{"id":"https://openalex.org/W7155195992","doi":"https://doi.org/10.18623/rvd.v23.5829","title":"FORMA\u00c7\u00c3O CONTINUADA DE PROFESSORES, CURR\u00cdCULO DA EDUCA\u00c7\u00c3O B\u00c1SICA E INTELIG\u00caNCIA ARTIFICIAL: TRANSI\u00c7\u00d5ES E CONTRAPONTOS NA CONTEMPORANEIDADE","display_name":"FORMA\u00c7\u00c3O CONTINUADA DE PROFESSORES, CURR\u00cdCULO DA EDUCA\u00c7\u00c3O B\u00c1SICA E INTELIG\u00caNCIA ARTIFICIAL: TRANSI\u00c7\u00d5ES E CONTRAPONTOS NA CONTEMPORANEIDADE","alternate_titles":[],"publication_year":2026,"publication_date":"2026-04-22","ids":{"openalex":"https://openalex.org/W7155195992","doi":"https://doi.org/10.18623/rvd.v23.5829"},"language":"pt","primary_location":{"id":"doi:10.18623/rvd.v23.5829","doi":"https://doi.org/10.18623/rvd.v23.5829","is_oa":true,"landing_page_url":"https://doi.org/10.18623/rvd.v23.5829","pdf_url":"https://revista.domhelder.edu.br/index.php/veredas/article/download/5829/27665","source":{"id":"https://openalex.org/S2736394884","display_name":"Veredas do Direito Direito Ambiental e Desenvolvimento Sustent\u00e1vel","issn_l":"1806-3845","issn":["1806-3845","2179-8699"],"is_oa":true,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"listed_in":["anvur-scientific","erih-plus","poland-20","russia-white-list-3"],"host_organization":"https://openalex.org/P4310312575","host_organization_name":"Editora Dom Helder","host_organization_lineage":["https://openalex.org/P4310312575"],"host_organization_lineage_names":["Editora Dom Helder"],"type":"journal"},"license":"cc-by","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by","version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"Veredas do Direito","raw_type":"journal-article"},"parent_works":[],"lineage":["https://openalex.org/W7155195992"],"child_works_count":0,"type":"article","is_traditional":true,"indexed_in":["crossref"],"open_access":{"is_oa":true,"oa_status":"diamond","oa_url":"https://revista.domhelder.edu.br/index.php/veredas/article/download/5829/27665","any_repository_has_fulltext":false},"authorships":[{"author_position":"first","author":{"id":"https://openalex.org/A5119867718","display_name":"Luiz Fernando Ridolfi","orcid":"https://orcid.org/0000-0003-4918-0420","observed_orcids":["https://orcid.org/0000-0003-4918-0420"]},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I4210128504","display_name":"Universidad Europea del Atl\u00e1ntico","ror":"https://ror.org/048tesw25","country_code":"ES","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I4210128504"]}],"countries":["ES"],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Luiz Fernando Ridolfi","raw_affiliation_strings":["Universidad Europea del Atl\u00e1ntico"],"raw_orcid":"https://orcid.org/0000-0003-4918-0420","affiliations":[{"raw_affiliation_string":"Universidad Europea del Atl\u00e1ntico","institution_ids":["https://openalex.org/I4210128504"]}]},{"author_position":"middle","author":{"id":"https://openalex.org/A5126501790","display_name":"Luciana Maria Nickel Candeias","orcid":null,"observed_orcids":[]},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I4210128504","display_name":"Universidad Europea del Atl\u00e1ntico","ror":"https://ror.org/048tesw25","country_code":"ES","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I4210128504"]}],"countries":["ES"],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Luciana Maria Nickel Candeias","raw_affiliation_strings":["Universidad Europea del Atl\u00e1ntico"],"raw_orcid":null,"affiliations":[{"raw_affiliation_string":"Universidad Europea del Atl\u00e1ntico","institution_ids":["https://openalex.org/I4210128504"]}]},{"author_position":"middle","author":{"id":"https://openalex.org/A5045674511","display_name":"Rafael Roberto da Silva","orcid":"https://orcid.org/0009-0002-8252-0554","observed_orcids":["https://orcid.org/0009-0002-8252-0554"]},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I4210128504","display_name":"Universidad