{"id":"https://openalex.org/W7162531745","doi":"https://doi.org/10.54899/dcs.v23i90.5687","title":"Conhecimento pedag\u00f3gico do conte\u00fado: revis\u00e3o sistem\u00e1tica de pesquisas no ensino de ci\u00eancias","display_name":"Conhecimento pedag\u00f3gico do conte\u00fado: revis\u00e3o sistem\u00e1tica de pesquisas no ensino de ci\u00eancias","publication_year":2026,"publication_date":"2026-05-26","ids":{"openalex":"https://openalex.org/W7162531745","doi":"https://doi.org/10.54899/dcs.v23i90.5687"},"language":"pt","primary_location":{"id":"doi:10.54899/dcs.v23i90.5687","doi":"https://doi.org/10.54899/dcs.v23i90.5687","is_oa":true,"landing_page_url":"https://doi.org/10.54899/dcs.v23i90.5687","pdf_url":"https://ojs.revistadcs.com/index.php/revista/article/download/5687/4489","source":{"id":"https://openalex.org/S4404663731","display_name":"Derecho y cambio social.","issn_l":"2224-4131","issn":["2224-4131"],"is_oa":false,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"listed_in":[],"host_organization":null,"host_organization_name":null,"host_organization_lineage":[],"host_organization_lineage_names":[],"type":"journal"},"license":"cc-by-nc","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by-nc","version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"Revista DCS","raw_type":"journal-article"},"parent_works":[],"lineage":["https://openalex.org/W7162531745"],"child_works_count":0,"type":"article","is_traditional":true,"indexed_in":["crossref"],"open_access":{"is_oa":true,"oa_status":"hybrid","oa_url":"https://ojs.revistadcs.com/index.php/revista/article/download/5687/4489","any_repository_has_fulltext":false},"authorships":[{"author_position":"first","author":{"id":"https://openalex.org/A5120758519","display_name":"Amanda Nascimento Farias","orcid":"https://orcid.org/0009-0007-5178-4609","observed_orcids":["https://orcid.org/0009-0007-5178-4609"]},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I4210097431","display_name":"Centro Universit\u00e1rio Leonardo da Vinci","ror":"https://ror.org/00tfjp359","country_code":"BR","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I4210097431"]}],"countries":["BR"],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Amanda Nascimento Farias","raw_affiliation_strings":["P\u00f3s-Graduada Lato Sensu no Ensino de F\u00edsica , Centro Universit\u00e1rio Leonardo da Vinci -UNIASSELVI , Marab\u00e1 , Par\u00e1"],"raw_orcid":"https://orcid.org/0009-0007-5178-4609","affiliations":[{"raw_affiliation_string":"P\u00f3s-Graduada Lato Sensu no Ensino de F\u00edsica , Centro Universit\u00e1rio Leonardo da Vinci -UNIASSELVI , Marab\u00e1 , Par\u00e1","institution_ids":["https://openalex.org/I4210097431"]}]},{"author_position":"middle","author":{"id":"https://openalex.org/A5087923098","display_name":"Danielle Rodrigues Monteiro da Costa","orcid":"https://orcid.org/0000-0002-8593-371X","observed_orcids":["https://orcid.org/0000-0002-8593-371X"]},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I59606676","display_name":"Universidade Federal do Par\u00e1","ror":"https://ror.org/03q9sr818","country_code":"BR","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I59606676"]}],"countries":["BR"],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Danielle Rodrigues Monteiro da Costa","raw_affiliation_strings":["Doutora em Qu\u00edmica , Universidade Federal do Par\u00e1 (UFPA) , Marab\u00e1 , Par\u00e1 , Brasil"],"raw_orcid":"https://orcid.org/0000-0002-8593-371X","affiliations":[{"raw_affiliation_string":"Doutora em Qu\u00edmica , Universidade Federal do Par\u00e1 (UFPA) , Marab\u00e1 , Par\u00e1 , Brasil","institution_ids":["https://openalex.org/I59606676"]}]},{"author_position":"last","author":{"id":"https://openalex.org/A5082907204","display_name":"Layane Evellin Pinto Lima","orcid":"https://orcid.org/0000-0001-9224-7550","observed_orcids":["https://orcid.org/0000-0001-9224-7550"]},"institutions":[],"countries":[],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Layane Evellin Pinto Lima","raw_affiliation_strings":[],"raw_orcid":"https://orcid.org/0000-0001-9224-7550","affiliations":[]}],"institutions":[],"countries_distinct_count":1,"institutions_distinct_count":2,"corresponding_author_ids":[],"corresponding_institution_ids":[],"apc_list":null,"apc_paid":null,"fwci":0.0,"has_fulltext":true,"cited_by_count":0,"citation_normalized_percentile":{"value":0.0,"is_in_top_1_percent":false,"is_in_top_10_percent":false},"cited_by_percentile_year":null,"biblio":{"volume":"23","issue":"90","first_page":"e5687","last_page":"e5687"},"is_retracted":false,"is_paratext":false,"is_xpac":false,"primary_topic":{"id":"https://openalex.org/T10072","display_name":"Science Education and