{"id":"https://openalex.org/W7166314310","doi":"https://doi.org/10.5281/zenodo.20964359","title":"ESTRATEGIAS PEDAG\u00d3GICAS MEDIADAS POR INTELIGENCIA ARTIFICIAL PARA EL DESARROLLO DE COMUNICACI\u00d3N, COLABORACI\u00d3N Y PENSAMIENTO CR\u00cdTICO: REVISI\u00d3N SISTEM\u00c1TICA","display_name":"ESTRATEGIAS PEDAG\u00d3GICAS MEDIADAS POR INTELIGENCIA ARTIFICIAL PARA EL DESARROLLO DE COMUNICACI\u00d3N, COLABORACI\u00d3N Y PENSAMIENTO CR\u00cdTICO: REVISI\u00d3N SISTEM\u00c1TICA","alternate_titles":[],"publication_year":2026,"publication_date":"2026-06-27","ids":{"openalex":"https://openalex.org/W7166314310","doi":"https://doi.org/10.5281/zenodo.20964359"},"language":"es","primary_location":{"id":"pmh:oai:ojs.aulavirtual.web.ve:article/767","doi":null,"is_oa":true,"landing_page_url":"https://aulavirtual.web.ve/revista/ojs/index.php/aulavirtual/article/view/767","pdf_url":null,"source":{"id":"https://openalex.org/S7407066180","display_name":"Aula Virtual.","issn_l":"2665-0398","issn":["2665-0398"],"is_oa":true,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"listed_in":[],"host_organization":null,"host_organization_name":null,"host_organization_lineage":[],"host_organization_lineage_names":[],"type":"journal"},"license":"cc-by-nc-nd","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by-nc-nd","version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"2665-0398","raw_type":"info:eu-repo/semantics/article"},"parent_works":[],"lineage":["https://openalex.org/W7166314310"],"child_works_count":0,"type":"article","is_traditional":true,"indexed_in":["datacite"],"open_access":{"is_oa":true,"oa_status":"diamond","oa_url":"https://aulavirtual.web.ve/revista/ojs/index.php/aulavirtual/article/view/767","any_repository_has_fulltext":true},"authorships":[{"author_position":"first","author":{"id":"https://openalex.org/A5119531675","display_name":"Jorge Fernando G\u00f3mez Reategui","orcid":"https://orcid.org/0000-0001-6894-5375","observed_orcids":["https://orcid.org/0000-0001-6894-5375"]},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I192513696","display_name":"National University of San Marcos","ror":"https://ror.org/006vs7897","country_code":"PE","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I192513696"]}],"countries":["PE"],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Gom\u00e9z Reategui, Jorge Fernando","raw_affiliation_strings":["Universidad Nacional Mayor de San Marcos"],"raw_orcid":"https://orcid.org/0000-0001-6894-5375","affiliations":[{"raw_affiliation_string":"Universidad Nacional Mayor de San Marcos","institution_ids":["https://openalex.org/I192513696"]}]},{"author_position":"middle","author":{"id":"https://openalex.org/A5139503599","display_name":"Stefanie Kristell D\u00edaz Quiroz","orcid":"https://orcid.org/0009-0003-8387-0879","observed_orcids":["https://orcid.org/0009-0003-8387-0879"]},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I4210124313","display_name":"EsSALUD","ror":"https://ror.org/0232mk144","country_code":"PE","type":"other","lineage":["https://openalex.org/I4210124313"]}],"countries":["PE"],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"D\u00edaz Quiroz, Stefanie Kristell","raw_affiliation_strings":["Seguro Social de Salud"],"raw_orcid":"https://orcid.org/0009-0003-8387-0879","affiliations":[{"raw_affiliation_string":"Seguro Social de Salud","institution_ids":["https://openalex.org/I4210124313"]}]},{"author_position":"middle","author":{"id":"https://openalex.org/A5114600448","display_name":"Aury Gabriela Rebeca Berrios-Galvez","orcid":"https://orcid.org/0000-0003-0088-5411","observed_orcids":["https://orcid.org/0000-0003-0088-5411"]},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I4210148428","display_name":"Universidad Tecnol\u00f3gica del Per\u00fa","ror":"https://ror.org/0406pmf58","country_code":"PE","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I4210148428"]}],"countries":["PE"],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Berrios Galvez, Aury Gabriela Rebeca","raw_affiliation_strings":["Universidad Tecnol\u00f3gica del Per\u00fa"],"raw_orcid":"https://orcid.org/0000-0003-0088-5411","affiliations":[{"raw_affiliation_string":"Universidad Tecnol\u00f3gica del Per\u00fa","institution_ids":["https://openalex.org/I4210148428"]}]},{"author_position":"last","author":{"id":"https://openalex.org/A5018795641","display_name":"Katherine Meliza Maximiliano-Fretel","orcid":"https://orcid.org/0000-0003-3352-7717","observed_orcids":["https://orcid.org/0000-0003-3352-7717"]},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I4210167105","display_name":"Universidad