Europea del Atl\u00e1ntico","ror":"https://ror.org/048tesw25","country_code":"ES","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I4210128504"]}],"countries":["ES"],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Rafael Roberto da Silva","raw_affiliation_strings":["Universidad Europea del Atl\u00e1ntico"],"raw_orcid":"https://orcid.org/0009-0002-8252-0554","affiliations":[{"raw_affiliation_string":"Universidad Europea del Atl\u00e1ntico","institution_ids":["https://openalex.org/I4210128504"]}]},{"author_position":"middle","author":{"id":"https://openalex.org/A5130218146","display_name":"Regiane Bezerra Novaes","orcid":"https://orcid.org/0009-0005-4886-8794","observed_orcids":["https://orcid.org/0009-0005-4886-8794"]},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I4210128504","display_name":"Universidad Europea del Atl\u00e1ntico","ror":"https://ror.org/048tesw25","country_code":"ES","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I4210128504"]}],"countries":["ES"],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Regiane Bezerra Novaes","raw_affiliation_strings":["Universidad Europea del Atl\u00e1ntico"],"raw_orcid":null,"affiliations":[{"raw_affiliation_string":"Universidad Europea del Atl\u00e1ntico","institution_ids":["https://openalex.org/I4210128504"]}]},{"author_position":"middle","author":{"id":"https://openalex.org/A5126046292","display_name":"Thaissa Guimar\u00e3es Raposo Oliveira","orcid":"https://orcid.org/0009-0008-4362-6309","observed_orcids":["https://orcid.org/0009-0008-4362-6309"]},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I4210128504","display_name":"Universidad Europea del Atl\u00e1ntico","ror":"https://ror.org/048tesw25","country_code":"ES","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I4210128504"]}],"countries":["ES"],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Tha\u00edssa Guimar\u00e3es Raposo Oliveira","raw_affiliation_strings":["Universidad Europea del Atl\u00e1ntico"],"raw_orcid":"https://orcid.org/0009-0008-4362-6309","affiliations":[{"raw_affiliation_string":"Universidad Europea del Atl\u00e1ntico","institution_ids":["https://openalex.org/I4210128504"]}]},{"author_position":"middle","author":{"id":"https://openalex.org/A5127747308","display_name":"Poliane Rodrigues Alvarenga","orcid":"https://orcid.org/0009-0004-1554-7479","observed_orcids":["https://orcid.org/0009-0004-1554-7479"]},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I4210128504","display_name":"Universidad Europea del Atl\u00e1ntico","ror":"https://ror.org/048tesw25","country_code":"ES","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I4210128504"]}],"countries":["ES"],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Poliane Rodrigues Alvarenga","raw_affiliation_strings":["Universidad Europea del Atl\u00e1ntico"],"raw_orcid":"https://orcid.org/0009-0004-1554-7479","affiliations":[{"raw_affiliation_string":"Universidad Europea del Atl\u00e1ntico","institution_ids":["https://openalex.org/I4210128504"]}]},{"author_position":"middle","author":{"id":"https://openalex.org/A5121635391","display_name":"Silvana Dias Sampaio","orcid":"https://orcid.org/0009-0000-8883-738X","observed_orcids":["https://orcid.org/0009-0000-8883-738X"]},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I4210128504","display_name":"Universidad Europea del Atl\u00e1ntico","ror":"https://ror.org/048tesw25","country_code":"ES","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I4210128504"]}],"countries":["ES"],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Silvana Dias Sampaio","raw_affiliation_strings":["Universidad Europea del Atl\u00e1ntico"],"raw_orcid":"https://orcid.org/0009-0000-8883-738X","affiliations":[{"raw_affiliation_string":"Universidad Europea del Atl\u00e1ntico","institution_ids":["https://openalex.org/I4210128504"]}]},{"author_position":"middle","author":{"id":"https://openalex.org/A5134335150","display_name":"Fabiano