{"id":"https://openalex.org/W7153275151","doi":"https://doi.org/10.56238/arev8n4-019","title":"EDUCA\u00c7\u00c3O NA AMAZ\u00d4NIA LEGAL: SABERES E FAZERES DO POVO AKW\u00ca-XERENTE CONHECIMENTOS MATEM\u00c1TICOS SOCIALMENTE CONSTRU\u00cdDOS","display_name":"EDUCA\u00c7\u00c3O NA AMAZ\u00d4NIA LEGAL: SABERES E FAZERES DO POVO AKW\u00ca-XERENTE CONHECIMENTOS MATEM\u00c1TICOS SOCIALMENTE CONSTRU\u00cdDOS","publication_year":2026,"publication_date":"2026-04-10","ids":{"openalex":"https://openalex.org/W7153275151","doi":"https://doi.org/10.56238/arev8n4-019"},"language":"pt","primary_location":{"id":"doi:10.56238/arev8n4-019","doi":"https://doi.org/10.56238/arev8n4-019","is_oa":true,"landing_page_url":"https://doi.org/10.56238/arev8n4-019","pdf_url":"https://periodicos.newsciencepubl.com/arace/article/download/12820/13862","source":{"id":"https://openalex.org/S4404675830","display_name":"Arac\u00ea.","issn_l":"2358-2472","issn":["2358-2472","2447-8598"],"is_oa":false,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"listed_in":[],"host_organization":"https://openalex.org/I4210096522","host_organization_name":"Associa\u00e7\u00e3o Nacional de Direitos Humanos, Pesquisa e P\u00f3s-Gradua\u00e7\u00e3o","host_organization_lineage":["https://openalex.org/I4210096522"],"host_organization_lineage_names":[],"type":"journal"},"license":null,"license_id":null,"version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"ARAC\u00ca","raw_type":"journal-article"},"parent_works":[],"lineage":["https://openalex.org/W7153275151"],"child_works_count":0,"type":"article","is_traditional":true,"indexed_in":["crossref"],"open_access":{"is_oa":true,"oa_status":"bronze","oa_url":"https://periodicos.newsciencepubl.com/arace/article/download/12820/13862","any_repository_has_fulltext":false},"authorships":[{"author_position":"first","author":{"id":"https://openalex.org/A5117073714","display_name":"Orcimar Sousa Gomes de Amorim","orcid":null,"observed_orcids":[]},"institutions":[],"countries":[],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Orcimar Sousa Gomes De Amorim","raw_affiliation_strings":[],"raw_orcid":null,"affiliations":[]},{"author_position":"middle","author":{"id":"https://openalex.org/A5028317593","display_name":"NEILA BARBOSA OS\u00d3RIO","orcid":"https://orcid.org/0000-0002-8159-7990","observed_orcids":["https://orcid.org/0000-0002-8159-7990"]},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I24871856","display_name":"Universidade Cat\u00f3lica de Bras\u00edlia","ror":"https://ror.org/0058wy590","country_code":"BR","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I24871856"]}],"countries":["BR"],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Neila Barbosa Os\u00f3rio","raw_affiliation_strings":["Gest\u00e3o Educacional Institui\u00e7\u00e3o : Universidade Cat\u00f3lica de Bras\u00edlia"],"raw_orcid":null,"affiliations":[{"raw_affiliation_string":"Gest\u00e3o Educacional Institui\u00e7\u00e3o : Universidade Cat\u00f3lica de Bras\u00edlia","institution_ids":["https://openalex.org/I24871856"]}]},{"author_position":"middle","author":{"id":"https://openalex.org/A5003794381","display_name":"Samuel Marques Borges","orcid":null,"observed_orcids":[]},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I24871856","display_name":"Universidade Cat\u00f3lica de Bras\u00edlia","ror":"https://ror.org/0058wy590","country_code":"BR","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I24871856"]}],"countries":["BR"],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Samuel Marques Borges","raw_affiliation_strings":["Gest\u00e3o Educacional Institui\u00e7\u00e3o : Universidade Cat\u00f3lica de Bras\u00edlia"],"raw_orcid":null,"affiliations":[{"raw_affiliation_string":"Gest\u00e3o Educacional Institui\u00e7\u00e3o : Universidade Cat\u00f3lica de Bras\u00edlia","institution_ids":["https://openalex.org/I24871856"]}]},{"author_position":"middle","author":{"id":"https://openalex.org/A5115847519","display_name":"Danilo