Nacional Hermilio Valdiz\u00e1n","ror":"https://ror.org/05mr3e010","country_code":"PE","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I4210167105"]}],"countries":["PE"],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Maximiliano Fretel, Katherine Meliza","raw_affiliation_strings":["Universidad Nacional Hermilio Valdiz\u00e1n"],"raw_orcid":"https://orcid.org/0000-0003-3352-7717","affiliations":[{"raw_affiliation_string":"Universidad Nacional Hermilio Valdiz\u00e1n","institution_ids":["https://openalex.org/I4210167105"]}]}],"institutions":[],"countries_distinct_count":1,"institutions_distinct_count":4,"corresponding_author_ids":[],"corresponding_institution_ids":[],"apc_list":null,"apc_paid":null,"fwci":0.0,"has_fulltext":false,"cited_by_count":0,"citation_normalized_percentile":{"value":0.0,"is_in_top_1_percent":false,"is_in_top_10_percent":false},"cited_by_percentile_year":null,"biblio":{"volume":null,"issue":null,"first_page":null,"last_page":null},"is_retracted":false,"is_paratext":false,"is_xpac":false,"primary_topic":{"id":"https://openalex.org/T14414","display_name":"Artificial Intelligence in Education","score":0.9984999895095825,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/3304","display_name":"Education"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/33","display_name":"Social Sciences"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/2","display_name":"Social Sciences"}},"topics":[{"id":"https://openalex.org/T14414","display_name":"Artificial Intelligence in Education","score":0.9984999895095825,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/3304","display_name":"Education"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/33","display_name":"Social Sciences"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/2","display_name":"Social Sciences"}},{"id":"https://openalex.org/T11902","display_name":"Intelligent Tutoring Systems and Adaptive Learning","score":0.0003000000142492354,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/1702","display_name":"Artificial Intelligence"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/17","display_name":"Computer Science"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/3","display_name":"Physical Sciences"}},{"id":"https://openalex.org/T11636","display_name":"Artificial Intelligence in Healthcare and Education","score":0.0003000000142492354,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/2718","display_name":"Health Informatics"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/27","display_name":"Medicine"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/4","display_name":"Health Sciences"}}],"keywords":[{"id":"https://openalex.org/keywords/artificial-intelligence-in-education","display_name":"artificial intelligence in education","score":0.906000018119812},{"id":"https://openalex.org/keywords/teaching-methods","display_name":"teaching methods","score":0.9610000252723694},{"id":"https://openalex.org/keywords/communication-skills","display_name":"communication skills","score":0.8889999985694885},{"id":"https://openalex.org/keywords/collaboration-skills","display_name":"collaboration skills","score":0.8220000267028809},{"id":"https://openalex.org/keywords/critical-thinking","display_name":"critical thinking","score":0.9990000128746033},{"id":"https://openalex.org/keywords/soft-skills","display_name":"soft skills","score":0.9670000076293945},{"id":"https://openalex.org/keywords/generative-ai","display_name":"generative AI","score":0.9430000185966492},{"id":"https://openalex.org/keywords/chatbots","display_name":"chatbots","score":0.9869999885559082},{"id":"https://openalex.org/keywords/language-models","display_name":"language models","score":0.8379999995231628},{"id":"https://openalex.org/keywords/intelligent-tutoring-systems","display_name":"intelligent tutoring systems","score":0.8569999933242798},{"id":"https://openalex.org/keywords/feedback-tools","display_name":"feedback tools","score":0.9300000071525574},{"id":"https://openalex.org/keywords/academic-writing-support","display_name":"academic writing support","score":0.7979999780654907},{"id":"https://openalex.org/keywords/teacher-scaffolding","display_name":"teacher scaffolding","score":0.8159999847412109},{"id":"https://openalex.org/keywords/collaborative-learning","display_name":"cooperative learning","score":0.6380000114440918},{"id":"https://openalex.org/keywords/ai-ethics-in-education","display_name":"AI ethics in education","score":0.47200000286102295},{"id":"https://openalex.org/keywords/teaching-effectiveness","display_name":"teaching