Corr\u00eaa","orcid":"https://orcid.org/0009-0005-9587-2147","observed_orcids":["https://orcid.org/0009-0005-9587-2147"]},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I4210128504","display_name":"Universidad Europea del Atl\u00e1ntico","ror":"https://ror.org/048tesw25","country_code":"ES","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I4210128504"]}],"countries":["ES"],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Fabiano Corr\u00eaa","raw_affiliation_strings":["Universidad Europea del Atl\u00e1ntico"],"raw_orcid":"https://orcid.org/0009-0005-9587-2147","affiliations":[{"raw_affiliation_string":"Universidad Europea del Atl\u00e1ntico","institution_ids":["https://openalex.org/I4210128504"]}]},{"author_position":"middle","author":{"id":"https://openalex.org/A5128058654","display_name":"Wadiswava Dias Rezende Dominick Figueiredo","orcid":"https://orcid.org/0009-0008-1883-0148","observed_orcids":["https://orcid.org/0009-0008-1883-0148"]},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I4210128504","display_name":"Universidad Europea del Atl\u00e1ntico","ror":"https://ror.org/048tesw25","country_code":"ES","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I4210128504"]}],"countries":["ES"],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Wadiswava Dias Rezende Dominick Figueiredo","raw_affiliation_strings":["Universidad Europea del Atl\u00e1ntico"],"raw_orcid":"https://orcid.org/0009-0008-1883-0148","affiliations":[{"raw_affiliation_string":"Universidad Europea del Atl\u00e1ntico","institution_ids":["https://openalex.org/I4210128504"]}]},{"author_position":"last","author":{"id":"https://openalex.org/A5015997626","display_name":"Wendell Fortunato Medeiros","orcid":"https://orcid.org/0009-0002-8268-4022","observed_orcids":["https://orcid.org/0009-0002-8268-4022"]},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I4210128504","display_name":"Universidad Europea del Atl\u00e1ntico","ror":"https://ror.org/048tesw25","country_code":"ES","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I4210128504"]}],"countries":["ES"],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Wendell Fortunato de Medeiros","raw_affiliation_strings":["Universidad Europea del Atl\u00e1ntico"],"raw_orcid":"https://orcid.org/0009-0002-8268-4022","affiliations":[{"raw_affiliation_string":"Universidad Europea del Atl\u00e1ntico","institution_ids":["https://openalex.org/I4210128504"]}]}],"institutions":[],"countries_distinct_count":1,"institutions_distinct_count":1,"corresponding_author_ids":[],"corresponding_institution_ids":["https://openalex.org/I4210128504"],"apc_list":null,"apc_paid":null,"fwci":75.4864,"has_fulltext":true,"cited_by_count":21,"citation_normalized_percentile":{"value":0.99941839,"is_in_top_1_percent":true,"is_in_top_10_percent":true},"cited_by_percentile_year":{"min":99,"max":100},"biblio":{"volume":"23","issue":"6","first_page":"e235829","last_page":"e235829"},"is_retracted":false,"is_pulled":false,"is_paratext":false,"is_xpac":false,"primary_topic":{"id":"https://openalex.org/T10457","display_name":"Education Pedagogy and Practices","score":0.8881999850273132,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/3304","display_name":"Education"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/33","display_name":"Social Sciences"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/2","display_name":"Social Sciences"}},"topics":[{"id":"https://openalex.org/T10457","display_name":"Education Pedagogy and Practices","score":0.8881999850273132,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/3304","display_name":"Education"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/33","display_name":"Social Sciences"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/2","display_name":"Social Sciences"}},{"id":"https://openalex.org/T14414","display_name":"Artificial Intelligence in