Pedagogy","score":0.9272000193595886,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/3304","display_name":"Education"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/33","display_name":"Social Sciences"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/2","display_name":"Social Sciences"}},"topics":[{"id":"https://openalex.org/T10072","display_name":"Science Education and Pedagogy","score":0.9272000193595886,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/3304","display_name":"Education"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/33","display_name":"Social Sciences"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/2","display_name":"Social Sciences"}},{"id":"https://openalex.org/T14376","display_name":"Science and Education Research","score":0.047600001096725464,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/3304","display_name":"Education"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/33","display_name":"Social Sciences"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/2","display_name":"Social Sciences"}},{"id":"https://openalex.org/T10130","display_name":"Mathematics Education and Teaching Techniques","score":0.01759999990463257,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/3304","display_name":"Education"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/33","display_name":"Social Sciences"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/2","display_name":"Social Sciences"}}],"keywords":[{"id":"https://openalex.org/keywords/pedagogical-content-knowledge","display_name":"pedagogical content knowledge","score":0.996999979019165},{"id":"https://openalex.org/keywords/science-education","display_name":"science education","score":0.800000011920929},{"id":"https://openalex.org/keywords/teacher-knowledge","display_name":"teacher knowledge","score":0.5789999961853027},{"id":"https://openalex.org/keywords/chemistry-education","display_name":"chemistry education","score":0.7049999833106995},{"id":"https://openalex.org/keywords/physics-education","display_name":"physics education","score":0.9919999837875366},{"id":"https://openalex.org/keywords/biology-education","display_name":"biology education","score":1.0},{"id":"https://openalex.org/keywords/initial-teacher-education","display_name":"initial teacher education","score":0.9010000228881836},{"id":"https://openalex.org/keywords/research-trends","display_name":"research trends","score":0.3659999966621399}],"concepts":[{"id":"https://openalex.org/C19417346","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q7922","display_name":"Pedagogy","level":1,"score":0.48069998621940613},{"id":"https://openalex.org/C144024400","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q21201","display_name":"Sociology","level":0,"score":0.4203999936580658},{"id":"https://openalex.org/C15708023","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q80083","display_name":"Humanities","level":1,"score":0.40950000286102295},{"id":"https://openalex.org/C2779343474","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q3109175","display_name":"Context (archaeology)","level":2,"score":0.4056999981403351},{"id":"https://openalex.org/C145420912","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q853077","display_name":"Mathematics education","level":1,"score":0.384799987077713},{"id":"https://openalex.org/C2780805685","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q1374230","display_name":"Teacher education","level":2,"score":0.3181000053882599},{"id":"https://openalex.org/C15744967","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q9418","display_name":"Psychology","level":0,"score":0.28999999165534973},{"id":"https://openalex.org/C138885662","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q5891","display_name":"Philosophy","level":0,"score":0.2770000100135803},{"id":"https://openalex.org/C3020594445","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q1550460","display_name":"Initial training","level":2,"score":0.2718000113964081},{"id":"https://openalex.org/C9652623","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q190109","display_name":"Field (mathematics)","level":2,"score":0.2498999983072281}],"mesh":[],"locations_count":1,"locations":[{"id":"doi:10.54899/dcs.v23i90.5687","doi":"https://doi.org/10.54899/dcs.v23i90.5687","is_oa":true,"landing_page_url":"https://doi.org/10.54899/dcs.v23i90.5687","pdf_url":"https://ojs.revistadcs.com/index.php/revista/article/download/5687/4489","source":{"id":"https://openalex.org/S4404663731","display_name":"Derecho y cambio social.","issn_l":"2224-4131","issn":["2224-4131"],"is_oa":false,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"listed_in":[],"host_organization":null,"host_organization_name":null,"host_organization_lineage":[],"host_organization_lineage_names":[],"type":"journal"},"license":"cc-by-nc","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by-nc","version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"Revista