Rodrigues Corsino","orcid":"https://orcid.org/0009-0008-4662-2194","observed_orcids":["https://orcid.org/0009-0008-4662-2194"]},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I24871856","display_name":"Universidade Cat\u00f3lica de Bras\u00edlia","ror":"https://ror.org/0058wy590","country_code":"BR","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I24871856"]}],"countries":["BR"],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Danilo Rodrigues Corsino","raw_affiliation_strings":["Gest\u00e3o Educacional Institui\u00e7\u00e3o : Universidade Cat\u00f3lica de Bras\u00edlia"],"raw_orcid":null,"affiliations":[{"raw_affiliation_string":"Gest\u00e3o Educacional Institui\u00e7\u00e3o : Universidade Cat\u00f3lica de Bras\u00edlia","institution_ids":["https://openalex.org/I24871856"]}]},{"author_position":"middle","author":{"id":"https://openalex.org/A5133372714","display_name":"C\u00e9lia dos Santos Miranda","orcid":null,"observed_orcids":[]},"institutions":[],"countries":[],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"C\u00e9lia dos Santos Miranda","raw_affiliation_strings":[],"raw_orcid":null,"affiliations":[]},{"author_position":"middle","author":{"id":"https://openalex.org/A5041111973","display_name":"Rosa Maria Nunes De Sousa","orcid":null,"observed_orcids":[]},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I4405260707","display_name":"University of Gurupi","ror":"https://ror.org/045efrm68","country_code":"BR","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I4405260707"]}],"countries":["BR"],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Rosa Maria Nunes De Sousa","raw_affiliation_strings":["Universidade de Gurupi"],"raw_orcid":null,"affiliations":[{"raw_affiliation_string":"Universidade de Gurupi","institution_ids":["https://openalex.org/I4405260707"]}]},{"author_position":"middle","author":{"id":"https://openalex.org/A5119565600","display_name":"Sandra Paula Rocha de Brito Medrado","orcid":null,"observed_orcids":[]},"institutions":[],"countries":[],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Sandra Paula Rocha de Brito Medrado","raw_affiliation_strings":[],"raw_orcid":null,"affiliations":[]},{"author_position":"middle","author":{"id":"https://openalex.org/A5117402675","display_name":"Jakeline de Paula Santos Chaves","orcid":null,"observed_orcids":[]},"institutions":[],"countries":[],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Jakeline de Paula Santos Chaves","raw_affiliation_strings":[],"raw_orcid":null,"affiliations":[]},{"author_position":"middle","author":{"id":"https://openalex.org/A5108976372","display_name":"Joanderson Fernandes de Carvalho","orcid":null,"observed_orcids":[]},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I41458283","display_name":"Universidade Federal do Tocantins","ror":"https://ror.org/053xy8k29","country_code":"BR","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I41458283"]}],"countries":["BR"],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Joanderson Fernandes De Carvalho","raw_affiliation_strings":["Universidade Federal do Tocantins"],"raw_orcid":null,"affiliations":[{"raw_affiliation_string":"Universidade Federal do Tocantins","institution_ids":["https://openalex.org/I41458283"]}]},{"author_position":"middle","author":{"id":"https://openalex.org/A5133369485","display_name":"Lourilene Feitosa Prado","orcid":null,"observed_orcids":[]},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I41458283","display_name":"Universidade Federal do Tocantins","ror":"https://ror.org/053xy8k29","country_code":"BR","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I41458283"]}],"countries":["BR"],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Lourilene Feitosa Prado","raw_affiliation_strings":["Universidade Federal do Tocantins"],"raw_orcid":null,"affiliations":[{"raw_affiliation_string":"Universidade Federal do