75,137],"tem\u00e1ticas":[77,210],"predominantes.A":[78],"busca":[79],"bibliogr\u00e1fica":[80],"foi":[81],"realizada":[82],"nas":[83],"bases":[84],"dados":[86],"Web":[87],"of":[88],"Science":[89],"Scopus,":[91],"utilizando":[92],"os":[93,150],"descritores":[94],"inclusive":[95],"education,":[96],"higher":[97],"education":[98],"Brazil.Ap\u00f3s":[100],"aplica\u00e7\u00e3o":[102],"crit\u00e9rios":[104],"elegibilidade,":[106],"foram":[107,119,156],"selecionados":[108],"352":[109],"artigos":[110,151],"cient\u00edficos":[111],"publicados":[112],"entre":[113],"2011":[114],"2026.As":[116],"an\u00e1lises":[117,209],"bibliom\u00e9tricas":[118],"conduzidas":[120],"software":[124],"Biblioshiny":[125],"(Bibliometrix),":[126],"contemplando":[127],"indicadores":[128],"temporal":[131],"cient\u00edfica,":[134,172],"distribui\u00e7\u00e3o":[135],"geogr\u00e1fica,":[136],"internacional,":[138],"an\u00e1lise":[139],"palavras-chave,":[141],"coocorr\u00eancia":[144],"estrutura":[146],"conceitual":[147],"literatura.Complementarmente,":[149],"maior":[153],"impacto":[154],"cient\u00edfico":[155,277],"analisados":[157],"qualitativamente":[158],"para":[159,248],"identificar":[160],"as":[161],"\u00e1rea.Os":[165],"resultados":[166,287],"evidenciaram":[167],"crescimento":[168],"expressivo":[169],"especialmente":[173],"partir":[175],"2018,":[177],"refletindo":[178],"fortalecimento":[180,299],"das":[181],"pol\u00edticas":[182,220,290],"p\u00fablicas":[183],"amplia\u00e7\u00e3o":[188],"ao":[191,298],"superior.O":[193],"destacou-se":[195],"principal":[197],"produtor":[198],"conhecimento,":[200],"apresentando":[201],"crescente":[202,282],"inser\u00e7\u00e3o":[203],"em":[204,217,278],"internacionais":[206],"colabora\u00e7\u00e3o.As":[208],"demonstraram":[211],"que":[212,240,267],"literatura":[214],"est\u00e1":[215],"estruturada":[216],"torno":[218],"p\u00fablicas,":[221,291],"acessibilidade,":[222],"especial,":[224],"diversidade,":[225],"forma\u00e7\u00e3o":[227],"docente":[228],"sustent\u00e1vel.Observou-se":[231],"ainda":[232],"conceito":[236],"inclusiva,":[239],"passou":[241],"centrada":[245],"defici\u00eancia":[247],"perspectiva":[250],"mais":[251,303],"abrangente,":[252],"fundamentada":[253],"justi\u00e7a":[257],"social,":[258],"direitos":[260],"humanos":[261],"valoriza\u00e7\u00e3o":[264],"diversidade.Conclui-se":[266],"constitui":[274],"um":[275],"campo":[276],"expans\u00e3o,":[279],"caracterizado":[280],"interdisciplinaridade":[283],"internacionaliza\u00e7\u00e3o,":[285],"cujos":[286],"podem":[288],"subsidiar":[289],"pr\u00e1ticas":[292],"institucionais":[293],"futuras":[295],"investiga\u00e7\u00f5es":[296],"sistemas":[301],"educacionais":[302],"acess\u00edveis,":[304],"equitativos":[305],"inclusivos.":[307]},"cited_by_api_url":"https://api.openalex.org/works?filter=cites:W7202139672","counts_by_year":[],"updated_date":"2026-11-16T12:05:36.265796","created_date":"2026-08-11T00:00:00"}
