{"id":"https://openalex.org/W7165367012","doi":"https://doi.org/10.46652/runas.v7i14.345","title":"Gesti\u00f3n del agua y etnoeducaci\u00f3n en la Sierra Norte de Puebla: estudio en Zautla, Ixtacamaxtitl\u00e1n y Tetela de Ocampo","display_name":"Gesti\u00f3n del agua y etnoeducaci\u00f3n en la Sierra Norte de Puebla: estudio en Zautla, Ixtacamaxtitl\u00e1n y Tetela de Ocampo","publication_year":2026,"publication_date":"2026-06-12","ids":{"openalex":"https://openalex.org/W7165367012","doi":"https://doi.org/10.46652/runas.v7i14.345"},"language":"es","primary_location":{"id":"doi:10.46652/runas.v7i14.345","doi":"https://doi.org/10.46652/runas.v7i14.345","is_oa":true,"landing_page_url":"https://doi.org/10.46652/runas.v7i14.345","pdf_url":"https://runas.religacion.com/index.php/about/article/download/345/677","source":{"id":"https://openalex.org/S4210198022","display_name":"Runas Journal of Education and Culture","issn_l":"2737-6230","issn":["2737-6230"],"is_oa":true,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"listed_in":["erih-plus","jufo-1","latindex"],"host_organization":null,"host_organization_name":null,"host_organization_lineage":[],"host_organization_lineage_names":[],"type":"journal"},"license":"cc-by-nc-nd","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by-nc-nd","version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"Runas. Journal of Education and Culture","raw_type":"journal-article"},"volume":null,"type":"article","is_traditional":true,"indexed_in":["crossref"],"open_access":{"is_oa":true,"oa_status":"diamond","oa_url":"https://runas.religacion.com/index.php/about/article/download/345/677","any_repository_has_fulltext":false},"authorships":[{"author_position":"first","author":{"id":"https://openalex.org/A5060493601","display_name":"Pl\u00e1cido Ju\u00e1rez Lucas","orcid":"https://orcid.org/0000-0003-4358-8169","observed_orcids":["https://orcid.org/0000-0003-4358-8169"]},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I31466659","display_name":"Chapingo Autonomous University","ror":"https://ror.org/04ctjby61","country_code":"MX","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I31466659"]}],"countries":["MX"],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Pl\u00e1cido Ju\u00e1rez Lucas","raw_affiliation_strings":["Universidad Aut\u00f3noma Chapingo | Axapusco | M\u00e9xico"],"raw_orcid":null,"affiliations":[{"raw_affiliation_string":"Universidad Aut\u00f3noma Chapingo | Axapusco | M\u00e9xico","institution_ids":["https://openalex.org/I31466659"]}]},{"author_position":"last","author":{"id":"https://openalex.org/A5003375537","display_name":"Liberio Victorino Ram\u00edrez","orcid":"https://orcid.org/0000-0001-7732-6154","observed_orcids":["https://orcid.org/0000-0001-7732-6154","https://orcid.org/0000-0003-0884-7700"]},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I31466659","display_name":"Chapingo Autonomous University","ror":"https://ror.org/04ctjby61","country_code":"MX","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I31466659"]}],"countries":["MX"],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Liberio Victorino Ram\u00edrez","raw_affiliation_strings":["Universidad Aut\u00f3noma Chapingo | Axapusco | M\u00e9xico"],"raw_orcid":null,"affiliations":[{"raw_affiliation_string":"Universidad Aut\u00f3noma Chapingo | Axapusco | M\u00e9xico","institution_ids":["https://openalex.org/I31466659"]}]}],"institutions":[],"countries_distinct_count":1,"institutions_distinct_count":1,"corresponding_author_ids":[],"corresponding_institution_ids":["https://openalex.org/I31466659"],"apc_list":null,"apc_paid":null,"fwci":0.0,"has_fulltext":true,"cited_by_count":0,"citation_normalized_percentile":{"value":0.2879985,"is_in_top_1_percent":false,"is_in_top_10_percent":false},"cited_by_percentile_year":null,"biblio":{"volume":"7","issue":"14","first_page":"e260345","last_page":"e260345"},"is_retracted":false,"is_paratext":false,"is_xpac":false,"primary_topic":{"id":"https://openalex.org/T14232","display_name":"Water Resource Management and Quality","score":0.9990000128746033,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/2312","display_name":"Water Science and Technology"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/23","display_name":"Environmental Science"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/3","display_name":"Physical Sciences"}},"topics":[{"id":"https://openalex.org/T14232","display_name":"Water Resource Management and Quality","score":0.9990000128746033,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/2312","display_name":"Water Science