DCS","raw_type":"journal-article"}],"best_oa_location":{"id":"doi:10.54899/dcs.v23i90.5687","doi":"https://doi.org/10.54899/dcs.v23i90.5687","is_oa":true,"landing_page_url":"https://doi.org/10.54899/dcs.v23i90.5687","pdf_url":"https://ojs.revistadcs.com/index.php/revista/article/download/5687/4489","source":{"id":"https://openalex.org/S4404663731","display_name":"Derecho y cambio social.","issn_l":"2224-4131","issn":["2224-4131"],"is_oa":false,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"listed_in":[],"host_organization":null,"host_organization_name":null,"host_organization_lineage":[],"host_organization_lineage_names":[],"type":"journal"},"license":"cc-by-nc","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by-nc","version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"Revista DCS","raw_type":"journal-article"},"sustainable_development_goals":[{"id":"https://metadata.un.org/sdg/4","display_name":"Quality education","score":0.9235000014305115}],"study_designs":[{"id":"https://openalex.org/study-designs/systematic-review","display_name":"Systematic Review"}],"awards":[],"funders":[],"has_content":{"pdf":true,"grobid_xml":true},"content_urls":{"pdf":"https://content.openalex.org/works/W7162531745.pdf","grobid_xml":"https://content.openalex.org/works/W7162531745.grobid-xml"},"referenced_works_count":0,"referenced_works":[],"related_works":["https://openalex.org/W4401451135","https://openalex.org/W4405079529","https://openalex.org/W2214307320","https://openalex.org/W4404062027","https://openalex.org/W3135337472","https://openalex.org/W4297906050","https://openalex.org/W4412439392","https://openalex.org/W2337336771","https://openalex.org/W3015550814","https://openalex.org/W7215614333"],"abstract_inverted_index":{"O":[0],"Conhecimento":[1],"Pedag\u00f3gico":[2,103],"do":[3,35,104],"Conte\u00fado":[4],"(PCK),":[5],"conceito":[6],"introduzido":[7],"por":[8,43,148],"Shulman":[9],"(1987),":[10],"representa":[11],"o":[12,19,24,33,69,129,170,179],"conjunto":[13],"de":[14,45,56,116,133,175,184,192,198,204],"saberes":[15],"e":[16,97,159,169,200,207],"estrat\u00e9gias":[17],"que":[18,127,138,150,178],"professor":[20],"mobiliza":[21],"para":[22],"transformar":[23],"conte\u00fado":[25],"cient\u00edfico":[26],"em":[27,88,122,186,210],"conhecimento":[28],"compreens\u00edvel":[29],"aos":[30],"alunos,":[31],"distinguindo":[32],"especialista":[34],"educador.":[36],"Este":[37],"estudo":[38,185],"teve":[39],"como":[40,78,203],"objetivo":[41],"analisar,":[42],"meio":[44],"uma":[46,89],"revis\u00e3o":[47,90],"sistem\u00e1tica,":[48],"as":[49,114,166],"pesquisas":[50,195],"voltadas":[51],"ao":[52],"PCK":[53,130,180],"no":[54,131,188],"ensino":[55,132],"Ci\u00eancias,":[57,155],"identificando":[58],"qual":[59],"\u00e1rea":[60],"\u2014":[61,66],"F\u00edsica,":[62],"Qu\u00edmica":[63,140],"ou":[64],"Biologia":[65,161],"tem":[67],"sido":[68],"foco":[70],"predominante":[71],"nos":[72],"\u00faltimos":[73],"dez":[74],"anos":[75],"(2015-2025),":[76],"bem":[77,202],"examinar":[79],"os":[80,100],"aspectos":[81],"metodol\u00f3gicos":[82],"dessas":[83],"investiga\u00e7\u00f5es.":[84],"A":[85],"metodologia":[86],"consistiu":[87],"sistem\u00e1tica":[91],"realizada":[92],"nas":[93,196],"bases":[94],"SciELO,":[95],"CAPES":[96],"Redalyc,":[98],"utilizando":[99],"descritores":[101],"(\"Conhecimento":[102],"Conte\u00fado\"":[105],"OR":[106,108],"\"PCK\"":[107],"\"Pedagogical":[109],"Content":[110],"Knowledge\")":[111],"combinados":[112],"com":[113,124,190,208],"\u00e1reas":[115,153,197],"interesse.":[117],"Foram":[118],"inclu\u00eddos":[119],"artigos":[120],"publicados":[121],"portugu\u00eas,":[123],"acesso":[125],"aberto,":[126],"abordassem":[128],"Ci\u00eancias.":[134],"Os":[135],"resultados":[136],"evidenciaram":[137],"a":[139,142,157,160],"concentra":[141],"maior":[143],"parte":[144],"das":[145,154,194],"investiga\u00e7\u00f5es,":[146],"seguida":[147],"estudos":[149,205],"abrangem":[151],"m\u00faltiplas":[152],"enquanto":[156],"F\u00edsica":[158,199],"apresentam":[162],"menor":[163],"representatividade.":[164],"Predominaram":[165],"abordagens":[167],"qualitativas":[168],"contexto":[171],"da":[172],"forma\u00e7\u00e3o":[173],"inicial":[174],"professores.":[176],"Conclui-se":[177],"constitui":[181],"um":[182],"campo":[183],"consolida\u00e7\u00e3o":[187],"Brasil,":[189],"necessidade":[191],"amplia\u00e7\u00e3o":[193],"Biologia,":[201],"longitudinais":[206],"professores":[209],"exerc\u00edcio.":[211]},"counts_by_year":[],"updated_date":"2026-11-14T11:04:58.165337","created_date":"2026-05-28T00:00:00"}