Education","score":0.03099999949336052,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/3304","display_name":"Education"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/33","display_name":"Social Sciences"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/2","display_name":"Social Sciences"}},{"id":"https://openalex.org/T12573","display_name":"Education and Digital Technologies","score":0.016699999570846558,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/3304","display_name":"Education"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/33","display_name":"Social Sciences"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/2","display_name":"Social Sciences"}}],"keywords":[{"id":"https://openalex.org/keywords/continuing-teacher-education","display_name":"continuing teacher education","score":0.8080000281333923},{"id":"https://openalex.org/keywords/basic-education-curriculum","display_name":"basic education curriculum","score":0.8209999799728394},{"id":"https://openalex.org/keywords/artificial-intelligence-in-education","display_name":"artificial intelligence in education","score":0.9929999709129333},{"id":"https://openalex.org/keywords/web-curriculum","display_name":"web curriculum","score":0.7009999752044678},{"id":"https://openalex.org/keywords/digital-culture","display_name":"digital culture","score":0.8669999837875366},{"id":"https://openalex.org/keywords/teacher-professionalism","display_name":"teacher professionalism","score":0.8429999947547913},{"id":"https://openalex.org/keywords/critical-pedagogy","display_name":"critical pedagogy","score":0.6629999876022339},{"id":"https://openalex.org/keywords/teacher-autonomy","display_name":"teacher autonomy","score":0.6380000114440918},{"id":"https://openalex.org/keywords/educational-technology","display_name":"educational technology","score":0.4300000071525574},{"id":"https://openalex.org/keywords/curriculum-theory","display_name":"curriculum theory","score":0.5189999938011169},{"id":"https://openalex.org/keywords/social-justice-in-education","display_name":"social justice in education","score":0.6600000262260437},{"id":"https://openalex.org/keywords/public-education-policy","display_name":"public education policy","score":0.609000027179718},{"id":"https://openalex.org/keywords/brazilian-education-system","display_name":"Brazilian education","score":0.6890000104904175},{"id":"https://openalex.org/keywords/paulo-freire","display_name":"Paulo Freire","score":0.7229999899864197},{"id":"https://openalex.org/keywords/giroux","display_name":"Giroux","score":0.5860000252723694},{"id":"https://openalex.org/keywords/sacristan","display_name":"sacristans","score":0.8149999976158142},{"id":"https://openalex.org/keywords/almeida","display_name":"Almeida","score":0.9890000224113464},{"id":"https://openalex.org/keywords/ai-ethics","display_name":"AI ethics","score":0.4169999957084656}],"concepts":[{"id":"https://openalex.org/C111472728","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q9471","display_name":"Epistemology","level":1,"score":0.49070000648498535},{"id":"https://openalex.org/C2779343474","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q3109175","display_name":"Context (archaeology)","level":2,"score":0.46560001373291016},{"id":"https://openalex.org/C138885662","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q5891","display_name":"Philosophy","level":0,"score":0.4584999978542328},{"id":"https://openalex.org/C144024400","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q21201","display_name":"Sociology","level":0,"score":0.44209998846054077},{"id":"https://openalex.org/C15708023","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q80083","display_name":"Humanities","level":1,"score":0.3937999904155731},{"id":"https://openalex.org/C98184364","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q1780131","display_name":"Argument (complex