{"id":"https://openalex.org/W7160037943","doi":"https://doi.org/10.71112/paz52f95","title":"De la estandarizaci\u00f3n a la emancipaci\u00f3n: Repensando la alfabetizaci\u00f3n inicial desde una perspectiva sociohist\u00f3rica","display_name":"De la estandarizaci\u00f3n a la emancipaci\u00f3n: Repensando la alfabetizaci\u00f3n inicial desde una perspectiva sociohist\u00f3rica","publication_year":2026,"publication_date":"2026-04-30","ids":{"openalex":"https://openalex.org/W7160037943","doi":"https://doi.org/10.71112/paz52f95"},"language":"es","primary_location":{"id":"doi:10.71112/paz52f95","doi":"https://doi.org/10.71112/paz52f95","is_oa":true,"landing_page_url":"https://doi.org/10.71112/paz52f95","pdf_url":"https://omniscens.com/index.php/rmec/article/download/578/1376","source":{"id":"https://openalex.org/S5407047817","display_name":"Revista Multidisciplinar Epistemolog\u00eda de las Ciencias","issn_l":"3061-7812","issn":["3061-7812"],"is_oa":false,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"listed_in":[],"host_organization":null,"host_organization_name":null,"host_organization_lineage":[],"host_organization_lineage_names":[],"type":"journal"},"license":"cc-by","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by","version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"Revista Multidisciplinar Epistemolog\u00eda de las Ciencias","raw_type":"journal-article"},"parent_works":[],"lineage":["https://openalex.org/W7160037943"],"child_works_count":0,"type":"article","is_traditional":true,"indexed_in":["crossref"],"open_access":{"is_oa":true,"oa_status":"hybrid","oa_url":"https://omniscens.com/index.php/rmec/article/download/578/1376","any_repository_has_fulltext":true},"authorships":[{"author_position":"first","author":{"id":"https://openalex.org/A5135122333","display_name":"Camila Donato Pizarro","orcid":"https://orcid.org/0009-0003-0089-5000","observed_orcids":["https://orcid.org/0009-0003-0089-5000"]},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I2802066150","display_name":"Metropolitan University of Educational Sciences","ror":"https://ror.org/057anza51","country_code":"CL","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I2802066150"]}],"countries":["CL"],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Camila Donato Pizarro","raw_affiliation_strings":["Universidad Metropolitana de Ciencias de la Educaci\u00f3n"],"raw_orcid":"https://orcid.org/0009-0003-0089-5000","affiliations":[{"raw_affiliation_string":"Universidad Metropolitana de Ciencias de la Educaci\u00f3n","institution_ids":["https://openalex.org/I2802066150"]}]},{"author_position":"last","author":{"id":"https://openalex.org/A5025184467","display_name":"Francisco G\u00e1rate Vergara","orcid":"https://orcid.org/0000-0002-4295-8255","observed_orcids":["https://orcid.org/0000-0002-4295-8255"]},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I2802066150","display_name":"Metropolitan University of Educational Sciences","ror":"https://ror.org/057anza51","country_code":"CL","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I2802066150"]}],"countries":["CL"],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Francisco G\u00e1rate Vergara","raw_affiliation_strings":["Universidad Metropolitana de Ciencias de la Educaci\u00f3n"],"raw_orcid":"https://orcid.org/0000-0002-4295-8255","affiliations":[{"raw_affiliation_string":"Universidad Metropolitana de Ciencias de la Educaci\u00f3n","institution_ids":["https://openalex.org/I2802066150"]}]}],"institutions":[],"countries_distinct_count":1,"institutions_distinct_count":1,"corresponding_author_ids":[],"corresponding_institution_ids":["https://openalex.org/I2802066150"],"apc_list":null,"apc_paid":null,"fwci":0.0,"has_fulltext":true,"cited_by_count":0,"citation_normalized_percentile":{"value":0.0,"is_in_top_1_percent":false,"is_in_top_10_percent":false},"cited_by_percentile_year":null,"biblio":{"volume":"3","issue":"2","first_page":"1040","last_page":"1060"},"is_retracted":false,"is_paratext":false,"is_xpac":false,"primary_topic":{"id":"https://openalex.org/T12184","display_name":"Linguistics and Education