Tocantins","institution_ids":["https://openalex.org/I41458283"]}]},{"author_position":"middle","author":{"id":"https://openalex.org/A5135180290","display_name":"Dal\u00e2yne Lopes Dos Santos","orcid":null,"observed_orcids":[]},"institutions":[],"countries":[],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Dal\u00e2yne Lopes Dos Santos","raw_affiliation_strings":[],"raw_orcid":null,"affiliations":[]},{"author_position":"middle","author":{"id":"https://openalex.org/A5133357919","display_name":"Glaucia Costa Ferreira","orcid":"https://orcid.org/0009-0004-7432-9594","observed_orcids":["https://orcid.org/0009-0004-7432-9594"]},"institutions":[],"countries":[],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Glaucia Costa Ferreira","raw_affiliation_strings":["Instituto Educacional Santa Catarina"],"raw_orcid":null,"affiliations":[{"raw_affiliation_string":"Instituto Educacional Santa Catarina","institution_ids":[]}]},{"author_position":"last","author":{"id":"https://openalex.org/A5002879313","display_name":"Cl\u00e1udia Lustosa Campos Diniz","orcid":"https://orcid.org/0000-0003-4132-1356","observed_orcids":["https://orcid.org/0000-0003-4132-1356"]},"institutions":[],"countries":[],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Cl\u00e1udia Lustosa Campos Diniz","raw_affiliation_strings":[],"raw_orcid":null,"affiliations":[]}],"institutions":[],"countries_distinct_count":1,"institutions_distinct_count":3,"corresponding_author_ids":[],"corresponding_institution_ids":[],"apc_list":null,"apc_paid":null,"fwci":0.0,"has_fulltext":true,"cited_by_count":0,"citation_normalized_percentile":{"value":0.0,"is_in_top_1_percent":false,"is_in_top_10_percent":false},"cited_by_percentile_year":null,"biblio":{"volume":"8","issue":"4","first_page":"e12820","last_page":"e12820"},"is_retracted":false,"is_paratext":false,"is_xpac":false,"primary_topic":{"id":"https://openalex.org/T13448","display_name":"Indigenous Cultures and Socio-Education","score":0.9901999831199646,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/3316","display_name":"Cultural Studies"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/33","display_name":"Social Sciences"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/2","display_name":"Social Sciences"}},"topics":[{"id":"https://openalex.org/T13448","display_name":"Indigenous Cultures and Socio-Education","score":0.9901999831199646,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/3316","display_name":"Cultural Studies"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/33","display_name":"Social Sciences"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/2","display_name":"Social Sciences"}},{"id":"https://openalex.org/T12522","display_name":"Mathematics Education and Pedagogy","score":0.003700000001117587,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/3304","display_name":"Education"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/33","display_name":"Social Sciences"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/2","display_name":"Social Sciences"}},{"id":"https://openalex.org/T10130","display_name":"Mathematics Education and Teaching Techniques","score":0.0012000000569969416,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/3304","display_name":"Education"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/33","display_name":"Social Sciences"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/2","display_name":"Social Sciences"}}],"keywords":[{"id":"https://openalex.org/keywords/ethnomathematics","display_name":"ethnomathematics","score":0.906000018119812},{"id":"https://openalex.org/keywords/indigenous-mathematics","display_name":"indigenous mathematics","score":0.6679999828338623},{"id":"https://openalex.org/keywords/intergenerational-knowledge-transfer","display_name":"intergenerational knowledge transmission","score":0.902999997138977},{"id":"https://openalex.org/keywords/indigenous-identity","display_name":"indigenous