analysis)","level":2,"score":0.3481000065803528},{"id":"https://openalex.org/C9652623","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q190109","display_name":"Field (mathematics)","level":2,"score":0.34049999713897705},{"id":"https://openalex.org/C182306322","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q1779371","display_name":"Order (exchange)","level":2,"score":0.3231000006198883},{"id":"https://openalex.org/C65414064","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q484105","display_name":"Autonomy","level":2,"score":0.2957000136375427},{"id":"https://openalex.org/C15744967","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q9418","display_name":"Psychology","level":0,"score":0.25999999046325684},{"id":"https://openalex.org/C18762648","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q42213","display_name":"Work (physics)","level":2,"score":0.2567000091075897}],"mesh":[],"locations_count":1,"locations":[{"id":"doi:10.18623/rvd.v23.5829","doi":"https://doi.org/10.18623/rvd.v23.5829","is_oa":true,"landing_page_url":"https://doi.org/10.18623/rvd.v23.5829","pdf_url":"https://revista.domhelder.edu.br/index.php/veredas/article/download/5829/27665","source":{"id":"https://openalex.org/S2736394884","display_name":"Veredas do Direito Direito Ambiental e Desenvolvimento Sustent\u00e1vel","issn_l":"1806-3845","issn":["1806-3845","2179-8699"],"is_oa":true,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"listed_in":["anvur-scientific","erih-plus","poland-20","russia-white-list-3"],"host_organization":"https://openalex.org/P4310312575","host_organization_name":"Editora Dom Helder","host_organization_lineage":["https://openalex.org/P4310312575"],"host_organization_lineage_names":["Editora Dom Helder"],"type":"journal"},"license":"cc-by","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by","version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"Veredas do Direito","raw_type":"journal-article"}],"best_oa_location":{"id":"doi:10.18623/rvd.v23.5829","doi":"https://doi.org/10.18623/rvd.v23.5829","is_oa":true,"landing_page_url":"https://doi.org/10.18623/rvd.v23.5829","pdf_url":"https://revista.domhelder.edu.br/index.php/veredas/article/download/5829/27665","source":{"id":"https://openalex.org/S2736394884","display_name":"Veredas do Direito Direito Ambiental e Desenvolvimento Sustent\u00e1vel","issn_l":"1806-3845","issn":["1806-3845","2179-8699"],"is_oa":true,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"listed_in":["anvur-scientific","erih-plus","poland-20","russia-white-list-3"],"host_organization":"https://openalex.org/P4310312575","host_organization_name":"Editora Dom Helder","host_organization_lineage":["https://openalex.org/P4310312575"],"host_organization_lineage_names":["Editora Dom Helder"],"type":"journal"},"license":"cc-by","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by","version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"Veredas do Direito","raw_type":"journal-article"},"sustainable_development_goals":[{"score":0.9901999831199646,"display_name":"Quality education","id":"https://metadata.un.org/sdg/4"}],"study_designs":[],"awards":[],"funders":[],"has_content":{"grobid_xml":true,"pdf":true},"content_urls":{"pdf":"https://content.openalex.org/works/W7155195992.pdf","grobid_xml":"https://content.openalex.org/works/W7155195992.grobid-xml"},"referenced_works_count":10,"referenced_works":["https://openalex.org/W590119127","https://openalex.org/W1506425993","https://openalex.org/W2145426350","https://openalex.org/W3014206109","https://openalex.org/W3017157646","https://openalex.org/W3201217244","https://openalex.org/W4206165398","https://openalex.org/W4255030514","https://openalex.org/W4319345137","https://openalex.org/W7147045768"],"related_works":["https://openalex.org/W7124448505","https://openalex.org/W7156122316","https://openalex.org/W7159983698","https://openalex.org/W4411711800","https://openalex.org/W7215371575","https://openalex.org/W7