Research","score":0.7056000232696533,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/3304","display_name":"Education"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/33","display_name":"Social Sciences"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/2","display_name":"Social Sciences"}},"topics":[{"id":"https://openalex.org/T12184","display_name":"Linguistics and Education Research","score":0.7056000232696533,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/3304","display_name":"Education"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/33","display_name":"Social Sciences"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/2","display_name":"Social Sciences"}},{"id":"https://openalex.org/T13737","display_name":"Critical and Liberation Pedagogy","score":0.18649999797344208,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/3304","display_name":"Education"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/33","display_name":"Social Sciences"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/2","display_name":"Social Sciences"}},{"id":"https://openalex.org/T13061","display_name":"Literacy and Educational Practices","score":0.032600000500679016,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/3304","display_name":"Education"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/33","display_name":"Social Sciences"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/2","display_name":"Social Sciences"}}],"keywords":[{"id":"https://openalex.org/keywords/early-literacy","display_name":"early literacy","score":0.9950000047683716},{"id":"https://openalex.org/keywords/functional-illiteracy","display_name":"functional illiteracy","score":0.7870000004768372},{"id":"https://openalex.org/keywords/reading-and-writing-instruction","display_name":"reading and writing instruction","score":0.7210000157356262},{"id":"https://openalex.org/keywords/decoding","display_name":"decoding","score":0.42399999499320984},{"id":"https://openalex.org/keywords/early-childhood-education","display_name":"early childhood education","score":0.9879999756813049},{"id":"https://openalex.org/keywords/neoliberalism-in-education","display_name":"neoliberalism in education","score":0.6110000014305115},{"id":"https://openalex.org/keywords/technocratic-education","display_name":"technocratic education","score":0.6790000200271606},{"id":"https://openalex.org/keywords/standardization","display_name":"standardization","score":0.5730000138282776},{"id":"https://openalex.org/keywords/emancipation","display_name":"emancipation","score":0.6890000104904175},{"id":"https://openalex.org/keywords/socio-historical-perspective","display_name":"socio-historical perspective","score":0.7540000081062317},{"id":"https://openalex.org/keywords/critical-literacy","display_name":"critical literacy","score":0.7379999756813049},{"id":"https://openalex.org/keywords/chile","display_name":"Chile","score":0.5770000219345093}],"concepts":[{"id":"https://openalex.org/C132829578","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q581151","display_name":"Situated","level":2,"score":0.6137999892234802},{"id":"https://openalex.org/C10646191","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q1996523","display_name":"Dialogical self","level":2,"score":0.609499990940094},{"id":"https://openalex.org/C144024400","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q21201","display_name":"Sociology","level":0,"score":0.5843999981880188},{"id":"https://openalex.org/C547764534","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q8236","display_name":"Literacy","level":2,"score":0.5546000003814697},{"id":"https://openalex.org/C128706718","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q131015","display_name":"Positivism","level":2,"score":0.531000018119812},{"id":"https://openalex.org/C554936623","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q199657","display_name":"Reading (process)","level":2,"score":0.5170999765396118},{"id":"https://openalex.org/C2776728590","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q363948","display_name":"Contradiction","level":2,"score":0.5073999762535095},{"id":"https://openalex.org/C111472728","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q9471","display_name":"Epistemology","level":1,"score":0.44620001316070557},{"id":"https://openalex.org/C185656870","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q190044","display_name":"Technocracy","level":3,"score":0.4187999963760376},{"id":"https://openalex.org/C178229462","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q1472221","display_name":"Early childhood education","level":2,"score":0.4133000075817108},{"id":"https://openalex.org/C50335755","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q483247","display_name":"Phenomenon","level":2,"score":0.40869998931884766},{"id":"https://openalex.org/C90734943","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q17008777","display_name":"Conceptualization","level":2,"score":0.3815000057220459},{"id":"https://openalex.org/C2777082460","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q3377398","display_name":"Early childhood","level":2,"score":0.3797000050544739},{"id":"https://openalex.org/C15744967","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q9418","display_name":"Psychology","level":0,"score":0.32749998569488525},{"id":"https://openalex.org/C201377581","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q863448","display_name":"Reification (Marxism)","level":3,"score":0.30790001153945923},{"id":"https://openalex.org/C200323278","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q5186740","display_name":"Critical literacy","level":3,"score":0.29510000348091125},{"id":"https://openalex.org/C102792161","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q835041","display_name":"Nous","level":2,"score":0.2924000024795532},{"id":"https://openalex.org/C19417346","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q7922","display_name":"Pedagogy","level":1,"score":0.2921999990940094},{"id":"https://openalex.org/C163877629","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q2642673","display_name":"Social constructionism","level":2,"score":0.27900001406669617},{"id":"https://openalex.org/C108170787","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q3951828","display_name":"Agency (philosophy)","level":2,"score":0.2775999903678894},{"id":"https://openalex.org/C43540301","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q689971","display_name":"Paradigm shift","level":2,"score":0.2687999904155731},{"id":"https://openalex.org/C113706210","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q301751","display_name":"Critical theory","level":2,"score":0.2651999890804291},{"id":"https://openalex.org/C15708023","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q80083","display_name":"Humanities","level":1,"score":0.26330000162124634},{"id":"https://openalex.org/C2780910867","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q1952416","display_name":"Multimodality","level":2,"score":0.2567000091075897}],"mesh":[],"locations_count":2,"locations":[{"id":"doi:10.71112/paz52f95","doi":"https://doi.org/10.71112/paz52f95","is_oa":true,"landing_page_url":"https://doi.org/10.71112/paz52f95","pdf_url":"https://omniscens.com/index.php/rmec/article/download/578/1376","source":{"id":"https://openalex.org/S5407047817","display_name":"Revista Multidisciplinar Epistemolog\u00eda de las Ciencias","issn_l":"3061-7812","issn":["3061-7812"],"is_oa":false,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"listed_in":[],"host_organization":null,"host_organization_name":null,"host_organization_lineage":[],"host_organization_lineage_names":[],"type":"journal"},"license":"cc-by","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by","version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"Revista Multidisciplinar Epistemolog\u00eda de las Ciencias","raw_type":"journal-article"},{"id":"pmh:oai:dialnet.unirioja.es:ART0001849971","doi":null,"is_oa":true,"landing_page_url":"https://dialnet.unirioja.es/servlet/oaiart?codigo=10769077","pdf_url":"https://dialnet.unirioja.es/descarga/articulo/10769077.pdf","source":{"id":"https://openalex.org/S4306401293","display_name":"Dialnet (Universidad de la