identity","score":0.6159999966621399},{"id":"https://openalex.org/keywords/territorial-knowledge","display_name":"territorial knowledge","score":0.5519999861717224},{"id":"https://openalex.org/keywords/epistemic-pluralism","display_name":"epistemological pluralism","score":0.628000020980835},{"id":"https://openalex.org/keywords/cultural-diversity-in-mathematics-education","display_name":"cultural diversity in mathematics education","score":0.503000020980835}],"concepts":[{"id":"https://openalex.org/C138885662","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q5891","display_name":"Philosophy","level":0,"score":0.5685999989509583},{"id":"https://openalex.org/C15708023","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q80083","display_name":"Humanities","level":1,"score":0.43810001015663147},{"id":"https://openalex.org/C144024400","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q21201","display_name":"Sociology","level":0,"score":0.43309998512268066},{"id":"https://openalex.org/C202889954","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q1139554","display_name":"Subjectivity","level":2,"score":0.33980000019073486},{"id":"https://openalex.org/C111472728","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q9471","display_name":"Epistemology","level":1,"score":0.3181999921798706},{"id":"https://openalex.org/C2779343474","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q3109175","display_name":"Context (archaeology)","level":2,"score":0.29789999127388},{"id":"https://openalex.org/C12713177","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q1900281","display_name":"Perspective (graphical)","level":2,"score":0.25450000166893005},{"id":"https://openalex.org/C182306322","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q1779371","display_name":"Order (exchange)","level":2,"score":0.2515999972820282},{"id":"https://openalex.org/C2778355321","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q17079427","display_name":"Identity (music)","level":2,"score":0.2224999964237213},{"id":"https://openalex.org/C190248442","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q839486","display_name":"Qualitative research","level":2,"score":0.19920000433921814}],"mesh":[],"locations_count":1,"locations":[{"id":"doi:10.56238/arev8n4-019","doi":"https://doi.org/10.56238/arev8n4-019","is_oa":true,"landing_page_url":"https://doi.org/10.56238/arev8n4-019","pdf_url":"https://periodicos.newsciencepubl.com/arace/article/download/12820/13862","source":{"id":"https://openalex.org/S4404675830","display_name":"Arac\u00ea.","issn_l":"2358-2472","issn":["2358-2472","2447-8598"],"is_oa":false,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"listed_in":[],"host_organization":"https://openalex.org/I4210096522","host_organization_name":"Associa\u00e7\u00e3o Nacional de Direitos Humanos, Pesquisa e P\u00f3s-Gradua\u00e7\u00e3o","host_organization_lineage":["https://openalex.org/I4210096522"],"host_organization_lineage_names":[],"type":"journal"},"license":null,"license_id":null,"version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"ARAC\u00ca","raw_type":"journal-article"}],"best_oa_location":{"id":"doi:10.56238/arev8n4-019","doi":"https://doi.org/10.56238/arev8n4-019","is_oa":true,"landing_page_url":"https://doi.org/10.56238/arev8n4-019","pdf_url":"https://periodicos.newsciencepubl.com/arace/article/download/12820/13862","source":{"id":"https://openalex.org/S4404675830","display_name":"Arac\u00ea.","issn_l":"2358-2472","issn":["2358-2472","2447-8598"],"is_oa":false,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"listed_in":[],"host_organization":"https://openalex.org/I4210096522","host_organization_name":"Associa\u00e7\u00e3o Nacional de Direitos Humanos, Pesquisa e P\u00f3s-Gradua\u00e7\u00e3o","host_organization_lineage":["https://openalex.org/I4210096522"],"host_organization_lineage_names":[],"type":"journal"},"license":null,"license_id":null,"version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"ARAC\u00ca","raw_type":"journal-article"},"sustainable_development_goals":[{"display_name":"Quality