effectiveness","score":0.7609999775886536}],"concepts":[{"id":"https://openalex.org/C15708023","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q80083","display_name":"Humanities","level":1,"score":0.6499999761581421},{"id":"https://openalex.org/C15744967","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q9418","display_name":"Psychology","level":0,"score":0.5073999762535095},{"id":"https://openalex.org/C138885662","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q5891","display_name":"Philosophy","level":0,"score":0.4262000024318695},{"id":"https://openalex.org/C144024400","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q21201","display_name":"Sociology","level":0,"score":0.3095000088214874},{"id":"https://openalex.org/C41008148","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q21198","display_name":"Computer science","level":0,"score":0.19009999930858612},{"id":"https://openalex.org/C17744445","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q36442","display_name":"Political science","level":0,"score":0.15790000557899475},{"id":"https://openalex.org/C77805123","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q161272","display_name":"Social psychology","level":1,"score":0.12870000302791595},{"id":"https://openalex.org/C169900460","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q2200417","display_name":"Cognition","level":2,"score":0.12319999933242798},{"id":"https://openalex.org/C111472728","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q9471","display_name":"Epistemology","level":1,"score":0.1216999962925911},{"id":"https://openalex.org/C188147891","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q147638","display_name":"Cognitive science","level":1,"score":0.11580000072717667}],"mesh":[],"locations_count":3,"locations":[{"id":"pmh:oai:ojs.aulavirtual.web.ve:article/767","doi":null,"is_oa":true,"landing_page_url":"https://aulavirtual.web.ve/revista/ojs/index.php/aulavirtual/article/view/767","pdf_url":null,"source":{"id":"https://openalex.org/S7407066180","display_name":"Aula Virtual.","issn_l":"2665-0398","issn":["2665-0398"],"is_oa":true,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"listed_in":[],"host_organization":null,"host_organization_name":null,"host_organization_lineage":[],"host_organization_lineage_names":[],"type":"journal"},"license":"cc-by-nc-nd","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by-nc-nd","version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"2665-0398","raw_type":"info:eu-repo/semantics/article"},{"id":"doi:10.5281/zenodo.20964359","doi":"https://doi.org/10.5281/zenodo.20964359","is_oa":true,"landing_page_url":"https://doi.org/10.5281/zenodo.20964359","pdf_url":null,"source":{"id":"https://openalex.org/S4306400562","display_name":"Zenodo (CERN European Organization for Nuclear Research)","issn_l":null,"issn":null,"is_oa":true,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"listed_in":[],"host_organization":"https://openalex.org/I67311998","host_organization_name":"European Organization for Nuclear Research","host_organization_lineage":["https://openalex.org/I67311998"],"host_organization_lineage_names":[],"type":"repository"},"license":"cc-by","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by","version":null,"is_accepted":false,"is_published":false,"raw_source_name":null,"raw_type":"JournalArticle"},{"id":"doi:10.5281/zenodo.20964360","doi":"https://doi.org/10.5281/zenodo.20964360","is_oa":true,"landing_page_url":"https://doi.org/10.5281/zenodo.20964360","pdf_url":null,"source":{"id":"https://openalex.org/S4306400562","display_name":"Zenodo (CERN European Organization for Nuclear Research)","issn_l":null,"issn":null,"is_oa":true,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"listed_in":[],"host_organization":"https://openalex.org/I67311998","host_organization_name":"European Organization for Nuclear Research","host_organization_lineage":["https://openalex.org/I67311998"],"host_organization_lineage_names":[],"type":"repository"},"license":"cc-by","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by","version":null,"is_accepted":false,"is_published":false,"raw_source_name":null,"raw_type":"JournalArticle"}],"best_oa_location":{"id":"pmh:oai:ojs.aulavirtual.web.ve:article/767","doi":null,"is_oa":true,"landing_page_url":"https://aulavirtual.web.ve/revista/ojs/index.php/aulavirtual/article/view/767","pdf_url":null,"source":{"id":"https://openalex.org/S7407066180","display_name":"Aula