Rioja)","issn_l":null,"issn":null,"is_oa":false,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"listed_in":[],"host_organization":"https://openalex.org/I168974976","host_organization_name":"Universidad de La Rioja","host_organization_lineage":["https://openalex.org/I168974976"],"host_organization_lineage_names":[],"type":"repository"},"license":null,"license_id":null,"version":"submittedVersion","is_accepted":false,"is_published":false,"raw_source_name":"Revista Multidisciplinar Epistemolog\u00eda de las Ciencias, ISSN 3061-7812, Vol. 3, N\u00ba. 2, 2026, pags. 1040-1060","raw_type":"text (article)"}],"best_oa_location":{"id":"doi:10.71112/paz52f95","doi":"https://doi.org/10.71112/paz52f95","is_oa":true,"landing_page_url":"https://doi.org/10.71112/paz52f95","pdf_url":"https://omniscens.com/index.php/rmec/article/download/578/1376","source":{"id":"https://openalex.org/S5407047817","display_name":"Revista Multidisciplinar Epistemolog\u00eda de las Ciencias","issn_l":"3061-7812","issn":["3061-7812"],"is_oa":false,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"listed_in":[],"host_organization":null,"host_organization_name":null,"host_organization_lineage":[],"host_organization_lineage_names":[],"type":"journal"},"license":"cc-by","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by","version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"Revista Multidisciplinar Epistemolog\u00eda de las Ciencias","raw_type":"journal-article"},"sustainable_development_goals":[{"display_name":"Quality education","id":"https://metadata.un.org/sdg/4","score":0.9235000014305115}],"study_designs":[],"awards":[],"funders":[],"has_content":{"grobid_xml":true,"pdf":true},"content_urls":{"pdf":"https://content.openalex.org/works/W7160037943.pdf","grobid_xml":"https://content.openalex.org/works/W7160037943.grobid-xml"},"referenced_works_count":7,"referenced_works":["https://openalex.org/W3005095252","https://openalex.org/W3137136318","https://openalex.org/W3137735203","https://openalex.org/W3173487508","https://openalex.org/W4389337967","https://openalex.org/W4402230414","https://openalex.org/W4405306954"],"related_works":["https://openalex.org/W7169848879","https://openalex.org/W2624240697","https://openalex.org/W7039318626","https://openalex.org/W4412413257","https://openalex.org/W3203422163","https://openalex.org/W7072071859","https://openalex.org/W4414511878","https://openalex.org/W3167920471","https://openalex.org/W4246409239"],"abstract_inverted_index":{"This":[0],"article":[1],"reflects":[2],"on":[3,50,99],"early":[4,68],"literacy":[5,112],"in":[6,67],"Chile,":[7],"highlighting":[8],"the":[9,37,54,61,64,72],"profound":[10],"contradiction":[11],"between":[12],"its":[13,21,107,114],"recognition":[14],"as":[15,32],"a":[16,33,95,102],"fundamental":[17],"social":[18],"right":[19],"and":[20,25,41,80,109,123],"implementation":[22],"under":[23],"neoliberal":[24],"technocratic":[26],"logics.":[27],"Rather":[28],"than":[29],"being":[30],"understood":[31],"situated":[34],"cultural":[35],"practice,":[36],"teaching":[38],"of":[39,57,86,121],"reading":[40],"writing":[42],"has":[43],"been":[44],"fragmented":[45],"into":[46],"mechanical":[47],"micro-skills":[48],"focused":[49,98],"decoding,":[51],"contributing":[52],"to":[53,74,92],"alarming":[55],"phenomenon":[56],"functional":[58],"illiteracy.":[59],"Furthermore,":[60],"text":[62],"questions":[63],"premature":[65],"schooling":[66],"childhood":[69,82],"education,":[70],"where":[71],"pressure":[73],"achieve":[75],"standardized":[76],"results":[77],"displaces":[78],"meaningful":[79],"playful":[81],"experiences.":[83],"In":[84],"light":[85],"this":[87],"scenario,":[88],"it":[89],"is":[90],"urgent":[91],"shift":[93],"from":[94],"positivist":[96],"paradigm":[97],"efficiency":[100],"toward":[101],"socio-historical":[103],"perspective.":[104],"By":[105],"reclaiming":[106],"dialogical":[108],"historical":[110],"character,":[111],"recovers":[113],"genuine":[115],"potential:":[116],"forming":[117],"critical":[118],"subjects":[119],"capable":[120],"understanding":[122],"transforming":[124],"their":[125],"own":[126],"reality.":[127]},"counts_by_year":[],"updated_date":"2026-11-14T11:04:58.165337","created_date":"2026-05-05T00:00:00"}