163807968","https://openalex.org/W7205005860","https://openalex.org/W7128084633","https://openalex.org/W7204045741","https://openalex.org/W7163043921"],"abstract_inverted_index":{"Este":[0],"artigo":[1,130],"problematiza":[2],"a":[3,156,172,182,200,217,221,232,248],"forma\u00e7\u00e3o":[4,68,107,160,239],"continuada":[5,161],"de":[6,37,91,95,106,108,142,148,158,202,207,215,223,234,250,252],"professores":[7],"da":[8,21,45,102,227,258],"Educa\u00e7\u00e3o":[9,261],"B\u00e1sica":[10],"no":[11,85,176,225],"contexto":[12],"das":[13,27,174],"transforma\u00e7\u00f5es":[14,40],"contempor\u00e2neas":[15],"do":[16,35,56,111],"curr\u00edculo,":[17],"marcadas":[18],"pela":[19,25],"intensifica\u00e7\u00e3o":[20],"cultura":[22,241],"digital":[23,242],"e":[24,52,71,81,113,124,139,146,166,196,212,220,243],"incorpora\u00e7\u00e3o":[26],"intelig\u00eancias":[28],"artificiais":[29],"(IA)":[30],"nas":[31,76,104],"pr\u00e1ticas":[32,203],"pedag\u00f3gicas.":[33],"Parte-se":[34],"pressuposto":[36],"que":[38,154,162,171,190,199,237,254],"tais":[39],"demandam":[41],"uma":[42,62,159,183,187],"reconfigura\u00e7\u00e3o":[43],"cr\u00edtica":[44,101,189],"profissionalidade":[46],"docente,":[47,69,240],"articulando":[48],"dimens\u00f5es":[49],"epistemol\u00f3gicas,":[50],"curriculares":[51],"tecnol\u00f3gicas.":[53],"O":[54],"objetivo":[55],"estudo":[57],"consiste":[58],"em":[59,99,153],"analisar,":[60],"sob":[61],"perspectiva":[63],"cr\u00edtico-reflexiva,":[64],"as":[65],"interrela\u00e7\u00f5es":[66],"entre":[67],"curr\u00edculo":[70,112,135,177],"tecnologias":[72,114],"digitais,":[73],"com":[74],"\u00eanfase":[75],"IA,":[77],"evidenciando":[78],"tens\u00f5es,":[79],"possibilidades":[80],"limites":[82],"dessa":[83],"integra\u00e7\u00e3o":[84,173],"cen\u00e1rio":[86],"educacional":[87],"brasileiro.":[88],"Metodologicamente,":[89],"trata-se":[90],"um":[92],"ensaio":[93],"te\u00f3rico":[94],"natureza":[96],"anal\u00edtico-interpretativa,":[97],"fundamentado":[98],"revis\u00e3o":[100],"literatura":[103],"\u00e1reas":[105],"professores,":[109],"teorias":[110],"educacionais,":[115],"mobilizando":[116],"autores":[117],"como":[118,136,247],"Freire,":[119],"Giroux,":[120],"Sacrist\u00e1n,":[121],"Gatti,":[122],"N\u00f3voa":[123],"Almeida.":[125],"Como":[126,229],"principal":[127],"contribui\u00e7\u00e3o,":[128],"o":[129,133],"prop\u00f5e":[131],"compreender":[132],"web":[134],"media\u00e7\u00e3o":[137],"epistemol\u00f3gica":[138],"pedag\u00f3gica":[140],"capaz":[141],"tensionar":[143],"modelos":[144],"prescritivos":[145],"tecnocr\u00e1ticos":[147],"ensino,":[149],"ao":[150],"mesmo":[151],"tempo":[152],"evidencia":[155],"necessidade":[157,233],"ultrapasse":[163],"abordagens":[164],"instrumentais":[165],"mercadol\u00f3gicas.":[167],"Os":[168],"resultados":[169],"indicam":[170],"IA":[175,259],"n\u00e3o":[178],"pode":[179],"ser":[180],"reduzida":[181],"dimens\u00e3o":[184],"t\u00e9cnica,":[185],"exigindo":[186],"abordagem":[188],"considere":[191],"suas":[192],"implica\u00e7\u00f5es":[193],"\u00e9ticas,":[194],"sociais":[195],"pol\u00edticas.":[197],"Conclui-se":[198],"consolida\u00e7\u00e3o":[201],"pedag\u00f3gicas":[204],"inovadoras":[205],"depende":[206],"processos":[208],"formativos":[209],"situados,":[210],"colaborativos":[211],"reflexivos,":[213],"capazes":[214],"promover":[216],"autonomia":[218],"docente":[219],"constru\u00e7\u00e3o":[222],"sentidos":[224],"interior":[226],"escola.":[228],"implica\u00e7\u00f5es,":[230],"destaca-se":[231],"pol\u00edticas":[235],"p\u00fablicas":[236],"articulem":[238],"justi\u00e7a":[244],"social,":[245],"bem":[246],"urg\u00eancia":[249],"agendas":[251],"pesquisa":[253],"aprofundem":[255],"os":[256],"impactos":[257],"na":[260],"B\u00e1sica.":[262]},"cited_by_api_url":"https://api.openalex.org/works?filter=cites:W7155195992","counts_by_year":[{"year":2026,"cited_by_count":21}],"updated_date":"2026-11-16T12:05:36.265796","created_date":"2026-04-23T00:00:00"}