Virtual.","issn_l":"2665-0398","issn":["2665-0398"],"is_oa":true,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"listed_in":[],"host_organization":null,"host_organization_name":null,"host_organization_lineage":[],"host_organization_lineage_names":[],"type":"journal"},"license":"cc-by-nc-nd","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by-nc-nd","version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"2665-0398","raw_type":"info:eu-repo/semantics/article"},"sustainable_development_goals":[{"score":0.975600004196167,"id":"https://metadata.un.org/sdg/4","display_name":"Quality education"}],"study_designs":[{"id":"https://openalex.org/study-designs/systematic-review","display_name":"Systematic Review"}],"awards":[],"funders":[],"has_content":{"pdf":false,"grobid_xml":false},"content_urls":null,"referenced_works_count":0,"referenced_works":[],"related_works":["https://openalex.org/W7154491450","https://openalex.org/W7152427068","https://openalex.org/W7120178026","https://openalex.org/W7081326695","https://openalex.org/W7221466348","https://openalex.org/W7167215463","https://openalex.org/W7141144590","https://openalex.org/W7214722952","https://openalex.org/W7213534622","https://openalex.org/W7211948104"],"abstract_inverted_index":{"La":[0,204],"incorporaci\u00f3n":[1],"de":[2,4,13,23,51,57,61,74,94,100,107,147,160,168,176,187],"herramientas":[3,73,146,186],"inteligencia":[5],"artificial":[6],"en":[7,19,87,103,137],"educaci\u00f3n":[8],"ha":[9],"transformado":[10],"las":[11,68,181,185],"formas":[12],"ense\u00f1ar,":[14],"aprender":[15],"y":[16,31,55,66,84,105,109,116,125,155,158,184,201,223,242],"evaluar,":[17],"especialmente":[18],"torno":[20],"al":[21],"desarrollo":[22],"habilidades":[24,123,151,233],"complejas":[25],"como":[26,189,238,244],"la":[27,29,37,169,208,229],"comunicaci\u00f3n,":[28,82],"colaboraci\u00f3n":[30,83],"el":[32,166],"pensamiento":[33,85],"cr\u00edtico.":[34],"Sin":[35],"embargo,":[36],"evidencia":[38,205],"disponible":[39],"a\u00fan":[40],"se":[41,214,236],"encuentra":[42],"dispersa,":[43],"con":[44,120,150],"enfoques":[45],"heterog\u00e9neos":[46],"sobre":[47],"estrategias":[48,69,141],"pedag\u00f3gicas,":[49],"tipos":[50],"herramientas,":[52],"niveles":[53,153],"educativos":[54,154],"resultados":[56,159],"efectividad.":[58],"El":[59,128],"objetivo":[60],"este":[62],"art\u00edculo":[63,93],"fue":[64],"identificar":[65],"clasificar":[67],"pedag\u00f3gicas":[70,142],"mediadas":[71,143],"por":[72,133,144],"IA":[75,121,148,170,209,230],"que":[76,207,228],"han":[77],"sido":[78],"empleadas":[79],"para":[80,191],"desarrollar":[81],"cr\u00edtico":[86],"contextos":[88,126],"educativos.":[89],"Se":[90,226],"desarroll\u00f3":[91],"un":[92],"revisi\u00f3n":[95],"sistem\u00e1tica,":[96],"siguiendo":[97],"una":[98],"estrategia":[99],"b\u00fasqueda":[101],"estructurada":[102],"Scopus":[104],"criterios":[106],"inclusi\u00f3n":[108],"exclusi\u00f3n":[110],"orientados":[111],"a":[112],"seleccionar":[113],"investigaciones":[114],"emp\u00edricas":[115],"revisiones":[117],"cient\u00edficas":[118],"vinculadas":[119],"educativa,":[122],"blandas":[124,234],"pedag\u00f3gicos.":[127],"corpus":[129],"final":[130],"estuvo":[131],"conformado":[132],"41":[134],"estudios,":[135],"organizados":[136],"cuatro":[138],"ejes":[139],"anal\u00edticos:":[140],"IA,":[145],"asociadas":[149],"blandas,":[152],"\u00e1reas":[156],"disciplinares,":[157],"efectividad":[161],"pedag\u00f3gica.":[162],"Los":[163],"hallazgos":[164],"evidenciaron":[165],"predominio":[167],"generativa,":[171],"los":[172,174,178],"chatbots,":[173],"modelos":[175],"lenguaje,":[177],"agentes":[179],"conversacionales,":[180],"tutor\u00edas":[182],"inteligentes":[183],"retroalimentaci\u00f3n":[188],"recursos":[190],"apoyar":[192],"escritura":[193],"acad\u00e9mica,":[194],"cuestionamiento":[195],"cr\u00edtico,":[196],"co-creaci\u00f3n,":[197],"simulaci\u00f3n,":[198],"dise\u00f1o":[199],"instruccional":[200],"aprendizaje":[202],"colaborativo.":[203],"mostr\u00f3":[206],"resulta":[210],"m\u00e1s":[211],"efectiva":[212],"cuando":[213],"integra":[215],"mediante":[216],"andamiaje":[217],"docente,":[218],"actividades":[219],"estructuradas,":[220],"evaluaci\u00f3n":[221],"cr\u00edtica":[222],"orientaci\u00f3n":[224],"\u00e9tica.":[225],"concluye":[227],"puede":[231],"fortalecer":[232],"si":[235],"concibe":[237],"mediaci\u00f3n":[239],"pedag\u00f3gica":[240],"intencional":[241],"no":[243],"sustituto":[245],"del":[246],"razonamiento":[247],"humano":[248]},"cited_by_api_url":"https://api.openalex.org/works?filter=cites:W7166314310","counts_by_year":[],"updated_date":"2026-10-07T09:51:55.459714","created_date":"2026-06-28T00:00:00"}