education","score":0.9235000014305115,"id":"https://metadata.un.org/sdg/4"}],"study_designs":[],"awards":[],"funders":[],"has_content":{"grobid_xml":true,"pdf":true},"content_urls":{"pdf":"https://content.openalex.org/works/W7153275151.pdf","grobid_xml":"https://content.openalex.org/works/W7153275151.grobid-xml"},"referenced_works_count":1,"referenced_works":["https://openalex.org/W4405643824"],"related_works":["https://openalex.org/W7163697692","https://openalex.org/W6909980328","https://openalex.org/W2205556748","https://openalex.org/W7203667188","https://openalex.org/W2337046711","https://openalex.org/W7120804621","https://openalex.org/W4402576335","https://openalex.org/W7161826028","https://openalex.org/W7130675141","https://openalex.org/W4417407354"],"abstract_inverted_index":{"Este":[0],"artigo":[1],"analisa":[2],"os":[3,167,203],"saberes":[4,114,168],"e":[5,22,27,59,77,93,102,113,124,143,152,178,194],"fazeres":[6],"do":[7,32,65,87,89],"povo":[8],"Akw\u00ea-Xerente":[9],"a":[10,36,154,173,196],"partir":[11],"da":[12,14,51,54,191],"perspectiva":[13,176],"etnomatem\u00e1tica,":[15],"compreendendo-os":[16],"como":[17,118,175],"conhecimentos":[18,204],"matem\u00e1ticos":[19],"socialmente":[20],"constru\u00eddos":[21],"articulados":[23],"\u00e0s":[24],"pr\u00e1ticas":[25,136],"culturais":[26],"\u00e0":[28,161],"vida":[29],"cotidiana.":[30],"Parte-se":[31],"entendimento":[33],"de":[34,44,62,99,128,139,156,181,198],"que":[35,134,200],"matem\u00e1tica":[37,185],"n\u00e3o":[38],"se":[39],"restringe":[40],"aos":[41],"espa\u00e7os":[42],"formais":[43],"escolariza\u00e7\u00e3o,":[45],"mas":[46],"emerge":[47],"das":[48,94],"experi\u00eancias":[49],"vividas,":[50],"organiza\u00e7\u00e3o":[52,86],"coletiva,":[53],"rela\u00e7\u00e3o":[55],"com":[56,166,188,195],"o":[57,70,149,170,189],"territ\u00f3rio":[58],"dos":[60,91],"processos":[61],"transmiss\u00e3o":[63],"intergeracional":[64],"conhecimento.":[66],"No":[67],"contexto":[68],"Akw\u00ea-Xerente,":[69,169],"aprender":[71],"ocorre":[72],"no":[73],"fazer,":[74],"na":[75,78,85],"observa\u00e7\u00e3o":[76],"conviv\u00eancia,":[79],"revelando":[80],"estruturas":[81],"matem\u00e1ticas":[82,120],"impl\u00edcitas":[83],"presentes":[84],"espa\u00e7o,":[88],"tempo,":[90],"gestos":[92],"a\u00e7\u00f5es":[95],"comunit\u00e1rias.":[96],"A":[97],"pesquisa,":[98],"natureza":[100],"qualitativa":[101],"car\u00e1ter":[103],"bibliogr\u00e1fico,":[104],"fundamenta-se":[105],"em":[106],"produ\u00e7\u00f5es":[107],"acad\u00eamicas":[108],"sobre":[109],"educa\u00e7\u00e3o":[110,184],"ind\u00edgena,":[111],"etnomatem\u00e1tica":[112,174],"socioculturais,":[115],"buscando":[116],"interpretar":[117],"essas":[119],"vividas":[121],"produzem":[122],"sentidos":[123],"desafiam":[125],"concep\u00e7\u00f5es":[126],"hegem\u00f4nicas":[127],"conhecimento":[129],"matem\u00e1tico.":[130],"Os":[131],"resultados":[132],"evidenciam":[133],"tais":[135],"constituem":[137],"sistemas":[138],"saber":[140],"leg\u00edtimos,":[141],"coerentes":[142],"funcionais,":[144],"cuja":[145],"valoriza\u00e7\u00e3o":[146],"contribui":[147],"para":[148,153],"fortalecimento":[150],"identit\u00e1rio":[151],"constru\u00e7\u00e3o":[155],"abordagens":[157],"pedag\u00f3gicas":[158],"mais":[159],"sens\u00edveis":[160],"diversidade":[162],"cultural.":[163],"Ao":[164],"dialogar":[165],"estudo":[171],"refor\u00e7a":[172],"te\u00f3rica":[177],"\u00e9tica":[179],"capaz":[180],"promover":[182],"uma":[183],"intercultural,":[186],"comprometida":[187],"reconhecimento":[190],"pluralidade":[192],"epistemol\u00f3gica":[193],"supera\u00e7\u00e3o":[197],"hierarquias":[199],"historicamente":[201],"marginalizaram":[202],"ind\u00edgenas.":[205]},"counts_by_year":[],"updated_date":"2026-11-14T11:04:58.165337","created_date":"2026-04-11T00:00:00"}