and Technology"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/23","display_name":"Environmental Science"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/3","display_name":"Physical Sciences"}},{"id":"https://openalex.org/T12165","display_name":"Environmental Education in Latin America","score":0.00019999999494757503,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/2308","display_name":"Management, Monitoring, Policy and Law"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/23","display_name":"Environmental Science"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/3","display_name":"Physical Sciences"}},{"id":"https://openalex.org/T13939","display_name":"Archaeology and Natural History","score":9.999999747378752e-05,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/3314","display_name":"Anthropology"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/33","display_name":"Social Sciences"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/2","display_name":"Social Sciences"}}],"keywords":[{"id":"https://openalex.org/keywords/water-resources-management","display_name":"water resources management","score":0.9089999794960022},{"id":"https://openalex.org/keywords/ethnoeducation","display_name":"ethnoeducation","score":0.8600000143051147},{"id":"https://openalex.org/keywords/water-quality","display_name":"water quality","score":0.9179999828338623},{"id":"https://openalex.org/keywords/surface-water","display_name":"surface water","score":0.6850000023841858},{"id":"https://openalex.org/keywords/agricultural-water-use","display_name":"agricultural water use","score":0.8220000267028809},{"id":"https://openalex.org/keywords/women-s-participation","display_name":"women's participation","score":0.8080000281333923},{"id":"https://openalex.org/keywords/local-knowledge","display_name":"local knowledge","score":0.6570000052452087},{"id":"https://openalex.org/keywords/common-pool-resources","display_name":"common-pool resources","score":0.8330000042915344},{"id":"https://openalex.org/keywords/rural-communities","display_name":"rural communities","score":0.7590000033378601},{"id":"https://openalex.org/keywords/sierra-norte-de-puebla","display_name":"Sierra Norte de Puebla","score":0.9229999780654907}],"concepts":[{"id":"https://openalex.org/C205649164","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q1071","display_name":"Geography","level":0,"score":0.4733000099658966},{"id":"https://openalex.org/C549774020","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q851147","display_name":"Welfare economics","level":1,"score":0.350600004196167},{"id":"https://openalex.org/C18762648","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q42213","display_name":"Work (physics)","level":2,"score":0.328900009393692},{"id":"https://openalex.org/C144024400","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q21201","display_name":"Sociology","level":0,"score":0.3158999979496002},{"id":"https://openalex.org/C190248442","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q839486","display_name":"Qualitative research","level":2,"score":0.31279999017715454},{"id":"https://openalex.org/C15708023","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q80083","display_name":"Humanities","level":1,"score":0.296099990606308},{"id":"https://openalex.org/C17744445","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q36442","display_name":"Political science","level":0,"score":0.288100004196167},{"id":"https://openalex.org/C45355965","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q1643441","display_name":"Socioeconomics","level":1,"score":0.2773999869823456},{"id":"https://openalex.org/C2987946170","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q853725","display_name":"Social relationship","level":2,"score":0.2651999890804291},{"id":"https://openalex.org/C29985473","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q188460","display_name":"Natural resource","level":2,"score":0.26440000534057617},{"id":"https://openalex.org/C9652623","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q190109","display_name":"Field (mathematics)","level":2,"score":0.25999999046325684},{"id":"https://openalex.org/C158739034","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q1907114","display_name":"Metropolitan area","level":2,"score":0.2597000002861023},{"id":"https://openalex.org/C2779530757","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q1207505","display_name":"Quality (philosophy)","level":2,"score":0.2572999894618988}],"mesh":[],"locations_count":1,"locations":[{"id":"doi:10.46652/runas.v7i14.345","doi":"https://doi.org/10.46652/runas.v7i14.345","is_oa":true,"landing_page_url":"https://doi.org/10.46652/runas.v7i14.345","pdf_url":"https://runas.religacion.com/index.php/about/article/download/345/677","source":{"id":"https://openalex.org/S4210198022","display_name":"Runas Journal of Education and Culture","issn_l":"2737-6230","issn":["2737-6230"],"is_oa":true,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"listed_in":["erih-plus","jufo-1","latindex"],"host_organization":null,"host_organization_name":null,"host_organization_lineage":[],"host_organization_lineage_names":[],"type":"journal"},"license":"cc-by-nc-nd","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by-nc-nd","version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"Runas. Journal of Education and Culture","raw_type":"journal-article"}],"best_oa_location":{"id":"doi:10.46652/runas.v7i14.345","doi":"https://doi.org/10.46652/runas.v7i14.345","is_oa":true,"landing_page_url":"https://doi.org/10.46652/runas.v7i14.345","pdf_url":"https://runas.religacion.com/index.php/about/article/download/345/677","source":{"id":"https://openalex.org/S4210198022","display_name":"Runas Journal of Education and Culture","issn_l":"2737-6230","issn":["2737-6230"],"is_oa":true,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"listed_in":["erih-plus","jufo-1","latindex"],"host_organization":null,"host_organization_name":null,"host_organization_lineage":[],"host_organization_lineage_names":[],"type":"journal"},"license":"cc-by-nc-nd","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by-nc-nd","version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"Runas. Journal of Education and Culture","raw_type":"journal-article"},"sustainable_development_goals":[{"id":"https://metadata.un.org/sdg/6","score":0.9090999960899353,"display_name":"Clean water and sanitation"},{"id":"https://metadata.un.org/sdg/10","score":0.7578999996185303,"display_name":"Reduced inequalities"}],"study_designs":[],"awards":[],"funders":[],"has_content":{"grobid_xml":true,"pdf":true},"content_urls":{"pdf":"https://content.openalex.org/works/W7165367012.pdf","grobid_xml":"https://content.openalex.org/works/W7165367012.grobid-xml"},"referenced_works_count":0,"referenced_works":[],"related_works":["https://openalex.org/W7160091955","https://openalex.org/W7000276675","https://openalex.org/W7159929134","https://openalex.org/W4389396517","https://openalex.org/W2249390141","https://openalex.org/W7010028702","https://openalex.org/W2766279436","https://openalex.org/W6981157694","https://openalex.org/W7212049100","https://openalex.org/W3138016200"],"abstract_inverted_index":{"La":[0,93],"gesti\u00f3n":[1,97],"de":[2,28,33,47,50,55,57,59,67,72,80,112,138],"recursos":[3,114,137],"h\u00eddricos":[4,115],"enfrenta":[5],"limitaciones":[6],"estructurales":[7],"en":[8,96,101],"contextos":[9],"rurales":[10],"por":[11,107],"insuficiencia":[12],"econ\u00f3mica":[13],"y":[14,26,31,61,78,88,123],"disponibilidad":[15,77],"finita":[16],"del":[17],"agua.":[18],"El":[19],"objetivo":[20],"fue":[21,66],"analizar":[22],"la":[23,64,75,110,119,128],"caracterizaci\u00f3n":[24,111],"h\u00eddrica":[25],"sociocultural":[27],"Ixtacamaxtitl\u00e1n,":[29],"Zautla":[30],"Tetela":[32,71],"Ocampo":[34,73],"(Puebla)":[35],"mediante":[36],"t\u00e9cnicas":[37],"etnogr\u00e1ficas.":[38],"Se":[39],"realiz\u00f3":[40],"un":[41],"estudio":[42],"cualitativo":[43],"(2023-2025)":[44],"con":[45,83],"revisi\u00f3n":[46],"literatura,":[48],"trabajo":[49],"campo,":[51],"observaci\u00f3n":[52],"participante,":[53],"an\u00e1lisis":[54],"registros":[56],"comit\u00e9s":[58],"agua":[60,81],"cartograf\u00eda":[62],"regional;":[63],"muestra":[65],"9,398":[68],"habitantes.":[69],"Resultado:":[70],"present\u00f3":[74],"mayor":[76],"calidad":[79],"superficial,":[82],"cuatro":[84],"aprovechamientos":[85],"agr\u00edcolas":[86],"oficiales":[87],"tres":[89],"afluentes":[90],"adicionales":[91],"documentados.":[92],"participaci\u00f3n":[94],"femenina":[95],"comunitaria":[98],"alcanz\u00f3":[99],"75-85%":[100],"2026,":[102],"frente":[103],"al":[104,131],"54-65%":[105],"reportado":[106],"INEGI.":[108],"Conclusi\u00f3n:":[109],"los":[113],"est\u00e1":[116],"vinculada":[117],"a":[118],"condici\u00f3n":[120],"social":[121],"comunitaria,":[122],"el":[124,133],"enfoque":[125],"etnoeducativo":[126],"complementa":[127],"visi\u00f3n":[129],"institucional":[130],"incorporar":[132],"conocimiento":[134],"local":[135],"sobre":[136],"uso":[139],"com\u00fan.":[140]},"counts_by_year":[],"updated_date":"2026-10-28T10:33:24.094632","created_date":"2026-06-20T00:00:00"}
